tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20554125
Tiểu thuyết
01.10.2009
GERALD Gordon
Hãy để ngày ấy lụi tàn

George vỗ nhè nhẹ vào tay vợ.


- Em là một người đàn bà xinh đẹp. Bất cứ ai cũng lấy làm tự hào có được người vợ như em.


Mary không trả lời, đứng dậy đi qua cái cửa để ngỏ bước vào buồng ngủ, George nhìn theo, chiếc cằm thiếu nghị lực của anh run rẩy. Anh uống trà, đoạn đứng dậy, đi ra ngoài. Cánh cửa chớp bị bật ra nằm vùi dưới cát, lặng lẽ và bất động như con thú bị giết. Anh cẩn thận nâng nó lên, xem xét các bản lề bị gãy, dựng nó vào tường. Rồi anh hạ các cánh cửa chớp còn lại xuống. Mặt kính cửa sổ lộ ra, phủ một lớp bụi mờ đục, sàn sạn.


Khi đã vào trong nhà, anh tắt đèn, bước sang buồng Mary. Ở đây, tất cả đều lặng lẽ. Mary đang nhìn xuống khuôn mặt hồng hào nhỏ xíu của đứa trẻ nằm trong chiếc giường cũi sơn trắng.


Mình sẽ làm cho cô ấy vui lên, anh nghĩ thầm. Anh bước đến bên vợ, khẽ vỗ vào vai chị.


- Hôm qua ở quán rượu, lão Taylor có kể một câu chuyện khá thú vị - George bắt đầu kể - Chuyện xảy ra ở một đám cưới thôn quê. Đám đông khách dự cưới khá là lỗ mãng, tất cả chỉ đợi cô dâu thay quần áo xong là họ bắt đầu lao vào nhậu nhẹt, nhảy nhót. Thế rồi một vị khách tìm cách lẻn vào phòng cô dâu và bậy bạ với cô ta. Như thế đấy. Thật thế đấy!


- Tất nhiên mọi người hết sức bối rối. Anh chàng phù rể tuyên bố không ai được động đến một giọt rượu chờ đến khi sửa được cái sai ấy. Mọi người nhìn rượu brandy mà thèm khát, nhưng không được nhấm nháp tí gì. Một lúc sau, anh chàng phù rể bỗng chạy ra, anh ta kêu mọi người im lặng, rồi nói: “Đâu vào đấy rồi, thưa quí ông, quí bà. Danh dự đã được phục hồi, thằng đểu ấy đã xin lỗi!”.


Trong khi chồng kể, Mary ngước mắt nhìn người đàn ông là cha đứa bé. Chị hầu như không nghe thấy gì. Đôi mắt đau khổ dõi tìm các nếp nhăn trên khuôn mặt thiếu nghị lực của chồng, và chị tìm thấy ở đấy đôi chút an ủi. Trong ánh mắt yêu thương chị dành cho chồng rõ ràng có hàm chứa cả nhận thức về mức độ yếu đuối của anh, và cả sự hiểu biết về quá khứ phóng đãng và thiếu trách nhiệm của anh.


George không cao lớn mà cũng chẳng đẹp trai. Mái tóc đỏ hoe của anh và cái mũi dài nhỏ cùng với mạng mạch máu li ti ở mũi không phải là mẫu mực cho một người đàn ông hấp dẫn. Nhưng George có cái duyên thường thấy ở nhiều người đàn ông phóng túng và Mary có thể hiểu được tại sao anh rất được nhiều người ưa thích tại quầy rượu của Handt.


Lúc này đây George đang cười, tựa như họ không có một mối lo lắng nào trên đời này. Cái thằng đểu ấy đã xin lỗi - anh nói - ha, ha, ha.


Nghĩ cho cùng, Mary là bà George Graham cơ mà, vợ một người da trắng, một người Anh thuộc gia đình tử tế. Mary đưa tay lên, vuốt ve mặt chồng.


Không khí trong buồng ngột ngạt vì nóng bức, nhưng trong lòng Mary yên tĩnh lạ lùng, và khi ánh nắng ban mai màu hồng nhạt xuyên qua cửa sổ bám đầy bụi, đọng trên gương mặt đẫm mồ hôi của hai vợ chồng họ, thì tương lai không còn chứa chất quá nhiều nỗi niềm sợ hãi.


Trong một lúc lâu, họ đứng đó, tay trong tay; và tiếng động duy nhất còn lại là tiếng chiếc đồng hồ rẻ tiền tích tắc ở cái giá trên lò sưởi.


Họ trở vào buồng ăn.


- Kìa, anh chưa ăn hết miếng bánh mì nướng, giờ hẳn nó nguội hết rồi.


- Trận gió đáng ghét ấy làm anh không muốn ăn nữa - George mỉm cười nói thêm - Hơn nữa, cát bám vào bánh nhiều hơn bơ.


Trong khi Mary phủi bụi bám ở đồ đạc, George đi quét cát ngoài hành lang gần cửa sau. Xong việc, anh trở lại phòng ăn, ngồi xuống chiếc ghế bành cũ cọt kẹt, cầm một tờ tạp chí lên. Nhưng anh không đọc được lấy một dòng mà cứ nhìn đăm đăm phía trước.


Sáng chủ nhật nào anh cũng đi dạo chơi, hôm nay tuy không thích lắm anh vẫn đứng dậy, cất tiếng gọi:


- Spuds (Xpơđơ)!


Khi con chó nhỏ, thuộc loại chó sục cáo, vừa sủa vừa chạy vào buồng, George cầm mũ, hôn từ biệt vợ.


Ra khỏi nhà, anh thấy bụi đã lắng xuống, không khí yên tĩnh. Anh rẽ vào phố Dapple (Đêpơn) và khi đi qua khách sạn Đại Bàng anh có cảm giác nhẹ nhõm nhìn thấy khách sạn đóng cửa nghỉ.


Khi khu phố nhỏ có cửa hiệu đã ở phía sau, anh tiếp tục đi và cái phố dẫn tới khu Kloppies (Klôpi) là nơi ở của người da màu. Trước kia, anh ít đi qua đây, nhưng sáng nay, một điều gì đó đã kéo anh đến khu phố này của thị trấn. Anh nhìn những đứa trẻ trên đường phố, gốc gác từ những nô lệ Mã Lai được nhập cảng từ những thế kỷ trước, hoặc từ người Hôtantô thổ dân đã từng có thời lang thang ở Cape, từ người da trắng (được gọi là “người Âu” theo lục địa quê hương của họ) và từ người Bantu da đen của châu Phi, những đứa trẻ này có nước da chuyển tiếp từ màu ôliu tới màu nâu sẫm. Tổ tiên hỗn hợp “người da màu Cape” là như vậy. Mary thuộc số ấy.


Lũ trẻ đang chơi rất đông. Một chiếc xe bò lăn bánh ầm ầm qua đường phố đã phải thận trọng len lỏi qua giữa bọn chúng. Một số em mặc quần áo ngày chủ nhật sạch sẽ, nhưng đa số rách rưới đáng thương, và chỉ một số ít đi giày.


Con Spuds chạy lăng quăng giữa bọn trẻ, sủa vang đầy phấn khích. George gọi con chó, đoạn rảo bước. Đây là lần đầu tiên anh biết về cảnh nghèo khổ bẩn thỉu và sự thảm hại của những căn nhà tồi tàn chủ yếu làm bằng tôn múi, đá và bùn trát lại.


Tuy nhiên, đây vẫn là những nhà ở còn ra hồn một tý. Sâu hơn ở phía trong, những gia đình đông đúc sống trong những gian nhà tồi tàn, nhỏ hẹp, chỉ có một buồng làm bằng những mảnh sắt gỉ của các vỏ thùng dầu cũ, những mảnh bao tải và mảnh gỗ hòm. Một số cấu trúc mỏng manh đã bị trận gió ban sáng giật sụp xuống và những người ở đó đang ra sức dựng lại.


Con Spuds biến vào trong một túp lều lụp xụp, nhỏ bé, không có cửa. George bước về phía đó để gọi con chó ra. Đứng ở chỗ trống ấy, anh nhìn thấy một người đàn bà rách rưới ở trong, nằm trong một chiếc chăn cũ tả tơi, có một người đà bà khác đang săn sóc. Người đàn bà đó đang tu một chai rượu vang để cố làm giảm cơn đau đẻ. Tiếng rên rỉ vang to của bà ta và những lời rủa sả của người đàn bà săn sóc bám theo George khi anh vội vã bỏ đi.


Chẳng bao lâu nữa, những lán lều và các gian nhà tồi tàn thưa dần. George lại cảm thấy thoải mái với thảo nguyên khô, màu nâu. Thảo nguyên hoang vu và khô cằn nhưng nó vẫn đẹp so với cảnh nhớp nháp bẩn thỉu ở phía sau anh. Ve sầu kêu liên miên ở các cây vỏ sần gai khô cứng dưới ánh sáng như thiêu như đốt.


Nhưng George biết, tất nhiên không phải tất cả những người da màu của thị trấn Stormhock đều sống ở Kloppies. Một số ít gia đình có điều kiện hơn sinh sống ở những khu tốt hơn trong thị trấn. Những người phải sống ở Kloppies chỉ là những kẻ kiếm đủ tiền để có thể thoát khỏi cảnh tuyệt vọng đó. Một số người tìm niềm an ủi trong nhà thờ. Số còn lại cố lãng quên cảnh nghèo khổ, bẩn thỉu bằng cách uống lu bù những thứ rượu rẻ tiền vào ngày nghỉ cuối tuần. Những người khấm khá cố tìm đến những nơi mà chủng tộc họ đỡ bị khinh miệt hơn. Điều đó chẳng có gì là lạ.


Những người da màu mang gia đình đến ở trong khu người châu Âu chẳng bao giờ được hàng xóm láng giềng hân hoan đón tiếp cả. George vẫn còn nhớ rõ, khi anh và Mary đến phố Plein (Plên) được một tháng, hai gia đình vốn ở đó từ lâu đã dọn đi như thế nào. Rồi cả những người ở lại cũng dần dần mất tính hiếu khách, vì trường hợp của anh không phải là bình thường. Hầu hết họ biết anh. Nhiều người đàn ông coi anh là bạn, còn vợ họ cũng biết anh từng có tiếng tăm. Vậy mà, chưa hề có một phụ nữ nào đến thăm Mary cả. Giá họ lại thăm, anh cũng phải ngạc nhiên chẳng kém gì vợ anh.


Anh hình dung Mary đang ở nhà. Lúc này, hẳn vợ anh đang khâu vá, đọc sách, dọn dẹp nhà cửa hoặc chăm sóc thằng bé.


Anh cảm thấy đau nhói vì hối hận. Anh đã độc ác biết bao! Tuy vợ anh chưa phải sống trong những điều kiện như thế này, nhưng qua nhiều cái khác vợ anh đã biết rõ làm một người da màu có nghĩa như thế nào rồi! Vợ anh không có quyền đôi khi thổ lộ ý nghĩ của mình ư? Anh không cho phép vợ anh kể cho anh nghe mọi cảm xúc của mình để nhẹ bớt nỗi lòng ư? Anh nhớ lại chuyện xảy ra ở bàn ăn sau cơn bão, và anh đã trách móc vợ ra sao. Anh đã gay gắt, vô tình, không thông cảm. Anh dừng lại giữa con đường cát khô xuyên qua thảo nguyên, đưa tay lên vỗ nhè nhẹ và chậm rãi vào cằm. Con Spuds chạy lại, đứng gần chân anh sủa vang chờ đợi.


Anh quay người bước nhanh trở lại. Tuy mong về nhà sớm, nhưng anh tránh khu Kloppies, đi theo con đường dài hơn đôi chút vòng qua trang trại của Ventơ.


Khi George về tới nhà, Mary đang ngồi đan ở ngoài sân. Anh dừng lại, nhìn vợ với vẻ trêu chọc.


- Kìa, cô bé, bây giờ cô cảm thấy thế nào?


Mary mỉm cười với chồng


- Em xin lỗi anh về chuyện sáng nay, anh George ạ. Lúc bấy giờ, em như người rối trí ấy.


George gãi mái tóc đỏ hoe của mình, nhìn vợ:


- Đừng nghĩ những chuyện ấy nữa, ích lợi gì đâu! Em đừng quá tự ti. Em cũng tốt như bất kỳ người nào, Mary ạ.


Anh vào trong nhà, rồi lại đi ra, mang theo một chiếc gậy chơi gôn đã cũ mòn, có một đầu bằng kim loại cùng với mấy nút chai. Anh đặt nút chai thành một hàng trên nền sân cứng rồi nói tiếp:


- Anh cảm thấy khó chịu khi em tự xem thường mình, vì em là, là…


- Người da màu - Mary bổ sung.


- Hừ, khỉ thật!


George dùng gậy đánh vào những chiếc nút chai làm chúng bay vọt đi. Sự tính toán của anh rất chính xác. Anh quay lại nhìn vợ:


- Da màu, da màu, da màu - Giọng Mary chói lên cáu kỉnh, đôi mắt đẹp của chị lóe lên - Chúng ta sẽ chẳng bao giờ vượt qua được chuyện đó.


- Chúng ta không phải bắt đầu bằng hết thảy ư? Nhờ trời, em Mary ạ, thằng bé có nước da trắng. Hết tháng này, sang tháng khác, em đã cầu nguyện cho nó có được nước da trắng mà. Thì đấy, da nó trắng rồi phải không nào?


- Vâng, nước da của nó trắng.


- Thế em không sướng ư?


- Em sung sướng vô cùng.


- Vậy thì có chuyện gì rắc rối nào?


Mary ngước lên nhìn vào mặt chồng, rồi chậm rãi cụp mắt xuống. Tuy George là chồng chị, song anh ấy là người thuộc chủng tộc cao hơn. Anh ấy không mang một dấu vết ô nhục nào, và vì thế chẳng bao giờ có thể hiểu được.


- Chính ý nghĩ về những thiên kiến có thể chống lại nó - Mary giải thích kiên nhẫn - Em đã biết là một người da màu là như thế nào rồi. Chỉ cần thiên hạ nghĩ rằng huyết quản của anh có một giọt máu da màu, anh cũng bị người ta xa lánh. Tình thế của em ở nơi đây là một tình thế khốn khổ khốn nạn. Em không biết anh có hiểu không, anh George ạ. Em giờ đây không thuộc tầng lớp da trắng nhưng chẳng thuộc tầng lớp da màu. Một số phụ nữ da màu tử tế là bạn của em trước khi chúng ta lấy nhau, thì hiện giờ em cũng không còn được gặp một ai cả. Em biết bà Kêrenxơ và những người khác không thích chuyện đó chút nào. Nhưng em không còn cách nào khác có phải không?


George gật đầu miễn cưỡng.


- Em chỉ còn có cách từ bỏ họ - Mary nói tiếp - Nhưng mặt khác, vợ bạn bè anh không muốn chấp nhận em. Em cho rằng mình đành phải nhận lấy điều đó. Và em tin là họ bàn tán về em nhiều lắm, nào bà Heineman, nào bà McGregor và tất cả những người đàn bà khác mà chồng họ được coi là bạn tốt của anh. Em đứng chết chẹt ở giữa, chẳng thuộc bên này, cũng chẳng thuộc bên kia. Em không muốn chuyện đó xảy ra với thằng bé Anthony. Anh George ạ, nó phải lớn lên thành một người Âu được kính trọng. Sau này nó phải đi học trường Âu. Anh phải lo chuyện ấy.


- Trời ơi, em nhìn trước quá xa đấy - George lẩm bẩm chán nản.


- Em phải làm như thế, anh George ạ. Em có nhiều hoài bão về đứa con của em. Đó là sự khác nhau giữa chúng ta - Mary nói hơi có vẻ khinh miệt.


George phác một cử chỉ nóng nảy, nhưng không trả lời. Từ buồng ngủ vọng ra tiếng khóc của đứa bé. Mary đứng dậy, bước vội vào. Đến cửa buồng, chị dừng lại một lát, ngoái lại mỉm cười với chồng.


George lắc đầu nhìn vợ đi vào. Anh muốn bộc lộ tình cảm thân mật hơn, song không thể được.


- Gay quá - Anh nhủ thầm.


Rồi anh cúi xuống và cẩn thận xếp một hàng nút chai khác đúng vị trí.


(còn tiếp)


Nguồn: Hãy để ngày ấy lụi tàn. Tiểu thuyết của Gerald Gordon. Đắc Lê dịch từ nguyên bản tiếng Anh Let the day perish. NXB Ngoại văn, Moscow, 1961. Tên sách lấy một câu từ Cựu ước: Let the day perish where in I was born (Hãy để ngày ấy lụi tàn, ngày mà tôi sinh ra đời và đêm mà người ta nói rằng đã có một con người được kết thành thai...). NXB Văn học in lần thứ sáu, 12-2010.


www.trieuxuan.info

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
Chuyện kể năm 2000 - Bùi Ngọc Tấn 17.08.2017
Cõi mê - Triệu Xuân 17.08.2017
Hãy để ngày ấy lụi tàn - GERALD Gordon 17.08.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 29.07.2017
Đường công danh của Nikodema Dyzmy - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 20.07.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 20.07.2017
xem thêm »