tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 22641013
Những bài báo
06.02.2018
Nguyễn Đắc Xuân
Lê Duy Thanh (con trai nhà bác học Lê Quý Đôn): Công và tội



Gia Long lên ngôi phải lo đối phó nhiều việc nên chưa nghĩ đến việc xây lăng. Mãi đến tháng 2-1814, bà vợ cả của ông mất, ông mới sai đại thần Tống Phúc Khuông và Thượng thư bộ Binh Phạm Như Đăng đưa thầy địa lý Lê Duy Thanh (con trai Lê Quý Đôn-một học giả nổi tiếng)[1] đi tìm cát địa. Cơm đùm gạo bới đi khắp cả vùng Thừa Thiên mới tìm được phúc địa, Lê Duy Thanh thấy long mạch chạy từ núi Thiên Thọ, nhưng thế đấp mấp mô lên xuống đến năm cuộn ông phân vân không biết nên chọn chỗ nào.


Sau bảy lần tính toán, Thanh quyết lấy nổng gò bên kia hồ. Tin tìm được phúc địa bay về Kinh, Gia Long mừng rỡ chọn ngày lên tại chỗ xem xét lại.


Quan quân được lệnh dọn sạch cây cối ở quanh vùng, Gia Long cưỡi voi đến.


Xem xét thực địa và nghe Lê Duy Thanh thuyết minh, Gia Long không bằng lòng chỗ đất đã chọn, ông thúc voi lên đồi Chánh Trung ngắm nghía rồi mắng rằng:


- “Thầy lựa nơi kia, còn nơi này thầy để chôn ông thân thầy phải không?”


Duy Thanh quì lạy xin tha tội Gia Long quyết định xây lăng tại đồi Chánh Trung. Và lăng được khởi công ngày 22 tháng 3 năm Gia Long thứ 13 (1814). Duy Thanh bị đuổi về Bắc kỳ. Một người có công lại hóa ra là người mắc tội.


 


Tham khảo Thầy Phan Văn Dật viết về Lăng Gia Long.


Nguồn: Chuyện Cũ Cố Đô. Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân. Nxb Thuận Hóa, Huế 1989, tr.32-33.


      


 Tư liệu trong Thực Lục:


“Tìm những sách chứa riêng ở nhà dân. Người Duyên Hà (tên xã thuộc huyện Duyên Hà) là Lê Duy Thanh đem sáu quyển Tạp lục và hai quyển Quần thư khảo biện của cha là Lê Quý Đôn (đỗ Bảng nhãn triều Lê cũ, học vấn rộng) để dâng”. (Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam Thực Lục (tập 1), NXB Giáo dục, tr.594).







[1] Lê Duy Thanh chính là Lê Quý Kiệt (chú thích của Triệu Xuân).




bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Tiễn biệt nhà văn Mỹ: Tom Wolfe - Tư liệu 22.05.2018
Nước ta đổi cách viết hoa từ 'Hà nội' thành 'Hà Nội' từ khi nào? - Tư liệu 22.05.2018
Nhà văn Thu Trân: Bàn về tác phẩm tầm cỡ - Nguyễn Thu Trân 22.05.2018
Người Nga nghĩ gì trước sự trỗi dậy của Trung Quốc? - Ngô Đại Huy 21.05.2018
Nhà văn Nam Hà, những chuyện đời thường - Phùng Văn Khai 20.05.2018
Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hòa: Không thể bình dân hóa trí thức - Nguyễn Hòa 19.05.2018
Vì sao Hiến pháp Trung Quốc bỏ điều nói về sự lãnh đạo của Đảng cộng sản? - Cao Khải 18.05.2018
Nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ sau gần 50 năm ẩn dật - Lam Điền 17.05.2018
Những truyện ngắn hay nhất của quê hương chúng ta - Viên Linh 17.05.2018
Ngòi bút máu giữa lòng Sài Gòn năm ấy - Nguyễn Thanh 16.05.2018
xem thêm »