tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19680560
Những bài báo
20.06.2016
Nhiều tác giả
Sự cố ở Tân Sơn Nhất: Hết mất điện, đến "sóng lạ đè" sóng không lưu



Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất: Khó thoát "lưới trời"


"Dựa vào nguyên lý hoạt động có thể thấy nguyên nhân của hiện tượng nhiễu sóng là do bị một nguồn sóng lạ đè".


"Nguồn sóng này tương đối mạnh"


Trao đổi với báo chí, ngay sau khi sự cố xảy ra, một vị lãnh đạo Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam cho biết, trong thời gian từ 6h47 đến 7h05 sáng 16/6, đài kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất bị nhiễu sóng điều hành trên tất cả các kênh do bị một nguồn sóng lạ đè.


Vị lãnh đạo cũng cho biết thêm: "Chúng tôi đã liên lạc Cục quản lý tần số vô tuyến điện để điều tra tìm tần số sóng từ đâu. Đánh giá ban đầu, đây là nguồn sóng tương đối mạnh, phủ sóng trên các tần số điều hành của đài kiểm soát”.


Ngày 16/6, theo TS Nguyễn Bách Phúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học công nghệ & Quản lý TP.HCM HASCON, Viện trưởng Viện Điện – Điện tử - Tin học EEI thì với thông tin ban đầu này, có lẽ còn quá sớm để phân tích nguyên nhân sự cố nói trên.


Hơn nữa Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đã nói rất đúng rằng "đã liên lạc Cục quản lý tần số vô tuyến điện để điều tra tìm tần số sóng từ đâu".


Ở đây chúng ta chỉ có thể dựa vào nguyên lý hoạt động để sơ bộ đưa ra những nguyên nhân có thể của hiện tượng “bị một nguồn sóng lạ đè”:


Trước tiên, các giải tần số vô tuyến điện đã được phân chia rất khoa học và rất chặt chẽ, sao cho các giải tân số của các ứng dụng không chồng chéo và xâm phạm lẫn nhau, được Cục quản lý tần số quản lý rất chặt chẽ, sự phân chia này có hiệu lực pháp luật. Khoảng cách giữa giải tần của hai ứng dụng khác nhau đủ lớn để khó xảy ra sự cố chồng chéo.


 Như vậy khi nói “bị một nguồn sóng lạ đè” lên, người nghe có thể hiểu một trong hai khả năng là ngẫu nhiên hoặc cố ý.


Thứ nhất, nguồn sóng lạ là ngẫu nhiên: có thể do một sự cố nghiêm trọng xảy ra ở các thiết bị điện, năng lượng, hoặc các máy phát sóng của một ứng dụng khác đang hoạt động trong khu vực. Bởi vì, hằng ngày các thiết bị này vẫn làm việc bình thường mà không gây ra sóng lạ, chỉ khi bị sự cố mới có khả năng phát ra sóng lạ.


Trường hợp ngẫu nhiên thứ hai là sự cố xảy ra tại chính nguồn phát sóng của điều khiển không lưu. Sự cố khiến máy phát phát ra một nguồn sóng lạ, khác với nguồn sóng bình thường của mình.


Tuy nhiên, cách giải thích trường hợp này không có sức thuyết phục, bởi vì sóng lạ chỉ đè có 18 phút, chẳng lẽ máy phát sóng của điều khiển không lưu chỉ sự cố có 18 phút rồi lại tự khôi phục được.


Thứ hai, nguồn sóng lạ là cố ý: điều này chỉ xảy ra khi có hành động cố tình phá hoại.


Sẽ tìm được nguồn sóng lạ từ đâu


Ông Phúc khẳng định: "Có một điều đáng mừng là Cục quản lý tần số và lực lượng an ninh hoàn toàn có khả năng phát hiện chính xác nguồn sóng lạ phát ra từ đâu, nhờ họ đã có đầy đủ những phương tiện tự động hóa hiện đại. Nguồn sóng lạ đó không thể trốn khỏi “lưới trời” của lực lượng an ninh và Cục tần số".


Ngoài ra, phía Tổng công ty quản lý bay cũng đưa ra thông tin,  khi xảy ra hiện tượng can nhiễu trên tần số điều hành bay, ngay lập tức cơ sở điều hành bay đã thực hiện phương án dự phòng (cụ thể là sử dụng các tần số dự bị theo đúng quy trình), bảo đảm điều hành bay an toàn tuyệt đối.


Thế nhưng, trong thời gian bị nhiễu sóng, trên vùng bay Tây Sơn Nhất có 6 máy bay đường dài đang đến và 3 chuyến chuẩn bị hạ cánh. Đài kiểm soát không lưu đã  yêu cầu các máy bay này tiến hành bay chờ, trong đó có một chuyến bay phải chuyển hướng hạ cánh.


Còn nhớ, tháng 11/2014, Đài kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất từng bị mất điện do cháy nguồn hệ thống UPS làm gián đoạn điều hành bay.


Sự cố mất điện Tân Sơn Nhất: Bắt tạm giam kíp trưởng


Nguyên nhân sự cố mất điện Trung tâm điều hành không lưu Tân Sơn Nhất được xác định là do kíp trực thực hiện sai thao tác kỹ thuật.


Sự cố trục trặc điều hành bay khiến hàng chục chuyến bay đến và đi từ sân bay Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng trong ngày 20/11, kéo theo chậm chuyến liên tiếp hàng loạt tại nhiều sân bay khác trên cả nước, gây thiệt hại kinh tế cho các hãng hàng không và ảnh hưởng việc đi lại của hàng nghìn hành khách.


Đây được đánh giá là sự cố đặc biệt nghiêm trọng mang tính quốc tế, chưa từng có tiền lệ.


Sau khi đó, Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) vừa kiến nghị Bộ GTVT xem xét trách nhiệm và xử lý kỷ luật Chủ tịch HĐTV, Tổng giám đốc và một Phó Tổng giám đốc đơn vị này.


Bảo Hân


 


Tê liệt Tân Sơn Nhất: Xử nghiêm đúng tinh thần Bộ trưởng


Ngày 23/11/2014, Tổng công ty quản lý bay VN đã đình chỉ công tác các cán bộ có liên quan trong sự cố kỹ thuật ngày 20/11 tại ACC HCM.


Hàng không xử nghiêm


Cụ thể, Tổng công ty đã ban hành quyết định đình chỉ công tác đối với ông Trần Công - Phó Giám đốc phụ trách Kỹ thuật, Công ty Quản lý bay miền Nam, ông Lê Văn Tính - Trưởng Trung tâm Bảo đảm kỹ thuật, Công ty Quản lý bay miền Nam và ông Nguyễn Quốc Phú - Phó Trưởng Trung tâm Bảo đảm kỹ thuật, Công ty Quản lý bay miền Nam trong thời gian 15 ngày (kể từ ngày 23/11/2014) để thực hiện kiểm điểm và xử lý trách nhiệm trong việc để xẩy ra sự cố mất điện tại Trung tâm Kiểm soát đường dài Hồ Chí Minh và Cơ sở Kiểm soát tiếp cận Tân Sơn Nhất ngày 20/11/2014.


Hai máy bay suýt đâm nhau: Bộ trưởng Thăng chỉ đạo nóng


Trước đó, ngày 21/11/2014, Giám đốc Công ty Quản lý bay miền Nam đã quyết định đình chỉ công tác trong thời gian 15 ngày để phục vụ việc điều tra sự cố đối với ông Lê Trí Tình - Kíp trưởng và ông Phạm Văn Dũng - Nhân viên kíp trực điện nguồn thuộc Đội bảo đảm môi trường kỹ thuật, Trung tâm Bảo đảm kỹ thuật, Công ty Quản lý bay miền Nam.


Việc xử lý ngay những nhân viên vi phạm lỗi để kiểm điểm này của Tổng công ty quản lý bay, thể hiện đúng tinh thần quyết liệt của Bộ trưởng Thăng.


Hệ thống radar ngưng hoạt động ngay sau khi bộ lưu điện bị hỏng.


Ngày 23/11, trước lý do Cục hàng không kết luận do hỏng máy lưu điện UPS, Bộ trưởng Đinh La Thăng cho rằng, sự cố tại sân bay Tân Sơn Nhất vừa rồi là chưa từng có trong lịch sử hàng không và không thể chấp nhận được.


"Không có lý do gì có tới 3 nguồn điện để phục vụ điều hành bay mà mất cả ba. Chắc chắn có cả nguyên nhân chủ quan, khách quan và không loại trừ khả năng có sự phá hoại? Sự cố này là rất nghiêm trọng, cần xử lý thật nghiêm và điều tra làm rõ", bộ trưởng cho biết.


Vì thế theo Bộ trưởng, tất cả những người có liên quan phải được xác định rõ trách nhiệm và phải bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.


Ở đây không chỉ là vấn đề kinh tế, uy hiếp trực tiếp đến an ninh hàng không mà còn ảnh hưởng đến cả hình ảnh, thương hiệu của đất nước. Vì vậy, vụ việc này cần phải xử lý nghiêm.


Ngày 21/11/2014, Bộ trưởng Thăng cũng đã chỉ đạo xử lý sự cố máy bay Vietnam Airlines suýt đụng trực thăng khi vừa cất cánh.


Ông khẳng định: “Trước hết phải xem xét lại công tác của mình, phải đánh giá lại năng lực điều hành bay dân dụng xem đã đúng chưa, có sai sót ở khâu nào không, thực hiện hiệp đồng với bên quân sự thế nào, đánh giá đúng vai trò của dân sự và quân sự…


Hai bên cùng phân tích, điều tra làm rõ sự cố và nguy cơ uy hiếp an toàn bay, từ đó làm rõ trách nhiệm của mỗi bên chứ không được đổ lỗi cho nhau”.


Trước đó, ngày 29/10, 2 máy bay (một dân sự, một quân sự) suýt đụng nhau trên vùng trời sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.


Mới chỉ đình chỉ công tác


Bên cạnh hàng không, các loại hình GTVT khác, cũng đã quyết liệt thực hiện theo đúng tinh thần của vị tư lệnh ngành, nhưng tất cả đều chỉ dừng ở mức hình phạt đình chỉ công tác.


Ngày 4/11, Công ty Vận tải hành khách Đường sắt Hà Nội vừa quyết định đình chỉ công tác hai trưởng tàu là Nguyễn Huy Thắng và Dương Doãn Thái vì tiếp tay cho hành vi chở hàng lậu từ biên giới vào nội địa.


Trước đó, có nhiều phản ánh về tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn các tỉnh Lạng Sơn, Quảng Ninh. Trong đó, có nói đến vi phạm của nhân viên ngành Đường sắt trên tuyến Hà Nội - Lạng Sơn.


Tê liệt sân bay Tân Sơn Nhất: Do hỏng máy lưu điện


Ngay khi biết tin, ngày 30/10, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã yêu cầu Công ty Vận tải hành khách Đường sắt Hà Nội kiểm tra lại toàn bộ quy định nhận vận chuyển hành lý, tạm dừng nhận vận chuyển hành lý và bao gửi trên tàu Đồng Đăng. Đặc biệt, tạm dừng công tác trong 3 ngày với các cá nhân liên quan để giải trình, kiểm điểm trách nhiệm.


Mới đây, hồi tháng 10, ông Nguyễn Quốc Bình, Phó tổng giám đốc Ban quản lý dự án 1 vừa bị đình chỉ công tác để làm rõ trách nhiệm do không kiểm soát được nhà thầu thi công trải thảm nhựa, khiến nền đường kém chất lượng.


Theo chỉ đạo của Bộ trưởng Thăng, Ban Quản lý dự án 1 phải họp kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của ông Bình và các cá nhân liên quan, kể cả Tổng giám đốc với tư cách người đứng đầu.


Tuệ Mẫn


Sự cố sân bay Tân Sơn Nhất: Khó có chuyện thiết bị kém


Hiện nay, Cục hàng không đang cùng các đơn vị liên quan tiến hành điều tra, làm rõ nguyên nhân chính xác của sự cố.


Chất lượng thiết bị phải chờ điều tra


Ngày 25/11/2014, xoay quanh sự cố sân bay Tân Sơn Nhất, ông Lại Xuân Thanh - Cục trưởng Cục hàng không VN cho biết: "Hiện nay chúng tôi đang tiến hành thanh tra, kiểm tra lại nguyên nhân cụ thể của sự cố này".


Chính vì vậy, ông Thanh cho biết thêm: "Đến thời điểm hiện tại, chưa có kết quả điều tra, thì chưa thể đưa ra kết luận, nguyên nhân là do con người hay thiết bị".


Sự cố sân bay Tân Sơn Nhất: Những sự bất bình thường


Hơn nữa, đặc biệt chuyện có giả thiết nói là hệ thống thiết bị UPS kém chất lượng, có thể là hàng Trung Quốc, theo ông Thanh cũng phải đợi điều tra xong thì mới có kết quả chính xác, không nên đặt ra những giả thiết như vậy. Vì thiết bị UPS đã được các cơ quan có trách nhiệm xác minh và nghiệm thu.


Bên cạnh đó, ông cũng cho biết thêm: "Còn chuyện đình chỉ công tác là chuyện của đình chỉ, phục vụ điều tra, Tổng công ty quản lý bay cũng đã thực hiện ngay khi có chỉ đạo. Họ cũng đã cử một Phó TGĐ trực tiếp vào đó chỉ đạo, biệt phái trong đó và bổ nhiệm một Giám đốc phụ trách kỹ thuật mới".


Về tổ điều tra mới được thành lập, do ông Thanh là tổ trưởng vẫn đang làm nhiệm vụ điều tra ra đúng nguyên nhân sự cố, tìm ra các lỗ hổng trong hệ thống gây ra sự cố cũng như xác định trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan.


Trong khi đó, ngày 24/11/2014, Bộ GTVT đã họp với Cục Hàng không VN và Tổng công ty quản lý bay VN (VATM) về công tác an toàn hàng không.


Sự cố mất điện dẫn đến mất điều hành bay nghiêm trọng ngày 20.11 được xác định ban đầu do lỗi con người


Trao đổi với báo chí, ông Thanh, cho biết theo báo cáo sơ bộ ban đầu của VATM, sự cố mất điện tại Trung tâm kiểm soát đường dài Hồ Chí Minh và tiếp cận Tân Sơn Nhất (AACC Hồ Chí Minh) do lỗi của nhân viên kỹ thuật trong kíp trực.


Lập tổ điều tra, tìm nguyên nhân chính xác


Trong một diễn biến liên quan, theo VATM, nguồn điện cung cấp cho hệ thống điều hành không lưu tại AACC Hồ Chí Minh có 3 cấp: Hệ thống điện lưới bao gồm hai nguồn điện, máy phát điện dự phòng gồm 3 máy phát và 3 hệ thống lưu điện UPS đảm bảo nguồn điện cho hệ thống không bị ngắt đột ngột. Thiết kế này đảm bảo 99,9% nguồn điện sẽ không bao giờ bị ngắt nếu không có sự tác động của con người.


Theo quy trình, 2 lần một tuần các nhân viên kỹ thuật sẽ ngắt điện lưới, vận hành hệ thống máy phát điện để kiểm tra hoạt động. Thời điểm 11 giờ ngày 20.11, theo lịch các nhân viên kỹ thuật của Công ty quản lý bay miền Nam đã thực hiện ngắt điện lưới để kiểm tra định kỳ hệ thống máy phát điện. Sau khi ngắt điện, kíp trực phát hiện một UPS báo lỗi.


Về nguyên tắc, do hệ thống UPS có 3 bộ đấu nối song song để dự phòng cho nhau (bộ chính bị ngắt thì 2 bộ còn lại vẫn hoạt động bình thường), nên trước khi tiến hành sửa chữa, nhân viên kỹ thuật phải cô lập hệ thống UPS bị lỗi.


Tê liệt sân bay Tân Sơn Nhất: Do hỏng máy lưu điện


Tuy nhiên, kíp trưởng ca trực Lê Trí Tình đã thực hiện sai thao tác kỹ thuật, không ngắt UPS bị lỗi để cô lập khỏi hệ thống trước khi ngắt tải, dẫn đến khi nhấn nút ngắt tải (OFF) thì 2 UPS còn lại cũng sập theo. Đáng nói, trên thiết bị UPS đã dán chữ cảnh báo rất lớn và rõ ràng nhưng ông Tình vẫn thực hiện sai thao tác kỹ thuật.


Mặt khác, khi hệ thống UPS bị sập cũng không thể mất điện (do hệ thống điện lưới vẫn hoạt động bình thường), nhưng theo VATM, do nhân viên kỹ thuật đã xử lý luống cuống, không đóng lại điện lưới để khôi phục nguồn điện mà lại tiến hành sửa UPS dẫn đến mất điện.


Chưa kể, sau khoảng 14 phút xảy ra sự cố, nhân viên mới tiến hành đóng lại điện lưới, nhưng trong quá trình này, kíp trưởng Lê Trí Tình lại có tác động can thiệp sai vào UPS khiến UPS nhảy ngược lại và hệ thống tiếp tục mất điện. Tới 11 giờ 40 cùng ngày, nguồn điện cho hệ thống mới được khôi phục trở lại.


Thế nhưng, theo TS Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội tư vấn Khoa học công nghệ & quản lý TPHCM HASCON, Viện trưởng Viện Điện - Điện tử- Tin học EEI thì đây không phải là lần đầu tiên sân bay Tân Sơn Nhất bị mất điện, không sử dụng được hệ thống điện dự phòng ngay lập tức.


Theo ông Phúc, việc cung cấp điện cho trung tâm điều khiển không lưu trên thực tế không phải ba mà có tới bốn nguồn, gồm nguồn chính, nguồn dự phòng từ lưới điện quốc gia, động cơ điện và bộ lưu điện UPS.


Kể cả trong trường hợp cả hai nguồn cung cấp điện từ điện lưới đều mất thì nguồn cung cấp thứ ba là động cơ diezen sẽ lập tức hoạt động, đảm bảo việc cung cấp điện cho trung tâm kiểm soát không lưu. Quy trình này hoàn toàn tự động, không cần mất nhiều thời gian.


Liên quan đến ý kiến của các chuyên gia kỹ thuật cho rằng, giải thích của Cục Hàng không và VATM về nguyên nhân sự cố mất điện không thỏa đáng, theo ông Thanh, “Những nguyên nhân đưa ra mới chỉ là báo cáo sơ bộ ban đầu. Đây là sự cố đặc biệt nghiêm trọng, nên Bộ thành lập tổ điều tra, xác minh lại toàn bộ vụ việc để tìm ra nguyên nhân chính xác nhất, báo cáo lại Bộ trước ngày 10/12”.


Thanh Huyền


baodatviet.vn


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Biển Đông lại sắp…dậy sóng!? - Nguyễn Hồng Lam 22.06.2017
Nhà báo Nguyễn Công Khế nói về những 'điều cấm kỵ' - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
Nghề báo lắm hiểm nguy - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
‘IS đã chính thức thừa nhận thất bại’ - Nhiều tác giả 22.06.2017
Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước' - Nhiều tác giả 21.06.2017
Kiếp sau tôi vẫn chọn nghề báo - Trần Thị Sánh 21.06.2017
Muôn lần bất diệt con người! - Lưu Trọng Văn 19.06.2017
Tôi là dân Quận 3 - Sơn Trà - Võ Kim Ngân 19.06.2017
Làm báo thuở thanh xuân - Trịnh Bích Ngân 19.06.2017
Từ Trường thi Gia Định đến Nhà văn hóa Thanh niên - Hồ Tường 18.06.2017
xem thêm »