tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21075344
20.06.2017
Tư liệu sưu tầm
Tam cương, Ngũ thường



Khởi thủy, Nho giáo coi giữa người và người có năm quan hệ (ngũ luân), là giềng mối của xã hội: Quân Thần: Vua, tôi; Phu Tử: Cha, con; Phu phụ: Chồng, vợ; Huynh đệ: Anh em; Bằng hữu: Bạn bè. Sau, rút lại thành Tam Cương: Quân thần cương, phụ tử cương, phu phụ cương. Cương, là dây lớn của chiếc lưới, cũng gọi là giếng lưới hay giường lưới, nghĩa bóng chỉ những thứ quan trọng bậc nhất trong một cơ cấu tổ chức.


Đây là ba quan hệ chủ chốt trong xã hội theo quan điểm phong kiến: Quân-Thần, Phu-Tử, Phu-Phụ: Vua-Tôi, Cha-Con, Vợ-Chồng. Người trên (vua, cha, chồng) phải thương yêu, chăm sóc và bao dung người dưới (bề tôi, con, vợ), bề dưới phải kính nhường, thương yêu, phục tùng và biết ơn người trên.


Cách ứng xử đúng chức năng như vậy làm cho gia đình thuận hòa, êm ấm. Theo Nho giáo, áp dụng cách thức như vậy trong quan hệ xã hội và quan hệ Nhà nước, giữa người cầm quyền với dân cũng tạo ra một cảnh êm ấm thuận hòa. Đó là cách lấy gia đình thuận hòa làm mẫu để xây dựng xã hội thái bình, hòa mục, trật tự và ổn định.


Trong ba quan hệ này, quan hệ "vua-tôi" là quan trọng và được đề cao nhất, trung quân (lòng trung với vua) cũng là ái quốc (yêu nước).


Ngũ thường: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín.


Ngũ thường (tiếng Anh: the five cardinal virtues) với chữ "ngũ" là 5 và chữ "thường" là hằng có, vĩnh viễn hay là đức tính của con người. Ngũ thường là năm điều phải hằng có trong khi ở đời, gồm: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín và xuất phát từ Nho giáo của Trung Quốc.


Nhân: Nhân trong ngũ thường là lòng yêu thương đối với vạn vật.


Nghĩa: Nghĩa có nghĩa là phải cư xử với mọi người công bình theo lẽ phải.


Lễ: Lễ mang tính tôn trọng, hòa nhã trong khi cư xử với mọi người.


Trí: Trí là sự thông biết lý lẽ, phân biệt thiện ác, đúng sai.


Tín: Tín là phải giữ đúng lời hứa.


Tam cương thể hiện trật tự trong xã hội, thường đi liền với Ngũ thường - 5 đức cơ bản của con người - gọi tắt của Tam cương Ngũ thường là "cương thường", nền tảng chính trị, đạo đức của chế độ phong kiến.


Có không ít điều trong quá khứ, từ thời phong kiến, đến nay vẫn còn nguyên giá trị!


Tư liệu sưu tầm.


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Một Năm: Ngoại giao của Trump - Jonathan Freedland 20.11.2017
Cách tự sát của một siêu cường - RICHARD Javad Heydarian 20.11.2017
Thế kỷ đẫm máu - Stephen Kotkin 07.11.2017
Nhà Lê sơ - Lê sơ triều - Tư liệu sưu tầm 06.11.2017
Đông Kinh Nghĩa Thục: Cuộc cách mạng giáo dục đầu tiên ở VN - Nguyễn Hải Hoành 05.11.2017
Mao, Tập và “Cơn bão tháng Giêng” - Tư liệu sưu tầm 05.11.2017
Vai trò của Stalin trong Chiến tranh Triều Tiên - Nguyễn Hải Hoành 05.11.2017
02/10/1966: Báo Liên Xô đưa tin sĩ quan Nga bị tấn công - Tư liệu sưu tầm 05.11.2017
Đặng Tiểu Bình và quyết định của TQ tiến hành chiến tranh với VN - Tư liệu sưu tầm 04.11.2017
Nhìn lại cuộc chiến Việt-Trung năm 1979 - Tư liệu sưu tầm 04.11.2017
xem thêm »