tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 23274374
20.06.2017
Tư liệu sưu tầm
Tam cương, Ngũ thường



Khởi thủy, Nho giáo coi giữa người và người có năm quan hệ (ngũ luân), là giềng mối của xã hội: Quân Thần: Vua, tôi; Phu Tử: Cha, con; Phu phụ: Chồng, vợ; Huynh đệ: Anh em; Bằng hữu: Bạn bè. Sau, rút lại thành Tam Cương: Quân thần cương, phụ tử cương, phu phụ cương. Cương, là dây lớn của chiếc lưới, cũng gọi là giếng lưới hay giường lưới, nghĩa bóng chỉ những thứ quan trọng bậc nhất trong một cơ cấu tổ chức.


Đây là ba quan hệ chủ chốt trong xã hội theo quan điểm phong kiến: Quân-Thần, Phu-Tử, Phu-Phụ: Vua-Tôi, Cha-Con, Vợ-Chồng. Người trên (vua, cha, chồng) phải thương yêu, chăm sóc và bao dung người dưới (bề tôi, con, vợ), bề dưới phải kính nhường, thương yêu, phục tùng và biết ơn người trên.


Cách ứng xử đúng chức năng như vậy làm cho gia đình thuận hòa, êm ấm. Theo Nho giáo, áp dụng cách thức như vậy trong quan hệ xã hội và quan hệ Nhà nước, giữa người cầm quyền với dân cũng tạo ra một cảnh êm ấm thuận hòa. Đó là cách lấy gia đình thuận hòa làm mẫu để xây dựng xã hội thái bình, hòa mục, trật tự và ổn định.


Trong ba quan hệ này, quan hệ "vua-tôi" là quan trọng và được đề cao nhất, trung quân (lòng trung với vua) cũng là ái quốc (yêu nước).


Ngũ thường: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín.


Ngũ thường (tiếng Anh: the five cardinal virtues) với chữ "ngũ" là 5 và chữ "thường" là hằng có, vĩnh viễn hay là đức tính của con người. Ngũ thường là năm điều phải hằng có trong khi ở đời, gồm: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín và xuất phát từ Nho giáo của Trung Quốc.


Nhân: Nhân trong ngũ thường là lòng yêu thương đối với vạn vật.


Nghĩa: Nghĩa có nghĩa là phải cư xử với mọi người công bình theo lẽ phải.


Lễ: Lễ mang tính tôn trọng, hòa nhã trong khi cư xử với mọi người.


Trí: Trí là sự thông biết lý lẽ, phân biệt thiện ác, đúng sai.


Tín: Tín là phải giữ đúng lời hứa.


Tam cương thể hiện trật tự trong xã hội, thường đi liền với Ngũ thường - 5 đức cơ bản của con người - gọi tắt của Tam cương Ngũ thường là "cương thường", nền tảng chính trị, đạo đức của chế độ phong kiến.


Có không ít điều trong quá khứ, từ thời phong kiến, đến nay vẫn còn nguyên giá trị!


Tư liệu sưu tầm.


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Từ Dụ - mẹ của Vua Tự Đức - Tư liệu 20.07.2018
Quân đội nhà Nguyễn - Tư liệu sưu tầm 18.07.2018
Croatia - Tư liệu 12.07.2018
Gà trống Gôloa - Tư liệu 10.07.2018
Giải mã chiêu trò mới của Trung Quốc ở Hoàng Sa - Tư liệu 10.07.2018
Lào: Nạn nhân tiếp theo của ‘ngoại giao bẫy nợ’ của Trung Quốc? - Tư liệu sưu tầm 10.07.2018
Trung Quốc đang thôn tính châu Âu ra sao (3 & 4) - Nhiều tác giả 10.07.2018
Ngày 09/07/1877: Giải Quần vợt Wimbledon ra đời - Tư liệu sưu tầm 09.07.2018
Cá bỗng - Loài 'cá vua' sống thọ vài chục năm, có tiền chưa chắc mua được - Tư liệu sưu tầm 08.07.2018
Bác Hồ cảnh giác người bạn láng giềng - Tư liệu 04.07.2018
xem thêm »