tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20038737
20.06.2017
Tư liệu sưu tầm
Tam cương, Ngũ thường



Khởi thủy, Nho giáo coi giữa người và người có năm quan hệ (ngũ luân), là giềng mối của xã hội: Quân Thần: Vua, tôi; Phu Tử: Cha, con; Phu phụ: Chồng, vợ; Huynh đệ: Anh em; Bằng hữu: Bạn bè. Sau, rút lại thành Tam Cương: Quân thần cương, phụ tử cương, phu phụ cương. Cương, là dây lớn của chiếc lưới, cũng gọi là giếng lưới hay giường lưới, nghĩa bóng chỉ những thứ quan trọng bậc nhất trong một cơ cấu tổ chức.


Đây là ba quan hệ chủ chốt trong xã hội theo quan điểm phong kiến: Quân-Thần, Phu-Tử, Phu-Phụ: Vua-Tôi, Cha-Con, Vợ-Chồng. Người trên (vua, cha, chồng) phải thương yêu, chăm sóc và bao dung người dưới (bề tôi, con, vợ), bề dưới phải kính nhường, thương yêu, phục tùng và biết ơn người trên.


Cách ứng xử đúng chức năng như vậy làm cho gia đình thuận hòa, êm ấm. Theo Nho giáo, áp dụng cách thức như vậy trong quan hệ xã hội và quan hệ Nhà nước, giữa người cầm quyền với dân cũng tạo ra một cảnh êm ấm thuận hòa. Đó là cách lấy gia đình thuận hòa làm mẫu để xây dựng xã hội thái bình, hòa mục, trật tự và ổn định.


Trong ba quan hệ này, quan hệ "vua-tôi" là quan trọng và được đề cao nhất, trung quân (lòng trung với vua) cũng là ái quốc (yêu nước).


Ngũ thường: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín.


Ngũ thường (tiếng Anh: the five cardinal virtues) với chữ "ngũ" là 5 và chữ "thường" là hằng có, vĩnh viễn hay là đức tính của con người. Ngũ thường là năm điều phải hằng có trong khi ở đời, gồm: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín và xuất phát từ Nho giáo của Trung Quốc.


Nhân: Nhân trong ngũ thường là lòng yêu thương đối với vạn vật.


Nghĩa: Nghĩa có nghĩa là phải cư xử với mọi người công bình theo lẽ phải.


Lễ: Lễ mang tính tôn trọng, hòa nhã trong khi cư xử với mọi người.


Trí: Trí là sự thông biết lý lẽ, phân biệt thiện ác, đúng sai.


Tín: Tín là phải giữ đúng lời hứa.


Tam cương thể hiện trật tự trong xã hội, thường đi liền với Ngũ thường - 5 đức cơ bản của con người - gọi tắt của Tam cương Ngũ thường là "cương thường", nền tảng chính trị, đạo đức của chế độ phong kiến.


Có không ít điều trong quá khứ, từ thời phong kiến, đến nay vẫn còn nguyên giá trị!


Tư liệu sưu tầm.


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Tìm hiểu vụ ám sát Tạ Thu Thâu - Tư liệu 25.07.2017
Những nhà tù “ế ẩm” - Tư liệu 13.07.2017
Nhà thờ Chánh tòa nguy nga nhất Italia: Duomo ở Milan - Tư liệu sưu tầm 13.07.2017
Vành đai và Con đường dưới góc nhìn địa chiến lược - Joseph S. Nye 12.07.2017
30/11/1917: Đức chúc mừng Cách mạng Tháng Mười Nga - Tư liệu sưu tầm 08.07.2017
Ngày 08/07/1918: Ernest Hemingway bị thương trên Mặt trận Ý - Tư liệu sưu tầm 08.07.2017
Nỗi đau của chàng Vecte (Werther) & Faust - Johann Wolfgang von Goethe 07.07.2017
Văn hóa Ẩm thực: 18 địa chỉ ăn ngon, sạch nhất Sài Gòn và vùng phụ cận - Triệu Xuân 07.07.2017
Thần thoại Hy Lạp (14) - Nguyễn Văn Khỏa 07.07.2017
Thần thoại Hy Lạp (13) - Nguyễn Văn Khỏa 07.07.2017
xem thêm »