tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20232613
06.06.2017
Nhiều tác giả
Hiểu tiếp về nước Mỹ



Vì sao đại bàng đầu trắng là loài vật biểu trưng của Mỹ?


Nguồn: “How did the bald eagle become America’s national bird?”, History.com (truy cập ngày 20/10/2015). Biên dịch: Lê Hoàng Giang


Lý do đại bàng đầu trắng trở thành biểu tượng quốc gia của Mỹ bắt nguồn từ năm 1782 khi nó xuất hiện trên con dấu chính thức của nước này (Great Seal of the United States. Con dấu này có 2 mặt, chỉ có mặt trên được dùng làm quốc huy của Hoa Kỳ). Không lâu sau khi Tuyên Ngôn Độc Lập Hoa Kỳ được ký vào ngày 4 tháng 7 năm 1776, Quốc hội Lục địa đã giao cho Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, và John Adams nhiệm vụ thiết kế con dấu chính thức cho quốc gia mới thành lập. Tuy nhiên, không mẫu dấu nào do ba vị khai quốc công thần này thiết kế được Quốc hội phê chuẩn, và hai ủy ban sau đó được giao nhiệm vụ này cũng thất bại. Giữa tháng 6 năm 1782, nhiệm vụ này được giao lại cho Charles Thomson, thư ký Quốc hội.


Thomson đã chọn những gì ông cho là các điểm tốt nhất từ nhiều thiết kế khác nhau và khiến cho hình ảnh đại bàng nổi tiếng hơn. Trước đó hình đại bàng cũng đã được đưa vào trong một mẫu thiết kế của luật sư William Barton đến từ Pennsylvania, một người rất có mắt nghệ thuật thuộc ủy ban thứ ba trong số các ủy ban kia. (Từ thời cổ đại, đại bàng đã được coi là biểu tượng của sức mạnh; các quân đoàn lê dương La Mã đã dùng loài vật này làm biểu tượng cho mình).


Thomson cũng đề nghị thay hình đại bàng nhỏ màu trắng trong thiết kế của Barton bằng loài đại bàng đầu trắng châu Mỹ, và Quốc hội đã phê chuẩn thiết kế này vào ngày 20 tháng 6 năm 1782. (Trái với truyền thuyết, không hề có bằng chứng nào cho thấy Benjamin Franklin đã phản đối quyết định sử dụng đại bàng đầu trắng của Quốc hội và vận động thay nó bằng hình gà tây, mặc dù trong một lá thư gửi con gái mình vào năm 1784, ông đã gọi đại bàng đầu trắng là “loài chim có phẩm chất đạo đức xấu”). Khi mẫu thiết kế này bắt đầu hiện diện trên các tài liệu chính thức, tiền giấy, cờ, các tòa nhà công và những vật dụng khác có liên quan đến chính phủ, thì đại bàng đầu trắng cũng trở thành biểu tượng của Hoa Kỳ.


Mặc dù là một biểu tượng quan trọng nhưng ngoài đời thì loài đại bàng oai nghiêm của nước Mỹ từng phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng. Cuối thế kỷ 19, Mỹ có đến 100.000 con đại bàng đầu trắng, nhưng số lượng này nhanh chóng suy giảm vì môi trường sinh sống của chúng bị phá hủy và vì bản thân chúng bị săn bắn. Năm 1940, Quốc hội Mỹ đã thông qua Đạo luật Bảo vệ Đại bàng Đầu Trắng, quy định việc sở hữu, giết hại, hay buôn bán loài vật này là phạm pháp.


Bên cạnh đó cũng còn một mối nguy khác, đó là khi loài vật này ăn thịt các con mồi có chứa DDT, một loại thuốc diệt sâu bọ được sử dụng rộng rãi từ sau Thế Chiến II. Vào thập niên 1960, trên lãnh thổ lục địa Mỹ chỉ còn khoảng 400 cặp đại bàng có thể sinh sản được, và vào năm 1978 đại bàng đầu trắng đã được đưa vào danh sách các loài vật đang gặp nguy hiểm. Nhờ được chính quyền liên bang bảo vệ và những quy định về sử dụng DDT, năm 1995 số lượng đại bàng đầu trắng đã hồi phục đủ để loài vật này được đưa từ danh mục loài đang gặp nguy hiểm sang đang bị đe dọa, và đến năm 2007 thì được đưa ra hẳn khỏi danh mục này.


Biểu tượng đồng đôla Mỹ có từ đâu?


Nguồn: “Where did the dollar sign come from?”, History.com (truy cập ngày 14/10/2015). Biên dịch: Lê Hoàng Giang


Không ai biết chắc chắn biểu tượng đồng đôla Mỹ ($) có từ đâu, và đã có nhiều giả thuyết được đưa ra trong một thời gian dài. Lời lý giải được chấp nhận rộng rãi nhất, theo Cục Khắc và In ấn Hoa Kỳ, là biểu tượng này bắt nguồn từ đồng pêsô Tây Ban Nha, vốn được dùng làm đơn vị đo lường giá trị cơ bản ở các thuộc địa Bắc Mỹ vào cuối những năm 1700. Những tài liệu viết tay có từ thời đó cho thấy đồng pêsô – tên đầy đủ là “peso de ocho reales” hay “đồng tám real” ở Bắc Mỹ – được viết tắt là PS. Người ta tin rằng dần dần chữ PS đã được viết quen tay với chữ S nằm trên chữ P, tạo thành hình gần giống biểu tượng $. Biểu tượng $ xuất hiện lần đầu trên văn bản từ sau năm 1800, và đã được sử dụng rộng rãi khi tờ tiền giấy đôla Mỹ đầu tiên được ban hành năm 1875.


Mặc dù lý thuyết PS ngày nay đã được chấp nhận rộng rãi, song cũng đã có nhiều cách lý giải khác về việc biểu tượng nổi tiếng này đã ra đời như thế nào. Một trong những cách lý giải nổi tiếng nhất là của triết gia theo chủ nghĩa tự do và nhà văn Ayn Rand, người đã dành một chương trong cuốn tiểu thuyết của bà xuất bản năm 1957 “Atlas Shrugged” (tạm dịch: “Người khổng lồ nhún vai”) về biểu tượng đôla, cho rằng đó không chỉ là biểu tượng của đồng tiền Hoa Kỳ, mà còn tượng trưng cho sự tự do kinh tế của nước này.


Theo Rand, biểu tượng đôla (phải có hai nét gạch thẳng chứ không phải chỉ một) có từ tên viết tắt của Hợp chúng Quốc Hoa Kỳ (United States): Chữ U in hoa chồng lên chữ S in hoa, nhưng bỏ đi phần đáy của chữ U. Tuy nhiên, không có tài liệu nào chứng minh được cho giả thuyết này, và rõ ràng là biểu tượng đôla đã được sử dụng từ trước khi Hợp chủng Quốc Hoa Kỳ được thành lập.


Tên gọi Washington, Đặc khu Columbia có từ đâu?


Nguồn: “How did Washington, D.C., get its name?”, History.com (truy cập ngày 26/10/2015). Biên dịch: Lê Hoàng Giang


Trước khi Washington, Đặc khu Columbia (Washington, D.C.) trở thành thủ đô của Mỹ vào năm 1800, Quốc Hội đã phải họp ở nhiều địa điểm khác nhau, tiêu biểu như các thành phố Baltimore, Trenton, và New York. Sau nhiều năm tranh luận giữa các lãnh đạo của quốc gia non trẻ về việc chọn nơi “đóng đô” cố định, Quốc Hội đã thông qua Đạo luật Thủ đô (Residence Act) vào tháng 7 năm 1790, theo đó quyết định thủ đô sẽ được đặt tại một nơi bên bờ Sông Potomac và cho phép Tổng thống George Washington toàn quyền chọn ra vị trí cuối cùng. Tổng thống cũng được quyền chỉ định ba ủy viên để giám sát quy trình xây dựng thủ đô mới, và tháng 12 năm 1800 được chọn làm hạn chót cho việc hoàn thành xây dựng trụ sở lập pháp cho Quốc Hội và tư dinh cho Tổng thống.


Tháng 1 năm 1791, George Washington đã công bố nơi ông chọn làm thủ đô mới: một khu đất rộng 100 dặm vuông được 2 bang Maryland và Virginia nhượng lại từ lãnh thổ của họ (song vào năm 1846, phần đất của Virginia được trả lại cho bang này, giảm diện tích của đặc khu mất 1/3 so với ban đầu). Vào tháng 9 năm 1791, các ủy viên đã đặt tên cho thành phố mới là Washington để vinh danh tổng thống, và gọi khu vực hành chính chứa thành phố này là Lãnh thổ Columbia (Territory of Columbia). Tên Columbia, được đặt theo tên nhà thám hiểm Christopher Columbus, được sử dụng trong thời Cách mạng Mỹ như một cách để khơi gợi lòng ái quốc đối với Hợp Chúng Quốc (Năm 1871, Lãnh thổ Columbia được chính thức đổi tên thành Đặc khu Columbia – District of Columbia).


George Washington đã chọn địa điểm và dự định sẽ quy hoạch thành phố dưới dạng một hình vuông cân đối, nằm trên một phần lãnh thổ Maryland và Virginia. Song những tranh cãi xung quanh vấn đề nô lệ đã khiến Virginia từ chối nhượng đất cho Đặc khu, khiến cho khu vực hành chính này có hình dạng kỳ lạ như vậy.


Mùa xuân năm 1791, tổng thống đã thuê kiến trúc sư kiêm kỹ sư người Pháp Pierre Charles L’Enfant để quy hoạch thành phố. L’Enfant, trước đó từng phục vụ trong Quân đội Lục địa thời kỳ Chiến tranh Cách mạng Mỹ, đã thiết kế một bản quy hoạch với nhiều đại lộ rộng lớn và không gian trống; tuy nhiên, ông đã có một số bất đồng với các ủy viên của Washington cũng như với các địa chủ địa phương, và đã buộc phải ngừng tham gia vào dự án chỉ sau chưa đầy 1 năm. Thiết kế của L’Enfant đã được các nhà quy hoạch sau này sử dụng lại.


Quốc Hội đã họp lần đầu tại Washington vào tháng 11 năm 1800 (nhân vật được lấy tên đặt cho thành phố đã qua đời vào tháng 12 năm trước đó), và vào tháng 2 năm 1801 Đặc khu Columbia, khi đó còn bao gồm các thành phố Alexandria và Georgetown, được đặt dưới sự quản lý của Quốc Hội. Ngày nay, thủ đô của nước Mỹ có hơn 650.000 cư dân, và được đại diện trong Hạ viện Mỹ bởi một đại biểu không có quyền biểu quyết. Tu chính án thứ 23 của Hiến pháp Mỹ đã cho người dân Đặc khu Columbia quyền được bẩu cử tổng thống, bắt đầu từ năm 1964 (?), và từ năm 1874 trở đi thì người dân Washington đã được tự bầu ra thị trưởng và hội đồng thành phố của riêng họ.


nghiencuuquocte.org


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Võ sỹ lừng danh Muhammad Ali: Tôi chẳng thù ghét gì Việt cộng cả! - Bob Orkand 22.08.2017
2 bài về Ấn Độ, Trung Quốc - Nhiều tác giả 21.08.2017
19/08/1934: Adolf Hitler trở thành Tổng thống Đức - Tư liệu 19.08.2017
Chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ - Vũ Minh Giang 13.08.2017
Người Khmer Krom đòi Nam Bộ là ‘vô lý’ - Nguyễn Văn Huy 13.08.2017
Tìm hiểu vấn đề biển đảo giữa Việt Nam và Campuchia - Trần Công Trục 13.08.2017
Koh Tral/ Phú Quốc: Giấc mơ tuyệt vọng của Campuchia - Jeff Mudrick 13.08.2017
Vì sao thành Hà Nội bị phá? - Tư liệu 07.08.2017
Lá thư tâm huyết của Tướng Trần Độ - Tư liệu sưu tầm 04.08.2017
Người đẹp: Số đo 3 vòng chuẩn - Tư liệu sưu tầm 03.08.2017
xem thêm »