tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19011297
Thơ
29.12.2009
Nhiều tác giả
Thơ thời chống Mỹ (3)

Ngò cải đơm hoa


 


Gịăc có đốt thiêu đồng


Lúa mùa sau lại mọc


Giặc có dồn cướp bóc


Thóc lại cướp trở về


Hôm trước giặc dựng tề


Hôm sau mình lại hạ


Giặc bắn cả lợn gà


Gà vịt lại tăng gia


Lợn bày lớn như thổi


Giặc phá tan khung cửi


Nhưng vải dệt đã xong


Kịp chiến dịch thu đông


Gửi cho anh, anh mặc


Yên tâm anh diệt giặc


Bữa sắn lại bữa khoai


Ngày một với ngày hai


Tin  anh, em chờ đợi.


Chừ  ngước mắt trông ra


Ngò cải đã trổ hoa


Bí bầu đã trổ trái


Nỡ nào anh đi mãi


Bộ đội đã về làng


Súng đạn đã ầm vang


Giặc tháo sau tháo trước


Tay cơi trầu đọi nước


Miệng gọi mẹ gọi thầy


Ôi anh đã về đây


Giữa đoàn quân chiến thắng!


                       


Lưu trọng Lư


                                                          


      


Chiều mưa đường số 5


 


  Chiều mưa đồng rạ trắng


  Đất tề(*) sông quạnh vắng


Ngồi kín dưới nhà gianh 


Nghe gió lùa vắng lặng


Chiều mưa đường số 5


Đôi mắt sao đăm đăm


Chứa cả trời  mây nặng


Miền Việt Bắc xa xăm?


Ôi núi rừng thương nhớ


Rét mướt đã hai năm!


Chiều mưa- ngàn hoa nở


Hoa phơi bày mùa xuân


     Bếp sàn gây ngọn lửa


Chén tà ngát tình dân


Chiều mưa lùa các cửa


Ngày bộ đội hành quân


Mẹ già không nói nữa


Ngước mắt nhìn rân rân...


Ôi đâu rồi sơn nhân


Đâu rồi anh du kích


Chiều mưa manh áo rách


Vác súng vượt lên đèo


Giao thông qua mũi địch


Đâu rồi “nhình” với “a”


Tiếng cười reo khúc khích


Đón chiến sĩ quay về


Sau trận đi phục kích


Chiều mưa giã gạo mau


Chày tập đoàn thình thịch


Ôi núi thẳm rừng sâu


Trung đội cũ về đâu


Biết chăng chiều mưa mau


Nơi đây chân giá ngắt


Nhớ cái rét ban đầu


Thấm mối tình Việt Bắc.


1948


Thâm Tâm


_________


(*) Đất tề: đất vùng bị địch chiếm đóng.


 


           


 


 


 


                                               


Nhớ Huế quê tôi


 


Sông núi vương dài tiếp núi sông


Cò bay thẳng cánh nối đồng không


Có người bảo Huế xa, xa lắm


Nhưng Huế quê tôi ở giữa lòng.


 


Mười một năm trời mang Huế theo


Đèo cao nắng tắt bóng cheo leo


Giọng hò mái đẩy vờn mây núi


Man mác sông Hương lướt đỉnh đèo.


 


Tôi gặp bao người nhớ Huế xa


Đèn khuya thức mãi chí xông pha


Mở đường giải phóng về quê mẹ


Dựng khắp non sông bóng xóm nhà.


 


Có bao nhiêu người Huế không về nữa


Gửi đá ven rừng chép chiến công


Có mồ liệt sĩ nâng lòng đất


Buồm phá Tam Giang gió thổi lồng.


 


Nặng trĩu trăm năm bóng cổ thành


Bao lần máu đỏ nhuộm đồng xanh


Cờ sao ngày ấy trùm cung cấm


Sông nước xôn xao núi chuyển mình.


 


Bao độ thu về thu lại qua


Huế tôi thăm thẳm nhớ con xa


Mỗi lần phượng nở rung màu đỏ


Càng giục canh sương rộn tiếng gà.


Hà Nội, Thu 1956


Thanh  Tịnh


 


 


   Em tiễn đưa anh


 


Em tiễn anh từ Thủ đô yêu dấu


Sáng mai này bao cặp tiễn đưa nhau?


Trời cuối hè phượng vẫn tươi màu chiến đấu


Hỏa tuyến dài thêm biết mấy những toa tàu?


 


Em tiễn anh, nhớ ngày mẹ tiễn anh đi


Hời kháng chiến dòng kênh dừa rủ bóng


Trời Hà Nội hôm nay mới rộng


Gió lạnh đầu mùa, dáng liễu có so le?


 


Chẳng phải Dương Quan không ai quen đó


Đường anh đi có ngàn vạn bước chân đi


Có cả chân em- bước chân nho nhỏ-


Cũng lên đường đâu phải đã chia ly?


 


Em tiễn anh lòng còn xao xuyến


Bóng dáng cha tóc bạc mái đầu


Từ Ba Đình hịch truyền quyết chiến


Buổi lên đường thành hội tiễn đưa nhau.


 


Giặc Mỹ đến trời ta, ta đi duổi Mỹ


Lẽ tự nhiên như cuộc sống đang cần


Khi cả toàn dân đã là chiến sĩ


Mỗi mái gia đình đều có quân nhân!


 


Em tiễn anh đi để lại đón anh về


Ngày đất nước tưng bừng chiến thắng


Từ tuyến đầu, ta tung đàn chim trắng


Trời hòa bình chẳng bợn bóng mây che.


Hà Nôi, 8-9-1965


Anh  Thơ


                       


 


                           


Sao chiến thắng


 


Giặc Mỹ mày đến đây


Thì ta tiêu diệt ngay!


Trời xanh ta nổi lửa


Bể xanh ta giết mày!


 


Ôi Tổ quốc ta, ta yêu như máu thịt,


Như mẹ cha ta, như vợ như chồng


Ôi Tổ quốc, nếu cần ta chết


Cho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông...


 


Hãy cứ đo bể ta bằng luật- điều quốc tế


Trời xanh ta xanh bao nhiêu hải lý


Nhưng chớ đo lòng căm giận chúng ta


Máu hơn ba chục năm trời ta đã đổ ra.


 


Phải trăm năm mới có ngày độc lập


Ai đếm hết chuỗi người lên máy chém lúc hừng đông?


Roi vọt Côn Lôn, ngục tù Phú Quốc


Mỗi trang sử nước này đều nặng máu cha ông.


 


Hãy yêu! Hãy yêu!  Hãy yêu tất cả


Một chiếc cầu vừa mới bắc qua sông


Một hợp tác lúa chiêm vàng óng ả


Một nhà ăn cửa sổ sơn hồng...


 


Những nhà máy, nước sinh trong gian khổ


Những lò cao như đứa trẻ đầu lòng


Hạnh phúc mới, có khi còn vất vả


Nhưng bước đầu đây là của công nông.


 


Miền Bắc thân yêu trong tầm đạn  Mỹ


Hãy yêu! Hãy yêu! Hãy yêu và bảo vệ


Mây nước, cửa nhà, văn học, ngữ ngôn...


Một đảo vắng Hòn Ngư còn chớp  bể


Một rặng núi Kỳ Sơn từng lắm lúc mưa nguồn.


 


Hãy đem máu ta ra mà gìn giữ


Nửa thân thể miền Bắc này


cho ruột thịt phương Nam!


Trời xanh biếc của người đầu tuyến lửa


Nẻo Hùng tinh từng quay hướng địa bàn.


Chớ để cho chúng đến gieo khăn tang và nạng gỗ


Xây dựng những pháp trường


    và kiến thiết những tha ma!


Súng Mỹ chĩa vào căn phòng ta ở


Dao cứa vào trên cửa họng ta ca.


 


Hỡi những tấm lòng lạnh tanh máu cá


Những nhiệt tình xuống quá độ âm!


Có nghe tiếng ngư lôi và cao xạ?


Giặc đánh ta thì ta đánh trả


Giữ hòa bình phải đâu bằng mọi giá


Giá hòa bình là quật ngã giặc xâm lăng.


 


Tàu Mỹ rụng đất này, ai có nghe chăng?


Sao thức canh đêm, bể biếc reo mừng


Sóng ru đất, mây nhắn cùng gió thổi:


“Thần chiến thắng là những người áo vải


Những binh nhất, binh nhì mười tám tuổi


Giết quân thù không đợi có hạt nhân”.


Giết quân thù không cần phải phân vân.


Hỡi những con thỏ hòa bình đang tìm nơi gặm cỏ


Súng ta nổ cũng là vì ngươi nữa


Nhờ súng này mà ngươi được yên thân.


 


Đêm nay sao chín vàng như thóc giống


Phải đêm nay trời cũng được mùa?


Trời so cao như là chiến trận


Sao sáng ngời vũ khí lòng ta.


 


Nghe dào dạt mười bốn triệu miền Nam


     đang tỉnh thức


Không! Ba mươi triệu kim cương


   của thiên hà Tổ Quốc!


Không! Hàng triệu ngôi  sáng anh em


                                                            đang chiếm lĩnh bầu trời!


Hứa một Mùa Gặt Lớn ngày mai.


11-8-1964


Chế Lan Viên


 


 


Tổ Quốc bao giờ đẹp thế này chăng


 


Hỡi sông Hồng tiếng hát bốn nghìn năm


Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng?


- Chưa đâu! Và cả trong những ngày đẹp nhất


Khi Nguyễn Trãi làm thơ và đánh giặc


Nguyễn Du viết Kiều, đất nước hóa thành văn,


Khi Nguyễn Huệ cưỡi voi vào cửa Bắc.


Hưng Đạo diệt quân Nguyên


                                                trên sông Bạch Đằng...


 


Nhũng ngày tôi sống đây


                                           là ngày đẹp hơn tất cả


Dù mai sau đời muôn vạn lần hơn!


Trái cây rơi vào áo người ngắm quả,


Đường nhân loại đi qua bóng lá xanh rờn,


Mặt trời đến mỗi ngày như khách lạ


Gặp mỗi mặt người đều muốn hé môi hôn...


 


Cha ông xưa từng đấm nát tay


                                                trước cửa cuộc đời,


Cửa vẫn đóng và  Đời im ỉm khóa


“Những pho tượng chùa Tây Phương”


                                không biết cách trả lời


Cả dân tộc đói nghèo trong rơm rạ


Văn Chiêu hồn từng thấm giọt mưa rơi.


 


Có phải cha ông đến sớm chăng


                                        và cháu con thì lại muộn


Dẫu có bay giữa trăng sao cũng tiếc không được


                                                             sống phút bây giờ


Buổi đất nước của Hùng Vương có Đảng


Mỗi người dân đều được thấy bác Hồ,


Thịt xương ta giặc phơi ngoài bãi bắn


Lại tái sinh từ Pắc Bó, Ba Tơ...


 


Không có ai có thể ngủ yên trong đời chật


Buổi thủy triều vẫy gọi những vầng trăng,


Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt,


Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm,


Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt


Mỗi con sống đều muốn hóa Bạch Đằng...


 


Ôi Trường sơn vĩ đại của ta ơi!


Ta tựa vào Ngươi kéo pháo lên đồi.


Ta tựa vào Đảng ta, lên tiếng hát


Dưới chân ta, đến đầu hàng Đờ Cát,


Rồng năm móng vua quan thành bụi đất,


Mỗi trang thơ đều dội tiếng ta cười!


 


Đều lộng hương thơm những cánh đồng hợp tác


Chim cu gần, chim cu gáy xa xa...


Ruộng đoàn tụ nên người thôi chia cắt,


Đêm no ấm giọng chèo khuya khoan nhặt


Lúa thêm mùa khi lúa chín về ta.


Rồi với đôi tay trắng từ Đinh, Lý, Trần, Lê,


                                            Đảng làm nên công nghiệp


Điện trời ta là sóng nước sông Hồng,


An Dương Vương hãy dậy cùng ta xây sắt thép


Loa Thành này có đẹp mắt Người chăng?


 


Ong bay nhà khu Tỉnh ủy Hưng yên


Mật đồng bằng mùa nhãn ngọt môi em


Cây xanh ngắt đất bạc màu Vĩnh Phúc...


 


Ôi! Cái thuở lòng ta yêu Tổ quốc


Hạnh phúc nào không hạnh phúc đầu tiên?


Ôi cái buổi sinh thành và tái tạo


Khi thiếu súng và khi thì thiếu gạo


Nhưng phù sa này đẻ ra những Cà Mau


                                                thịnh vượng mai sau


Dẫu là Chúa cũng sinh từ giọt máu,


Ta đẻ ra Đời, sao khỏi những cơn đau.


 


Hãy biết ơn vị muối của đời cho thơ chất mặn!


Ôi! Thương thay những thế kỷ vắng anh hùng,


Những đất nước thiếu người cầm thanh gươm


                                                          nghìn cân ra trận...


Nhà thơ sinh đồng thời với mưa phùn


                                                và những buổi hoàng hôn


Cả xứ sở trắng một màu mây trắng!


Ai biết mây trên trời buồn hơn hay thơ mặt đất


                                                                                    buồn hơn?


 


Chọn thời mà sống chăng? Anh sẽ chọn


                                                               năm nào đấy nhỉ?


Cho tôi sinh ra buổi Đảng dựng xây đời,


Mắt được thấy dòng sông ra gặp bể,


Ta với mẻ thép gang đầu là lứa trẻ sinh đôi,


Nguyễn Văn Trỗi ra đi còn dạy chúng ta cười...


Cho tôi sinh giữa những ngày diệt Mỹ


Vóc nhà thơ đứng ngang tầm chiến lũy


Bên những dũng sĩ đuổi xe tăng ngoài đồng


                                                    và hạ trực thăng rơi.


1965


Chế Lan Viên


Nguồn: Rút từ Tiếng Việt, tiếng của thi ca, Khảo luận về thơ Việt Nam của Giáo sư, Tiến sĩ, Hoàng Tuấn, sắp xuất bản.


www.trieuxuan.info


 



 


 



 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Thưa mẹ, trái tim - Trần Quang Long (liệt sỹ) 29.04.2017
Thơ Czeslaw Milosz - Czesław Miłosz 22.04.2017
Kể chuyện nhà tôi - Nguyễn Trọng Luân 22.04.2017
Khiển hoài - Đỗ Mục 21.04.2017
Cảm hứng Tháng Tư - Hoàng Kim Vũ 17.04.2017
Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển - Du Tử Lê 16.04.2017
Bóng trên đèo Cả - Phan Ngọc Thường Đoan 16.04.2017
Năm bài thơ Luân Hoán - Luân Hoán 15.04.2017
Ta may mắn làm thi sĩ nhờ phải lòng con gái Bến Tre - Luân Hoán 15.04.2017
Củ Chi ơi! - Nguyễn Trọng Luân 13.04.2017
xem thêm »