tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21065445
Thơ
04.06.2009
Nguyễn Tý
Tạm biệt Huế - Bài thơ hay của Thu Bồn

 


“Bởi vì em dắt anh lên những ngôi đền cổ


Chén ngọc giờ chìm dưới đáy sông sâu


Những lăng tẩm như hoàng hôn chống lại ngày quên lãng


Mặt trời vàng và mắt em nâu


 


Xin chào Huế một lần anh đến


Để ngàn lần anh nhớ trong mơ


Em rất thực nắng thì mờ ảo


Xin đừng lầm em với cố đô


 


Áo trắng hỡi thuở tìm em không thấy


Nắng minh mang mấy nhịp Tràng Tiền


Nón rất Huế nhưng đời không phải thế


Mặt trời lên từ phía nón em nghiêng


 


Nhịp cầu cong và con đường thẳng


Một đời anh tìm mãi Huế nơi đâu  


Con sông dùng dằng con sông không chảy


Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu


 


Tạm biệt Huế với em là tiễn biệt


Hải Vân ơi xin người đừng tắt ngọn sao khuya


Tạm biệt nhé với chiếc hôn thầm lặng


Anh trở về hoá đá phía bên kia”.


                                                (Huế, 1980)


 


Bài thơ này được Thu Bồn viết sau chuyến đi Huế (đã được nhạc sĩ Xuân An phổ nhạc) bằng giọng địa phương truyền cảm “rượu hồng đào chưa nhấm đã say”.


Với hai mươi câu và một trăm sáu mươi âm tiết, thi sĩ đã là một họa sĩ phác họa cả bức tranh thủy mặc về Huế, vừa hữu tình chất chứa vừa hữu duyên mà mở đầu bài thơ thi sĩ đã có cái cớ “Bởi vì em dắt anh” mà cảnh và tình ở đây nhập vào làm một. Con người Thu Bồn là sự kết hợp của những gì tưởng chừng khó kết hợp, vừa hào sảng vừa nhiệt tình, vừa đa tình vừa thật tính, anh có cái chất của người rất Quảng Nam nên tình yêu cũng rất tinh tế, nhịp nhàng.


Thơ kết hợp với hiện thực vì trong đó chất chứa tình cảm của một người luôn nghĩ tới tình yêu, đa tình đa sầu đa cảm như vậy nên Thu Bồn đã chỉ có thể “Tạm biệt Huế với em là tiễn biệt”. Hình ảnh  của người đi và người ở lại, người ra đi vì một lý do khách quan nào đó còn người ở lại trong hoài cảm “minh mang” chứ không là “mênh mông”, “tiễn biệt” chứ không là “ly biệt”, “tạm biệt”, “vĩnh biệt” – một vị từ thật đắt chỉ có Thu Bồn vì yêu quá mới có cái dùng từ vi diệu như thế. Chỉ “một lần đến” vậy mà “ngàn lần nhớ trong mơ”. So sánh như thế không gì là khập khiễng vì “Em rất thực nắng thì mờ ảo/Xin dừng lầm em với cố đô”.


 


Cố đô Huế là vẻ đẹp của “lăng tẩm” trầm lặng và là của thiên nhiên ban tặng cho đất thần kinh nhưng với em là vẻ đẹp của “áo trắng” thướt tha cầu Tràng Tiền trong cái gió lộng tư bề. Cổ kính như Huế nhưng với em thì truyền thống trong cách tân hiện đại để có yêu, có nhớ có nên duyên vợ tình chồng thì âu đó cũng là quy luật tự nhiên vậy. Thế nhưng lòng thi sĩ đã ngà ngà say men hồng đào xứ Quảng mà lảo đảo chếnh choáng hơi men tình. Câu ca dao xưa nói rất thật ở trong tình cảm nhà thơ lúc này: “Học trò ở Quảng ra thi/Thấy cô gái Huế chân đi không đành!” thật đúng quá với Thu Bồn.


Tôi là người con của xứ Huế, mặc dầu vì hoàn cảnh mà đã gần cái tuổi ba mươi nhưng chưa một lần được về quê cha đất mẹ để cảm cái tĩnh mịch của Huế mộng Huế mơ, nên khi đọc bài thơ này tôi thật sự xúc động không phải vì ngôn từ hoa mỹ mà vì lòng người Huế cứ ám ảnh tôi nhớ đến Ba Mạ với giọng Rất Huế nơi quê nhà. Con người Huế, cảnh Huế được con mắt rất tinh của thi sĩ Thu Bồn chộp lại thật đẹp trong huyền ảo bảng lãng hơi sương của “12 nhịp Tràng Tiền”, Sông Hương làm nên Huế bằng lòng sông của phá Tam Giang hợp lưu lại:


“Con sông dùng dằng con sông không chảy


Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu”


Từ láy “dùng dằng” của con sông là sự mềm yếu nhưng rất mạnh mẽ “giữ mình” của cô gái Huế để khi về thi sĩ chỉ dám “hôn thầm lặng” rồi “hóa đá”. Xưa nay chỉ có biểu tượng “Hòn vọng phu” chỉ thiếu phụ chờ chồng chinh chiến trở về mà ôm con hóa đá. Nay Thu Bồn vì yêu mà “hóa đá bên kia” - ở Ngũ Hành Sơn-quê hương thi nhân chỉ cách quê em-Huế một dãy đèo Hải Vân.


Như nhà thơ Chế Lan Viên thừa nhận: “Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương” với Thu Bồn quả chẳng ngoa chút nào.


Nguyễn Tý


Tác giả gửi www.trieuxuan.info


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Chờ con Má nhé! - Thúc Hà 18.11.2017
Đà Lạt cuối Thu - Phan Ngọc Thường Đoan 13.11.2017
Hai bài thơ Nguyễn Trọng Luân - Nguyễn Trọng Luân 04.11.2017
Thơ - Yên Thao 04.11.2017
Chùm thơ Diệu Thoa - Diệu Thoa 02.11.2017
Thơ Trúc Thông (5) - Trúc Thông 01.11.2017
Thơ Trúc Thông (4) - Trúc Thông 01.11.2017
Thơ Trúc Thông (3) - Trúc Thông 01.11.2017
Đêm nay gió mùa Đông Bắc - Trần Mạnh Hảo 29.10.2017
Sông Lam - Trần Mạnh Hảo 29.10.2017
xem thêm »