tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21052680
Những bài báo
11.05.2011
Tư liệu sưu tầm
Vạn ban giai hạ phẩm. Duy hữu độc thư cao

Nhà văn Triệu Xuân: Từ khoảng hai chục năm nay, người đọc sách, mê sách, nhất là sách văn học ở Việt Nam ngày càng hiếm. Ta cũng có Ngày đọc sách hẳn hoi! Ấy vậy mà chả ai nói tới sách Ấu học ngũ ngôn thi (Dạy trẻ em qua thơ 5 chữ), còn gọi là Ngũ tự kinh, trong đó, khổ thơ đầu tiên ca ngợi người đọc sách (Vạn nghề đều thấp hèn. Duy có nghề đọc sách là cao quý! Vạn ban giai hạ phẩm. Duy hữu độc thư cao) bao giờ.


Xin post lại nguyên văn Hán Việt sách Huấn Mông Ấu Học Thi - 訓蒙幼學詩 


 


Huấn Mông Ấu Học Thi - 訓蒙幼學詩 


天子重賢豪


文章教爾曹


萬般皆下品


惟有讀書高


 


thiên tử trọng hiền hào


văn chương giáo nhĩ tào


vạn ban giai hạ phẩm


duy hữu độc thư cao


 


 


幼小須勤學


文章可立身


滿朝朱子貴


盡是讀書人


 


ấu tiểu tu cần học


văn chương khả lập thân


mãn triêu chu tử quý


tận thị độc thư nhân 


 


Nghĩa là:


- Nhà vua (quốc gia) bao giờ cũng coi trọng người hiền tài hào kiệt. Việc giáo dục con người đều phải lấy từ văn chương (Tri thức và văn hóa). Chỉ có nghề đọc sách (con người có học hành nghiêm túc, có đầy đủ tri thức và văn hóa) là cao quí hơn tất cả mọi nghề khác trong xã hội.


- Lúc còn nhỏ phải siêng năng học hành, phải trang bị cho mình đầy đủ tri thức và văn hóa, để khi lớn có đủ khả năng lập thân xử thế. Những người ăn mặc sang trọng (áo đỏ, áo tía) ở chốn cung đình đều là kẻ đọc sách cả (người có đầy đủ tri thức, văn hóa)


 


教子以詩書


何勞更外圖


但教仙桂在


終是勝耕鋤


giáo tử dĩ thi thư


hà lao canh ngoại đồ


đãn giáo tiên quế tại


chung thị thắng canh sừ 


 


 


 


養子教讀書


書中有金玉


一子受皇恩


全家食天祿


 


dưỡng tử giáo độc thư


thư trung hữu kim ngọc


nhất tử thụ hoàng ân


toàn gia thực thiên lộc 


 


養子切須教


莫嫌家裏貧


手拈一管筆


到處不求人


 


dưỡng tử thiết tu giáo


mạc hiềm gia lí bần


thủ niêm nhất quản bút


đáo xử bất cầu nhân 


 


 


歲應神童


天生我性聰


有才朝聖主


何必謁侯公


 


thất tuế ứng thần đồng


thiên sanh ngã tính thông


hữu tài triêu thánh chủ


hà tất yết hầu công 


 


朝為田舍郎


暮登天子堂


將相本無種


男兒當自強


 


triêu vi điền xá lang


mộ đăng thiên tử đường


tương tương bổn vô chủng


nam nhi đương tự cường 


 


鑿山通大海


鍊石補青天


世上無難事


人心自不堅


 


tạc san thông đại hải


luyện thạch bổ thanh thiên


thế thượng vô nan sự


nhân tâm tự bất kiên


 


昔日一貧儒


今乘駟馬車


鄉人皆嘆惜


養子教詩書


 


tích nhật nhất bần nho


kim thừa tứ mã xa


hương nhân giai thán tích


dưỡng tử giáo thi thư


 


刮鏡光方徹


淘沙始見金


世人如欲學


須用下真心


 


quát kính quang phương triệt


đào sa thủy kiến kim


thế nhân như dục học


tu dụng hạ chân tâm 


 


一舉登科日


雙親未老時


歷階趨宰輔


猶掛老來衣


 


nhất cử đăng khoa nhật


song thân vị lão thì


lịch giai xu tể phụ


do quải lão lai y


 


 


昨日堯階試


今朝掛綠袍


歸來親未老


方信讀書高


 


tạc nhật nghiêu giai thí


kim triêu quải lục bào


quy lai thân vị lão


phương tín độc thư cao 


 


 


直上蟾宮去


藍袍惹桂香


花街紅粉女


爭看綠衣郎


 


trực thượng thiềm cung khứ


lam bào nhạ quế hương


hoa nhai hồng phấn nữ


tranh khán lục y lang


 


衫長堪掃地


袖大好搖風


有志朝天子


無心謁相公


 


sam trường kham tảo địa


tụ đại hảo diêu phong


hữu chí triêu thiên tử


vô tâm yết tương công


 


 


神童衫子短


袖大惹春風


未去朝天子


先來謁相公


 


thần đồng sam tử đoản


tụ đại nhạ xuân phong


vị khứ triêu thiên tử


tiên lai yết tương công 


 


歲春三月


花香襯馬蹄


有人在平地


看我上雲梯


 


lai tuế xuân tam nguyệt


hoa hương sấn mã đề


hữu nhân tại bình địa


khán ngã thượng vân thê 


 


暖日浮金殿


和風動玉除


宮娥調雅樂


帝子誦詩書


 


noãn nhật phù kim điện


hòa phong động ngọc trừ


cung nga điều nhã nhạc


đế tử tụng thi thư 


 


 


一看欄干


清風水際間


白雲飛過去


天外見青山


 


nhất khán lan kiền tuyệt


thanh phong thủy tế gian


bạch vân phi quá khứ


thiên ngoại kiến thanh san 


 


 


花開蝶滿枝


花卸蝶還稀


惟有堂前燕


主人貧亦歸


 


hoa khai điệp mãn chi


hoa tá điệp hoàn hi


duy hữu đường tiền yến


chủ nhân bần diệc quy


 


 


詩酒琴棋客


風花雪月天


有名閒富貴


無事小神仙


 


thi tửu cầm kì khách


phong hoa tuyết nguyệt thiên


hữu danh gian phú quý


vô sự tiểu thần tiên 


 


往事多如夢


流年只斷魂


不堪春日盡


細雨又黃昏


 


vãng sự đa như mộng


lưu niên chỉ đoạn hồn


bất kham xuân nhật tận


tế vũ hựu hoàng hôn


 


 


值春多雨


催殘花易空


不知春態度


猶在雨陰中


 


tận trị xuân đa vũ


thôi tàn hoa dịch không


bất tri xuân thái độ


do tại vũ âm trung 


 


 


人皆苦炎熱


我愛夏日長


薰風自南來


殿閣生微涼


 


nhân giai khổ viêm nhiệt


ngã ái hạ nhật trường


huân phong tự nam lai


điện các sanh vi lương 


 


 


向曉鋪階濕


如煙障碧天


幾回芳草上


珠樣不勝圓


 


hướng hiểu phô giai thấp


như yên chướng bích thiên


ki hồi phương thảo thượng


châu dạng bất thắng viên 


 


 


楓落吳江冷


霜橫楚岸寒


晴煙飛水面


愛日上雲端


 


phong lạc ngô giang lãnh


sương hoành sở ngạn hàn


tình yên phi thủy diện


ái nhật thượng vân đoan


 


 


任人舒復卷


筆落似蠶聲


寫盡相思字


因風寄有情


 


nhâm nhân thư phục quyển


bút lạc tự tàm thanh


tả tận tương tư tự


nhân phong kí hữu tình 


 


 


七札弓何勇


千鈞弩不強


手持七寸管


容易達朝堂


 


thất trát cung hà dũng


thiên quân nỗ bất cường


thủ trì thất thốn quản


dung dịch đạt triêu đường 


 


香膠和汞煙


擣作方圓片


日日漸消磨


自身卻不見


 


hương giao hòa hống yên


đảo tác phương viên phiến


nhật nhật tiệm tiêu ma


tự thân khước bất kiến 


 


紫石為奇硯


無痕妙處多


煩君收什取


免被別人磨


 


tử thạch vi kì nghiễn


vô ngân diệu xử đa


phiền quân thu thập thủ


miễn bị biệt nhân ma


 


 


有過不能改


知賢不肯親


雖生人世上


未得謂之人


 


hữu quá bất năng cải


tri hiền bất khẳng thân


tuy sanh nhân thế thượng


vị đắc vị chi nhân 


 


 


荷德如山重


承恩似海深


莫將風火性


燒斷歲寒心


 


hà đức như san trọng


thừa ân tự hải thâm


mạc tương phong hỏa tính


thiêu đoạn tuế hàn tâm


 


 


山色無遠近


看山終日行


峰巒隨處改


行客不知名


 


san sắc vô viễn cận


khán san chung nhật hành


phong loan tùy xử cải


hành khách bất tri danh


 


 


九日龍山飲


黃花笑逐臣


醉看風落帽


舞愛月留人


 


cửu nhật long san ẩm


hoàng hoa tiếu trục thần


túy khán phong lạc mạo


vũ ái nguyệt lưu nhân


 


一日今年始


一年前事空


淒涼百年事


應與百年同


 


nhất nhật kim niên thủy


nhất niên tiền sự không


thê lương bách niên sự


ứng dữ bách niên đồng


Nguồn:www.navy77.url.tw/top_poem.htm


www.trieuxuan.info


 


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nhân Ngày Nhà Giáo VN 20/11/2017: Những điều ít biết về Thầy tôi – Nhà thơ Thúc Hà - Nguyễn Văn Thanh 18.11.2017
Thuyết trình khoa học với chủ đề: Tính hiện đại của tiểu thuyết M. Proust - Tư liệu 13.11.2017
Tàu sân bay Mỹ sẽ đến thăm cảng Việt Nam - Tư liệu 12.11.2017
Hoàng Như Mai văn tập - Đoàn Lê Giang 12.11.2017
hai bài của GS Trần Hữu Tá viết về GS, NGND Hoàng Như Mai - Trần Hữu Tá 12.11.2017
DONALD TRUMP phát biểu tại APEC, Đà Nẵng, ngày 10-11-2017 - DONALD John Trump 11.11.2017
Kiểm dịch "Luận chiến văn chương" (quyển 4) của Chu Giang, Nguyễn Văn Lưu - Kiều Mai Sơn 07.11.2017
Cụ Triệu Thái - cùng thời Nguyễn Trãi - Danh nhân đất Việt - Vũ Truyết 06.11.2017
Cát Bà & huyện Cát Hải, Hải Phòng - Nhiều tác giả 05.11.2017
Tỷ phú cá vược Trương Văn Trị - Tư liệu sưu tầm 02.11.2017
xem thêm »