tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20563407
21.08.2017
Nhiều tác giả
2 bài về Ấn Độ, Trung Quốc



Tại sao Ấn Độ và Trung Quốc đối đầu trên dãy Himalaya?


Nguồn: “Why India and China are facing off over a remote corner of the Himalayas”, The Economist, 09/08/2017. Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan


Vào ngày 18/06/2017, quân đội Ấn Độ hành quân qua biên giới quốc tế để ngăn chặn sự tiến quân của một nhóm lính biên phòng Trung Quốc. Bảy tuần sau, câu hỏi hóc búa đặt ra là họ đã vượt qua đường biên giới nào. Quân Ấn Độ xuất phát từ bang Sikkim; và tranh chấp ở đây là về việc liệu họ đã xâm nhập vương quốc nhỏ bé núi non hiểm trở Bhutan hay là đã tiến thẳng vào lãnh thổ Trung Quốc. Gần một “ngã ba”, nơi các đường biên giới phân tách Ấn Độ, Trung Quốc và Bhutan gặp nhau, quân tiếp viện gồm hàng trăm lính Trung Quốc và Ấn Độ đã phải đối đầu với nhau kể từ thời điểm đó, bị kẹt trong một cuộc đụng độ vì một khoảng đất không có giá trị ở độ cao cây cỏ không mọc được. Ngày ngày báo chí Ấn Độ và Trung Quốc hăm dọa nhau, nhưng các lãnh đạo chính trị và các nhà ngoại giao của họ hầu như không nói chuyện với nhau. Trung Quốc khăng khăng rằng Ấn Độ phải rút quân trước khi bất kỳ cuộc đàm phán về biên giới nào có thể bắt đầu. Làm thế nào mà mọi thứ lại rơi vào cục diện bế tắc cao độ này?


Khu vực đối đầu giữa Trung Quốc và Ấn Độ là một cao nguyên hình chiếc bát trong một vùng được gọi là Doklam. Theo nhiều khía cạnh, khu vực này mang tính điển hình cho đường biên giới rộng lớn giữa hai gã khổng lồ châu Á. Dãy Himalaya làm nên đường biên giới 4.000 km giữa hai bên, toàn bộ khu vực này đều thưa thớt dân cư và rất ít trong số đó được phân ranh giới chính thức. Thêm vào đó, bản đồ của các khu vực xa xôi thường không chính xác.


Những cuộc xâm nhập, hầu hết là vô tình, xảy ra thường xuyên: ngay cả khi cuộc chạm trán Doklam đang nóng bỏng, một đội quân Trung Quốc đã được phát hiện trên đất Ấn Độ cách đó gần 1.000 km về phía tây Nepal. Sự cảnh giác vẫn được đề cao; mọi người vẫn còn nhớ đến cuộc chiến tranh Trung-Ấn năm 1962, dẫn tới một cuộc xâm lăng ngắn ngủi nhưng theo nhiều hướng của Trung Quốc và gây nhục nhã cho Ấn Độ. Một cuộc xâm nhập tương đối căng thẳng đã xảy ra vào năm 2014 khi Tập Cận Bình đang trên đường đến Ấn Độ trong chuyến thăm đầu tiên trên cương vị Chủ tịch nước Trung Quốc. Hầu hết các hiệp ước phân định biên giới đều được ký trước khi ra đời hai quốc gia hiện đại ngày nay. Nhiều hiệp ước trong số đó đã được ký kết bởi các sĩ quan của đế quốc Anh và nhà Thanh.


Tại Doklam, mấu chốt của tranh chấp là một hiệp ước cũ đầy mâu thuẫn, được ký vào năm 1890. Nó xác định biên giới giữa Trung Quốc và Bhutan thông qua các đường phân thủy, nhưng đồng thời cũng bằng cách sử dụng các con đèo. Ấn Độ và Bhutan tuyên bố rằng đường phân thủy xác định điểm giao đường biên giới ba nước tại một con đèo gọi là Batang-La. Nhưng cũng chính hiệp định này lại đề cập tới một con đèo khác xa hơn ở phía nam, được gọi là Gymochen.


Cuộc tranh chấp đã được khơi mào bởi những lính công binh Trung Quốc khi họ dường như đang chuẩn bị để làm một con đường tới Gymochen, điểm mà Trung Quốc coi là ranh giới phía nam trong yêu sách của mình. Con đèo này nằm trên một ngọn núi có hướng nhìn ra Hành lang Siliguri, còn được gọi là vùng “cổ gà”, một dải đất quan trọng mang tính chiến lược của Ấn Độ nối liền miền đông bắc Ấn Độ với phần còn lại của đất nước. Vì vậy, Ấn Độ đã can thiệp không chỉ thay mặt Bhutan mà còn vì cân nhắc đến an ninh của chính mình. Ấn Độ khăng khăng rằng một con đường rải nhựa sẽ là một sự thay đổi quá lớn đối với hiện trạng đã được thống nhất bởi hai nước nên Trung Quốc không thể đơn phương thực hiện sự thay đổi đó. Trung Quốc gọi quan điểm của Ấn Độ là một sự xúc phạm.


Mặc dù cả hai nước đều không muốn đối đầu, hiện nay không có cách nào rõ ràng để giải quyết vấn đề. Không bên nào có thể chỉ đơn giản rút quân mà không bị mất mặt; cần có một sự thoả hiệp ngoại giao thông minh. Giải pháp có thể nằm trong tay nước Bhutan nhỏ bé, một quốc gia không có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc và được Ấn Độ có xu hướng coi là một phần mở rộng của mình. Nếu quân đội Hoàng gia Bhutan thế chân quân đội Ấn Độ, Trung Quốc có thể sẽ rút lui sự hiện diện mang tính đe dọa của họ, và tất cả các bên đều có thể tuyên bố chiến thắng. Tuy nhiên, giải pháp đó sẽ gây ra nguy cơ trực tiếp cho Ấn Độ nếu nó đưa Bhutan tới gần hơn với việc thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc.


Tại sao người Ấn Độ muốn tẩy chay hàng Trung Quốc?


Nguồn: “Why some Indians want to boycott Chinese goods“, The Economist, 19/10/2016.


Biên dịch: Lê Thị Hồng Loan


Vào ngày 30/10/2016, Ấn Độ đã chào đón Lễ hội Ánh sáng Diwali, lễ hội quan trọng nhất trong lịch Hindu. Trong năm ngày, hàng triệu ngọn đèn và nến sẽ được đặt trên ngưỡng cửa và mái nhà; những lời cầu nguyện sẽ được dâng tới Lakshmi, nữ thần của sự thịnh vượng; và pháo hoa sẽ thắp sáng bầu trời phía trên các đường phố của hầu như mọi thị trấn và làng mạc.


Là một lễ hội đón mừng chiến thắng của ánh sáng trước bóng đêm, trong những năm gần đây Diwali cũng đã làm rạng ngời tâm trạng của các nhà xuất khẩu Trung Quốc: nhiều hộ gia đình Ấn Độ ưa dùng những món đồ trang trí bằng điện với giá rẻ hơn, được sản xuất tại Trung Quốc hơn là những ngọn đèn diyas truyền thống được làm bằng đất nung (ảnh). Nhưng phiên bản năm nay có thể chuyển sang một ngã tối hơn. Các phương tiện truyền thông xã hội ồn ào của đất nước này đang hỗn loạn với các bài viết kêu gọi người Ấn Độ tránh xa hàng hóa Trung Quốc.


Một lá thư giả ủng hộ việc tẩy chay, trông như được ký bởi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đã được lan truyền khắp mọi nơi. Các chính trị gia của Đảng Bharatiya Janata (BJP) của các nhà dân tộc chủ nghĩa đang cầm quyền tại Ấn Độ đã xác nhận phong trào này. Vậy điều gì đang xảy ra?


Gốc rễ kinh tế của việc tẩy chay không phải là mới. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ, với 71 tỷ USD hàng hóa được trao đổi giữa hai quốc gia trong năm tài chính vừa qua. Nhưng Trung Quốc cũng là quốc gia khiến Ấn Độ có mức thâm hụt thương mại lớn nhất, thâm hụt cán cân thương mại tăng 9% lên 53 tỉ USD trong giai đoạn 2015-2016. Ngược lại, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ đã đạt 367 tỉ USD vào năm 2015.


Điều gây ra thâm hụt mới là vấn đề quan trọng nhất. Hàng công nghiệp nhẹ của Trung Quốc cạnh tranh trực tiếp và có thành công vượt trội so với các ngành công nghiệp nhỏ của Ấn Độ, huyết mạch trong khu vực sản xuất và nguồn tạo công ăn việc làm của quốc gia này. Và xuất khẩu của Ấn Độ sang nước hàng xóm của mình chủ yếu là nguyên liệu thô. Điều đó đã khiến chính phủ lo lắng: trong số 572 biện pháp chống bán phá giá mà Ấn Độ áp dụng từ năm 1995 đến năm 2015, 146 biện pháp được nhằm vào hàng hóa do Trung Quốc sản xuất.


Chiến dịch “Sản xuất tại Ấn Độ”, được ủng hộ bởi ông Modi, và xem đầu tư nước ngoài có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc thúc đẩy sức sản xuất trong nước, đã được triển khai cẩn thận để tránh chủ nghĩa bảo hộ. Tuy nhiên, trong một đất nước mà các chiến dịch tẩy chay kinh tế ban đầu được phổ cập rộng rãi như một chiến lược bất bạo động để chống lại sự cai trị của Anh, những lời kêu gọi như vậy cũng mang sức nặng tình cảm và lịch sử.


Địa chính trị giúp làm bùng lên lời kêu gọi hiện tại. Từ lâu Ấn Độ đã cố gắng để đưa Masood Azhar, lãnh tụ của Jaish-e-Mohammad (JEM), một nhóm thánh chiến đóng căn cứ tại Pakistan, vào danh sách khủng bố của Liên Hiệp Quốc. Ấn Độ nghi ngờ JeM đã tiến hành cuộc tấn công hồi tháng Giêng vào một căn cứ không quân tại Punjab, giết chết tám người Ấn Độ, bao gồm cả một thường dân. JeM cũng là nghi phạm của vụ thảm sát hồi tháng trước tại doanh trại quân đội Uri ở Kashmir, trong đó có 19 binh sĩ đã thiệt mạng (mặc dù một nhóm khác đã tuyên bố trách nhiệm).


Tuy nhiên, hai lần trong năm nay, Trung Quốc đã sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an để ngăn chặn việc đưa tên Azhar vào danh sách trừng phạt của Liên Hợp Quốc. Động thái này nhấn mạnh sự ủng hộ vô điều kiện của Bắc Kinh đối với chính quyền Pakistan, một số thành phần trong đó bị Ấn Độ tình nghi là chứa chấp ông Azhar. Một số người Ấn Độ không hiểu lý do tại sao họ cần phải giao dịch với một quốc gia đang có hành động chống lại lợi ích của họ. Nhận thức này về Trung Quốc đã được củng cố thêm bởi quyết định của Trung Quốc hồi tháng Sáu phản đối việc Ấn Độ gia nhập Nhóm các Quốc gia Cung cấp Hạt nhân, một tổ chức bao gồm 48 quốc gia quản lý việc buôn bán hạt nhân trên toàn cầu.


Mặc dù vậy, những lời kêu gọi tẩy chay hàng hóa do Trung Quốc sản xuất không có khả năng có tác động nhiều. Cả Ấn Độ và Trung Quốc đều là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), một tổ chức cấm những quy định hạn chế tùy tiện đối với hàng hóa nước ngoài. Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ, Nirmala Sitharaman, đã công nhận điều đó vào hồi đầu tháng này khi bà nói rằng việc cấm nhập khẩu không phải là một lựa chọn khả thi. Một nhà lãnh đạo đảng BJP đã xóa các dòng tweet của mình và đổ lỗi cho nhân viên của mình đã đăng các dòng tweet đó; phe đối lập thì im lặng trong vấn đề này.


Cộng đồng doanh nghiệp nói chung dường như cũng không ủng hộ phong trào này. Các thương nhân và các nhà công nghiệp, những người đã trở nên phụ thuộc nặng nề vào hàng hóa và máy móc thiết bị do Trung Quốc sản xuất, đã hình thành các nhóm vận động hành lang mạnh mẽ.


Tuy nhiên, với việc chính phủ của ông Modi đang nỗ lực thúc đẩy một chiến dịch dân tộc chủ nghĩa ngày càng quyết đoán, sự tức giận trước hành động khinh thị của Trung Quốc sẽ không dễ dàng biến mất. Chúng ta hãy cùng đợi những động thái ngoại giao tiếp theo.


nghiencuuquocte


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Stalin và vấn đề ký ức lịch sử của nước Nga - Tư liệu sưu tầm 23.09.2017
Sau vụ xử Bạc Hy Lai: Tham nhũng có đe dọa tương lai Trung Quốc? - Tư liệu 21.09.2017
Một Việt Nam khác? Vương quốc họ Nguyễn ở thế kỷ 17 và 18 - Li Tana 19.09.2017
Chuyến du lịch Việt Nam của vị Nga Hoàng cuối cùng - Tư liệu sưu tầm 19.09.2017
Franklin Roosevelt – Người duy nhất đắc cử ba nhiệm kỳ tổng thống Mỹ - Tư liệu sưu tầm 18.09.2017
Tưởng Giới Thạch – Tổng thống Trung Hoa Dân quốc - Tư liệu sưu tầm 18.09.2017
Mao Trạch Đông trong mắt người Trung Quốc hiện nay - Lý Lỵ & Chương Lập Phàm 18.09.2017
Huyện Kiên Lương: Vững vàng hội nhập và phát triển/ Du lịch đảo ở Kiên Lương - Nhiều tác giả 17.09.2017
Huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang - Tư liệu 17.09.2017
Vài ký ức về ba tôi: Bộ trưởng Vũ Trọng Khánh - Vũ Trọng Khải 10.09.2017
xem thêm »