tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21278846
Những bài báo
21.06.2017
Nhiều tác giả
Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước'



Thủ tướng Hun Sen thăm lại nơi bắt đầu hành trình lật đổ Pol Pot


Ngày 20-6-1977 là ngày gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp chính trị của Thủ tướng Hun Sen cũng như lịch sử đất nước Campuchia.


Thủ tướng Hun Sen - sinh năm 1953- lúc còn là trung đoàn trưởng của Chính quyền Khmer Dân chủ - Ảnh: Facebook Thủ tướng Hun Sen


Thống tướng Noem Sovath, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Chính trị và Đối ngoại, Bộ Quốc phòng Campuchia xác nhận Thủ tướng Hun Sen sẽ tham dự lễ kỷ niệm 40 năm ký ức hành trình tiến tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot (20/6/1977-20/6/2017), được tổ chức vào ngày 21-6-2017 tại huyện Memot, tỉnh Tbong Khmum.


Buổi lễ này được tổ chức nhằm kỷ niệm ngày đầu tiên của hành trình mà Thủ tướng Hun Sen đã cùng với 4 đồng đội sang Việt Nam tìm kiếm sự ủng hộ lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot.


Dự kiến trong chương trình này, Thủ tướng Hun Sen sẽ đi thăm lại một số địa điểm lịch sử ở tỉnh Tbong Khmum.


Sau đó, ông sẽ sang Việt Nam để thăm lại những địa điểm đầy ắp kỷ niệm trong quá trình đấu tranh như địa điểm chôn giấu vũ khí, địa điểm gặp các công nhân cao su, địa điểm người dân Việt Nam nấu cơm cho ăn và địa điểm gặp cán bộ của Việt Nam.


Ngày 20-6-1977 là ngày có ý nghĩa đối với đất nước Campuchia, thể hiện sự hy sinh anh dũng và đầy mưu trí của Samdech Thủ tướng để chấm dứt một chế độ tàn bạo, giải phóng đất nước khỏi họa diệt chủng, mang lại hòa bình cho đất nước đến ngày nay.


Khi đó, Trung đoàn trưởng của Chính quyền Khmer Dân chủ Hunsen cùng với 4 đồng chí thân tín của mình đã vượt biên giới sang Việt Nam.


Trên trang facebook chính thức của mình, Thủ tướng Samdech Hun Sen đã viết rằng vì tình yêu đối với đất nước, ông đã quyết định chia tay người vợ đang mang thai, đánh đổi sinh mạng của mình để tìm cơ hội cứu cho dân tộc và đất nước Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng Pol Pot.


Sau rất nhiều gian nan, với lòng kiên trì và ý chí quyết tâm giải phóng dân tộc Campuchia của Trung đoàn trưởng Hunsen, ông đã nhận được sự đồng ý giúp đỡ từ Đảng, Nhà nước và quân đội và nhân dân Việt Nam để cứu nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm hoạ diệt chủng Pol Pot.


Trong một bài viết trên facebook năm 2016, Thủ tướng Hun Sen đã kể lại việc chấp nhận cơ cực và kìm nén nỗi đau chia ly để quyết thực hiện trọng trách, đem sinh mạng mình làm vốn liếng đấu tranh đánh đổ chế độ diệt chủng, giải phóng dân tộc khỏi chế độ khát máu.


Hình ảnh Thủ tướng Hun Sen thời trẻ (đứng giữa) được trưng bày tại Nhà Văn hoá xã Lộc Thạnh, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước - Ảnh: Hữu Khoa


Thủ tướng Hun Sen viết: “Ngày 20-6-1977 là ngày nguy nan nhất đối với cuộc đời tôi, nếu quyết định hoặc hành động sai một chút thôi thì sẽ gặp ngay nguy hiểm.


Tôi quyết định không ra lệnh cho lực lượng quân đội đánh chiếm huyện Memut, huyện Snuol và một số vùng phụ cận của các huyện gần hai huyện này mà chúng tôi âm thầm rút lực lượng.


Chiều 20-6, trước khi rời đi, tôi đã lệnh mở vựa thóc chứa khoảng 1.000 giạ mang đi xay nấu cơm ăn.


Lúc đó, tôi cũng tranh thủ thu xếp vật dụng theo mình và gửi cho vợ. Cái mà tôi gửi cho vợ là một lọ thuốc cho phụ nữ vượt cạn và một chiếc võng cho con sau khi ra đời.


Điều quan trọng là bức thư tôi viết cho vợ mình với hàng vạn giọt nước mắt rơi lã chã đến tối sầm cả mắt, tìm cái viết tiếp mà không viết nổi.


Nhớ đến những chuyện đau thương ấy, tôi vẫn rơi lệ dù câu chuyện đó đã qua đi 39 năm. Lúc đó tôi mới 25 tuổi, giờ tôi đã 64 tuổi nhưng chuyện ấy vẫn luôn in sâu trong ký ức của tôi.”


Thạch Thông. Đài truyền hình VN thường trú tại Campuchia.


Thủ tướng Hun Sen và 40km vượt qua lằn ranh lịch sử


Ngày này đúng 40 năm trước đây, ở tuổi 25, trung tá Hun Sen từ bỏ hàng ngũ Pol Pot, băng rừng sang Việt Nam, từ đó thay đổi số phận mình và cho cả đất nước Campuchia.


Thủ tướng Hun Sen và 40km vượt qua lằn ranh lịch sử


Đoạn đường từ Memot đến Lộc Ninh của Thủ tướng Hun Sen và bốn người lính trong ngày 20 và 21-6-1977


Người dân quân ấp biên giới Hoa Lư, xã Lộc Tấn, huyện Lộc Ninh, Bình Phước vẫn vẹn nguyên ký ức lần đầu gặp gỡ và giúp đỡ ông Hun Sen cùng bốn người lính của mình trên đất Việt.


Ở đây có bộ đội Việt Nam không?


Ngày ấy, ông Nguyễn Văn Hùng đang ở tuổi 18 trong lực lượng dân quân địa phương. Sáng 21-6-1977, ông Hùng sau một đêm tuần tra với đồng đội, đã trở về rẫy của mình ở khu rừng le ấp Hoa Lư, xã Lộc Tấn.


Khu vực biên giới này ngày ấy còn dày đặc những cánh rừng nguyên sinh. Ông đi rẫy nhưng vẫn cảnh giác đeo khẩu AR15 với băng đạn 20 viên để sẵn sàng chống trả quân Pol Pot xâm nhập.


Nắng lên gay gắt, rọi xiên qua những tán le. Dân quân Hùng chỉ đoán chừng thời gian khoảng 9h sáng, vì ông không có đồng hồ.


Đang lúi húi với rẫy lúa mới lên mạ, ông nghe có tiếng động ở vạt rừng thì vội cảnh giác trở hướng nòng khẩu súng.


Từ trong lùm cây, năm người đàn ông bước ra. Do từng sống ở Campuchia, ông Hùng nhận ra ngay họ là người nước này.


Tất cả đều mặc đồ đen như lính Pol Pot, người mang giày, người mang dép lẫn lộn, nhưng chẳng ai có súng hay dao bên người. Trong nhóm chỉ có người thấp nhất đeo bên hông cái túi nhỏ.


Ông Hùng chưa kịp hỏi gì thì một người trong nhóm (mà sau này ông mới biết là ông Hun Sen) đã hỏi ngay: “Ở đây có bộ đội Việt Nam không? Xin dẫn chúng tôi đi gặp bộ đội”.


Người này nói tiếng Campuchia, giọng mệt mỏi mà vẫn bình tĩnh. Ông Hùng nghe hiểu lõm bõm, trả lời có lực lượng bộ đội và nói họ đi theo mình.


Ông Hùng yêu cầu họ đi trước theo đường mòn, còn ông giữ khoảng cách an toàn đi phía sau khoảng vài mét.


Đi được một lát, ra đường lớn hơn, ông Hùng tình cờ gặp một dân quân khác. Ông nhờ người này chạy nhanh về báo cho xã đội trưởng biết để cử thêm dân quân ra đón.


Thời điểm ấy thường xuyên có nhiều người Campuchia chạy qua biên giới tị nạn. Lực lượng vũ trang và nhân dân VN cảnh giác quân Pol Pot trà trộn, nhưng hết lòng giúp đỡ, cưu mang dân nước bạn trong tình cảnh bi thảm.


“Chúng tôi lại ăn xong bữa cơm nữa. Chúng tôi ăn trả thù. Chỉ cách nhau bốn giờ đồng hồ, năm người chúng tôi đã ăn hết hai nồi cơm đầy nấu bằng nồi số 10”.


Thủ tướng Hun Sen kể về bữa ăn thứ hai để đời trên đất Việt Nam (theo sách Hun Sen - nhân vật xuất chúng của Campuchia)


Không có xe, người dân quân mà ông Hùng gặp phải chạy bộ mấy kilômet về báo cho xã đội trưởng Lê Hoài Mỹ biết.


Ngay lập tức một nhóm dân quân gồm bốn người Dương Văn Thân, Phạm Văn Công, Nguyễn Văn Cậy và Nguyễn Văn Hiền được cử đi đón.


Một lát sau, họ gặp ông Hùng và nhận bàn giao lại toán năm người Campuchia.


Thời điểm này, tình hình chiến sự ở biên giới rất căng thẳng. Dân quân Dương Văn Thân thấy nhóm năm người Campuchia không mang vũ khí, lại có vẻ thân thiện, không có bất cứ dấu hiệu nào của kẻ xấu.


Nhưng ông vẫn cảnh giác yêu cầu người mang túi mở ra cho các du kích VN xem bên trong có vật gì.


Không nói được tiếng Campuchia, ông Thân ra dấu yêu cầu mở túi xách. Nhóm ông Hun Sen ngạc nhiên một chút rồi cũng hiểu.


Một người bình tĩnh cúi xuống, mở miệng túi xách. Ông Thân thấy bên trong chỉ có tai nghe, ống kim tiêm, bộ dụng cụ quân y và hộp diêm lửa, không có dao súng hay lương thực, nước uống gì.


Trong những ngày này, trên Facebook của Thủ tướng Hun Sen tràn ngập hình ảnh về Việt Nam và bộ đội Việt Nam


Mãi sau này, ông nghe kể lại mới biết ông Hun Sen và đồng đội của mình đã bỏ vũ khí trong rừng khi vào biên giới VN. Họ thận trọng để tránh hiểu lầm có thể dẫn đến nguy hiểm trong tình hình biên giới đang chiến sự ác liệt.


Buổi làm việc đặc biệt


Dân quân Thân và ba người bạn tiếp tục đưa nhóm ông Hun Sen về xã đội. Đoạn đường khoảng 4km, mọi người đều đi bộ vì chẳng có phương tiện chuyên chở nào.


Ngay buổi đầu gặp gỡ này, ông Hun Sen và bốn đồng đội của mình được mời ăn bữa cơm no nhớ đời sau những ngày vượt rừng thiếu đói.


Trong tình cảnh tập đoàn Pol Pot đang gây ra các cuộc thảm sát đẫm máu, không từ cả người già lẫn trẻ thơ Việt Nam, đây là bữa cơm vô cùng cảm động của tình người vượt qua hận thù...


Sau bữa cơm đặc biệt, nhóm ông Hun Sen tiếp tục được đưa về căn nhà làm việc của xã đội ở làng Chín, xã Lộc Tấn (nay là ấp Thạnh Trung, xã Lộc Thạnh), huyện Lộc Ninh.


Những người dân quân VN đã bớt cảnh giác. Họ vẫn đeo súng, nhưng chĩa nòng xuống đất. Nơi làm việc của xã đội là căn nhà gạch nhỏ cũ, chỉ có hai phòng làm việc cùng vài chiếc bàn ghế.


Tại đây, xã đội trưởng Lê Hoài Mỹ, xã đội phó Nguyễn Thân và trưởng công an xã Đinh Bá Hợp đã đợi sẵn. Ba người này và cả một số du kích xã đều đã trải qua cuộc kháng chiến trước 1975. Họ rất bình tĩnh và biết cách hỏi chuyện người lạ mặt.


Nơi làm việc của xã đội ở làng Chín, xã Lộc Tấn (nay là ấp Thạnh Trung, xã Lộc Thạnh), huyện Lộc Ninh vừa được phục dựng - Ảnh: Hữu Khoa


Khoảng 4h chiều, hai bên đã gặp nhau. Tuy nhiên, cả ông Mỹ, ông Thân và Hợp đều không biết tiếng Campuchia trong khi nhóm ông Hun Sen lại không ai nói được tiếng Việt.


Một dân quân được cử đi gọi ông Nguyễn Văn Thìn, một Việt kiều Campuchia ở gần đó, về làm thông dịch.


Hun Sen được cung cấp chi phí sinh hoạt mỗi ngày 21.000 đồng, bằng với các khẩu phần ăn của một bộ trưởng của Chính phủ Việt Nam. Ông kể: “Không những tôi đủ ăn, đủ thuốc hút mà tôi còn có một ít tiền để dằn túi”. - (theo sách Hun Sen - nhân vật xuất chúng của Campuchia)


Hiện nay, hai trong ba chứng nhân của buổi làm việc đầu tiên này không còn nữa. Tuy nhiên, nguyên trưởng Công an xã Lộc Tấn Đinh Bá Hợp ở tuổi 64 vẫn còn nhớ như in buổi làm việc đặc biệt ấy.


“Các chứng nhân ở Lộc Ninh này từ đó không còn được gặp lại ông Hun Sen, nhưng họ được biết về sau ông đã được quân đội và nhân dân Việt Nam giúp đỡ tận tình. Họ được chia sẻ hết lòng từ những viên thuốc, chén cơm manh áo đến huấn luyện quân sự, chở che dân tị nạn và hi sinh cả máu xương bao người lính Việt... để Campuchia có được ngày nay.


Họ vẫn xem cuộc gặp nhóm 5 người ông Hun Sen như một cơ duyên, một điềm lành cho cá nhân ông Hun Sen, người dân đất nước ông và cho hai dân tộc Việt - Campuchia gắn kết hòa bình, hữu nghị.


Cần gặp cấp cao


Việt kiều Thìn đến phiên dịch. Buổi làm việc mở đầu bằng những câu hỏi tên tuổi, cấp bậc, chức vụ và lý do nhóm ông Hun Sen bỏ trốn sang VN.


Ông Hợp nhớ hôm ấy người thanh niên Campuchia trẻ, trạc 25 tuổi, dáng cao gầy (mãi sau này ông mới biết đó là ông Hun Sen) có phong cách của một chỉ huy điềm tĩnh, chững chạc.


Tuy nhiên ông Hun Sen rất ít nói, mà trả lời nhiều nhất là người trạc 30, có lẽ lớn tuổi nhất trong nhóm.


Họ không trả lời nhiều về đơn vị, nơi đóng quân, mà cứ xin gặp chỉ huy bộ đội cấp cao. Người nhắc yêu cầu này nhiều lần chính là ông Hun Sen.


Đến lúc này, ông Mỹ và ông Hợp đã biết đây là vấn đề lớn, cấp xã không được phép biết. Họ cử người báo huyện đội và ngay trong chiều đó có xe GMC vào chở nhóm ông Hun Sen đi.


Hà Thạch Hãn – Quốc Việt


Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước'


 Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh và thượng tướng Trần Đơn đã trao tờ báo Tuổi Trẻ số ra hôm nay 21-6 cho Thủ tướng Hun Sen khi ông vừa đặt chân vào Việt Nam.


Tại khu vực biên giới ở phía Campuchia, dưới cái nắng gay gắt, Thủ tướng Hun Sen có bài nói chuyện trước tướng lĩnh quân đội, quan chức và người dân hai nước.


1. Đi tìm đường sống


Thủ tướng Hun Sen ôn lại diễn biến câu chuyện cách nay 40 năm. Hôm đó trời mưa, ông cùng 4 đồng đội đã vượt biên tìm đường sống cho mình và cho đất nước.


Thủ tướng Hun Sen kể: "Tôi không chối bỏ tổ quốc, không chạy đi tìm cuộc sống tốt hơn. Đó là sự chuẩn bị, cho dù có liều lĩnh, tôi cũng phải đi. Cho dù tôi có chết, bị bắt giam hay gì đi chăng nữa, lúc đó tôi cũng chẳng màng. Lúc đó tôi chỉ có một mong muốn duy nhất là nói với lãnh đạo Việt Nam rằng ít nhất xin đừng buộc những người Campuchia đã chạy trốn sang Việt Nam về Campuchia để Pol Pot sát hại.


Chúng tôi đến bãi mìn lúc gần nửa đêm. Chúng tôi bắt đầu dò dẫm gỡ mìn, nhưng không thể làm nhanh được. Thực sự, có lúc tôi đã nghĩ đến việc đứng dậy và quay về. Rời bỏ quê hương trong khi vợ mình đang mang thai, tôi rất lo không biết tính mạng của vợ mình như thế nào.


Trước đó, có lần tôi đã đi vào khu này và quan sát về phía đường biên giới. Rất lạ là dấu chân trâu, chân bò lại có khắp ở bãi mìn. Tôi nhớ hai người đồng đội của tôi, những người giờ không còn nữa. Họ tính toán và bàn lúc đi qua bãi mìn, hai anh ấy đi trước, tôi đi giữa, còn anh Thon đi cuối cùng. Anh Thon cầm theo một con dao, nếu có phục kích sẽ quyết bảo vệ.


“Không thể đi được thì tôi sẽ cõng”. Đó là những lời xuất phát từ đáy lòng của 4 người anh em của tôi. Hai người trong số họ bây giờ đã qua đời rồi, chỉ còn những người con tiếp tục sự nghiệp của cha. Chúng tôi đã bàn bạc xem nên đi theo đường nào.


Anh Thon vẫn còn ở đây. Anh ấy nói nên đi theo đường tắt. Không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải đi qua bãi mìn, một khu vực giết chóc chiến lược.


“Tụi tui có chết cũng quyết đưa anh qua biên giới”, đó là lời của những người anh em đã cùng tôi chiến đấu.


Và thế là tôi cùng đồng đội đã mất gần 2 tiếng để đi qua bãi mìn gần 200m. Lúc đó trời tối, tụi tui không biết bên kia có bộ đội Việt Nam hay không.


Thưa bà con, những người đã từng thoát khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot, sẽ biết rằng câu chuyện này không phải đơn giản. Tôi thật sự đã đánh cược với chính tính mạng của mình.


Sau đó, chúng tôi nghỉ ngơi ở một mô đất. Anh Thon không có vợ nhưng lại là người khóc nhiều nhất. Tôi cũng khóc, nhưng tôi không cho các đồng đội thấy bởi tôi sợ họ sẽ càng suy sụp.


Thủ tướng Hun Sen đã có bài phát biểu sau khi đặt chân đến biên giới Việt Nam - Campuchia - Ảnh: THUẬN THẮNG


Thủ tướng Hun Sen chọn một con đường đất đỏ để đi vào Việt Nam, không phải con đường đã rải đá dự tính ban đầu - Ảnh: THUẬN THẮNG


2. Đi bộ qua biên giới


Sau khi kết thúc bài nói chuyện, Thủ tướng Hun Sen đi bộ sang Việt Nam. Lối ông chọn để vào Việt Nam là một con đường đất đỏ, không phải con đường đã rải đá dự tính ban đầu.


Ký ức 40 năm tràn về, giữa đường đi, ông tiếp tục dừng lại chia sẻ câu chuyện hiểm nguy mà ông và đồng đội đã trải qua.


Ông Hun Sen nhớ lại phía Việt Nam lúc đầu còn chưa tin ông lắm, nhưng sau đó nhiều quan chức cấp cao đã tới gặp ông Hun Sen tại tỉnh Sông Bé. Họ nói ai muốn đi Úc, Nhật Bản, Thái Lan, thậm chí Mỹ hay Canada, Pháp họ sẽ chuẩn bị.


Tôi trả lời ngay: “Tôi tới đây để tìm kiếm sự giúp đỡ từ Việt Nam để cứu đất nước khỏi nạn diệt chủng. Nếu các vị không thể giúp chúng tôi, xin hãy trả lại súng cho tôi. Tôi sẽ quay về Campuchia chiến đấu, cùng chết với nhân dân của tôi”.


"Nếu các đồng chí không tin tôi thì xin trả lại vũ khí cho tôi, để chúng tôi quay về cùng chiến đấu và chết với người dân của mình" - ông Hun Sen nhớ lại.


Tuy nhiên, ông nói thêm lúc đó, hành trang của ông còn có 12 cây kim. Ông lý giải những cây kim tiêm trong túi quân y đem theo, "cùng lắm tôi sẽ tự sát lấy kim đâm thẳng vô cổ và tôi tin rằng lãnh đạo Việt Nam ít nhiều sẽ hiểu được thông điệp tự sát của tôi."


Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước'


Các tướng lĩnh Việt Nam ra tận lô cao su chờ đón ông Hun Sen - Ảnh: VIỄN SỰ


Vừa đặt chân sang Việt Nam, tờ nhật báo Tuổi Trẻ là món quà đầu tiên mà Thủ tướng Hun Sen được Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh và Thượng tướng Trần Đơn trao tặng, cùng với bó hoa tươi thắm.


Ông Hun Sen đã chính thức trở lại con đường rừng - con đường tìm tự do cho chính ông và dân tộc Campuchia đúng 40 năm trước.


Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước'


Ông Hun Sen đã chính thức trở lại con đường tìm tự do cho chính ông và dân tộc Campuchia đúng 40 năm trước - Ảnh: THUẬN THẮNG


3. Nơi cất giấu vũ khí


Di chuyển tiếp đến địa điểm ngày xưa cất giấu vũ khí, Thủ tướng Hun Sen nhớ lại: "Đúng 11 giờ ngày 21-6-1977, tôi cùng đồng đội giấu súng M16, một khẩu K54 và nhiều loại vũ khí khác".


"Lúc đó, sau khi nghỉ ngơi ở biên giới lúc 8 giờ sáng, chúng tôi di chuyển. Đến 11 giờ, cả nhóm đến đây. Hồi đó không có đường như bây giờ mà toàn là rừng. Nhưng tôi thấy có con đường mòn, bên cạnh là một cái ao."


Thủ tướng Hun Sen kể ông và đồng đội lấy nước từ dưới ao này để nấu bữa tối. Vì quá ít gạo nên họ đã không thể nấu cơm mà chỉ nấu được cháo. Nấu xong, cũng không đủ có chén bát gì để ăn nên ông Hun Sen và đồng đội dùng chung một cái chén, thay phiên húp cháo.


"Tôi nhớ mãi!" - ông Hun Sen nói. "Nhưng lúc đó, tôi biết là bọn Pol Pot phản bội tổ quốc đã không thể đuổi theo tôi được nữa.


Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước'


Thủ tướng Hun Sen nói: "Cảm ơn các bạn" sau khi nhận tờ nhật báo Tuổi Trẻ có đăng bài trang trọng về mình - Ảnh: VIỄN SỰ


Chỉ vào hiện vật đang được trưng bày tại đây, ông Hun Sen nói cho dù đây không phải là vũ khí của mình (vật trưng bày là phiên bản) nhưng nó đúng là những thứ tương tự mà tôi sử dụng lúc đó.


"Tôi xin chân thành cảm ơn những người đã giữ gìn vũ khí này. Và tôi mong muốn sẽ được mang về Campuchia để đưa vào bảo tàng. Đây là những thứ vô cùng quan trọng với chúng tôi trong quá trình lật đổ chế độ Pol Pot" - Ông Hun Sen nói.


Tâm sự trước các tướng lĩnh hai nước, ông Hun Sen nói: "Các vị có tin là một thanh niên 25 tuổi có thể tìm đường cứu nước như tôi hay không? Tôi không phải là Charles De Gaulle nhưng tôi đã làm những công việc mà Charles De Gaulle đã làm. Đó là cứu nước. Charles De Gaulle sang Anh còn tôi sang VN. Tôi cho rằng không có sự khác nhau ở đây. Đây là sự nghiệp mà chúng tôi phải làm để giải phóng đất nước".


Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước'


Thượng tướng Trần Đơn đọc nội dung bài viết trên nhật báo Tuổi Trẻ cho Thủ tướng Hun Sen nghe - Ảnh: THUẬN THẮNG


4. Gặp người Việt đầu tiên


Thủ tướng Hun Sen tiếp tục đến ấp Thạnh Biên, Lộc Thạnh, Lộc Ninh, Bình Phước. Tại địa điểm này, vào 14 giờ ngày 21-6-1977, Thủ tướng Hun Sen đã gặp người dân Việt Nam đầu tiên và họ dẫn ông đi gặp dân quân.


Tại đây, Ông Hun Sen nói: "Hôm nay, tôi trở về nơi mà 40 năm trước bà con từng cưu mang tôi. 40 năm trước, sau khi cất giấu vũ khí tôi đã đến đây. Khi chúng tôi đến, chúng tôi nhìn thấy nhà dân. Tôi nói với anh em nếu người VN bắt trói thì cứ để họ bắt trói. Tôi nhìn vào đồng hồ và nghĩ rằng chắc chắn người ta sẽ tịch thu cái đồng hồ này.


Nhưng chúng tôi đánh bạo đi đến 1 căn nhà thứ nhất được làm bằng gỗ, tường bằng tre. Tôi gặp 2 người đàn ông và 1 cô gái khoảng 17 tuổi. Cô ấy biết tiếng Campuchia. Tôi muốn nhấn mạnh cho mọi người biết khi tôi đến đây thì những người này đã giúp tôi vào trong ấp. Tôi tiếc là không thể tìm được người phụ nữ 17 tuổi đã phiên dịch cho tôi lúc đó."


5. Ăn bữa cơm đầu tiên


"Đó là lần đầu tôi được ăn cơm. Ăn no. Nói ra thì xấu hổ nhưng lúc đó chúng tôi ăn rất ngon. Trọn mấy ngày trước đó chúng tôi chỉ ăn cháo. Ở Campuchia thì nhiều tháng năm trước đó tôi ăn cháo lâu rồi" - Ông Hun Sen tâm sự.


Thế nhưng, ông Hun Sen nói: "Bộ đội Việt Nam không những không lấy đồng hồ mà thậm chí không dám mở ba lô của chúng tôi, không cần có biết gì trong ấy. Tôi nói với đồng đội là hãy sẵn sàng nếu bị trói tay thì cứ để trói. Nhưng tất cả quá tốt đẹp không như dự tính của tôi"


"Đây là điểm mà Việt Nam khác với các nước cứ xem mình là bố của dân chủ mẹ của nhân quyền nhưng đối xử rất tàn tệ với người vượt biên từ nước khác sang" - Ông Hun Sen nhấn mạnh.


Ông nói dù không thể tìm tất cả những người đã trải chiếu ngồi cùng mình ở đây nhưng ông rất nhớ mọi người.


"Đây chính là một trong những đoạn đường trong con đường lịch sử giải phóng dân tộc của đất nước Campuchia. Chúng tôi luôn ca ngợi hành động đẹp của VN, đã không trói tay, đã cho ăn no, đã không khám xét... Mấy chục năm qua chúng ta đã cùng nhau tồn tại, cùng nhau sinh sống" - Ông Hun Sen.


6. Đến làng Chín, Lộc Thạnh


Theo tôi biết, ngày 21-6-1925, chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập báo Thanh Niên từ Quảng Đông - Trung Quốc. Hôm nay là đúng ngày kỷ niệm 92 năm Ngày báo chí cách mạng Việt Nam. - Thủ tướng Hun Sen


Ngay sau cuộc trò chuyện, Thủ tướng Hun Sen đã tham gia cắt băng khánh thành Nhà văn hóa Lộc Thạnh và trồng cây gõ đỏ tại nhà văn hóa này.


Ông hỏi về tấm biển bên cạnh cây. Sau đó ông đề nghị đổi tên trên tấm biển, ghi đây là cây đoàn kết Việt Nam - Campuchia. Ban tổ chức cho biết yêu cầu của Thủ tướng Hun Sen sẽ được thực hiện ngay trong hôm nay.


Ngay sau lễ khánh thành, Thủ tướng tiếp tục có cuộc nói chuyện bên trong Nhà văn hóa mới toanh này.


Thủ tướng Hun Sen nhớ lại từ Hoa Lư đến làng 9 đi đường khác rất nhiều so với bây giờ. Đến 11 giờ sáng tôi vào đến Hoa Lư, chia nhau bát cháo. Thế nên, được ăn bữa cơm đầu tiên là vô cùng giá trị với tính mạng của tôi và đồng đội tôi. Nó giúp chúng tôi có sức lực. Tại đây, lần đầu tiên tôi gặp các vị trong quân đội nhân dân Việt Nam.


"Gặp cán bộ quân đội nhân dân Việt Nam, tôi được hỏi mục đích sang Việt Nam là gì. Tuy chưa được xác minh rõ ràng về chúng tôi, dù tôi đã vượt biên trái phép lại không có giấy tờ phù hợp nhưng sự đối xử của người dân và quân đội Việt Nam rất tốt." - Thủ tướng Hun Sen nói.


Ông nói: "Tôi biết rằng không dễ dàng gì để phân biện ai là Pol Pot từng giết người Việt Nam, ai là người dân Campuchia đi tìm sự giúp đỡ. Thế mà, ngay cả ba lô của tôi cũng không bị khám xét chứ không nói gì đến thân thể. Chúng tôi không bị xâm phạm. Khi được hỏi về địa điểm đóng quân của lực lượng QK203 phía Campuchia tôi đã chỉ trên bản đồ. Tôi được nghe tiếng đầu tiên từ người phiên dịch: nói láo!


Tôi không "nói láo" nên đã cố gắng diễn đạt lại cho chính xác về những gì muốn nói cho cán bộ thẩm vấn. Tôi là thầy giáo về bản đồ, tôi cũng là sĩ quan tham mưu nên việc chỉ bản đồ là đơn giản đối với tôi. Ví dụ chỗ đóng quân của đơn vị tôi ở toạ độ nào, khi tôi nói và giải thích anh ấy cũng chưa tin tưởng. Thế rồi sau đó có chiếc xe Zeep đến chở chúng tôi đi. Người dân nhìn tôi như "sinh vật lạ" chưa từng thấy."


"Ngày hôm nay tôi xin đi lại chiếc xe đó." - Thủ tướng Hun Sen tâm sự và bồi hồi kể lại bốn người cùng đi với tôi thì chỉ còn hai người có mặt hôm nay. Hai người còn lại đã qua đời. Ngày hôm nay, quay trở lại Việt Nam, trên xe của ông vẫn ông có 5 người. Đó là ông, hai người đồng đội năm xưa và hai người con của đồng đội đã qua đời."


Ông Hun Sen chia sẻ: "Tôi đến làng Chín lúc 4 giờ 35 và đến Lộc Ninh lúc 5 giờ 15. Hôm nay trở lại dù không đúng giờ nhưng đúng ngày. Tôi xin cảm ơn những công nhân cao su đã giúp đỡ tôi khi tôi sang đây. Ngày đó, trong đầu tôi luôn ngổn ngang nhiều câu hỏi rằng liệu Việt Nam có bắt tôi đưa lại về Campuchia không? Liệu Việt Nam có tin tôi không? Có sẵn sàng giúp chúng tôi không? Lúc này vợ tôi đang mang thai 5 tháng, liệu Pol Pot có giết vợ con tôi không?"


Giọng thủ tướng Hun Sen nghẹn ngào: "Với một thanh niên chưa đầy 25 tuổi, trong hoàn cảnh đó... thương xót biết nhường nào. Thế rồi, sau này, sau này tôi nghe thông tin vợ con tôi đã qua đời... Khi ấy, vợ tôi phải giấu mình. Cả một thời gian từ 20-6-1977 đến 24-21979, không biết bao nhiêu triệu giọt nước mắt của tôi đã rơi xuống. Tôi đau xót khi nghĩ đến vợ con nhưng điều đó cũng trở thành động lực để cứu đất nước, cứu nhân dân chúng tôi."


Thủ tướng Hun Sen gửi gắm: "Tôi cảm ơn tướng lĩnh Campuchia đã ghi nhận giai đoạn lịch sử này. Tôi cảm ơn Đảng, Nhà nước, quân đội và người dân Việt Nam. Nhà văn hoá này tôi xin tặng người dân Lộc Thạnh. Nó là một công trình lịch sử và cây tôi vừa trồng, tôi đề nghị đặt tên là Cây Hữu nghị Việt Nam - Campuchia."


"Ai nói gì cứ nói nhưng không thể thay đổi được lịch sử, rằng nhờ có Việt Nam chúng tôi mới xây dựng được lực lượng vũ trang, mới giải phóng được dân tộc. Trước giải phóng, Campuchia chỉ có 5 triệu dân, nay đã lên tới 15 triệu người. Việc kết thúc chế độ Pot Pot cũng đồng nghĩa với việc kết thúc bất ổn ở khu vực. Chúng ta có hoà bình và Campuchia trở thành thành viên của ASEAN, góp phần gìn giữ sự hòa bình, ổn định trong khu vực. Và Campuchia đã có được người bạn tốt là Việt Nam" - Thủ tướng Hun Sen nhấn mạnh


Ông nói: "Cá nhân tôi từ một thủ tướng trẻ nhất thế giới, đến nay trở thành thủ tướng lâu năm nhất. Hôm nay tôi mặc sắc phục thống tướng 5 sao và tôi vẫn mong được đi lại chiếc xe Zeep năm xưa. Tôi muốn con cháu ghi nhớ đừng bao giờ để xảy ra chiến tranh và mong toà nhà văn hoá này như biểu tượng của hoà bình, của tình hữu nghị Việt Nam - Campuhia."


Bài nói chuyện của Thủ tướng Hun Sen kết thúc trong tràng pháo tay vang dội. Thay mặt lãnh đạo tỉnh Bình Phước, chủ tịch tỉnh Nguyễn Văn Trăm phát biểu chào mừng Thủ tướng Hun Sen có chuyến trở về lịch sử.


"Chúng tôi cảm nhận rằng những con người, những sự kiện lịch sử đó không bao giờ quên được trong trái tim Thủ tướng" - Ông Trăm nói.


Kết thúc buổi nói chuyện của Thủ tướng Hun Sen, bí thư tỉnh uỷ Bình Phước Nguyễn Văn Lợi đã tặng Thủ tướng Hun Sen lẵng hoa tươi thắm.


Địa điểm đón Thủ tướng Hun Sen chính là con đường rừng mà ngày 21-6-1977, Thủ tướng Hun Sen đi qua để vào Việt Nam. Nay, khu vực này là cánh rừng cao su bạt ngàn.


Để chuẩn bị sự kiện Thủ tướng Hun Sen đi thăm lại những địa danh xưa, Việt Nam đã đắp một đoạn đường bằng đá dăm dài hơn nửa km.Dọc hai bên đường cờ và bandron chào đón đoàn Thủ tướng Hun Sen.


An ninh trong khu vực rừng cao su quanh lối mòn mà Thủ tướng Hun Sen sẽ đi qua đã được phong tỏa chặt trong bán kính nhiều km. Hằng trăm cảnh sát cơ động có mặt bảo vệ dày đặc trong các lô cao su.


Lực lượng cảnh sát cơ động Việt Nam làm nhiệm vụ giữa rừng cao su để bảo vệ đoàn Thủ tướng Hun Sen sáng 21-6 - Ảnh: VIỄN SỰ


Đây có thể coi là một cuộc đón tiếp nguyên thủ quốc gia đặc biệt, trong một khung cảnh rất đặc biệt.


Nhiều quan chức Việt Nam có mặt từ sớm để đợi đón Thủ tướng Hun Sen như: Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh - thứ trưởng Bộ Quốc phòng, thượng tướng Trần Đơn - thứ trưởng Bộ Quốc Phòng; thượng tướng Bùi Văn Nam thứ trưởng Bộ Công An.


Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh - thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đọc Báo Tuổi Trẻ trong lúc đợi đón Thủ tướng Hun Sen - Ảnh: VIỄN SỰ


Con đường mòn ngày xưa Thủ tướng Hun Sen đi vào Việt Nam. Hôm nay, đường được lát gỗ để đón ông trở lại - Ảnh: THUẬN THẮNG


Thủ tướng Hun Sen thắp nhang trước bàn thờ dưới gốc cây thị bần. Đây là nơi Thủ tướng Hun Sen từng thắp hương sau khi vừa đặt chân vào Việt Nam ngày 21-6-1977 - Ảnh: THUẬN THẮNG


Nhân viên chính phủ Campuchia truyền trực tiếp nội dung phát biểu của Thủ tướng Hun Sen trên facebook của ông - Ảnh: THUẬN THẮNG


Trước đó, từ sáng sớm 21-6, Thủ tướng Campuchia Hun Sen tham dự lễ kỷ niệm 40 năm ký ức hành trình tiến tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot (20/6/1977-20/6/2017), được tổ chức tại phum Koh Thmor, huyện Memot, tỉnh Tbong Khmum, Campuchia.


Phát biểu tại dự lễ kỷ niệm 40 năm ký ức hành trình tiến tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot, Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã bày tỏ sự cảm ơn chân thành đối với Việt Nam.


Trong bài phát biểu của mình, ông Hun Sen nhiều lần nhắc lại sự giúp đỡ của VN giành cho ông và đất nước Campuchia. Những lúc khó khăn nhất chỉ có Việt Nam giúp đỡ Campuchia. Ông không quên điều đó.


Viễn Sự -Tiến Trình – Đà Trang


tuoitre.vn


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Văn hóa ẩm thực: Phở - món đồ ăn bằng bánh thái nhỏ nấu với thịt bò - Trịnh Quang Dũng 11.12.2017
Văn hóa Ẩm thực: Phở Việt - Kỳ 3: Phở - Trịnh Quang Dũng 10.12.2017
Boris Pasternak Giải Nobel về văn học năm 1958 - Thân Trọng Sơn 09.12.2017
Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân - Tư liệu sưu tầm 02.12.2017
Pilates là gì? Lịch sử môn thể thao thời thượng Pilates - Triệu Thiên Hương 01.12.2017
Vĩnh biệt nhà văn Nguyễn Gia Nùng - Triệu Xuân 27.11.2017
Kỳ vọng cường quốc của Trung Quốc chỉ là 'lâu đài trên cát'? - Tư liệu 25.11.2017
Goncourt 2017 thuộc về nhà văn kiêm đạo diễn Eric Vuillard - Tư liệu 25.11.2017
Nhà văn Nguyễn Thị Anh Thư - Người luôn ẩn mình sau những trang văn - Đỗ Ngọc Yên 24.11.2017
Thầy trò đời nay với thầy trò xưa - Phan Khôi 19.11.2017
xem thêm »