tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21283726
Tiểu thuyết
28.11.2009
Hoài Anh
Thuận Thiên Lý Công Uẩn

MÀN IV


Cảnh nhà ông Đồ


Phía trái sân khấu là vườn đá tảng, chậu cây cảnh, núi non bộ.


Cô cắt cỏ đang gục xuống bàn khóc.


Lý Công Uẩn: (ra) Thế nào cô? Bọn nó bắt ông nhà đi rồi phải không?


Cô cắt cỏ:Vâng. Tôi về đến nhà thì thấy cảnh nhà bừa bãi tan hoang chỉ thấy một tờ giấy cha tôi để lại, tôi đoán là thư của cha tôi gửi cho ngài (lấy tờ giấy ra đưa cho Lý Công Uẩn)


Lý Công Uẩn: (đọc)Thái Hòa Long đỗ


Tọa Khảm hướng Càn


Thìn lai Tuất tẩu


Khâu nhập san san


(lẩm bẩm) Long đỗ là rốn rồng (hỏi cô cắt cỏ) Thái Hòa là gì vậy cô?


Cô cắt cỏ:Thưa ngài, Thái Hòa là tên một gò núi cao ở phía sau núi Nùng. Phía bắc có một cái giếng trong, phía đông có một gốc cây trước ngôi đền thờ thần. Cha tôi kể lại trước đây Nguyễn chủ tướng đã cử ông về thành Đại La tìm nơi đóng quân. Ông đã tìm ra núi Thái Hòa là rốn rồng. Cũng vì thế suy nghĩ ra cách đào một địa đạo trong bụng rồng, nếu xảy ra nguy hiểm thì cho quân vào ẩn náu trong địa đạo. Địa đạo vừa đào xong thì được tin chủ tướng bị ám sát, cha tôi đành phải lánh về làng Nghi Tàm mở trường dạy học.


Lý Công Uẩn: Thì ra núi Thái Hòa là rốn rồng. Còn Tọa Khảm hướng Càn có lẽ đây là phương vị Cửu cung Bát quái, chỉ cửa vào địa đạo cũng nên (hỏi cô cắt cỏ). Trong nhà ta có bức bản đồ Cửu cung Bát quái không cô?


Cô cắt cỏ:Dạ không. Nếu có thì vừa rồi bọn lính lục soát sách vở giấy tờ cũng đã cướp đi rồi.


Lý Công Uẩn: (nhìn ra đám chậu cảnh, hòn non bộ ngoài vườn, đập tay xuống đùi) Tôi nghĩ ra rồi (ra ngoài vườn ngắm nhìn) Đám chậu cảnh và hòn non bộ này, ông nhà ta đã bày theo thế Cửu cung bát quái. Đúng rồi! Ở phía bắc đặt núi non bộ có một rãnh nước luồn qua rặng núi đá! (nhìn vào chậu cảnh và núi non bộ coi như một bức bản đồ, rồi bấm đốt ngón tay tính nhẩm) Quẻ Khảm thuộc Thủy, hướng Bắc, có lẽ đây chỉ giếng nước. Hướng Càn là bắt đầu từ cung Càn, qua Nhất biến, hào 1 (Cấu), Nhị biến, hào 2 (Độn), Tam biến, hào 3 (Bỉ) quẻ Càn. Tứ biến, hào 4 (Quan), Ngũ biến, hào 5 (Bác) quẻ Khôn. Lục biến, Du hồn, hào từ Tấn, quẻ Khôn. Thất biến, Qui hồn, hào từ Đại hữu, quẻ Ly. Ly thuộc Hỏa, ở hướng Nam Thủy Hỏa tương khắc nên phải chuyển sang hướng Đông, hành Mộc. Thủy sinh Mộc, chắc cây mọc ở hướng Đông là cửa vào địa đạo.


Cô cắt cỏ:Ngài tài thật đấy. Cha tôi cũng từng bảo đã trồng một gốc cây ở chỗ ấy để đánh dấu.


Lý Công Uẩn: Thìn lai Tuất tẩu. Hôm nay là ngày Thìn, đến ngày 25 tháng 7 là ngày Tuất Khâu nhập san san. Khâu nhập là vào trong gò núi, mà chữ Khâu hợp với chữ Nhập là chữ Binh. Hai chữ San san là chữ Xuất. Câu này có thể đoán sau khi vào gò núi đến ngày 25 thì xuất binh. Chữ Thìn vừa đồng nghĩa với chữ Thời, vừa ám chỉ Rồng, chữ Tuất họp với chữ Tẩu là chữ Việt có nghĩa là thời cơ tới cho con rồng Việt bay lên.


Cô cắt cỏ:(reo lên) Như vậy thì phen này chắc chắn thành công rồi.


Lý Công Uẩn: Tôi sẽ dựa theo khẩu quyết này làm thần chú mở cửa địa đạo. Đây cô xem, ở những cây thế, ngọn đâm thẳng lên hay cành đâm ngang ra đều miêu tả những trận thế nhất định. Thì ra bao năm ông nhà ta nghĩ cách sửa cây thế là để ôn luyện trận đồ và võ công. Cây mai theo dáng mai bò này là Mai hoa trận pháp đấy! Còn hai cái cành si đâm xuống này đã ra miếng Song long quá hải chưa!


Cô cắt cỏ:(tặc lưỡi) Tôi nhìn cây bao nhiêu ngày mà không nhận ra, vậy mà ngài chỉ thoáng nhìn đã nhận ra áo bí... (mải mê ngắm nghía)


Lý Công Uẩn: Thôi cô để thì giờ khen tôi mà dành cho những việc khác cần hơn. Bây giờ cô cho đội nữ binh chia nhau đi cắt cỏ suốt từ chân đê La Thành đến núi Nùng. Tôi sẽ ở trong đền núi Thái Hòa chỉ huy quân sĩ đào đất mở thông địa đạo rồi cho quân sĩ tạm rút vào hang Bụng rồng. Nếu có tin gì thì cô gấp cho người đến núi Thái Hòa báo cho tôi biết. Cô nhận kỹ ám hiệu đây này (gõ ngón tay xuống bàn nhanh, chậm khác nhau).


Cô cắt cỏ:(nghe chăm chú rồi bỗng đứng nghiêm) Xin tuân lệnh chủ tướng.


Lý Công Uẩn: Cô làm gì mà cứ như kỷ luật trong quân ngũ ấy!


Cô cắt cỏ:Thì bây giờ tôi chẳng gì cũng là nữ binh trong quân ngũ của ngài Tả Thân vệ điện tiền đô chỉ huy sứ chứ bỡn à? Trên phải ra trên dưới phải ra dưới, không giữ nghiêm lệnh thì rối loạn hết cả!


Lý Công Uẩn: Ta là người nhà với nhau cả, đừng phân biệt trên dưới làm gì! Từ khi đến đây được ông nhà và cô hết lòng giúp đỡ, trong lòng tôi cứ áy náy không biết làm cách nào để đền ơn gia đình ta.


Cô cắt cỏ:Không phải như thế, chính cha tôi mới phải cảm ơn ngài vì đã giúp ông làm tròn chí nguyện. Cha tôi mai danh ẩn tích ở đây, cứ tưởng đến hết đời tấm thân sẽ mục nát với cỏ cây, không có phen mở mặt để phụ niềm kỳ vọng của Nguyễn chủ tướng. Nay ngài đến đây đã khiến cha tôi thắp lại ngọn lửa hy vọng để đem ngọn lửa ấy thiêu hết kẻ gian tà, soi đường cho dân bước sang cuộc đời mới. Ngài chẳng khác gì mặt trời soi tới hoa lan trong hang tối, để lại được ngẩng đầu chào đón ánh dương. Ngài đến đây để cứu vớt dân ra khỏi cảnh nước sôi lửa bỏng chẳng khác gì lời trong kinh Thư: Hậu lai kỳ tô, vua ta đến dân ta sống lại.


Lý Công Uẩn: Tôi đã phải là vua đâu mà cô nói như vậy?


Cô cắt cỏ:Thì cứ gọi dần đi là vừa!


Lý Công Uẩn: Nếu tôi mà làm vua thật thì tôi sẽ phong cho cô làm Hoàng hậu...


Cô cắt cỏ: Em là gái quê mùa đâu dám mơ tưởng đến vinh dự ấy.


Lý Công Uẩn: Cô cứ nói thế chứ, Đức Lê Đại Hành hoàng đế chẳng có một bà vợ xuất thân từ cắt cỏ lúa và nạo hến là gì! Dân vẫn gọi bà là bà chúa Tó hay bà chúa Hến, cô không nhớ hay sao?


Cô cắt cỏ: Nếu thế thì ngài sẽ gọi em là gì?


Lý Công Uẩn: Tôi sẽ gọi cô là bà chúa thành Đại La, linh hồn của núi Nùng sông Nhị. Cô bằng lòng chứ.


Cô cắt cỏ: (e thẹn, nhìn Lý Công Uẩn đắm đuối)


Tùy tướng: (ra) Kính bẩm ngài Thân vệ (với cô cắt cỏ) Kìa chào cô! Tức quá! Nếu lúc đó chúng tôi đang ở đây thì quyết không để cho chúng bắt cụ đi! Chẳng thà chết một phen chứ không chịu hèn.


Lý Công Uẩn: Trong lúc này bộ mặt xấu xa muốn tranh ngôi vua của Ngự Bắc vương còn chưa lộ rõ. Nếu ta mang quân đánh y lúc này, dù có giết được y chăng nữa, thiên hạ cũng cho ta là một trong những kẻ tranh ngôi vua, nên đã giết con trai của đức Tiên đế. Ở đời biết tiến đã khó, biết lui càng khó hơn, nhưng biết dừng đúng lúc mới thật là khó. Lúc này ta nên dùng kế mưu phạt tâm công, đánh vào lòng người mới là thượng sách.


Bao giờ Ngự Bắc vương lộ rõ bộ mặt thật, ta sẽ đánh y cũng không muộn.


Tùy tướng: Bẩm, chủ tướng quả là cao kiến!


Lý Công Uẩn: Bây giờ tướng quân về doanh trại cho quân lính nhổ trại, sửa soạn mai, thuổng, cuốc, sọt, quang gánh, kéo quân đến núi Thái Hòa chờ lệnh!


Tùy tướng: (ngạc nhiên) Mai, thuổng, cuốc, sọt? Để đào đất ạ?


Lý Công Uẩn: Tọa Khảm hương Càn. Khảm là nước, là quần chúng, là đức đẹp, là mưa. Càn là vua, là quân tử, là khí dương, là cứng mạnh. Quẻ Càn, hào cửu nhị: Hiện long tại điền. Gặp quẻ Truân, Tượng truyện nói: Vân lôi truân. Quẻ Truân phía dưới là Chấn (sấm), phía trên là Khảm (nước). Rồng hiện ở ruộng, gặp sấm động mưa rơi, phải tạm thời náu vào lòng đất. Gặp quẻ Càn, hào cửu ngũ: Phi long tại thiên, rồng bay vút lên trời.


Tùy tướng đang ngơ ngác không hiểu thì...


TẮT ĐÈN ĐỔI CẢNH


Chân núi Nùng


Cô cắt cỏ:(vừa cắt cỏ vừa hát)


Sọt đất nào rớt thành đồi


Mảnh gương tiên nữ nào rơi thành hồ


Nước non này một cơ đồ,


Khí thiêng núi Tản sông Lô tụ về


Xanh xanh cỏ ngút chân đê,


Vầng trăng Tô Lịch, lời thề Hát Môn


Vời trông lãng bạc sóng dồn,


Cỏ hoa ứa lệ chim buồn bặt ca


Anh đi dẹp giặc nước nhà,


Em dẹp giặc cỏ đôi ta chung lòng


Bạch Đằng triều nổi đùng đùng


Chi Lăng vó ngựa chuyển rung đất trời.


Cô Nụ: (hớt hải chạy ra) Chị Nhị ơi, em cắt cỏ ở chân đê La Thành, thấy bọn nó đang rục rịch xuất quân, em vội chạy đến báo tin cho chị biết.


Cô cắt cỏ:Tốt lắm. Nếu vậy em hãy đến (ghé tai dặn nhỏ) báo tin cho chủ tướng biết ngay.


Cô Nụ: Em đi chị nhé! (vội chạy vào phía trong)


Cô cắt cỏ:(lại vừa cắt cỏ vừa hát)


Kìa ông Thánh Tản cả cười


Rót bầu rượu xuống thành ngòi Tích Giang


Kìa ai gậy dựng lầu vàng


Tiên Dong Đồng Tử bãi làng Tự Nhiên


Kìa ai ngựa sắt vút lên,


Phải chăng Thánh Gióng bên triền Vệ Linh


Kìa cờ lau phất vua Đinh,


Hoa Lư mở lối thanh bình bốn phương


Mà nay tranh bá đồ vương


Xóm thôn tan tác, miếu đường rung rinh


Ước sao chân chúa hiện hình,


Dân ta sống lại, nước mình vững an


Cô Na: (vội vã chạy ra) Chị Nhị ơi, em cắt cỏ ở bên bờ hồ Lục Thủy, thấy bọn nó tiến quân về phía này, em vội chạy đến đây cấp báo.


Cô cắt cỏ:Em hãy đến (ghé tai dặn nhỏ) báo cho chủ tướng hay (Cô Na đi).


Cô Na: Em đi, nghe chị! (chạy vào phía trong)


Cô cắt cỏ:(lại vừa cắt cỏ vừa hát)


Hỡi người rong ruổi đường xa,


Dừng chân ghé lại đôi ta chuyện trò


Miếng trầu thắm nghĩa hẹn hò


Hồ Tây nườm nượp chuyến đò đón dâu,


Tấm lụa hồng phủ mâm cau


Núi Nùng sông Nhị chứng câu hẹn nguyền


Ước gì cho cả gió lên


Thổi bay làn tóc tới miền mây trôi


Ngực ai vồng hóa quả đồi


Thả con thuyền mắt lên chơi Ngân Hà


Ước gì cầu mống bắc qua


Cho loan gặp phượng, cho ta gặp mình


Tên tướng dẫn quân ra, ngơ ngác nhìn quanh.


Tên tướng: Này cô kia cô cắt cỏ ở đây, có biết quân Lý Công Uẩn rút đi đâu, hãy báo ngay cho quan quân triều đình lập tức.


Cô cắt cỏ: Tôi chỉ là dân thường biết đâu đến chuyện quan quân.


Tên tướng: Lạ thật! Mới hôm qua còn thấy chúng đóng đồn trại quanh đây. Chỉ cách có một đêm mà chúng đã biến đi đằng nào hết sạch. Đây là đồn tiền tiêu của Lý Công Uẩn, cô cắt cỏ ở đây chẳng phải là người Lý Công Uẩn sai canh gác thì còn là gì?


Cô cắt cỏ: Họ bảo họ là quan quân triều đình, các ông cũng bảo các ông là quan quân triều đình, như vậy các ông cũng là một bọn với nhau, tôi hơi đâu để ý làm gì cho nhọc xác.


Tên tướng: Chúng tôi mới là quân của triều đình, còn quân của Lý Công Uẩn là loạn quân chống lại triều đình.


Cô cắt cỏ: Tôi đã bảo tôi chỉ là dân thường, chẳng ai sai phái được tôi. Tôi làm nghề cắt cỏ, ai thuê tôi cắt thì tôi cắt. Nếu ông cần cỏ cho ngựa ăn thì đưa tiền đây tôi cắt ngay cho, còn ai gian ai ngay tôi không cần biết.


Tên tướng: Đúng là bọn chúng mai phục quanh đây để chờ cơ hội đánh úp quân ta. Là người chứ đâu phải là ma mà biến đi dễ dàng như thế. Cô phải chỉ cho chúng tôi biết bọn chúng ẩn nấp ở đâu. Nếu cô chịu chỉ thì muốn bao nhiêu tiền cũng có.


Cô cắt cỏ: Tôi đã bảo là tôi không biết gì hết!


Tên tướng: Nếu cô không chịu chỉ, tôi sẽ giết cô!


Cô cắt cỏ: Các ông xưng danh là quân triều đình mà không biết bảo vệ dân, lại đi hùng hổ, đe dọa dân lành rõ không biết xấu! Tôi nói thật cho các ông biết, bao giờ đất này hết cỏ thì các ông mới giết hết được những người lương thiện.


Tên tướng: Tôi nhắc lại một lần nữa. Cô có chịu chỉ không?


Cô cắt cỏ: Tôi đã nói một lời như đinh đóng cột. Các ông muốn làm gì thì làm!


Tên tướng: Này, gan lì này! (rút gươm đâm thẳng vào ngực cô cắt cỏ)


Cô cắt cỏ: Quân tàn ác! Ta chết đi sẽ có muôn ngàn người trả thù cho ta! Các ngươi đừng hòng thoát khỏi lưới trời trừng phạt! (lảo đảo ngã xuống)


Tên tướng: (thúc quân tiến về phía sau núi Nùng)


Các cô cắt cỏ: (chạy ra) Trời! (đỡ cô cắt cỏ lên) Chị có làm sao không?


Cô cắt cỏ: Các em đấy à? Chị bị đâm trúng tim, máu ra nhiều quá, chị biết mình không sống được nữa. Các em có gặp Lý Thân vệ thì trao cho ngài mảnh gương này (móc mảnh gương trong túi ra đưa cho các bạn) bảo chị... gửi lời chào ngài và nói với ngài chị ra đi rất thanh thản vì đã làm tròn lời thề đối với đất nước... và lời hứa đối với ngài. Chỉ mong ngài sớm làm tròn nghiệp lớn để dân chúng có nơi nhờ cậy. Máu chị thấm xuống đất này sẽ mọc lên ngọn cỏ xanh bất tuyệt lướt trong gió đón mừng ngài (nấc lên rồi tắt thở).


Các cô cắt cỏ: Chị! Chị!


TẮT ĐÈN ĐỔI CẢNH


(còn tiếp)


Nguồn: Thuận Thiên Lý Công Uẩn. Tiểu thuyềt-kịch của Hoài Anh. NXB Văn học liên kết cùng Nhóm Văn chương Hồn Việt xuất bản, 2008.


 www.trieuxuan.info


 

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bác sỹ Jivago - Boris Leonidovich Pasternak 11.12.2017
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
xem thêm »