tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20229880
Thơ
15.01.2010
Nhiều tác giả
Thơ thời chống Mỹ (10)

  Giàng


 


Cái  Phong Bì


 


Hỏi rằng tên gọi là gì


Thưa rằng hai chữ “phong bì” tên em!


Người ta có dấu, có tem,


Em thì nhẵn mặt hãy xem cho rành!


 


Này màu trắng, này màu xanh,


Này to, này nhỏ đã thành lệ riêng


Ruột em có chứa “vi thiềng”


Thân em là giấy mà thiêng mới tài.


Tư dinh, công sở trong ngoài


Nhiều người nhờ cậy, lắm người mên yêu!


Có em mọi việc thuận chiều


Đưa trên, đón dưới dễ xiêu lòng người.


 


Ngán thay cái tấn tuồng đời


Kẻ đau xót của, người “xơi” thỏa lòng


Máu tham đã bén hơi đồng


Nay tiếp mai nhận, chất chồng leo thang


Ngồi mát mà ăn bát vàng


Giàu sang ngày mộy giàu sang cực kỳ


Ô dù, tham nhũng chi chi


Thân em một cái phong bì cỏn con.


 


                          ***


 


 


 





Hồng  Chinh  Hiền


 


Chuyện tình ở một làng Lòi


 


Chiến tranh không đẻ ra làng Hoa


Không đẻ ra làng Lụa


Chiến tranh đẻ ra làng góa bụa


Đẻ ra làng Lòi


Những thanh niên xung phong cam khổ


Lớn lên không mảnh tình vắt vai


 


Làng Lòi không bóng con trai


Vương quốc nữ nhi tắm dòng sông Mẹ


Thui chột những hình hài tấm bé


Loi thoi như cỏ lác, cỏ may


Các ả dắt trâu đi cày


Trâu lồng chạy dắt theo các ả


Con dao cùn mài trên sống đá


Đá bây giờ lại sắc hơn dao


Làng Lòi buôn đâu, bán đâu


San sẽ những cuộc tình chắp vá


Những cuộc tình nhạt suông như nước lã


Thế mà nơi nơi chì chiết tiếng đời.


 


Anh đến với em ra sông đùa vui


Em nõn nường, em tê mê mơi mởi


Tắm cho nước sông đổ tiếng oan ra bờ ra bãi


Tắm sao cho đằm thắm lại tình ta.


 


Một mai anh đi xa


Anh sẽ đến và con anh sẽ đón


Em lại được một “bài ca hy vọng”


Đứa trẻ sau có đứa truớc xưng em


Thế gian này lạ hoắc cũng thành quen


Giây phút nhỏ cũng nên duyên chồng vợ


Anh cứ đi cho non mòn, núi lở


Mặc sức đi hết tháng rộng, năm dài


Đây là cuộc tình mặt trăng- mặt trời


Cuộc tình của Ngưu Lang- Chức Nữ


Cuộc tình của làng Lòi góa bụa


Dồn tháng năm trong cái nắm tay này.


 


Bên kia rào là cái Bống, con Mây


Con tép, con tôm lượn quanh lát khế


Như hạt tấm trên sàng rơi vào anh nhé


Ân huệ nào bằng ân huệ anh trao.


 


Anh xem hố bom biết mấy là sâu,


Ta cày xới nhiều năm rồi khỏa lấp


Những dị dạng chiến tranh rồi sẽ mất


Con cháu mình không ai nhắc làng Lòi.


 


Anh đến với em đêm nay nữa thôi


Buộc lòng nhau chi, vương hờn chuốc oán


Tiếng chuông chùa từ làng bên đã vọng


Trong thinh không


Em


Một tiếng


   Chuông chùa.


Kim Liên, 20- 6- 1997


 


            ***       


Hồng  Hiển


 


Tên thật là Nguyễn Hồng Hiển, sinh năm 1932 (Nhâm Thân), tại Cái Nước, tỉnh Cà Mau. Đã có Thơ in chung trong nhiều Tuyển tập.


                                                  


 Đốm Lửa đầu nhang


 


Bốn mươi năm, nay được về giỗ mẹ


Lửa đầu nhang ngún đỏ lòng con


Phận côi cút từ hơn mười tuổi lẻ


Ngàn giấc mơ hình dáng Mẹ chập chờn


 


Bởi con đã trọn đời chiến đấu


Nên miền riêng chôn dấu cuối cõi lòng


Và cũng bởi đêm ngày luôn nung nấu


“Quên gia đình, trả trọn nghĩa non sông”


 


Bữa giỗ Mẹ chỉ cơm canh thanh đạm


Phận thanh liêm, sao đủ chả giò nem


Lương ít ỏi vừa vặn phần gạo mắm


Mẹ chứng giùm, phù hộ để bình yên.


 


Nhang chưa lụn tóc thêm nhiều sợi trắng


Chữ hiếu thôi tủi hổ chẳng chu toàn


Mẹ đẻ con, con theo làm Cách Mạng


Nay con là đốm lửa đỏ đầu nhang


 


Một đốm lửa một làn hương phảng phất


Chớ lo chi khi lửa tắt nhang tàn


Dẫu đến lúc con xuôi tay nhắm mắt


Trong lò thiêu xương thịt vẫn hồng than!


 


                            


                Dũng  Hiệp


Ông tên là Nguyễn Dũng Hiệp, sinh năm 1927 tại xã Duy Thành, huyện Duy Xuyên, tinh Quảng Nam, trong một gia đình nho học. Tuổi nhỏ đã được cha dạy chữ Hán và được tiêp súc với nhiều nhà nho trong vùng, nên thông thạo về thơ phú đường luật. Ông tham gia kháng chiến chống Pháp trong Nam, năm 1954 tập kết ra Bắc, công tác và hoạt động trong ngành sân khấu. Ông vừa là một nghệ sĩ sân khấu vừa là một nhà thơ. Với bản chất là một người chân thật và ngay thẳng, năm 1973 ông đã sáng tác bài thơ dưới đây để ghi lại cuộc sống “bao cấp” đầy khó khăn trong một thời gian dài. Bài thơ viết theo “thể phú cổ”, đối đáp rất chặt chẽ trong từng câu. Mãi đến năm 1978 bài thơ mới được Tạp chí  “Sân Khấu Việt Nam” cho đăng. Những người lãnh đạo văn học thời đó với cách nhìn thiển cận và đố kị  đã phê phán kịch liệt tác giả. Họ không thích nói ra sự thật! Tuy nhiên bài thơ miêu tả rất thực cuộc sống thời đó, nên nó vẫn sông trong lòng nhiều người với sự ngưỡng mộ tính trung thực của tác giả. Xin ghi lại để bạn đọc thưởng thức:


                                             *


 


 


Niềm vui vô giá


 


            I


 


Chà chà!


Cán bộ như mình sang thật là sang


Nghệ sĩ như ta của đà lắm của


Nhà thuê năm bảy thước


Lương lĩnh mấy mươi đồng


Lênh khênh vài giá sách:


                  nào truyện, nào kịch, nào họa, nào thơ;


Lỉnh kỉnh một góc phòng:


                     này chảo, này nồi, này xoang, này lọ.


Hộp thuốc lá bằng nhôm phản lực,


                 hàng Hoa Kỳ lắm nước giành mua.


Lọ cắm hoa dùng vỏ đạn đồng,


                       của hỏa tuyến mấy ai đã có?


Sắp giấy báo


nào Nhân Dân, nào Văn Nghệ dán trần nhà


                                              thắm nghĩa văn chương.


Ghép gỗ thùng 


       tấm Trung Quốc, tấm Liên Xô, làm bàn viết


                                                                         tầm cao quốc tế.


Rọc áp phích đóng thành bản thảo,


                                                           văn viết đậm màu son.


  ống bơ đun nước pha trà,


                                                        thơ ngâm vang chất thép.


Gối quanh năm toàn sách Mác Lê,


                                           mới biết đỏ từng gốc tóc.


Đệm mùa rét trải bằng báo chí,


                                làm sao chữ chẳng thấm da?


Ghế mòn kê chân thấp chân cao,


            ngồi ngất ngưỡng tựa phi trên mình ngựa.


Mùng thủng dán giấy vàng, giấy đỏ,


                        nằm mơ màng như lượn giữa rừng hoa.


Sợ mất cắp không thèm mua:


             đồng hồ, vô tuyến, đài, quạt máy, bàn là.


Ngại phát phì, nên chỉ ăn:


             rau muống, dưa cà, ốc, mắm tôm, canh cải.


Đi xe sợ sảy ra tai nạn,


        chỉ ung dung dạo bước vỉa hè.


Vào rạp e nóng mất vệ sinh,


cứ đủng đỉnh xem phim ngoài bãi.


Khinh cảnh nghèo, ít công, ít của,


         dân buôn chẳng đến nhà.


Thương kẻ sĩ, một bóng, một mình,


          nàng Thơ thường gõ cửa.


                        II


 


A ha!


Nhà trống huếch một gian


Thơ ngâm tràn ba bữa.


Mới hay rằng: có cái có mà không,


Càng thấu nhẽ: có cái không mà có.


Sang như Mỹ chưa hẳn đã giàu


Nghèo như ta chắc gì đã khó.


Hậu thiên hạ chi lạc, ta biết thanh bần


Tiên thiên hạ chi ưu, ta là triệu phú.


Thế giới còn nghèo nhân phẩm,


     ai muốn vay đến chúng tớ mà vay.


Quê hương còn nặng đau thương,


                              ta vui khổ cho mọi người đỡ khổ.


Vay nhân phẩm phải trả bằng nhân phẩm,


                               há không cần lãi mẹ đẻ lãi con?


Chia đau thương cho vơi bớt đau thương,


                   sao chẳng biết tấm lành đùm tấm rách!


Nhà khó mới hay con thảo, ấy ấy phương ngôn.


Lửa nung thêm biết tuổi vàng, kìa kìa ngạn ngữ .


Nghèo để dân giàu, nước mạnh,


                                  ấy là nghèo thảo, nghèo thơm,


Khó mà kẻ trọng, người yêu,


        đó thật khó cao,  khó quý.


Vong bần lạc đạo, người cách mạng có lúc phải cần


Trọng nghĩa khinh tài, kẻ nghệ sĩ lẽ nào chẳng nhớ.


Rây nhân tình, ta chọn con người


Lọc trí tuệ,  ta tìm lẽ sống.


Đại gian đại ác, giàu như Mỹ rồi đến phải thua!


Đại nghĩa đại nhân, nghèo như ta thế mà lại thắng.


Đời Mác gieo neo, gương sáng còn kia,


Lời Bác ân cần, sử vàng chép đó.


Anh em ơi!


Ta còn sướng hơn nhiều,


                                  khi so với chiến khu miền Nam.


Đồng chí hỡi!


Ta còn sang quá chứ, nếu nhớ đến cơ quan Pắc bó.


Ăn ngon mặc đẹp, ai lại chẳng ưa


Tiết sạch giá trong, mới là chuyện khó.


Nước ta nhỏ,


lấy tinh thần làm sức mạnh diệu kỳ.


Nhà ta nghèo,


                       có nhân phẩm làm nguồn vui vô g


Hà Nội,1973


                                            ***


 


 


           Đỗ Trọng khơi                     


 


Tên thật là Đỗ Tuấn Khơi, sinh năm 1960 (Canh Tý), tại Văn Cấm, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.


Bị bệnh “teo cơ” phải nằm liệt giường từ nhỏ.


Thơ đã in:


            * Con chim thiêng vẫy bay- Nhà XB. Văn Hóa, Hội VHNT Thái Bình, 1992.


            * Giải nhì Thơ báo Văn Nghê- 1989- 1990;


            * Giải khuyến khích thơ về quyền trẻ em, 1992.


Dưới đây là một bài thơ “thể văn xuôi” đặc sắc của tác giả,  ghi dấu ấn nặng nề một thời- còn ít đựoc nói đến trong thơ văn:


                                    


 


 Bạn ơi


            Thơ văn xuôi tặng Trọng


 


Khi tôi viết thư cho bạn, Ti-Vi đưa tin về vụ Hônếchcơ bị bắt  giam sau những năm làm nguyên thủ,


Bạn ơi, tôi- một kẻ nhỏ bé sợ cả tiếng chó cắn, tiếng mèo gào- sẽ lấy gì tự vệ khi tờ bạc nhỏ nó  có vẻ cũng lớn hơn tôi?


Bạn ơi, trong đêm tối nương vào cảm nhận mà đi nhưng ngày tối thì nương vào gì? – Vào tình yêu! Khi mình không được là mình thì nương vào gì? – Vào thời gian và lòng quả cảm! Ôi! Thời gian chẳng ủng hộ tôi đâu và với ai cũng thế.


Tôi trở về nghe gió trên đầu lay tóc bạc. Tôi gom lại những mảnh đời nát tan, mơ tạo một phần đời rủng roảng tiền bạc để tự vệ giữ lấy phần đời còn lại. Nhưng, sẽ ra sao  khi thế giới này hết thảy giống tôi.


Bạn ơi!


   


Nguồn: Rút từ Tiếng Việt, tiếng của thi ca, Khảo luận về thơ Việt Nam của Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Tuấn, sắp xuất bản.


www.trieuxuan.info


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Chùm thơ Phạm Sỹ Sáu - Phạm Sỹ Sáu 22.08.2017
Điểm danh đồng đội - Phạm Sỹ Sáu 21.08.2017
Muôn đời đã vậy, không quên! - Phạm Sỹ Sáu 21.08.2017
Tuyển tập Thơ Hoài Anh (3- tiếp & hết) - Hoài Anh 21.08.2017
Tuyển tập Thơ Hoài Anh (2) - Hoài Anh 21.08.2017
Tuyển tập Thơ Hoài Anh (1) - Hoài Anh 21.08.2017
Thành phố hoa phượng đỏ - Hải Như 17.08.2017
Ba bài thơ Hoàng Kim Vũ - Hoàng Kim Vũ 11.08.2017
Chùa Trấn Quốc - Nguyễn Quyết Thắng 09.08.2017
Tập thơ Kịch đời (3) - Nguyễn Lâm 08.08.2017
xem thêm »