tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21084659
Lý luận phê bình văn học
04.03.2009
Hoài Anh
Sự chẩn mạch trái tim của Huy Dung - một thầy thuốc làm thơ

Đọc tập thơ “Em từ đâu đến” của giáo sư tiến sĩ, bác sĩ tim mạch Nguyễn Huy Dung (nhà xuất bản Văn Học 2008), tôi bất giác liên tưởng đến những người thầy thuốc viết văn làm thơ. Nếu Georges Duhamel trong Biên niên sử gia đình Pasquier, từ việc chẩn mạch cho nhân vật Pasquier và 5 người con của ông, đã chẩn mạch cho cả một thời đại từ năm 1880 đến 1930 ở Pháp, thì Huy Dung trước hết, đã “biên niên” ghi mạch của trái tim mình:


 


Mười lăm xuân tuổi học trò


tâm hồn thác nước mộng bờ biển êm


Hai mươi xuân quá tự tin


không hề bối rối


lửa tình đốt, tim thành đám bụi


 


với sự thành thật và dũng cảm hiếm thấy vì tránh được chứng từ yêu của Narcisse nhưng cũng không tự ti thấy “Cái tôi là đáng ghét” (Pascal):


  


Ta chính thực là ta


vững bước chân không vội


Cửa tim luôn mở to


hướng yêu thương đón gió


nhưng tình chẳng ập vào


từ trong tim bước ra


 


Ở đây có một thoáng tự trào nhưng đó là dấu ấn của một tâm hồn rộng mở và đầy bản lĩnh. Diderot đã chẳng nói: “Hơi thấy cái cảnh ngộ bất thường, người đa cảm cuống lên, người ấy không làm được một vị anh quân, một tể tướng, một nguyên soái, một luật sư đại tài, một y sĩ đại danh” đó sao?


Đó cũng bởi quan niệm về tình yêu lý tưởng của Huy Dung là sự thuần khiết như màu áo trắng của người thầy thuốc, như độ trong của nước cất:


 


Hăm ba tuổi con tim


ta mơ tình thuần khiết


Trời thương ta gặp em


dần hiểu tình nồng nhiệt.


Em nồng nàn hơi thở


dòng lửa giữa đêm đen


Tim anh đang lửa đỏ


khéo bỏng tay ơi em!


 


Lửa tình yêu đã đốt sạch tạp chất để lọc lấy mùi hương trầm thuần khiết khi nguyện thề chung thủy, tình yêu “hương lửa đang nồng” (Nguyễn Du):


 


em về mắt tỏa lung linh


đốt trầm tâm khảm đinh ninh lời nguyền


hương yêu thuần khiết quanh em


 


Nếu Chekhov mà “mỗi truyện ngắn là một bản chẩn bệnh tâm lý mẫu mực” nhưng từ chối kê đơn thuốc thì Huy Dung khi lắng nghe tiếng tim của người yêu trong giấc ngủ:


 


từ xởi lởi dung hòa cáu giận


(khi thực sự anh bối rối thầm)


từ tiếng tim đểu hết tạp âm


rì rào hơi thở êm tinh khiết


 


ở đây cũng đòi hỏi tiếng tim lắng hết tạp âm, để lọc lấy hơi thở tinh khiết, nhưng sau cảm mạch là lời khuyên nhủ chân tình :


 


Có thể nào chăng


khi em thức dậy, nhìn phòng tối


“Anh! anh đi rồi


hay, chưa hề có anh tôi!”


Chớ chữ sảng, câu mê bối rối


chớ, nghe em!


em hãy xóa lời buồn ác mộng


Ta đã trải quá nhiều vô vọng


thêm chi buồn, một giọt tràn tim


 


Sự kê đơn mang tính chất lâm sàng và phương thuốc là ánh mặt trời - nguồn sống của vũ trụ:


 


Khi thức dậy nhìn ô cửa đằng đông


đêm trên sông thôi lặn giữa Sài Gòn


nhường cho ngày sắp mọc đầu Kinh Tẻ


Em khỏe hẳn mơn man chân bước khẽ


 


Charles Pinot Duclos nói “Những người có tâm hồn đa cảm sống lâu hơn kẻ khác, đối với họ những điều hay, điều dở, cái vui, cái buồn ở đâu đến rất nhiều”. Huy Dung chẩn mạch cho trái tim người đang yêu với sự chính xác tinh vi của một nhà phân tâm học thấy được những biến hóa đa dạng, có khi từ thái cực này sang thái cực khác:


 


Yêu bất ngờ chớp bể mưa nguồn


Ôi tình yêu bỗng dưng day dứt


Vì tình yêu chợt vui chợt buồn


Vì tình yêu trộn cười vào khóc”


 


Tôi nhớ đến mấy câu thơ Xuân Diệu viết trong thời chín chắn “Em là nửa nắng nửa đêm. Mưa thưa nắng nhạt hồn thêm bùi ngùi. Lòng anh trái lựu chín muồi. Có khi vừa vỡ vừa cười đó em”


Nhưng với chuyên môn của người thầy thuốc, trong bệnh án Huy Dung đặt ra câu hỏi:


 


Tại vì sao vùi đầu ngợp cánh


Vì tình yêu sung sướng rùng mình


Vì tình yêu bỗng nhòe nước mắt


Vì tình yêu lãng mạn trữ tình


(dù đi lạc không lạc lõng tim)


 


Đáp án đã có rồi: dù đi lạc không lạc lõng tim. Đó không chỉ vì “trái tim có những lý lẽ mà khối óc không biết đến” mà chủ yếu vì “khi một người yêu mọi người một cách tha thiết, họ có thể làm cái điều mà họ muốn vì rằng tựa nương theo cái chân lý cao cả, và cái nhân ái thiêng liêng, họ không thể ngã vào lầm lạc được” (J.Chevalier).


Là một nhà thơ, Huy Dung nhạy bén quan sát những đường biểu diễn thăng giáng của điện tâm đồ qua dòng thơ yêu:


 


Thơ yêu chảy ngập tràn tim, huyết quản


ngất ngưởng cười (yêu ẩn sợi buồn xa)


thoáng tủi sầu, chẳng khóc, xen cười khẽ,


nhạc, điệu, vần… nhưng tất cả tan ra.


Luôn bay bổng, thơ sà xuống cõi lòng


trăm quá trình, tương tác, những liên thông


yêu gặp nhau bất chợt, đường xuôi ngược


Dòng thơ yêu mang cả một trời trong.


 


Huy Dung cũng chẩn mạch cho trái tim không biết yêu – trái tim rỗng tuếch:


 


Đến tôi! vô chừng khổ cực


vô hồn thân không ngày mai


múa may mà tâm rỗng tuếch


đến chẳng biết mình là ai


 


Và tìm ra gốc bệnh:


 


Uổng thay tim chẳng dung thông


với mình, tự nhiên, nhân loại


nối xưa, nay, mai gom lại


Tất cả chung một cộng đồng.


 


Khi con người dung thông với thiên nhiên, từ trăng gió khêu gợi tình yêu:


 


Phút xuất thần, dọc ngang tròng mắt


Tim chìm nghiêng, chao, chất ngất rơi


Ôm sao hẫng hụt chơi vơi


Đá còn vang vọng những lời yến anh


Óng mượt eo, vị tình môi đậm


Thực hay mơ mê mẩn ngỡ ngàng.


Trăng hoa thanh sắc bâng khuâng


Làm chi trăng gió để lăn lóc đời


 


để đến khi:


 


giữa hồng trần


mười phương lưu lạc


trăng bạc xưa trầm mặc chơi vơi


 


vẫn quá khắc khoải về ráng đỏ của mối tình đầu, nên nhắn nhủ người sau:


 


Mai sau xin chớ một đời


nhớ nhung khoắc khoải khôn nguôi, đợi gì?


chớ bi kịch hóa lâm ly


Gạn mơ từ ánh diệu kỳ ráng xưa


 


Khi trái tim đã dung thông với nhân loại, Anna de Noailles thấy mình mang “trái tim vô số” (coeurs innombrables), Blaga Dimitrova thấy mình bị “vây giữa tình yêu”. Nếu Nazim Hikmet thấy “trái tim tôi bị đem bắn hàng ngày ở Hy Lạp”, thì trái tim Huy Dung cũng từng bị đem bắn cùng sự hy sinh anh dũng của hai người chị liệt nữ Minh Khai, Quang Thái, hai người anh liệt sĩ trong kháng chiến chống Pháp, sự trải nghiệm nỗi đau khiến trái tim anh mở ra con đường “kết nối, liên thông, tương tác” với mọi trái tim khác.


Khi trái tim đã dung thông “nối xưa, nay, mai gom lại”, Huy Dung chẩn mạch cho trái tim yêu của người xưa :


 


Đôi tim trẻ đẫm hương ngào ngạt


nồng nàn sóng thở, cát thì thào


nắng thỏa thuê vào ngõ ngách phế bào


sẵn đúc tòa thiên nhiên nghe gió hát.


Từ hớp hồn hạt cát phàm trần


Chử Đồng Tử Tiên Dung tương tái sanh hạnh phúc


mang lửa trời bất diệt vào phàm tục thế nhân


 


Và nhắn gửi người sau về sự vĩnh cửu của trái tim yêu:


 


Nghìn năm sau bạn lại có Tiên Dung


tóc êm như mây, da mát tựa sương


Bạn lạ lùng bãi Tự Nhiên tiền định


từ trong cát, run thần tiên tột đỉnh


 


Từ bãi Tự Nhiên, tình yêu đã hòa nhập vào với tự nhiên và mang sức mạnh kỳ diệu của tự nhiên.


Disraeli nói: “Tất cả chúng ta đều sinh ra để được yêu, đó là nguyên lý của cuộc sinh tồn và cũng là cứu cánh duy nhất”


Tập thơ khép lại bằng bài tứ tuyệt được dùng làm tiêu ngữ, khái quát chủ đề của toàn tập:


 


Thơ thức lương tâm cứu rỗi người


Sưởi tan băng giá trái tim côi


Chắt chiu diệu mặc, làm sao thiếu


Tải đạo Dung Thông, rộng cõi đời.


 


Đến đây, nhà thơ Huy Dung đã dung thông với giáo sư tiến sĩ Nguyễn Huy Dung, tác giả dăm chục cuốn sách y khoa và sách “Rèn nhân cách”


 Hoài Anh


Nhóm Văn chương Hồn Việt

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nhà thơ Thanh Tùng: "Hoa cứ vẫy hồn người trở lại..." - Đỗ Anh Vũ 13.11.2017
Sự biến mất của thể loại Song thất lục bát - Tâm Anh 02.11.2017
Một cách nhìn mới về Băn khăn của Khái Hưng - Aki Tanaka 31.10.2017
Nhất Linh – Bướm Trắng - Đặng Tiến 31.10.2017
Nguyễn Bắc Sơn, một đặc sản của thi ca miền Nam - Đỗ Trường Leipzig 31.10.2017
Sở Cuồng Lê Dư – học giả tiên phong trong việc nghiên cứu quan hệ Việt Nam – Nhật Bản - Đoàn Lê Giang 21.10.2017
Nhà thơ Nguyên Sa: Vẫn hỏi lòng mình là hương cốm - Lê Thiếu Nhơn 17.10.2017
Thơ thể loại “Hành” - Du Tử Lê 17.10.2017
Nhà thơ Thảo Phương: Dường như ai đi ngang cửa... - Lê Thiếu Nhơn 13.10.2017
Y Mùi với tập truyện ngắn “Người quê” - Phạm Viết Đào 12.10.2017
xem thêm »