tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19321615
Những bài báo
11.02.2011
Tư liệu
Rực rỡ một thời đại thi ca (Quá hợm hĩnh!)

Bài của Kim Chuông:


Trong lịch sử phát triển lâu dài và liên tục, trên thế giới hiếm thấy một dân tộc nào lại có một thời đại thi ca cao vọng và sang trọng của các thi sĩ từ bậc đế vương đến nhiều tên tuổi trên các lĩnh vực đời sống xã hội ở nhiều triều đại như đất nước Việt Nam.


Có lẽ, từ non sông gấm vóc, từ lịch sử bốn nghìn năm mang truyền thống của sự gắn bó, đoàn kết trong lối sống cộng đồng, con người Việt Nam vốn cần cù lao động trong một nắng, hai sương. Họ từng đứng lên suốt những chuỗi dài của thế kỷ giặc dã với ý chí kiên cường, bất khuất, một lòng đánh giặc, cứu nước, cứu nhà.


Người Việt Nam trọng tình, trọng nghĩa, giàu yêu thương, nhân ái và giàu có tâm tình. Từ lời hát ru đến câu đồng dao, câu ca dao, tục ngữ… Tất cả cảm rung ấy cùng với mảnh đất ngổn ngang nỗi niềm, thế sự… Rồi, trước nhất và trên hết là tài năng, là nét văn hoá, là ý thức coi trọng giá trị của đạo học . “Học giả như hoà đạo” (Người có học quý như luá hoà, luá đạo). Hay: “Vạn ban giai hạ phẩm / Duy hữu dộc thư cao” (nghĩa là: Người có học giữ phẩm giá cao nhất trên đời).


Nhìn về các triều đại trước, chúng ta gặp từ vua Lý Thái Tổ, tức Lý Công Uẩn, ông sinh năm 947 ở Từ Sơn, Bắc Ninh. Khi còn nhỏ tu hành trong chùa bị nhà sư giam phạt dưới mái tam quan, Lý Công Uẩn đã ứng tác bốn câu thơ với khẩu khí của bậc đế vương:


Trời làm gối đệm, đất làm chiên


Nhật nguyệt cùng ta đánh giấc yên


Đêm khuya chẳng dám dang chân duỗi


Chỉ sợ sơn hà, xã tắc nghiêng


Ở triều đại nhà Lý, vị Tể tướng Lý Thường Kiệt còn để lại bài thơ Nam quốc sơn hà Nam đế cư được lịch sử coi như một tuyên ngôn cho xã tắc.


Vào triều đại nhà Trần, thơ ca càng phát triển rực rỡ, câu thơ của nhà vua Trần Nhân Tông (1279-1293) với cảm quan lớn trước sứ mệnh cao cả của Tổ quốc.


Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã


Sơn hà thiên cổ điện kim âu


Nghĩa là:


Đất nước hai phen chồn ngựa đá


Non sông muôn thuở vững âu vàng


Ở triều Trần, chúng ta còn gặp áng văn “Hịch tướng sĩ” của Hưng Đạo Vương Trần quốc Tuấn hay vị tướng Trần Quang Khải được xem như nhà thơ có vị trí không nhỏ qua “Lạc Đạo thi tập”.


Triều đại Lê, một tao đàn lớn nhất mang tên “nhị thập bát tú” mà đứng đầu tao đàn này là nhà vua Lê Thánh Tông (1460-1497). Ông trị vì đất nước được 38 năm, cho đến phút qua đời, nhà vua vẫn tỉnh táo ngồi trên ghế ngọc viết bài thơ tuyệt mệnh.


Đến triều đại Nguyễn, nhà vua Tự Đức (1848-1883) thường xướng hoạ thi ca với các quần thần. Câu thơ thật hay của nhà vua được lưu truyền khi ông viết về nỗi nhớ thương, tặng một người tri kỷ.


Đập cổ kính ra tìm lấy bóng


Xếp tàn y lại để dành hơi


Rõ ràng, qua các triều đại vua chúa đất Việt, chúng ta có thể coi đấy là “một thời đại thi ca” của các nhà vua với nét độc đáo của nền văn hoá dân tộc.


Ngày nay, nhiều vị lãnh đạo của nước ta như đồng chí Xuân Thuỷ, Lê Đức Thọ, Tố Hữu đến Sóng Hồng, tức Tổng Bí thư Trường Chinh. Và, đỉnh cao là Bác Hồ, vị Chủ tịch kính yêu của dân tộc đã để lại nhiều áng thơ hay làm rung động và thuyết phục hàng triệu triệu con tim của người dân đất Việt. Từ những bài Thơ Chúc Tết của Bác Hồ vào mỗi dịp Xuân về đến tập thơ “Ngục trung nhật ký”, thi sỹ Cu Ba PitaRode Righet đã gọi Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà thơ lớn khi bình phẩm thơ Người.


Quả thực, trước sự phát triển liên tục và dài xa của của lịch sử đất Việt, chúng ta có “một thời đại thi ca” của các “thi sĩ nhà vua”, thi sĩ lãnh tụ trong nền văn hoá đất nước.


Nhà thơ Kim Chuông


 


Bài thơ mừng xuân mới đầu tiên của Bác Hồ:


 Mừng Xuân 1942


 


Tháng ngày thấm thoát như thoi,


Năm cũ qua rồi, chúc năm mới:


Chúc phe xâm lược sẽ diệt vong!


Chúc phe dân chủ sẽ thắng lợi!


Chúc đồng bào ta đoàn kết mau!


Chúc Việt Minh ta càng tiến tới!


Chúc toàn quốc ta trong năm nay,


Cờ đỏ sao vàng bay phấp phới!


Năm nay là năm rất vẻ vang,


Cách mệnh thành công khắp thế giới.


Ngày 01 tháng 01 năm 1942


Hồ Chí Minh


Trong Thơ Chúc Tết của Bác Hồ - NXB Chính trị Quốc gia, 2005.


 



toquoc


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Lê Giang Lư Nhất Vũ - Lưu Trọng Văn 23.05.2017
Nhà văn Ma Văn Kháng - Anh Chi 21.05.2017
Người Việt nam xuất chúng: đọc ngay 2 mẩu tin này! - Tư liệu 18.05.2017
Nhà báo Phan Quang: “Từ nguồn Thạch Hãn đến bờ Hồ Gươm” - Phan Quang 17.05.2017
Phan Quang – Một tầm vóc văn hóa - Nguyễn Văn Dững 17.05.2017
Danh thần Trương Đăng Quế: Một tâm hồn thơ nặng lòng với quê hương - Lê Ngọc Trác 15.05.2017
Châu Âu săn lùng nhóm tin tặc tấn công mạng lớn nhất lịch sử - Trần Phương 14.05.2017
Bài rất nên đọc về Việt Phương: “Trút vỏ thần tượng đi càng lồng lộng con người” - Tương Lai 11.05.2017
Điều bí ẩn cuối cùng của nhà văn Pháp Antoine De Saint Exupery - Tư liệu 11.05.2017
Làm thơ được đã sướng, nhưng giá mà không phải làm thơ, thì còn sướng hơn - Tư liệu 11.05.2017
xem thêm »