tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19994781
03.05.2017
Tư liệu
Tình yêu vợ chồng nhà báo CHLB Đức, chứng nhân sự cáo chung chế độ Sài Gòn

Phunutoday - Giây phút này, 35 năm trước, chồng bà - nhà báo Borries Gallasch, là 1 trong 2 nhà báo nước ngoài đã dũng cảm đi dưới đạn bom để vào trong Dinh Độc Lập chứng kiến tận mắt thời khắc lịch sử này.


Kỷ niệm 36 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, có một bộ sách kỳ vỹ với hàng chục ngàn trang vừa được xuất bản thu hút sự chú ý với bạn đọc. Đó là bộ sách Nam Bộ kháng chiến (4 tập) ghi lại lịch sử hào hùng, oanh liệt của nhân dân ta, đặc biệt là của nhân dân Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược.


Trong bộ sách đó có dẫn ra một chứng nhân lịch sử, một phóng viên chiến tranh đã có mặt tại Dinh Độc Lập sáng 30-4-1975 vào thời khắc lịch sử quan trọng không chỉ của dân tộc Việt nam mà với cả thế giới: chứng kiến sự cáo chung của chế độ Ngụy quyền Sài Gòn. Người đó là Borries Gallasch, một PV của CHLB Đức. Câu chuyện về cuộc đời-tình yêu-hôn nhân của nhà báo xông pha những nơi chiến trận ác liệt của thế kỷ 20 của Gallasch thật đặc biệt…


1. Từ chuyện tình yêu đặc biệt và thi vị của 2 nhà báo


Tháng 4 năm 2010, trong danh sách những vị khách nước ngoài đến Việt Nam để dự Lễ kỷ niệm 35 năm giải phóng Sài Gòn, có một nữ nhà báo của Hnagx Truyền hình CHLB Đức (thường trú tại Mỹ), đó là bà Gallasch Kelley. Khác với những người nước ngoài trở lại VN thăm nơi họ đã từng sống, công tác, làm báo… trong lòng Sài Gòn những năm nhân dân VN kháng chiến chống giặc Mỹ xâm lược, bà Gallasch lại thay chồng mình đến thăm VN, thăm TPHCM và dự buổi lễ long trọng kỷ niệm 35 năm Sài Gòn được giải phóng. Giây phút này, 35 năm trước, chồng bà - nhà báo Borries Gallasch, là 1 trong 2 nhà báo nước ngoài đã dũng cảm đi dưới đạn bom để vào trong Dinh Độc Lập chứng kiến tận mắt thời khắc lịch sử này.


Nhà  báo Borries Gallasch và Trung tá Bùi Văn Tùng tại thời khắc lịch sử 30-4-1975


Tiếc rằng ông Gallasch đã mất sớm vì bệnh hiểm nghèo năm 1990 (tác giả nhầm lẫn: B. Gallasch chết năm 1981, vì ung thư bao tử- Triệu Xuân), nên bà Gallasch đến VN, bà còn có một nghĩa cử cao đẹp là thay chồng tìm và tặng lại những di sản-tư liệu lịch sử ảnh và quyển sách quý giá mà Borries Gallasch với vai trò làm báo của mình đã ghi lại tại thời khắc chuyển giao chế độ Sài Gòn, cho một sỹ quan QĐNDVN, người đã thảo Lời tuyên bố đầu hàng cho Tổng thống Ngụy cáo chung chế độ. Đó là cuốn sách “Thành phố Hồ Chí Minh-giờ khắc số 0-những phóng sự kết thúc cuộc chiến tranh 30 năm” mà Gallasch làm chủ biên đã xuất bản tại CHLB Đức từ tháng 9-1975 (Ho-Tschi-Minh-Stadt - NXB Rowohlt Rororo Reinbeck xuất bản ở Hambugr tháng 9-1975). Cuốn sách quý giá này ngay lập tức được dịch sang tiếng Việt và được xuất bản đúng ngày 30/4/2010, kỷ niệm 35 năm Sài Gòn được giải phóng, Việt Nam hoàn toàn độc lập, thống nhất…


Tôi may mắn được gặp và trò chuyện với bà  Gallasch trong lần bà đến VN này. Mới biết câu chuyện tình yêu của vợ chồng bà không chỉ đầy lãng mạn mà còn chấp nhận cách trở do nghề nghiệp và thời cuộc đòi hỏi họ phải dấn thân, mặc dù họ đều là công dân của những nước phát triển.


Bà Gallasch Kelley nhớ lại: đầu những năm 1970, cô Kelley vốn là một cô gáI người Mỹ, là sinh viên đại học báo chí, cô đến CHLB Đức thực tập tại Báo Der Spiegel (Tấm Gương), tại đây cô đã gặp PV Borries Gallasch của báo này, và chuyện tình lãng mạn với chàng PV vạm vỡ, đẹp trai người Đức đã giữ cô gáI xinh đẹp, tóc vàng Kelley ở lại Đức, trở thành PV của Hãng Truyền hình Đức. Hai người kết hôn năm 1972 và có 2 cô con gáI xinh xắn, đáng yêu.


Gallasch là một PV năng nổ, tâm huyết với nghề, anh là một cây bút chủ lực của báo  Der Spiegel, vì vậy đầu năm 1975, khi Der Spiegel cần một PV tới Sài Gòn để viết về cuộc chiến tranh VN thay thế cho PV cũ của bản báo, thì Gallasch đã nhận đảm trách công việc khó khăn và nhiều nguy hiểm đến tính mạng này. Gallasch đến Sài Gòn vào đầu tháng 3-1975, thời điểm mà cuộc chiến ở Nam VN đang hết sức khốc liệt nhưng lại thu hút hầu hết mọi sự quan tâm trên thế giới. Bom đạn khốc liệt đến mức trong bài viết của mình nhà báo Gallasch đã có lúc miêu tả là “sợ đến run cả hai đầu gối”. Khi đó Gallasch mới 31 tuổi, nhưng như những con người quả cảm khác, Gallasch đã may mắn bởi ông không chỉ có mặt ở nơI có chiến sự, mà ông đã trở thành một chứng nhân quan trọng của lịch sử Việt Nam và thế giới khi ông được chứng kiến hoàn hảo, trọn vẹn cuộc bàn giao chính quyền của Tổng thống Ngụy Dương Văn Minh với Quân giải phóng Việt Nam.


Bà  Gallasch Kelley thăm Thủ đô Hà Nội 2010


Sau này, khi trở về Đức, Galasch đã không chỉ  viết bài báo tường thuật “Sài Gòn 30-4-1975”  mà ông còn trao đổi với 9 PV của 9 quốc gia khác  đều cùng có mặt tại cuộc chiến VN chống Mỹ, tập hợp những bài viết của các nhà báo này về cuộc chiến tại VN, xuất bản thành tập sách “Ho-Tschi-Minh-Stadt” nói trên. 9 tác giả dưới các góc nhìn khác nhau, nhưng đã góp thêm một cáI nhìn lịch sử chân thật. Chính vì vậy, với sự trung thực của một nhà báo, Gallasch đã vô hình góp phần làm nên điều kỳ lạ trong lịch sử và hôm nay ông đã được viện dẫn vào bộ sách lịch sử đồ sộ “Nam bộ kháng chiến” với những cứ liệu quan trọng đối với lịch sử Việt Nam. 


2. Đến sự kỳ lạ của lịch sử: Gallasch chứng kiến việc chuyển giao chế độ, còn vợ ông lại cung cấp các chứng cứ chứng nhận sự thật lịch sử!


Sáng 30/4-1975, khi mà tiếp tục như nhiều ngày trước đó, binh lính Mỹ-Ngụy và nhiều người dân Sài Gòn và các tỉnh náo loạn di tản bởi sợ hãi do những thông tin tâm lý chiến của Mỹ là “cộng sản chiếm được thành phố thì sẽ tắm máu”. Nhưng Gallasch và nhiều nhà báo phương Tây vẫn dũng cảm bám trụ Sài Gòn dù vẫn súng đạn vẫn nổ từ 2 phía.


Khi quân giải phóng của ta tiến vào đánh chiếm Dinh Độc lập-sào huyệt cuối cùng của chế độ ngụy quyền, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, thì Gallasch cùng một nhà báo nước ngoài khác đã có mặt tại đó để chứng kiến thời khắc lịch sử cực kỳ quan trọng đó. Ông không những đã chứng kiến toàn bộ việc nội các ngụy quyền của Tổng thống Dương Văn Minh đầu hàng, mà thời khắc đó Gallasch còn cho bộ đội ta mượn máy ghi âm của nhà báo để ghi “Lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện” của Tổng thống Dương Văn Minh, để phát trên Đài phát thanh tại Sài Gòn ngay trưa 30.4.1975, chấm dứt 30 năm chiến tranh…


Chiến dịch Hồ Chí Minh của quân và dân ta tiến vào giải phóng Sài Gòn không chỉ được PV Gallasch tường thuật bằng các bài báo, mà ngay lập tức được ông cùng các đồng nghiệp báo chí của các quốc gia khác tập hợp thành cuốn sách "Thành phố Hồ Chí Minh" (Ho-Tschi-Minh-Stadt) xuất bản nóng hổi vào tháng 9/1975 tại CHLB Đức, khi mà sự kiện Việt Nam chiến thắng giặc Mỹ xâm lược đang thu hút dư luận trên toàn cầu, Việt Nam đang trở thành lương tri của nhân loại.


Trong quyển sách này, nhân chứng đặc biệt Gallasch, một PV chiến tranh đến từ một nước phương Tây đã viết có nội dung: 7 giờ sáng 30/4, những chiếc trực thăng cuối cùng chở người di tản đã rời Sài Gòn, nhưng PV Gallasch không di tản, "mặc dù tôi sợ đến run cả hai đầu gối, nhưng vẫn quyết định đi bộ đến Dinh Độc lập vào lúc 11 giờ", chính vì vậy Gallasch đã chứng kiến toàn bộ việc ra hàng của nội các ngụy cùng với vai trò của Trung tá QĐNDVN Bùi Văn Tùng-Chính uỷ Lữ đoàn Tăng-Thiết giáp 203-Quân đoàn 2, đơn vị xe tăng nhận nhiệm vụ thọc sâu, đánh chiếm Dinh Độc lập, và Lữ đoàn 203 đã trở thành đơn vị đầu tiên chiếm được sào huyệt cuối cùng của chế độ ngụy quyền Sài Gòn. Nhà báo Gallasch đã miêu tả rất chi tiết việc Trung tá Bùi Văn Tùng trong chỉ huy giải quyết toàn bộ việc đầu hàng của nội các chính quyền ngụy trong Dinh, yêu cầu Tổng thống ngụy ra ngay Đài PT để tuyên bố đầu hàng, rồi thảo bản tuyên bố đầu hàng cho Dương Văn Minh đọc.


Đặc biệt Gallasch đã miêu tả rất kỹ chi tiết Tướng Minh đề nghị được bỏ chức vụ Tổng thống trong Tuyên bố đầu hàng, chỉ viết là "Đại tướng Dương Văn Minh", vì ông ta chưa kịp làm lễ nhậm chức. Nhưng Trung tá Bùi Tùng đã kiên quyết bắt ông Minh phải đọc tuyên bố đầu hàng với danh nghĩa Tổng thống, vì như vậy thì toàn bộ hệ thống chính quyền và quân đội ngụy mới tuân thủ, và súng mới ngừng nổ để bớt đổ máu và mới bảo vệ được thành phố Sài Gòn tránh đổ nát vì bom đạn…


Toàn bộ sự kiện lịch sử quan trọng như vậy  đã diễn ra, và trong suốt quá trình  ấy, nhà  báo Gallasch đã được cùng tham gia, cùng chứng kiến, được Trung tá Bùi Văn Tùng cho lên đi cùng với ông trên chiếc xe Zeep của chỉ huy được quân giải phóng hộ tống để đến Đài phát thanh cho Tướng Minh đọc Tuyên bố đầu hàng… Trung tá Tùng không hề biết rằng, trong trái tim của Gallasch đã ghi nhận một sự biết ơn sâu sắc đối với ông. Bởi trong đạn lửa đầy ác liệt, đầy chết chóc của cuộc chiến lúc ấy tại Sài Gòn, Trung tá Bùi Tùng, vị chỉ huy cao nhất của quân giải phóng Việt Nam đã tin cậy một PV "phương Tây", đã cho đi cùng xe đến Đài PT để Gallasch được vinh dự chứng kiến việc thừa nhận sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Sài Gòn lúc đó.


Thật tiếc là nhà báo Borries Gallasch mắc bệnh hiểm nghèo rồi mất vào năm 1990 (tác giả nhầm lẫn: B. Gallasch chết năm 1981- Triệu Xuân) mà chưa có dịp trở  lại Việt Nam. Nhưng bà Kelley vợ ông vốn được nghe chồng kể rất nhiều về VN, về Sài Gòn với những tình cảm đặc biệt sâu sắc, bà đã thay Gallasch đến Việt Nam, tìm lại Trung tá Bùi Văn Tùng mà Gallasch hết sức quý trọng, hàm ơn.


Sau khi chồng mất, bà Gallasch đã đưa các con về quê hương của bà là nước Mỹ sinh sống, bà cũng chuyển sang làm việc tại văn phòng thường trú tại Mỹ của Truyền hình CHLB Đức, nhưng bà vẫn thay chồng lưu giữ những tư liệu giá trị ấy cho đến 15 năm sau mới có dịp đến Việt Nam, bà tìm được vị Trung tá Chính uỷ năm xưa, nay là Đại tá QĐNDVN nghỉ hưu, bà trao cho ông Tùng cuốn sách Ho-Tschi-Minh-Stadt - nguyên bản bằng tiếng Đức, băng ghi âm lời Dương Văn Minh đọc tuyên bố đầu hàng trưa 30/4/1975 và những tấm ảnh chụp nhiều cảnh và sự việc quan trọng diễn ra thời điểm lịch sử ấy của chồng bà. Đại tá Bùi Văn Tùng đã vô cùng cảm động khi nhận được những kỷ vật thiêng liêng của nhà báo Gallasch. Những kỷ vật ấy không chỉ thiêng liêng đối với cá nhân Chính uỷ Bùi Tùng, nó còn có giá trị lịch sử thiêng liêng đối với cả dân tộc Việt Nam, mà người "chép sử" có ý thức vô cùng to lớn đã trân trọng lưu giữ, bảo vệ nó, lại là 2 vợ chồng nhà báo phương Tây…


Cuộc tìm kiếm Trung tá Bùi Tùng của bà Galasch cũng là  một câu chuyện rất khó khăn mà thú vị. Chuyện bắt đầu từ năm 2001, bà Gallasch đến VN lần  đầu tiên với tư cách là 1 PV trong đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ Bil Clinton thăm chính thức VN. Khi từ Hà Nội vào TP Hồ Chí Minh, có một vài PV trong đoàn nói chuyện với nhau lúc đoàn chuẩn bị ra sân bay về Mỹ, rằng “tại bảo tàng thành phố có treo một bức ảnh chụp một nhà báo nước ngoài đang tác nghiệp vào đúng thời khắc chuyển giao lịch sử giữa 2 chế độ”. Bà Gallasch nghe thấy và cuộc trò chuyện đó nhưng không hiểu sao tráI tim mách bảo bà rằng đó chắc chắn là bắc ảnh về chồng bà-nhà báo Gallasch. Đó có thể chính là bức ảnh của chồng mà bà vẫn để trên bàn làm việc của mình bao năm nay. Thế là bà nung nấu một quyết tâm “PhảI quay trở lại Sài Gòn để nhìn xem bức ảnh đó có phảI là Gallasch không”.


Quyết tâm như vậy, nhưng làm thế nào để đến được VN? Bà Gallasch đã phảI tìm đến nhóm những người Mỹ yêu VN và nhờ họ tư vấn, giúp đỡ về cách thức đI lại. Nhờ đó, đến năm 2005 bà đã làm thủ tục đI du lịch VN, và bà đã không cầm được nước mắt khi nhìn thấy đúng tấm ảnh chụp chồng bà với Trung tá Bùi Tùng tại Dinh Độc lập 30-4-1975 được treo trang trọng trong Bảo tàng TPHCM. Lập tức bà Gallasch nhờ người hướng dẫn giúp đỡ tìm Trung tá Bùi Tùng. Nhờ những con người VN hiền lành, mến khách đúng như chồng bà từng kể, bà Gallasch đã gặp được Trung tá Bùi Tùng. Tuy là một nhà báo chuyên nghiệp, có biết bao nhiêu cuộc gặp gỡ, trò chuyện, phỏng vấn biết bao nhân vật từ bình thường đến quan trọng, nhưng với bà Gallasch, cuộc gặp với Trung tá Bùi Tùng là một cuộc gặp thật đặc biệt, Trung tá Bùi Tùng như đã thân thiết với bà từ lâu lắm, bởi ông đã hiện hữu trong tấm ảnh cùng với chồng bà mà bà lưu giữ, nhìn ngắm quen thuộc mấy chục năm qua…


Bà Gallasch Kelley đồng thời với dự Lễ kỷ niệm 35 năm giải phóng Sài Gòn, đã tham dự ra mắt Cuốn sách Ho-Tschi-Minh-Stadt do NXB Rowohlt Rororo Reinbeck xuất bản  ở Hambugr tháng 9-1975, nay đã được xuất bản bằng tiếng Việt (do Dương Đình Bá dịch), phát hành tại Sài Gòn-TP Hồ Chí Minh sau 35 năm lưu giữ biết bao ân tình của vợ chồng 2 nhà báo nước ngoài. Đó chẳng phải là điều kỳ diệu của lịch sử hay sao?       


Trần Thu Hằng


 


phunutoday.vn/  22-5-2014

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Những nhà tù “ế ẩm” - Tư liệu 13.07.2017
Nhà thờ Chánh tòa nguy nga nhất Italia: Duomo ở Milan - Tư liệu sưu tầm 13.07.2017
Vành đai và Con đường dưới góc nhìn địa chiến lược - Joseph S. Nye 12.07.2017
30/11/1917: Đức chúc mừng Cách mạng Tháng Mười Nga - Tư liệu sưu tầm 08.07.2017
Ngày 08/07/1918: Ernest Hemingway bị thương trên Mặt trận Ý - Tư liệu sưu tầm 08.07.2017
Nỗi đau của chàng Vecte (Werther) & Faust - Johann Wolfgang von Goethe 07.07.2017
Văn hóa Ẩm thực: 18 địa chỉ ăn ngon, sạch nhất Sài Gòn và vùng phụ cận - Triệu Xuân 07.07.2017
Thần thoại Hy Lạp (14) - Nguyễn Văn Khỏa 07.07.2017
Thần thoại Hy Lạp (13) - Nguyễn Văn Khỏa 07.07.2017
18/12/1972: Nixon tuyên bố ‘Đánh bom Giáng Sinh’ Bắc Việt Nam - Tư liệu sưu tầm 30.06.2017
xem thêm »