tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21079669
Tiểu thuyết
15.05.2017
ALEKSANDR Sergeyevich Pushkin
Evghenhi Ônheghin



29


Tôi thời trẻ đầy ước mơ, thú thật,


Yêu phát điên những đêm hội thế này.


Đây là nơi ta tỏ tình tiện nhất,


Chuyển thư từ tiện nhất cũng là đây.


Nhưng nhân thể, các ông chồng đứng đắn,


Tôi xin nhắc là hãy nên cẩn thận!


Tôi thành tâm mong giúp đỡ các ngài,


Nên điều này xin chớ bỏ ngoài tai.


Các bà mẹ, tôi cũng khuyên để mắt


Các cô con, chớ buông lỏng phút nào.


Ống nhòm đấy, xin cứ cầm thật chặt,


Không, không thì… rồi sẽ biết ra sao.


Những điều trên tôi dám khuyên, xin nói,


Vì từ lâu tôi đã không phạm tội.


 


30


Cuộc đời tôi, tôi làm hư có lẽ


Bằng vui chơi rất vô bổ. Nhưng đời


Nếu đạo đức không suy tàn đến thế,


Tôi sẽ còn yêu vũ hội, trò chơi,


Yêu tuổi trẻ luôn điên cuồng, hiếu động,


Yêu cái chật, cái vô tư hào phóng,


Yêu các cô trong những bộ áo quần


May hợp thời… Và yêu những đôi chân,


Nhưng rất tiếc, khắp nước Nga vĩ đại


Không kiếm đâu được dăm cặp chân dài,


Thon và thẳng. Tôi vẫn còn nhớ mãi


Chân một nàng… Buồn, lo nghĩ tương lai,


Tôi vẫn nhớ, đêm nằm mơ vẫn thấy


Chúng đến dẫm lên tim tôi máu chảy.


 


31


Ôi, ở đâu, bao giờ tôi quên được,


Tôi, thằng điên, quên được cặp chân này?


Đâu, ở đâu chân bây giờ đang bước,


Dẫm nhẹ nhàng lên ngọn cỏ, lá cây?


Trong cái ấm của phương Đông mê hoặc,


Trong cái lạnh của tuyết rơi phương Bắc,


Đôi chân kia không để lại vết gì,


Thích dịu dàng trong mỗi bước chân đi,


Thích khẽ chạm vào thảm dày êm mát.


Ôi, vì chân, không biết tự bao giờ


Tôi đã quên vinh quang, không thèm khát,


Quên ngục tù, quên quê cũ, ước mơ?


Và hạnh phúc những ngày xa xưa nọ


Tan như dấu chân nàng trên bãi cỏ.


 


32


Ngực Đian, và Flô vầng trán


Đẹp, tất nhiên, nhưng không hiểu thế nào


Tôi thấy chân Tepsi, thưa các bạn,


Có cái gì thanh thoát, dịu dàng sao.


Bằng cái đẹp như vô hình, huyền bí,


Chân nàng gợi nhiều ước mơ, suy nghĩ,


Như báo ta nên biết trước mọi điều,


Rằng khó lường phần thưởng của tình yêu.


Quả tôi yêu, Envina thân mến,


Khi mùa xuân nàng bước nhẹ giữa đồng


Bên núi đá, khi nàng ngồi trước biển,


Khi một mình bên lò sưởi mùa đông,


Khi nàng đi giữa bàn ăn từng dãy,


Hay khua giày trên mặt gương sàn nhảy.


 


33


Tôi còn nhớ biển trước giờ bão nổi,


Và thầm ghen những con sóng lúc này


Đang ào ạt dướn chồm lên dữ dội


Gặp chân nàng liền ngoan ngoãn lui ngay.


Chao, tôi muốn làm những con sóng đó


Để được hôn đôi bàn chân bé nhỏ.


Trong đời tôi trước đấy chẳng bao giờ,


Cả những ngày sôi nổi, đẹp, nên thơ,


Tôi thèm khát đến ngất ngây như vậy,


Muốn hôn môi Armit hiền từ,


Hôn hai má, hai bông hồng rực cháy,


Hôn tay nàng, từng ngón, mệt ưu tư.


Vâng, tình cảm, những ước mong mạnh mẽ


Chưa bao giờ làm tôi đau như thế.


 


34


Tôi còn nhớ một thời xưa, là lúc


Trong ước mơ bay bổng, một đôi lần


Tay từng giữ cái dây cương hạnh phúc


Từng được cầm, mơn trớn một đôi chân.


Và lần nữa, bóng hình xưa lại dậy,


Và lần nữa đôi chân xinh đẹp ấy


Dẫm lên tôi vốn đau khổ quá nhiều,


Lần nữa buồn, lần nữa lại tình yêu.


Nhưng thôi đủ, đàn thơ tôi bép xép


Về các cô kiêu hãnh… Đủ lắm rồi:


Họ không xứng những cảm tình cao đẹp,


Không xứng lời ca ngợi họ. Than ôi,


Lời và mắt những nàng xinh đẹp đó


Cũng giả dối như đôi chân của họ.


 


35


Ônhêgin thì sao? Sau buổi nhảy,


Đang lên xe, ngái ngủ, phóng về nhà.


Nghe tiếng trống, Pêtécbua đã dậy,


Thêm một ngày luôn náo nhiệt, phù hoa.


Người buôn bán đã mang hàng ra chợ,


Xe ngựa đứng chờ trong sân, trước sở.


Còn phố bên, cô gái giống mọi lần,


Tay xách bình, tuyết lạo xạo dưới chân.


Trời hửng sáng, phố ồn ào, sôi nổi.


Cửa từ lâu đã mở, củi bén lò,


Các ống khói đã bắt đầu nhả khói.


Ông bánh mì người Đức tính hay lo,


Chiếc mũ giấy trên đầu, kia vừa hát,


Vừa thong thả mở từng thanh vaxixđat.


 


36


Nhưng nhân vật của chúng ta quá mệt


Sau một đêm vui dạ hội, bây giờ


Trong chăn ấm đang ngủ say như chết,


Đêm và ngày lẫn lộn giống trong mơ.


Chàng nằm ngủ tận xế chiều mới dậy,


Rồi tất cả như hôm qua, từ đấy


Tận sáng mai sẽ lặp lại từ đầu:


Cũng ồn ào và đơn điệu như nhau.


Nhưng thử hỏi Ônhêgin vì thế


Hạnh phúc không, hay đau khổ, chán chường


Khi chàng có thừa tự do, tuổi trẻ


Cùng cuộc đời đầy khoái lạc, yêu thương?


Mà nói chung, chàng vui chơi thỏa thích


Giữa yến tiệc, phải chăng là vô ích?


 


37


Không, quá sớm trái tim chàng giá lạnh


Chỉ buồn thêm vì xã hội ồn ào.


Các cô gái luôn vui tươi, kiêu hãnh


Chẳng làm chàng phải vương vấn là bao.


Sự giả dối khiến chàng thêm thấm mệt,


Cả tình bạn, tình yêu chàng chán ghét,


Vì mấy ai không thấy chán, bao giờ


Cũng ngon lành chén bit-tết và bơ,


Uống sâm-panh, ăn pa-tê Strasburg,


Nói những câu hóm hỉnh, sáo hàng ngày


Khi, xin lỗi, đầu đang đau, đau buốt,


Nên dù chàng đang độ tuổi hăng say


Mà cuối cùng cũng chán chường tất cả -


Cả súng gươm, cả đánh nhau, đập phá…


 


38


Căn bệnh ấy, nghĩ từ lâu đáng lẽ


Nguyên cớ sao, ta phải biết. Đó là


Người Anh gọi spleen, hay có thể


Tiếng nước mình tạm gọi khandra.


Nghĩa là buồn,  mà mỗi ngày một nặng,


Nhưng tự tử, rất may, xin nói thẳng,


Ônhêgin không muốn bắn vào đầu,


Tuy với đời, chàng đã chán từ lâu.


Như Harold, chàng bước vào phòng khách,


Mệt, thờ ơ, luôn ảm đạm, chán chường –


Tiếng cười nói, những cái chào kiểu cách,


Rượu và bài, những ánh mắt yêu thương…


Không có gì còn làm chàng xúc động,


Chàng nhìn quanh như nhìn vào chỗ trống.


 


42


Hỡi các bà giới thượng lưu, trước nhất


Ônhêgin sẽ xa lánh các bà.


Người ta nói giới thượng lưu giàu thật


Nhưng hơi buồn, và điều đó không ngoa.


Kể đôi lúc cũng có bà nào đó


Nói về Sey, về Bentam này nọ,


Nhưng nói chung không nghe nổi, đau đầu,


Dù toàn điều vô hại, chuyện không đâu.


Thêm vào đó, họ quá ư trong sạch,


Quá ư nghiêm, quá giữ ý, giữ mình,


Quá cẩn thận, lại quá ư kiểu cách,


Và bao giờ cũng quá đỗi thông minh,


Nên đàn ông không dám gần, chính vậy


Mà nhìn họ đủ làm ta phát ngấy.


 


43


Cả các cô, những nàng xinh và trẻ,


Người đêm đêm cho xe phóng vội vàng


Qua các phố Pêtecbua hoa lệ,


Những chiếc cầu sương phủ trắng mênh mang –


Vâng, các cô, Ônhêgin cũng bỏ.


Xa tất cả mọi phù hoa cám dỗ,


Anh bạn tôi đóng chặt cửa ở nhà,


Vừa ngáp dài vừa cầm bút, anh ta


Định ngồi viết nhưng tiếc thay không dễ,


Viết không ra, không đủ ý, thiếu vần,


Nên lại chán. Ônhêgin vì thế


Không được đời cho nhập hội làng văn.


Hội những người tôi không chê, xin lỗi,


Vì chính tôi cũng là người của hội.


 


44


Vâng, lần nữa, lại chán chường, bực dọc,


Lại vô công, chàng quyết định lần này


(Một quyết định đáng được khen) là đọc


Để học người qua trang sách xưa nay.


Chàng lần giở một giá dài đầy sách,


Đọc và đọc, nhưng uổng công vô ích:


Cuốn thì khô, cuốn giả dối, buồn rầu,


Cuốn chỉ toàn chuyện nhảm nhí không đâu.


Nói tóm lại là cuốn nào cũng dở.


Cuốn chuyện xưa thì quá cổ, quá già.


Cuốn chuyện nay muốn tỏ ra sặc sỡ


Nhưng quá nhàm, nên nhân vật chúng ta


Bỏ rơi chúng như bỏ rơi phái đẹp.


Cửa phòng sách cuối cùng chàng cũng khép


 


45


Ai đã sống và tư duy không thể


Trong thâm tâm không khinh bỉ con người.


Ai còn biết ghét và yêu cũng thế,


Tháng và ngày không để trái tim nguôi.


Người nhớ lại thấy ăn năn hối lỗi,


Người kỷ niệm bắt ưu phiền trăm nỗi.


Nhưng đôi khi tất cả những điều này


Cũng góp phần làm câu chuyện thêm hay.


Còn ngôn ngữ Ônhêgin quả thật


Đã làm tôi có hơi ngượng lúc đầu,


Nhưng rồi quen, cả những gì gay nhất,


Cả những lời rất độc ác, thâm sâu,


Và cả lối chàng đùa pha châm biếm,


Cả những bài thơ vui mà nguy hiểm.


 


47


Không ít lúc những đêm dài mùa hạ,


Khi trên cao trời rất sáng, trong ngần


Và mặt nước dòng Nêva êm ả


Không soi hình khuôn mặt của Đian,


Chúng tôi đứng bên bờ sông, lặng lẽ


Nhớ cuốn sách cùng đọc chung thời bé,


Nhớ tình yêu ngày trước…bỗng bất ngờ


Lại thấy mình đầy cảm xúc bâng quơ.


Và cứ thế hai chúng tôi im lặng


Say với đêm kỳ ảo, mát, trong lành,


Như người tù đang mang gông lo lắng,


Được ra ngoài đi dạo giữa rừng xanh.


Trong ý nghĩ, chúng tôi bay trở lại


Với buổi đầu cuộc đời xưa êm ái.


 


48


Với tâm trạng đầy ưu tư, mệt mỏi,


Tựa một tay lên thành đá ven bờ,


Ônhêgin đứng trầm ngâm không nói,


(Như mọi người thường miêu tả nhà thơ).


Đêm yên tĩnh, bốn xung quanh bàng bạc,


Chỉ thỉnh thoảng tiếng vài anh lính gác


Và tiếng xe đang lọc cọc lăn dồn


Lại bay về từ phố cạnh Miliôn.


Chỉ dưới nước tiếng mái chèo khua nhẹ,


Con thuyền bơi trong ngái ngủ sương mù,


Chỉ tiếng hát và tiếng kèn khe khẽ


Phía chân trời, âu yếm tựa lời ru.


Nhưng đêm vắng, hay hơn và ý nhị


Là bài hát của Tassô người ý.


 


49


Ôi sóng biển Adriatic,


Ôi  Brenta, nhất định sẽ có ngày


Ta được thấy các ngươi trào mãnh liệt,


Nghe tiếng thần đang vẫy gọi lâu nay.


Tiếng gọi đó rất thiêng liêng, cần thiết


Cho cháu con Apôlông oanh liệt.


Qua đàn thơ của Anh Quốc kiêu kỳ


Ta đã từng nghe nhắc tới nhiều khi.


Ở nước Ý rất cổ xưa, hoa lệ


Sẽ có đêm thanh vắng dưới trăng vàng,


Cùng cô gái Vơnizơ tươi trẻ


Tôi để thuyền trôi theo nước mênh mang,


Rồi cùng cô, phút giây kia hoan lạc,


Học tiếng tình, tiếng thơ Pêtrac.


 


50


Giờ tự do của đời tôi đau khổ


Đến hay không? Không! Phải đến! Sắp rồi.


Đi ven biển, tôi mong trời trở gió,


Mong có tàu cặp bến đến tìm tôi.


Giữa sóng biển bao la kia cuộn sóng,


Nơi trăm đường đang thênh thang mở rộng,


Bao giờ tôi mới quyết định bắt đầu?


Bờ biển này buồn tẻ đã từ lâu


Tôi phải bỏ để về nơi nắng ấm,


Nơi giữa trưa sóng gợn, biển sáng lòa


Với bầu trời châu Phi tôi xanh thẳm


Để nhớ trời băng giá tận nước Nga,


Nơi tôi sống, từng yêu và đau khổ,


Trái tim tôi cũng từng chôn ở đó.


 


51


Ônhêgin và tôi đang sửa soạn


Cùng nhau đi du lịch suốt một vòng


Quanh thế giới, thì không may số phận


Chia hai người, nay đã mấy mùa đông.


Vì lúc ấy ông bố chàng bỗng mất,


Và lập tức một đám đông mặt sắt


Đến nhà ông đòi nợ kín trong ngoài,


Rất ồn ào, không ai chịu thua ai.


Ônhêgin vốn không ưa rắc rối,


Nên phóng tay chi trả hết nợ nần,


Đem tất cả các của chìm của nổi


Trao bọn này mà không chút phân vân.


Cũng có thể từ lâu chàng đoán biết


Rằng ông bác ốm, già nua sắp chết.


 


52


Quả thế thật, một thời gian sau đấy


Chàng được viên quản trị báo tin này,


Rằng ông bác sắp qua đời, vì vậy


Muốn gặp chàng, chàng phải sớm đi ngay.


Chàng đọc xong bức thư kia đau khổ


Liền cho xe phóng đi như ngọn gió,


Còn trên xe, như tôi nói phần đầu,


Ngáp và buồn, chàng mong đến cho mau.


Chàng biết trước: Sẽ phải làm tất cả -


Vì tiền thôi – khen ngợi bác hết lời,


Rồi đau đớn, rồi chau mày buồn bã


Trực bên giường… Nhưng xe trạm đến nơi


Chàng đã thấy bác chàng nằm che mặt


Trong áo quan, sắp làm mồi cho đất.


 


53


Tớ và chủ, mọi người luôn vội vã


Đang lăng xăng bên cạnh xác ông già.


Từ khắp nơi đủ khách quen, khách lạ,


Bạn và thù về đưa đám ông ta,


Ừ thì cốt nhân dịp này một bữa


Được ăn uống, được no nê thả cửa,


Để ăn xong, tất cả lại ra về


Với vẻ mình vừa vất vả rất ghê.


Còn nhân vật chúng ta xưa chỉ biết


Phá, ăn chơi và dạ hội suốt ngày,


Nay phải sống ở một làng tách biệt,


Làm chủ nhiều khu đất lớn, rừng cây…


Nhưng chàng thích, thế dù sao cũng được,


Vì cuộc sống quả ít nhiều khác trước.


 


54


Chỉ hai ngày Ônhêgin thấy lạ


Cảnh đồng xanh hoang vắng, cảnh núi đồi,


Cảnh rừng cây âm u luôn rợp lá,


Cảnh thì thầm con suối chảy. Than ôi,


Bước sang ngày thứ  ba, chàng đã nghĩ


Những cảnh trên mất hẳn phần thú vị.


Ngày tiếp theo chàng ngái ngủ, thấy buồn,


Và cuối cùng, chàng hiểu được: nông thôn


Cũng tẻ nhạt và chán chường như cũ,


Dù ở đây không phố xá, ánh đèn,


Không vũ hội, không ba-lê, thơ phú,


Mà cái buồn vẫn cứ cập kề bên,


Vẫn cứ bám theo chàng như bóng quỉ,


Như người vợ quá yêu chồng, chung thủy.


 


55


Tôi vốn được sinh ra cho cuộc sống


Ở thôn quê luôn yên tĩnh, hiền lành,


Nơi hoang vắng, đàn thơ thêm xúc động


Khiến trong đầu ý nghĩ lóe lên nhanh.


Far nient là điều tôi ưa thích,


Nên hay ra đứng bên hồ tĩnh mịch,


Nghỉ và chơi, tha thẩn dạo an nhàn,


Buổi sáng nào ngủ dậy cũng bình an


Hưởng cái quyền được tự do lười nhác.


Rất vô tư, tôi đọc ít, ngủ nhiều,


Không cay cú vì vinh quang, tiền bạc...


Nhưng bây giờ tôi cứ nghĩ: bao nhiêu,


Bao nhiêu tháng và năm đời đẹp nhất


Có phải chỉ vì lười, tôi để mất?


 


56


Tôi thích hoa, thích tình yêu, đồng cỏ,


Cảnh nông thôn lười biếng, cảnh núi đồi,


Nhưng sung sướng thấy khác nhau vẫn có


Giữa hai người - Ônhêgin và tôi.


Để ít ra không ai trong bạn đọc


Hay những kẻ chuyên vu oan cay độc


Có thể quên hay cố ý giả vờ


Không thấy điều khác hẳn của nhà thơ,


Rồi sau đó cứ nhắc đi nhắc lại


Như thể tôi trong cuốn tiểu thuyết này


Đang vẽ tôi, như Bairơn vĩ đại,


Như thực tình các thi sĩ xưa nay


Không thể viết về một ai khác lạ


Ngoài việc viết về bản thân tác giả.


 


57


Các nhà thơ, nhân đây xin được nói,


Đều thích yêu những cảm xúc mơ màng.


Tôi cũng thế, gặp cô nào xinh, nổi,


Là ra về lòng thấy nhớ, xốn xang,


Và ấp ủ, nâng niu hình bóng họ


Để làm mồi cho Nàng Thơ sau đó.


Thành ra tôi ca ngợi cũng khá nhiều:


Các cô nàng vùng rừng núi tôi yêu,


Rồi các nữ tù nhân xưa nô lệ


Sông Salghi bị giam giữ... Bây giờ


Nhiều người bạn thường hỏi tôi vì thế:


“Ai là người anh đã nói trong thơ?


Và trong số các cô nàng lơ lẳng,


Ai là người anh viết thơ đề tặng?


 


58


Ai ánh mắt dịu dàng hay rực cháy


Đã gợi nên những cảm xúc, đề tài


Giúp anh viết và viết buồn như vậy?


Trong thơ mình anh lý tưởng, khen ai?”


Ồ không ai, không ai đâu, quả thật,


Các bạn biết, tình yêu cay đắng nhất


Tôi đã qua, đã nếm thử khá nhiều.


Đúng, người nào biết kết hợp tình yêu


Với cái nóng của vần thơ - người đó


Sẽ làm thơ xúc động gấp hai lần,


Sẽ giải phóng trái tim mình đau khổ,


Cứ thi hào Pêtrac bám theo chân,


Rất có thể thành vinh quang, học vấn.


Còn tôi yêu, chỉ thành anh ngớ ngẩn.


 


59


Tình yêu qua là Nàng Thơ xuất hiện,


Đầu óc tôi tăm tối sáng lên dần,


Thêm lần nữa tự do, tôi tìm đến


Những âm từ và cảm xúc quen thân.


Tôi ngồi viết, tim đã thôi buồn tẻ,


Ngòi bút chảy say sưa, không còn vẽ


Bên bài thơ đang viết giở hình đầu,


Hình cặp dò những phụ nữ không đâu.


Đám tro bụi không còn mong cháy lại,


Vẫn buồn đau nhưng nước mắt khô rồi,


Và sắp tới trận cuồng phong rồ dại


Sẽ hoàn toàn tắt ngấm hẳn trong tôi.


Vâng, lúc ấy tôi bắt đầu sẽ viết


Một trường ca hăm lăm chương là ít.


 


60


Tôi đã nghĩ về tứ thơ, cấu trúc,


Về các tên nhân vật cuốn sách này…


Nhưng có lẽ tiểu thuyết ta đến lúc


Phải tạm dừng chương thứ nhất ở đây.


Nếu xem lại suốt từ đầu, chắc chắn


Ta sẽ thấy rất nhiều điều mâu thuẫn,


Nhưng tôi xin không chữa lại bây giờ,


Mà cứ trình quan kiểm duyệt phê thơ.


Tôi để mặc giới phê bình hết thẩy


Cứ thi nhau mà xâu xé, đạp chà.


Nào, đoạn thơ vừa viết xong, đứng dậy,


Hãy ra ngoài cùng sông nước Nêva,


Và hãy cố mang về đây tất cả -


Cả chửi khen, cả vinh quang, nhục nhã


Hết chương 1, còn 7 chương nữa!


Thái Bá Tân dịch


Mục lục:
1.
2.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 18.11.2017
Trên sa mạc và trong rừng thẳm - Henryk Sienkiewicz 13.11.2017
Búp bê - Boleslaw Prus 10.10.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.10.2017
Thầy lang - TADEUSZ DOLEGA - Mostowicz 09.10.2017
Tiêu sơn tráng sĩ - Khái Hưng 21.09.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 21.09.2017
Một thời để yêu và sống - Đặng Hạnh Phúc 20.09.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 31.08.2017
Chuyện kể năm 2000 - Bùi Ngọc Tấn 17.08.2017
xem thêm »