tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20517643
Tiểu thuyết
27.03.2009
Triệu Xuân
Trả giá

Trong trường hợp của Đước, tồn tại được là hiếm có. Không liên lạc được với thế giới bên ngoài. Bao ước mơ bị chôn vùi. Nhiệt tình với cuộc sống bị coi là tội phạm. Nghĩ đến dân, muốn làm cho dân giàu bị coi là chống Đảng… Cho đến lúc này, sau khi hết hy vọng ở tay trại trưởng “Ba lẻ tư”, Đước mới làm một cuộc tổng phân tích lại sự đời. Điều anh rút ra được sao mà chua chát thế. Trong chiến tranh, bọn cơ hội, bọn lừa thầy phản bạn không có đất đứng, bị vạch mặt chỉ trán. Còn bây giờ, bọn chúng lại được tin dùng, nghênh ngang nói đến tính Đảng, đến lòng trung và đạo đức cách mạng. Không ai khác, chính thằng Phái là kẻ chủ mưu dựng lên vụ án “tổ chức vượt biên” để bắt anh. Đước tin chắc như thế. Chính thằng Phái, thằng đã “lập công” bằng việc nhắm mắt thi hành lệnh cải tạo đối với ba anh; thằng đã bị mẹ con mụ Bảy Tụ mua đứt, bằng cả vật chất lẫn xác thân; thằng đã áp dụng một cách mù quáng chính sách cải tạo ngư dân, làm suy sụp nghề biển ở Mỏ Tôm. Chính nó đã dựng nên vụ án này để tiêu diệt anh. Tại sao hôm bắt gặp quả tang nó hành lạc trong nhà Bảy Tụ, anh đã không tri hô lên, vạch mặt hắn? Không, anh không làm những việc như thế.


     Giờ này, anh ở trong tù.


     Còn nó, biết đâu, nó đã được đề bạt lên chức cao hơn rồi!


*


*    *


     Đúng như điều Đước dự đoán. Sau khi Đước bị bắt hai tháng thì Trọng Phái được đề bạt làm phó chủ tịch huyện phụ trách nông lâm ngư. Chức trưởng phòng thủy sản vẫn do Phái nắm. Ở Mỏ Tôm lúc này, uy tín của Phái rất nổi. Ai cũng khen ngợi Phái là người hào hiệp lại có bằng cấp. Ấy là chưa nói đến tư cách. Phái tự xưng là “Chủ tịch hội những người chống để tóc dài!”... Bí thư huyện ủy bệnh nặng, không điều hành công việc được, chủ tịch huyện lên thay. Chức chủ tịch huyện vào tay Phái. Huyện Mỏ Tôm trở thành điển hình về công tác cải tạo ngư nghiệp. Đây là huyện duy nhất có một xí nghiệp quốc doanh đánh cá. Ở Mỏ Tôm, mọi người được loan tin, tất nhiên là tin không chính thức, rằng Đước đã vượt ngục và bị bắn chết khi chạy trốn. Tin này tung ra khi Đước sử dụng cú đấm với viên trại trưởng thứ nhất. Ngay sau đó, anh bị giải đi trại giam mới, ngoài phạm vi địa phương quản lý.


     Em ruột anh, kỹ sư Lê Ngọc Trầm, sau khi được giám đốc Liên hiệp Dịch vụ Biển rút từ giàn khoan về, đã nhận chức đội trưởng một đội xây dựng. Trầm làm tạp dịch ở giàn khoan được một năm. Giám đốc phát hiện ra mình có một nhân viên giỏi: hai bằng kỹ sư, giỏi hai ngoại ngữ Anh, Pháp. Thế là ông rút Trầm về đất liền. Giám đốc giàn khoan của Công ty Deminex (Cộng hòa Liên bang Đức) mời anh làm việc với mức lương hai chục ngàn đô la một tháng. Trầm không thuận. Anh về đất liền làm đội trưởng, hưởng lương cơ bản sáu mươi bốn đồng.


     Trầm đã tìm ba và tìm anh khắp nơi. Ở vùng rừng đước, rừng tràm cực Nam, anh nhờ người dò hỏi tin ba. Trầm nghĩ rằng không đời nào ba anh vượt biên. Tự nguyện hiến tài sản, hiến xí nghiệp đông lạnh, không được chấp thuận, lại bị qui là tư sản mại bản, ức quá mà ông bỏ đi biệt tích. Nhưng làm sao ông có thể rời xa được biển quê mình.


     Mất ba rồi đến mất anh. Có lúc Trầm như tuyệt vọng. Anh về Mỏ Tôm gặp gỡ bà con ngư dân. Không một ai tin vụ án “tổ chức vượt biên”. Ai cũng cho là Đước bị oan. Trầm đi tìm khắp các trại giam. Không nơi nào có người tên là Lê Văn Đước. Anh viết đơn khiếu nại gửi khắp các cơ quan từ Trung ương đến địa phương. Im lặng. Không cơ quan nào trả lời anh. Rồi tin Đước vượt ngục bị bắn chết được truyền đi...


     Ông Ba Tràm ở Xẻo Đước lập bàn thờ, cúng cơm cho con rể tương lai. Út Thơm khóc suốt một tuần rồi bệnh liệt giường. Chủ tịch huyện mấy lần đến tận nhà thăm nhưng Thơm cương quyết không tiếp chuyện. Phái vẫn không bỏ cuộc. Khi đẩy được Đước vào nhà tù của cấp Trung ương quản lý, Phái hoàn toàn yên lòng. Mối hiểm họa thế là chấm dứt. Nó sẽ rũ xương trong tù. Phái nghĩ thế, và quyết tâm chiếm đoạt Út Thơm. Hai lần ôm hụt và hôn hụt, Phái đã bị ăn hai cái tát, nhưng Phái không nản. Từ khi biết thèm muốn con gái đến giờ, Phái chưa thất bại, chưa bỏ cuộc bao giờ. Nhất là bây giờ, con mồi này Phái cho là đẹp nhất, ngon nhất.


     Phái đặt gói quà xuống mặt bàn, gói quà mụ Bảy Tụ chuẩn bị cho Phái để Phái mang về Sài Gòn cho vợ của Phái. Phái ngồi xuống ghế, chống một tay vào mép giường của Thơm. Chưa kịp giở tài nghệ tán tỉnh ra thì Thơm đã gắng sức ngồi bật dậy, chỉ tay vào mặt quyền chủ tịch huyện:


     - Bước ngay ra khỏi nhà tôi! Đồ ác nhơn! Chính anh đã hãm hại, đã giết chết chồng tôi. Bước ngay! Cút đi!


     Phái hốt hoảng đứng lên, chưa kịp nói gì thì có tiếng máy Kôle cập vào nhà và tiếng ông Ba Tràm chạy từ ngoài vào. Tay ông Tràm cầm lưỡi mác sáng loáng. Ông trừng mắt, căm hờn nhìn Phái. Chủ tịch huyện đành hối hả chuồn. Ông Ba Tràm lặng lẽ rót nước cho con gái uống thuốc, lo lắng và đau khổ hiện rõ trong ánh mắt ông nhìn con. Út Thơm trào nước mắt. Cô khóc tức tưởi nhìn cha đang thắp nhang khấn trước bàn thờ. Cả ba bát nhang trên bàn thờ đều nghi ngút khói. Bát nhang trên cùng là thờ ông bà tổ tiên. Bát ở dưới là thờ má của Thơm. Và cái bát nhang mới kia là dành cho Đước. Thơm khóc nấc lên:


     - Ba ơi! Ảnh không chết đâu ba! Ảnh còn sống mà. Đêm nào con cũng gặp.


     - Ừa. Ráng nằm ngủ đi con. Suốt đêm con nói mớ, ba cũng tin là nó còn. Ba thắp nhang cầu Trời Phật, cầu ông bà phò hộ cho nó. Thế nào nó cũng về với con.


     Suốt đêm, ông Tràm ngồi với chai rượu. Không phải ông nuốt ngụm rượu vào, mà là nuốt giận, nén chặt nỗi căm uất trong lòng.


*


*    *


     Lại một người tù nữa chết. Hắn ta làm nhiệm vụ lao công tạp dịch ở khu vực văn phòng trại, sáu mươi lăm tuổi. Trước năm 1975, người này đã lãnh án chung thân vì can tội giết người cướp của. Lúc gây án, tù nhân này bốn mươi tuổi. Hắn đã giết trọn một gia đình gồm bốn người trong một đêm. Một tháng sau, hắn mới bị bắt khi đang bán số vàng, hột xoàn cướp được.


     Tháng tư năm 1975, Cách mạng vào giải phóng trại tù. Trong cảnh hỗn độn lúc ấy, hắn được tự do. Nhưng ngay Tết năm ấy, hắn đã nhận tiền của bọn phá hoại để đặt bom phá nổ một cơ sở quan trọng trong thành phố. Chưa kịp gây nổ, hắn bị phát hiện.


     Thấy hắn đã quá già yếu, trại trưởng cho làm tạp dịch ở khu vực văn phòng. Chẳng hiểu mâu thuẫn tranh chấp gì với đồng bọn, hắn bị bóp cổ chết ngay trên giường, giữa đêm khuya.


     Có vẻ như trại trưởng đã phát hiện ra tên giết người. Cũng có thể là chưa. Nhưng linh tính báo cho Đước biết lại sắp có đổ máu trong trại. Cứ sau mỗi đám tang, trạng thái thần kinh của bọn tội phạm hầu như bị kích động. Chúng là những kẻ cùng đường, biết chắc là trước sau gì cũng chết trong tù. Bởi thế, cứ mỗi lần có một người tù chết, dù là chết vì bệnh hay chết do đồng bọn thanh toán, bao giờ cũng xảy ra một cái gì đó. Có kẻ tự sát, có kẻ giết công an rồi trốn trại. Trong đám tang người tù làm tạp dịch, Đước phát hiện ra tên Hùng khỉ đột lén nhìn trại trưởng với tất cả sự thù hằn. Hùng khỉ đột nói nhỏ với tên đi cùng điều gì đó, Đước nghe được chúng nhắc đến tên của trại trưởng. Tự nhiên Đước hình dung ra các âm mưu mà bọn chúng đang rắp tâm...


     Đêm ấy... Đước lại mất ngủ. Anh không nghĩ đến chuyện gì khác ngoài chuyện Hùng khỉ đột. Trước kia nó là trung úy dù. Sau giải phóng, nó trốn cải tạo và lập đảng cướp ở khu vực cầu Bình Lợi, dọc theo xa lộ Đại Hàn. Mãi đến năm bảy chín nó mới bị bắt. Trước tòa, nó khai đã cướp hàng trăm vụ và trực tiếp giết một mạng người. Hồi sáng, Đước phát hiện ra Hùng khỉ đột bàn soạn bí mật với hai tên khác. Chúng nhắc đến tên người trại trưởng. Biết đâu, đêm nay chúng hành động, giống như đêm qua chúng bóp chết người tù lao công? Phải coi chừng tụi này.


     Nhưng suốt đêm ấy, mọi việc vẫn như thường.


     Sáng hôm sau, lúc điểm danh, Hùng khỉ đột và hai tên nữa cáo bệnh, xin nghỉ làm. Đước được trại trưởng giao làm tạp dịch ở khu văn phòng thay cho người tù vừa bị giết. Trại trưởng còn cho phép Đước được dọn lên phòng đặc biệt ngay sát phòng làm việc của trại trưởng. Xưa nay, phòng này dùng để giam tội nhân nguy hiểm, không cho tiếp xúc với bất cứ ai. Đước mỉm cười, lẽ ra ngay từ đầu, nếu không có trại trưởng thì anh phải chịu chế độ biệt giam ở căn phòng này rồi. Đước thu xếp căn phòng mất mươi phút. Thế là từ nay, anh thoát khỏi cảnh chung chạ với bọn tội phạm hình sự. Anh thở phào, nhẹ nhõm với cảm giác như vừa được tháo xiềng.


     Buổi trưa, cũng lại buổi trưa. Đước vừa chợp mắt một lát thì giật mình vì những tiếng động ở phòng trại trưởng. Anh chụp lấy con rựa dưới đầu nằm, lẹ làng lao đến. Hùng khỉ đột đang khóa chặt hai tay trại trưởng và đập đầu trại trưởng vào tường. Ở góc phòng, xác một tên đồng bọn của Hùng khỉ đột nằm vật trên vũng máu. Thì ra một mình trại trưởng đã chọi hai tên. Vậy còn một tên nữa, hẳn là nó canh gác bên ngoài. Không chần chừ một giây, Đước xô cửa lao vào như tên bắn. Đước dồn sức đá một cú vào mạng sườn Hùng khỉ đột. Hắn thét lên một tiếng, buông tay trại trưởng và gục tại chỗ. Đước cúi xuống nâng trại trưởng dậy thì linh tính báo cho anh hay đứa thứ ba đang lao vào đâm anh từ phía sau. Đước lộn người liền hai vòng và đứng bật dậy, rút con rựa sáng loáng lao vào đối thủ. Một ánh thép nháng lên. Anh né người tránh lưỡi dao của tên thứ ba phóng tới, đồng thời tay phải anh vung lên xả con rựa xuống vai đối thủ. Lưỡi dao của tên thứ ba xén ngọt lớp thịt mỏng ở bắp tay trái, máu phun ra. Đước bặm môi lo cấp cứu cho trại trưởng. Khi lực lượng bảo vệ tới thì trại trưởng đã mở được mắt. Hai tên tù chết tại chỗ. Hùng khỉ đột được đưa về thành phố cấp cứu. Ba cái xương sườn bị gẫy đã biến thành những mũi dùi găm vào lá gan của hắn.


*


*    *


     Trại trưởng bị cấp trên khiển trách rất nặng về chuyện buông lỏng quản lý. Một trung úy được điều về làm trại phó. Từ trước, chưa có ai làm phó cho trại trưởng, chỉ có các chỉ huy trung đội trực thuộc trại trưởng. Đây là đề nghị của trại trưởng để bộ máy đỡ cồng kềnh. Trong thâm tâm, trại trưởng không muốn các chiến sĩ trai trẻ đồng nghiệp của mình phải hy sinh những năm tuổi trẻ, chui vào rừng sâu để quản lý bọn tội phạm. Anh có cả một dự án dùng tù quản tù nhưng cấp trên không cho phép. Đây là tội phạm nguy hiểm. Một tên trốn được ra lập tức gây án liền. Cấp trên phê anh là ảo tưởng, hữu khuynh. Họ điều về một trung úy làm trại phó, trong quyết định ghi rõ: thêm cả chức bí thư chi bộ. Từ ngày ấy, chế độ tuần tra tăng cường rất nghiêm ngặt. Âm mưu của nhóm Hùng khỉ đột thanh toán trại trưởng cướp súng, cướp chìa khóa xe hơi để chạy trốn đã đổ bể. Người tù làm tạp dịch từ chối không tham gia nên đã bị Hùng khỉ đột bóp cổ chết. Khi liệm xác, trại trưởng phát hiện lá thư nạn nhân viết để trong gấu áo... Mảnh giấy nhỏ vỏn vẹn có vài chữ: “Ông trại trưởng coi chừng! 12 giờ đêm mai có kẻ hại ông để cướp xe trốn”. Trại trưởng giữ kín chuyện này, chỉ nhắc các chiến sĩ của mình bảo vệ doanh trại, bảo vệ xe Jeep, nhất là từ mười giờ đêm trở đi. Nhưng không rõ là mảnh giấy được viết từ lúc nào, nên thời điểm “mười hai giờ đêm mai” là đêm nào thì trại trưởng chịu. Đành là phải tăng cường cảnh giác. Nào ngờ, Hùng khỉ đột đã hành sự vào mười hai giờ trưa. Nếu không có Đước thì trại trưởng bị giết rồi.


     - Tôi chịu ơn anh! - Trại trưởng nói với Đước - Không có anh đến kịp thì...!


     - Khỏi nói chuyện ơn nghĩa... - Đước tính nói thêm: “Tôi không bắt anh trả ơn tôi đâu mà lo”, nhưng anh lại thôi.


     - Sao, anh nói tiếp đi chớ. Tôi đang tìm cách đền ơn anh. Còn anh, anh định nói là không cần tôi trả ơn phải không? Anh Đước này. Đừng khinh tôi nữa. Đúng là tôi cũng chỉ là thằng người máy. Nhưng bắt đầu từ hôm anh cứu tôi, tôi đã hiểu ra. Chẳng qua, chỉ vì tôi còn quá nhiều ảo tưởng...


     - Chắc anh muốn nói ảo tưởng về sự hoàn lương phục thiện của bọn tù hình sự?


     - Không! Tôi muốn nói, tôi còn quá nhiều ảo tưởng về nhiệm vụ, về tiền đồ... Tóm lại, về những thứ dính đến cá nhân mình. Tôi chỉ lo cho mình mà không dám giúp anh liên lạc với gia đình, dù rằng tôi biết anh bị oan. Tôi... hèn đốn là ở đó. Với anh, tôi đáng là kẻ bị khinh bỉ! Tôi đã tự sỉ vả mình cả tuần nay. Nay tôi quyết định nói hết với anh. Tôi hứa sẽ giúp anh mọi chuyện, nếu anh kể cho tôi nghe hết. Nếu đúng như tôi nghĩ, tức là anh vô tội, tôi sẽ giúp anh ra khỏi nơi này. Dù có phải ngồi tù tôi cũng làm.


     Đước im lặng. Cho đến lúc này, anh vẫn chưa hiểu được trại trưởng là loại người nào.


     Lòng oán hận những kẻ đồng lõa hãm hại anh ngày càng chất chồng, đồng thời lòng khát khao tự do càng bùng cháy mãnh liệt. Nhưng có thể trông mong gì ở tay trại trưởng này?



(còn tiếp)


Nguồn: Trả giá. Tiểu thuyết của Triệu Xuân. NXB Văn Nghệ TP Hồ Chí Minh in lần đầu và lần thứ hai năm 1988. Các NXB Văn học, NXB Hội Nhà văn tái bản nhiều lần. Bản điện tử này theo bản in lần thứ 8 của NXB Văn học, năm 2007.


www.trieuxuan.info


Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 22.08.2017
Chuyện kể năm 2000 - Bùi Ngọc Tấn 17.08.2017
Cõi mê - Triệu Xuân 17.08.2017
Hãy để ngày ấy lụi tàn - GERALD Gordon 17.08.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 29.07.2017
Đường công danh của Nikodema Dyzmy - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 20.07.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 20.07.2017
Tom Jones đứa trẻ vô thừa nhận tập 1 - Henry Fielding 11.06.2017
xem thêm »