tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20541524
Truyện dân gian Việt Nam và thế giới
28.10.2008
Nguyễn Đổng Chi
Truyện Thạch Sanh

Ngày xưa, đã lâu lắm rồi, ở  Cao Bằng có vợ chồng bác tiều phu Thạch Nghĩa tuổi đã cao mà không có con. Vợ chồng ngày đêm lo buồn, càng ra sức làm việc nghĩa, như khơi cống, đào mương, đắp đường, vét giếng, cùng lo nấu nước giúp cho người qua đường uống, để mong trời trông lại mà cho một mụn con. Quả nhiên, về sau Thạch bà thụ thai, nhưng ba năm chưa đẻ. Thạch ông mất, Thạch bà sinh hạ một đứa con trai khôi ngô tuấn tú, đặt tên là Thạch Sanh. Ít năm sau, Thạch bà cũng qua đời. Thạch Sanh từ đó sống côi cút trong một túp lều dưới gốc đa, chỉ có một cái khố che thân và một cái búa đốn củi. Năm Thạch Sanh 13 tuổi, Ngọc Hoàng sai tiên xuống dạy chàng đủ các môn võ nghệ, mọi phép thần thông.


 


Một hôm, có anh hàng rượu tên là Lý Thông đi ngang qua đó ghé lại nghỉ chân. Thấy Thạch Sanh khỏe mạnh, lại mồ côi, có thể lợi dụng được, bèn kết nghĩa làm anh em, rồi đưa Thạch Sanh về nhà.


 


Bấy giờ có một con trăn tinh thường bắt người ăn thịt, quan quân mấy lần vây đánh nhưng nó nhiều phép thần thông, nên không ai làm gì được; nhà vua đành truyền lập miếu thờ, và cứ hàng năm phải nộp cho nó một mạng người. Năm ấy đến lượt Lý Thông phải nộp mình. Mẹ con nghe tin, hoảng hốt, bàn định mưu kế đưa Thạch Sanh đi chết thay. Chiều hôm đó Thạch Sanh đi đốn củi về thì Lý Thông đãi rượu, rồi bảo:


 


Hôm nay có việc quan trọng, triều đình cắt phiên cho anh đi canh miếu thờ, ngặt vì anh trót cất mẻ rượu, sợ hỏng việc ở nhà; mong em chịu khó đi thay anh một đêm!


Thạch Sanh không nghi ngờ gì cả, đi ngay.


 


Nửa đêm, giữa khu rừng rậm, bỗng gió thổi cây rung, không khí lạnh buốt, trăn tinh hiện ra, giơ vuốt, nhe nanh, hà hơi toé lửa, sấn đến định ăn thịt Thạch Sanh. Sanh bình tĩnh, hoá phép đánh nhau với trăn tinh, hồi lâu thì yêu quái bị giết chết, hoá ra một con trăn lớn. Thạch Sanh chặt lấy đầu mang về. Đến nhà thì hết canh ba. Thạch Sanh gọi cửa, mẹ con Lý Thông ngỡ là hồn Thạch Sanh hiện về báo oán, ở trong nhà mẹ con cứ lạy lục, khấn vái mãi. Thạch Sanh mới rõ dã tâm của hai người cố tình đưa mình đến chỗ chết; nhưng Sanh tánh hiền lành, không giận, vui vẻ kể chuyện giết trăn cho mẹ con Lý Thông nghe. Lý Thông nghe xong nảy ra một mưu thâm độc. Nó dọa Sanh rằng trăn tinh là của vua nuôi xưa nay, bây giờ giết đi, tất thế nào cũng bị tội chết. Nó khuyên Sanh trốn đi, để hắn ở nhà kiếm cách thu xếp. Thạch Sanh trở về thôn cũ ở gốc đa còn Lý Thông thì đêm ngày trẩy kinh, tâu vua đã trừ được trăn tinh và hắn được vua phong chức đô đốc.


 


Bấy giờ công chúa con vua muốn kén phò mã, bảng yết khắp dân gian, điệp gửi cùng các nước, nhưng không chọn được ai vừa ý. Một hôm công chúa đi dạo vườn hoa, bỗng con yêu tinh đại bàng sà xuống cắp đi mất. Tình cờ đại bàng bay ngang trên cây đa có Thạch Sanh đang ngồi thẫn thờ dưới gốc. Thạch Sanh thấy vậy, liền giương cung bắn một phát trúng ngay vào cánh. Nhưng đại bàng rút tên ra rồi tiếp tục cắp người bay đi. Thạch Sanh lần theo vết máu đỏ, thấy đại bàng chui vào một cái hang rất kiên cố. Chàng đánh dấu lối vào hang rồi trở về.


 


Nghe tin công chúa bị yêu quái cắp đi mất tích, nhà vua đau lòng xót ruột, truyền cho Lý Thông đi tìm, hứa tìm được sẽ gả công chúa và truyền ngôi cho. Lý Thông vừa mừng vừa lo, bèn lập mưu mở hội hát xướng trong mười ngày, sức cho nhân dân đến xem mục đích để dò hỏi nghe ngóng tin tức. Tám chín ngày đã qua, mà không nghe ai nói một lời gì về chuyện đại bàng bắt người cả. Tin Lý Thông tôn hiển tột vời và mở hội hát xướng đồn đến tai Thạch Sanh, chàng lần về thăm. Gặp Thạch Sanh, Lý Thông tỏ mối lo không tìm được công chúa. Thạch Sanh thật thà kể lại về việc bắn trúng cánh chim. Lý Thông mừng lắm, lập tức nhờ Thạch Sanh dẫn đường, mang quân lính đến nơi sào huyệt của yêu quái. Thạch Sanh tình nguyện xuống hang tìm công chúa hộ bạn. Quả nhiên gặp công chúa ở đó. Thạch Sanh bèn lấy thuốc mê, bảo công chúa đưa cho đại bàng uống. Đoạn Thạch Sanh buộc công chúa vào dây, ra hiệu cho Lý Thông ở ngoài hang kéo lên. Xong, chàng sửa soạn lên theo, nhưng Lý Thông đã ra lệnh cho quân lính lấp kín cửa hang. Đúng lúc đó thì đại bàng tỉnh lại. Thấy mất công chúa, hắn nổi giận lôi đình gầm lên, vách đá ầm ầm rung chuyển. Thạch Sanh hoá phép đánh nhau với nó, cuối cùng đại bàng bị giết chết, Thạch Sanh mò tìm lối ra; đi đến một nơi chàng thấy có một cũi sắt bên trong giam một người con trai. Thì ra đó là thái tử con của vua Thủy Tề, bị đại bàng giam đã ngót một năm. Thạch Sanh lấy cung vàng bắn tan cũi sắt, cứu thái tử ra. Thái tử mời Thạch Sanh về thủy cung để vua cha được đền ơn. Vua Thủy Tề mừng lắm, tặng Thạch Sanh vô số vàng bạc châu báu, nhưng chàng đều từ chối không nhận, chỉ lấy một cây đàn. Xong rồi từ giã vua và thái tử, lên trần gian, về chốn cũ ở gốc đa.


 


Bấy giờ hồn trăn tinh và đại bàng khổ sở đói khát, đi lang thang, thất thểu, tình cờ gặp nhau, bèn bàn định mưu kế trả thù Thạch Sanh. Chúng lẻn vào kho vua ăn trộm ngọc ngà châu báu, rồi mang về để ở gốc đa, chỗ ở của Thạch Sanh. Thạch Sanh bị bắt hạ ngục.


 


Nói về công chúa, từ khi lên khỏi hang, chờ Thạch Sanh lên. Thấy Lý Thông đã lấp mất cửa hang uất ức qúa mà hoá câm. Khi trở về cung, ai hỏi gì nàng cũng không nói. Vua buồn rầu sai Lý Thông lập đàn cầu nguyện, nhưng đàn đã lập một tháng mà công chúa vẫn không nói được. Khi Thạch Sanh bị bắt giao cho Lý Thông xét xử, thì Lý Thông bèn định tâm đem giết đi cho khỏi lo ngại về sau. Ngồi trong ngục, Thạch Sanh buồn tình lấy đàn ra gảy, không ngờ cây đàn ấy lại là đàn thần. Gảy đến đâu đàn kể lể đến đó, nó kể rõ đầu đuôi câu chuyện, nó tố cáo tội ác của Lý Thông, nó oán trách sự hờ hững của công chúa. Nó kêu lên, nó rền rĩ, ngân nga từ cung này đến cung nọ. Công chúa ngồi trên lầu, nghe tiếng đàn bỗng reo mừng, cười nói, xin vua cho cho gọi người gảy đàn. Vua gọi Thạch Sanh đến, và trước cả đình thần bá quan văn võ, Thạch Sanh kể lại sự tình cho vua nghe, từ khi mồ côi cha mẹ, học phép tiên, kết bạn với Lý Thông, khi chém trăn tinh, khi bắn đại bàng, cứu công chúa và bị lấp cửa hang. Khi cứu con vua Thủy Tề, khi bị hồn yêu tinh vu oan giá họa…


 


Vua liền truyền lệnh hạ ngục mẹ con Lý Thông, và giao cho Thạch Sanh được toàn quyền xét xử. Thạch Sanh thương tình, cho mẹ con Lý Thông trở về làng. Dọc đường hai mẹ con gặp trận mưa giông, bị sét đánh chết.


 


Kế đó, vua cho Thạch Sanh kết hôn cùng công chúa. Tin ấy truyền đi, thái tử mười tám nước chư hầu trước đã ôm hận vì bị công chúa ruồng rẫy, nay nghe vua gả cho một thằng khố rách áo ôm, liền cất binh mã tới hỏi tội. Vua sai Thạch Sanh ra dẹp giặc. Khi giáp trận, Thạch Sanh lại mang cây đàn của mình ra gảy. Tiếng đàn khi khoan, khi nhặt, êm ấm lạ thường, khiến cho quân địch phải xúc động, người thì bồi hồi thương con, thương vợ, kẻ thì bâng khuâng nhớ tới quê hương, không một ai còn nghĩ tới chiến đấu nữa. Thái tử mười tám nước chư hầu thấy thế khiếp sợ vội vàng xin hàng. Thạch Sanh dọn một mâm cơm nhỏ cho chúng ăn, nhưng chúng ăn mãi không hết. Chúng càng phục Thạch Sanh, rập đầu lạy tạ kéo nhau về nước.


 


Vua liền làm lễ nhường ngôi cho Thạch Sanh. Khi lên ngôi, công việc đầu tiên của Thạch Sanh là xoá thuế, phóng thích tù nhân, và khuyến khích muôn dân trăm họ theo nghề nông tang. Từ đó nhân dân mới được yên ổn làm ăn, nhà nhà được no ấm đông vui.


 Nguồn: Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam.

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Sự tích cây nhãn (Em bé và Rồng con) - Phạm Hổ 28.08.2017
Đọc Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam tập II của Nguyễn Đổng Chi - Maurice Durand 06.07.2017
Bụng làm dạ chịu hay là truyện thầy hít - Nguyễn Đổng Chi 06.07.2017
Lẩy bẩy như Cao Biền dậy non - Nguyễn Đổng Chi 22.06.2017
Nữ hành giành bạc - Nguyễn Đổng Chi 22.06.2017
Bò béo bò gầy - Nguyễn Đổng Chi 22.06.2017
2. Sự tích trầu cau và vôi - Nguyễn Đổng Chi 11.03.2017
Nghìn lẻ một đêm (13) - Antoine Galland 20.11.2016
Nghìn lẻ một ngày (18) - FRANÇOIS PÉTIS DE LA CROIX 20.11.2016
Nghìn lẻ một đêm (14) - Antoine Galland 20.11.2016
xem thêm »