tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19325043
Điện ảnh, âm nhạc và hội họa
12.10.2008
Tường Vy
Phim từ sách – Sách đến phim

Lâu nay, các tác phẩm điện ảnh dựa trên nguyên tác tiểu thuyết không phải hiếm, trong đó nhiều tác phẩm thành công lừng lẫy cả ở lĩnh vực điện ảnh và văn học như “Chiến tranh và hòa bình”, “Cuốn theo chiều gió”… Thế nhưng, cũng có nhiều trường hợp màn ảnh rộng mang tiếng dựa theo sách nhưng lại chẳng ăn nhập gì nhau.


Phim - sách phối hợp.


Tác phẩm Lụa của nhà văn Alessandro Baricco (NXB Văn học) từng làm sôi động và là một trong những tác phẩm văn học đương đại ăn khách nhất từ châu Âu đến Việt Nam. Một câu chuyện tình đầy lãng mạn, một câu chuyện về những dục vọng, những ám ảnh tình yêu hư vô có thể đưa con người đến chỗ lầm lạc nhưng cũng có thể đưa con người đến đỉnh cao thăng hoa. Nội dung hay, lối kể chuyện hấp dẫn, thế nhưng Lụa “sách” vẫn nằm im lìm trên các kệ của các nhà sách, ít ấn tượng đối với bạn đọc Việt Nam sau khi được dịch ra tiếng Việt.

Phải đến ba tháng sau, bộ phim Lụa được trình chiếu tại các rạp chiếu phim trong nước. Thật bất ngờ, khán giả Việt Nam được chứng kiến những khuôn hình tuyệt đẹp, từ cảnh miền quê nước Pháp, xuyên qua những ngọn núi, cánh rừng thông phủ đầy tuyết đến những làng quê Nhật. Những người phụ nữ xinh đẹp, từ cái đẹp châu Âu đến cái đẹp châu Á, có những trường đoạn gây xôn xao khán giả… và thế là mọi người ùn ùn kéo nhau đi mua sách.


Lụa có thể được coi là sự phối hợp đẹp giữa điện ảnh và văn học. Dĩ nhiên, nhiều khán giả cho rằng Lụa “phim” chưa chuyển tải được cái tinh tế, sắc sảo của truyện nhưng chính truyện cũng không mang được không gian cùng những hình ảnh đẹp của phim. Tuy nhiên, nhờ phim mà sau đó Lụa “sách” được đông đảo bạn đọc biết đến, trở nên ăn khách. Thậm chí, tại các diễn đàn điện ảnh, rất nhiều khán giả chỉ có thể hiểu hết phim khi đã đọc lại truyện do trở ngại của dịch thuật khiến lá thư ở cuối phim, một tình tiết rất quan trọng đã không thể chuyển tải trên phim.


Mùi hương cũng là một trường hợp như vậy, nhưng có số phận hẩm hiu hơn. Tác phẩm văn học này đã có tiếng vang trong lòng độc giả Việt Nam thông qua một câu chuyện nửa huyền hoặc, nửa hiện thực đầy ly kỳ và hấp dẫn, nhất là với những chi tiết “nóng”. Và cũng vì vậy mà bộ phim Mùi hương, dù rất thành công tại nước ngoài với đánh giá đã chuyển tải trung thực nguyên tác, lại khó có thể trình chiếu ở Việt Nam.


Phim - sách tréo ngoe


Vô cực có thể coi là một sản phẩm thất bại trong lĩnh vực sách và phim, dù cả hai đều không thiếu những tên tuổi nổi tiếng bảo chứng. Phim có Trần Khải Ca, Jang Dong Gun, Tạ Đình Phong, Trương Bá Chi… Sách thì do nhà văn trẻ nổi tiếng nhất Trung Quốc Quách Kính Minh chấp bút. Phim sau sự mở đầu sôi động là đến sự thất vọng của khán giả với nội dung thiếu logic, tình huống khiên cưỡng. Sách xuất bản sau với hy vọng giải thích và cứu nguy cho phim thì lại càng lộn xộn hơn, khi giải thích chỗ này lại khiến chỗ khác.


Mới đây nhất, lại một sự tréo ngoe giữa sách và phim mà khán giả, bạn đọc Việt Nam được dịp chứng kiến, bộ phim và tác phẩm văn học cùng tên Thành phố chết (I am Legend). Bộ phim trên rất được chú ý do có sự tham gia của ngôi sao điện ảnh Mỹ Will Smith. Nhưng phim chỉ được đánh giá ở mức trung bình. Cuối tháng 9-2008, tác phẩm văn học Thành phố chết (NXB VHSG) đến tay bạn đọc trong nước.

Thật bất ngờ khi giữa phim và sách lại hoàn toàn khác nhau, từ nhân vật đến nội dung và cả thông điệp


mà tác giả chuyển tải. Trong phim, nhân vật chính là tiến sĩ y học, vật lộn để tìm thuốc chữa căn bệnh dịch cứu cả loài người, cuối cùng đã thành công và trở thành huyền thoại. Trong sách (được xuất bản từ năm 1954) thì ngược lại, nhân vật chính chỉ là một người bình thường, do vô tình mà đề kháng được bệnh dịch và anh đã trở thành người cuối cùng của nhân loại còn sống để chứng kiến một chủng người mới xuất hiện mà với họ anh trở thành huyền thoại. Tất nhiên, người làm phim có quyền sáng tạo khác với nguyên bản văn học, nhưng với khán giả và bạn đọc, thì cả hai đã trở thành hai tác phẩm khác nhau.


Những câu chuyện thành công cùng các thất bại của phim ảnh, tác phẩm văn học nước ngoài tại thị trường Việt Nam đã và sẽ là bài học quý giá cho các nhà hoạt động văn học nghệ thuật trong nước, nơi những tác phẩm văn học đang trở thành nguồn kịch bản quý giá từ sân khấu đến điện ảnh.


Tường Vy (SGGP).


 


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nhạc sĩ Lê Thương và 70 năm Hòn Vọng Phu - Tư liệu sưu tầm 23.05.2017
Cục Nghệ thuật biểu diễn làm sai lệch nhạc Phạm Duy - Tư liệu 22.05.2017
Cannes: Đẹp nên bị ghét và giỏi nên được yêu - Tư liệu 18.05.2017
Tượng đài không biết để đâu vẫn là vấn đề của TP.HCM - Tư liệu 14.05.2017
Sở Văn hóa Thể thao TP.HCM lý giải việc cấm ca khúc xưa - Tư liệu 27.04.2017
Người đẹp 'Kong: Skull Island' cô đơn vì... nổi tiếng - Tư liệu 27.04.2017
Ca khúc trước 1975 và sự im lặng khó hiểu của Sở VH-TT TP.HCM - Quỳnh Nguyễn 26.04.2017
“Leningrad – Thành phố thân thương đến phát khóc...” - Tư liệu 05.04.2017
Dạ cổ hoài lang: kịch bản lỗi, và khung hình không điện ảnh - Nhiều tác giả 30.03.2017
Gởi hai chú Lưu, Kha/ Về ca khúc Con đường xưa em đi - Đỗ Duy Ngọc 20.03.2017
xem thêm »