tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21324190
Những bài báo
10.12.2010
Tư liệu
Antôn Pavlôvits Sêkhôp: Chuyện tình qua 800 bức thư

Cuộc hôn nhân qua những bức thư: 800 bức thư trong 5 năm trời


Gần như suốt 5 năm kết hôn với nhau, Sêkhốp sống xa vợ, nhưng cuộc hôn nhân của họ được duy trì nhờ 800 bức thư họ viết cho nhau. Họ gặp nhau vào tháng 9 năm 1898 trong lúc Sêkhốp đọc giới thiệu vở kịch mới “Chim hải âu” của ông. Lúc đó ông 38 tuổi, còn Onga vừa tròn 30 tuổi.


Trong suốt những năm ấy, Sêkhốp và Onga viết cho nhau mỗi người chừng 400 bức thư. Về sau, những bức thư này được công bố bằng tiếng Nga và tiếng Anh. Những lá thư trao đổi của họ diễn ra vào thời kỳ lịch sử đối với Nhà hát Hàn lâm Nghệ thuật, khi nhà hát ra đời và dựng 4 vở kịch của Sêkhốp, vở nào Onga cũng đóng vai chính.


Những bức thư trao đổi giữa họ đề cập nhiều biến cố trong cuộc đời, chẳng hạn, việc Onga bị sẩy thai và đau ốm vào năm 1902, những ngày bình phục chậm chạp của nàng rồi tiếp đấy là việc sức khỏe của Sêkhốp suy sụp và tắt dần vào lúc ông viết vở “Vườn anh đào” – vở kịch cuối cùng của ông và được công diễn lần đầu tiên trên sân khấu nhà hát Hàn lâm Nghệ thuật vào tháng Giêng năm 1904. Họ ngừng viết thư cho nhau vào tháng 4 năm 1904, khi Sêkhốp trở về Mátxcơva để cùng Onga sang Đức, nơi ông qua đời vào ngày mồng 2 tháng 7 năm 1904 tại Bađenvâyle.


Hoàn cảnh họ thư từ với nhau thật khác thường: Onga bận ngập đầu với công việc ở nhà hát, Sêkhốp thì lúc nào cũng đau ốm, và họ lại ở rất xa nhau. Onga thường viết thư cho Sêkhốp hoặc là từ nhà hát (nàng lán lại nhà hát sau buổi diễn để viết thư cho ông), hoặc từ nhà riêng (sau khi đã mệt mỏi vì một tối vui nào đó kéo dài suốt đêm), hoặc trong lúc ngồi trên tàu hoả từ Ianta trở về Mátxcơva. Còn Sêkhốp thường viết thư cho nàng từ Ianta, vào những lúc hoặc là buồn nhớ vì cô đơn, hoặc khao khát mong được nghe tin từ nhà hát, hoặc vào những lúc bị cơn đau hành hạ.


Mặc dù mối quan hệ giữa họ mang đầy tính bi kịch nhưng họ vẫn tiếp tục thư từ cho nhau và việc trao đổi thư từ này đã tiếp thêm sức sống cho cả hai bên. Onga là sợi dây mong manh duy nhất duy trì mối liên hệ giữa Sêkhốp với Mátxcơva và với Nhà hát mà ông xiết bao mong nhớ. Còn về phần Onga, nàng cố tìm mọi cách làm nhẹ bớt “tội lỗi” trước người chồng đang tàn dần mà nàng không có điều kiện sống bên cạnh để chăm nom, săn sóc. Hơn nữa, nàng hiểu rằng ông không chỉ là nhà viết kịch nổi tiếng nhất nước Nga mà còn bảo đảm thành công cho sự nghiệp diễn viên của nàng.


Họ đề cập những gì trong các bức thư?


Tình trạng bệnh tật của Sêkhốp càng nặng thì những lá thư ông viết càng ngắn (“Hôm nay anh ăn súp và trứng, anh không thể chịu nổi thịt cừu nữa”). Còn những lá thư của Onga thì ngày càng tuyệt vọng hơn (“Em cảm thấy thật xấu hổ khi dám tự gọi mình là vợ anh”). Mặc dù vậy, thư của cả hai đều rất dịu dàng âu yếm. Onga viết thư đúng phong cách nàng thể hiện trên sân khấu: say đắm, nồng nhiệt, gọi Sêkhốp là “anh yêu”, “anh thương mến”, còn ông viết thư đúng như phong cách sống của ông, gọi nàng bằng đủ mọi kiểu khác nhau (chẳng hạn “Con mèo nhỏ của anh”, “Con ngựa nhỏ của anh”) nhưng không bao giờ gọi ra tên riêng “Onga” của nàng.


Công việc hoá ra không hề dễ dàng đối với Sêkhốp, ông viết: “Tài năng viết kịch của anh đã cạn”. Onga vào vai trong các vở kịch của Sêkhốp đúng như ông góp ý cho nàng trong các bức thư của ông, còn ông nhờ các bức thư của nàng mà biết được tin tức về các buổi diễn tập và công diễn.


Những lá thư trao đổi giữa hai bên còn rọi ánh sáng vào bản tính bí ẩn của Sêkhốp. Ông không tha thiết lắm chuyện hôn nhân. Rất có thể bởi vì ông phải gánh quá nhiều trách nhiệm về tài chính – trong nhiều năm trời, ông phải giúp đỡ về kinh tế cho gia đình đông đúc của ông.


“Được, tôi sẽ lấy vợ nếu anh muốn thế” - ông viết như vậy cho người chủ xuất bản của mình là Xuvôrin vào năm 1895 (năm đó, ông có quan hệ yêu đương với ít nhất là ba phụ nữ và một người trong số đó có thể đã trở thành nguyên mẫu nữ nhân vật chính trong vở “Chim hải âu”).


Sau khi gặp Onga Kníppe, Sêkhốp đã nhận được những gì ông muốn. Một số nhà viết tiểu sử Sêkhốp cho rằng cuộc hôn nhân của họ không thể lâu bền nếu như họ chung sống với nhau. “Tôi không có khả năng làm một việc phức tạp và khó hiểu như hôn nhân, và vai trò người chồng khiến tôi hoảng sợ” – Sêkhốp đã từng viết như vậy. Các nhà viết tiểu sử ông cũng cho rằng cả Onga cũng sẽ không thoả mãn với cuộc sống đời thường của gia đình.


Antôn Pavlôvits Sêkhôp: Người nghệ sĩ của cuộc sống


Antôn Sêkhốp sinh ra và lớn lên trong một gia đình thương nhân cấp thấp tại Thành phố Taganrog, nơi tận cùng của một vùng thảo nguyên trên bờ biển  Azốp. Năm 1879, ông tốt nghiệp trường ĐH Tổng hợp khoa Y. Năm 1980, ông bắt đầu tham gia viết báo cho các tờ như: Con chuồn chuồn; Đồng hồ báo thức; Khán giả; Chuyện vặt... với những bút danh nghe rất kỳ dị: Người bẩn tính, Ban-đa-xtốp, Anh của em anh ta, Bác sĩ không có bệnh nhân, An-tôn-xôn, Người không nước mắt...


Tháng 3-1880, lần đầu tiên ông được in hai truyện ngắn trên tờ Con chuồn chuồn: "Bức thư của điền chủ miền sông Đông"; "Người thường gặp nhất trong các truyện ngắn, tiểu thuyết". Bắt đầu từ đây, sự nghiệp sáng tác của ông trở nên lẫy lừng với những tác phẩm sau này quen thuộc với hàng triệu độc giả trên toàn thế giới: "Người đàn bà và con chó nhỏ; Phòng số 6; Người trong bao; Con kỳ nhông; Lão quản Prisưbeep; Một chuyện đùa; Hai kẻ thù; Người đàn bà có căn gác nhỏ...".


Ông mất vào ngày 15-7-1904, hưởng 44 tuổi.


Antôn Pavlôvits Sêkhôp là một trong những nhà văn đại diện vĩ đại của chủ nghĩa hiện thực phê phán văn học Nga. Ông là cây bút thiên tài về truyện ngắn và kịch. Đến nay, nhân loại vẫn gọi ông là "nhà văn làm ta muôn thuở say mê".


Với 24 năm lao động nghệ thuật cần mẫn, Sêkhôp đã để lại một di sản văn học phong phú, độc đáo, lột tả sâu sắc, chân thực cuộc sống, tư tưởng, tình cảm của nhân dân Nga với bút pháp chủ nghĩa hiện thực phê phán, làm cho mọi người thấy được tất cả sự khủng khiếp của cuộc sống cũ nhỏ nhen, trì trệ và thức dậy trong lòng người đọc khát vọng về một sự thay đổi lớn lao cần phải có.


Có thể nói Sêkhôp là bậc thầy của thể loại truyện ngắn, một thể loại tưởng chừng như đơn giản nhưng đã làm nản lòng không ít nhà văn. Hiếm nhà văn nào có khối lượng truyện ngắn đồ sộ và đặc sắc như Sêkhốp với gần 500 truyện ngắn, chính ông là người đã nâng thể loại truyện ngắn tới mức hoàn thiện, mở lối khơi đường với cách viết độc đáo, sáng tạo. Toàn bộ truyện ngắn của Sêkhốp là bức tranh liên hoàn gồm nhiều mảng nhỏ hợp lại dựng lên chân dung xã hội Nga những năm cuối thế kỷ XIX. Truyện của Sêkhốp nhìn chung thường đơn giản về phương diện kết cấu, ngắn gọn, trau chuốt về phương diện ngôn ngữ. Người đọc nhận ra trên những trang viết của ông giọng khách quan lạnh lùng xen lẫn đồng cảm, sẻ chia, giọng trữ tình đầy chất thơ xen lẫn chất hài hước. Sêkhốp chủ trương miêu tả cuộc sống một cách chân thực khách quan song ông hoàn toàn không dửng dưng đối với những gì ông viết. Bàng bạc khắp truyện là một tâm sự âm thầm, một ước mong khắc khoải, một khát vọng lay chuyển cuộc sống. Thái độ tình cảm của Sêkhôp bộc lộ một cách kín đáo, nhiều khi không thể bộc lên bằng âm thanh, từ ngữ mà chỉ “cảm” thấy qua toàn bộ những gì làm nên tác phẩm. M.Gorki đã nhận xét rất có lý rằng: Đọc Sêkhôp, chúng ta thấy “phảng phất đâu đây nụ cười buồn buồn của một tâm hồn biết yêu thương”, “tiếng thở dài khẽ mà sâu của một trái tim trong sạch”.


Antôn Sêkhôp là một nghệ sĩ lớn, giữa ranh giới hai thế kỷ, đã góp phần mở ra một thời kỳ mới trong sự phát triển của văn học Nga. Sáng tác của Sêkhôp đã vươn tới những giá trị nhân đạo cao cả và trở thành di sản quý báu trong nền văn hóa nhân loại. Các tác phẩm của ông gợi lên dòng phản kháng đầy căm hờn đối với xã hội Nga đương thời, thức tỉnh tư tưởng xã hội, nêu lên khát vọng của một bộ phận tiên tiến trong xã hội Nga trước cách mạng, niềm dự cảm say sưa về trận bão táp tương lai sẽ quét sạch cuộc sống cũ, mở đường cho cuộc sống mới đi lên. Cảm hứng lạc quan cách mạng trong tác phẩm Sêkhôp đã chuẩn bị cho bước chuyển hướng mạnh mẽ qua nền văn học vô sản tràn ngập sức sống mãnh liệt.


Sêkhôp không chỉ là nhà cách tân trong truyện ngắn mà còn cống hiến lớn lao vào ngành kịch Nga. Bước vào lãnh vực này, Sêkhôp đã tiếp tục những truyền thống ưu tú nhất về kịch theo chủ nghĩa hiện thực phê phán, đồng thời nâng kịch Nga lên một chất lượng mới. Tình yêu sân khấu từ những năm tuổi trẻ và khát vọng khái quát hóa về mặt nghệ thuật toàn bộ cuộc sống đã thôi thúc ông say mê, gắn bó với kịch.


Nói về Sêkhốp, nhà văn Nguyễn Tuân bộc bạch: " Sêkhốp là con chim linh điểu của buổi tịch dương trên đồng cỏ dại nước Nga xưa, Sêkhốp là cánh diều sáo vĩ đại, trên đôi cánh âm vang tiếng nói của hiện thực và nhịp thơ của lãng mạn. Sêkhốp là bậc thầy của tiếng Nga, tên tuổi ông sáng chói trong lâu đài của Chủ nghĩa nhân đạo."


Sêkhôp xứng đáng là “một nghệ sĩ vô song”, "nghệ sĩ của cuộc sống” (L.Tônxtôi).


 


edu.goonline.vn

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Kinh ngạc 'Trí thức Việt' cóp nhặt, xào xáo biên soạn sách - Lam Điền 17.12.2017
Thương nhớ vẫn còn của Phan Quang: Chỉ viết những điều đáng viết - Tư liệu 17.12.2017
Văn hóa ẩm thực: Phở Việt (tiếp và hết) - Trịnh Quang Dũng 17.12.2017
Triệu Xuân & Nhóm Văn Chương Hồn Việt gửi tặng 1.187 cuốn sách Văn học trị giá gần 93, 8 triệu đồng cho Bộ đội hải quân - Minh Đức 16.12.2017
Gang thép Thái Nguyên: Những câu hỏi về đống sắt gỉ ngàn tỉ đồng - Tư liệu 15.12.2017
Lịch sử, quy chế và quá trình hoạt động hơn 10 năm của Nhóm Văn Chương Hồn Việt - Minh Đức 15.12.2017
Văn hóa Ẩm thực: Phở Việt, niềm tự hào của người sành ăn…/ Ngày của Phở - Trịnh Quang Dũng 13.12.2017
Văn hóa ẩm thực: Phở - món đồ ăn bằng bánh thái nhỏ nấu với thịt bò - Trịnh Quang Dũng 11.12.2017
Văn hóa Ẩm thực: Phở Việt - Kỳ 3: Phở "hành " phương Nam - Trịnh Quang Dũng 10.12.2017
Boris Pasternak Giải Nobel về văn học năm 1958 - Thân Trọng Sơn 09.12.2017
xem thêm »