tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20182992
Những bài báo
12.06.2016
Nhiều tác giả
Lùm xùm sách “Văn nhân Bình Định”


Theo đề xuất của Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Bình Định, cuốn sách “Văn nhân Bình Định” được UBND tỉnh Bình Định hỗ trợ kinh phí nhằm giới thiệu “thành tựu văn học tiêu biểu của Bình Định”. Đáng tiếc, cuốn sách đã bộc lộ một góc nhìn chủ quan, phiến diện và lệch lạc về văn nhân Bình Định, thậm chí để xảy ra khá nhiều sai phạm… Trước thực tế đó, một số văn nhân Bình Định gửi đơn lên Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bình Định, Hội Nhà văn Việt Nam và các cơ quan chức năng bày tỏ sự phản đối; thậm chí, đề nghị thu hồi cuốn sách và có biện pháp xử lý thích đáng đối với tác giả và những người liên quan.

Nhập nhèm


“Từ điển tiếng Việt” (NXB Thanh Hóa, 1999) giải nghĩa: “Văn nhân: Người có học thức/biết làm văn, làm thơ”… “Văn nhân Bình Định - Một góc nhìn” phải là sách giới thiệu về các nhà văn, nhà thơ người Bình Định. Vậy mà, thật lạ là trong số 52 nhân vật được tác giả Lê Hoài Lương (LHL) tuyển chọn đưa vào sách này, bên cạnh một số nhà văn, nhà thơ như: Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Quách Tấn, Yến Lan…, người đọc thấy xuất hiện cả những người làm công tác nghiên cứu sử học, khảo cổ học, nghiên cứu văn hóa dân gian hay biên khảo, biên dịch… như: Tạ Chí Đại Trường, Vũ Ngọc Liễn, Đinh Bá Hòa, Đặng Quý Địch, Nguyễn Xuân Nhân, Trà Ly… Tuy nhiên, khi trả lời phỏng vấn Tạp chí Văn nghệ Bình Định (số 36, tháng 4-2016), LHL vẫn khẳng định mục đích của tập sách là “góp phần tôn vinh văn chương Bình Định” (chứ không phải các lĩnh vực khác!?). Điều đó cho thấy LHL đã cố tình đánh tráo khái niệm, nhập nhèm trong việc đặt tên sách…


LHL còn đề ra “tiêu chí” chọn tác giả, tác phẩm khá tù mù. Nếu theo “tiêu chí 1” thì sẽ có hàng chục tác giả không thể đưa vào sách vì không phải là “người Bình Định”, như: Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Lê Văn Ngăn, Nguyễn Xuân Nhân, Vân Bích, Nguyễn Văn Chương, Nguyễn Mỹ Nữ… Và, nếu cũng theo “tiêu chí 1” thì LHL đã “quên” khá nhiều tác giả ở các lĩnh vực sân khấu, âm nhạc, kiến trúc, mỹ thuật… Qua 52 chân dung được giới thiệu trong sách, người đọc nhận thấy sự thiếu vắng khá nhiều văn nhân Bình Định đích thực nhưng lại quá thừa những nhân vật kém tiêu biểu, thậm chí làng nhàng… Theo 3 “tiêu chí” mà LHL đưa ra thì cuốn sách thiếu vắng ít nhất trên 30 văn nhân là người Bình Định đã thành danh, như: Phạm Văn Ký, Phạm Hổ, Cao Duy Thảo, Lê Vĩnh Hòa, Ngô Thế Oanh, Vương Linh, Đào Xuân Quý, Hoàng Lại Giang, Nguyễn Thái Dương…


Thế nhưng, khi nói về “sự thiếu - thừa” này, LHL bao biện: “Cái chính là (tôi) chưa đủ tư liệu về họ” và “có những người cũng nhận được Giải thưởng Đào Tấn - Xuân Diệu nhưng tôi chưa đưa vào sách…” (!?). Chưa đủ tư liệu mà dám đặt tên sách là “Văn nhân Bình Định…”? Hàng chục tác giả đoạt Giải thưởng Đào Tấn - Xuân Diệu (trong đó có NSƯT Nguyễn Kiểm, giải A) sao không chọn?


Một góc nhìn lệch lạc


Những ngày qua, có một vài ý kiến “bào chữa” cho LHL rằng đó là “góc nhìn riêng” của tác giả (!?). Vấn đề đặt ra là LHL đã đứng ở “góc” nào để “nhìn” văn nhân Bình Định? Bởi lẽ, người đọc thấy có lúc thì LHL như đang quỳ gối, ngưỡng vọng một số nhân vật, như: Vân Bích, Vũ Ngọc Liễn, Quách Tấn…; có lúc lại giống như đang phủ phục dưới chân của Võ Phiến, Tạ Chí Đại Trường, Nguyễn Mộng Giác… Có lúc LHL như ngồi tót ở trên cao nhìn xuống để phán xét, dạy bảo người khác… Kiểu nhận xét, đánh giá của LHL đối với mỗi tác giả, tác phẩm thiếu nhất quán, thiếu chuẩn mực, “yêu nên tốt, ghét nên xấu”; không tiếc lời để ca tụng, bốc thơm các tác giả Vân Bích, Võ Phiến, Tạ Chí Đại Trường, Nguyễn An Pha…; chê Nguyễn Tuân; đá xéo, bêu riếu Lê Văn Ngăn, Nguyễn Thanh Mừng, Hồ Thế Phất, Bùi Thị Xuân Mai, Trần Thị Huyền Trang…


LHL đã “tả” chân dung nhà thơ quá cố Lê Văn Ngăn với “đôi mắt của những giọt nước mắt chảy ngược vào trong. Cả khóc cũng rụt rè khóc. Như sống, như yêu… Tôi không thích con người ông trong đời sống, khi tiếp xúc. Thấy tẻ nhạt. Thấy bé mọn làm sao”… Hay như khi viết về tác phẩm “Hào phóng thềm lục địa” của nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng - tác phẩm đoạt giải A của Tạp chí Văn nghệ Quân đội, vậy mà LHL dám cho rằng đó là sự “hào sảng” theo kiểu “tự phản tỉnh”, rằng “ngôn ngữ ấy, cứ đọc lên vẫn thấy nó giả trá, khua khoắng đến quá đáng”, rồi “đá xéo” Nguyễn Thanh Mừng: “Ông (NTM) là một thi sĩ có tài nhưng với ông, hình như thơ chỉ là một công cụ như dao rựa, cuốc xẻng, như cánh đồng…” (!?).


Đáng lưu ý là LHL ca tụng hết lời Võ Phiến - người được xem là “cây bút chống Cộng số 1”. Ấy thế mà sách vẫn được tài trợ, xuất bản!


Ai chịu trách nhiệm?


Cuốn sách “Văn nhân Bình Định - Một góc nhìn” còn mắc những sai phạm nghiêm trọng liên quan đến Luật Xuất bản, Luật Sở hữu trí tuệ; sai phạm về quan điểm lịch sử văn học, lịch sử chiến tranh… Cụ thể, LHL không những không xin ý kiến hoặc không được tác giả đồng ý nhưng vẫn tự viết và tự tiện sử dụng tác phẩm của họ. Việc làm này đã vi phạm những quy định tại điều 21 Luật Xuất bản và điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ. Cũng cần lưu ý, sách in xong và nộp lưu chiểu vào quý IV/2015 nhưng đến ngày 30-12-2015 mới có quyết định xuất bản (Quyết định số 1980/QĐ-NXBHNV)!


Vai trò của Hội đồng Nghệ thuật, Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Bình Định ở đâu trong việc thẩm định đề cương; nội dung của cuốn sách và tham mưu, đề xuất UBND tỉnh chi gần 100 triệu đồng cho việc giới thiệu “thành tựu văn học tiêu biểu của tỉnh” nhưng rốt cuộc là “đẻ” ra một sản phẩm lệch lạc như vậy?


Liên Thành


nld.com.vn


BÊN BỊ CHÊ LÊN TIẾNG


Báo Người Lao Động ngày 5-6-2016 đăng bài “Lùm xùm văn nhân Bình Định”, trong đó đánh giá nhiều nội dung trong sách “Văn nhân Bình Định - Một góc nhìn” của Lê Hoài Lương phiến diện, lệch lạc. Sau khi báo đăng, tòa soạn đã tiếp nhận nhiều ý kiến khác nhau, lãnh đạo Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Bình Định và tác giả cuốn sách cũng có văn bản phản hồi, giải thích một số nội dung bài báo nêu.


“Chỉ là góc nhìn riêng”


Trong văn bản phản hồi, nhà văn Lê Hoài Lương cho biết ông chỉ muốn viết một cuốn sách tập hợp những gương mặt tiêu biểu đáng tự hào của văn chương Bình Định trong dòng chung văn chương cả nước. Vì điều kiện về tư liệu và khả năng có mức độ nên chỉ khuôn lại vào sách từ thời Thơ Mới đến nay với mong ước giới thiệu một cách khái quát và cô đọng nhất con người, văn tài người Bình Định (hoặc thành danh ở Bình Định). “Cuốn sách chỉ là một góc nhìn của riêng tôi chứ không nhân danh, đại diện nào” - ông Lương nhấn mạnh.


Cũng theo ông Lương, ông đã chọn tác giả cơ bản theo 3 tiêu chí: là hội viên hội chuyên ngành trung ương có tác phẩm, công trình; là hội viên của địa phương đoạt Giải thưởng Đào Tấn - Xuân Diệu về văn học nghệ thuật; không là hội viên trung ương hay có giải thưởng nhưng tác phẩm của họ có độ phổ quát cao, gây dấu ấn tốt trong bạn đọc. Riêng với Võ Phiến, trước các đánh giá đa chiều về văn nghiệp còn chưa đồng thuận nên ông không viết về toàn bộ văn nghiệp mà chỉ chọn mảng tạp bút của tác giả quá cố vì nhà nước đã cho ấn hành 2 tập sách về mảng này.


Ông Lương cho biết với các tác giả còn sống trong số 52 tác giả được giới thiệu, ông đều cố gắng liên lạc thông báo việc làm sách, xin ý kiến và mời họ tự chọn gửi tác phẩm hay nhất, tiêu biểu nhất của mình để giới thiệu. Cá biệt có 3 tác giả không gửi tác phẩm nhưng vì nội dung cuốn sách nên vẫn phải trích tuyển các tác phẩm mà họ đã công bố để minh họa cho các bài viết trong sách, trong đó ghi rõ nguồn, tên tác giả và hoàn toàn không làm sai ý tác giả.


“Chỉ là một góc nhìn nên khó hoàn hảo, tôi xin tiếp nhận mọi góp ý để tiếp tục hoàn thiện cuốn sách. Về văn nhân, những tác giả mà tôi chưa đủ điều kiện giới thiệu trong tập này thì sẽ dần hoàn chỉnh cho tập tiếp theo” - ông Lương nói.


“Sáng tạo”, “tiêu biểu”


Trong phản hồi của Hội đồng Văn học - Nghệ thuật của Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Bình Định, do ông Nguyễn An Pha, Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Bình Định, cho biết nhà văn Lê Hoài Lương là Chi hội trưởng Chi hội Văn học thuộc Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Bình Định, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam; đã đoạt 6 giải thưởng của Báo Văn Nghệ, Tạp chí Văn nghệ Quân đội và 3 giải thưởng Văn học Nghệ thuật Đào Tấn - Xuân Diệu; có nhiều cống hiến cho văn học - nghệ thuật tỉnh nhà. Tháng 4-2015, ông Lương gửi đơn kèm đề cương và dự trù kinh phí đề nghị hội hỗ trợ in sách “Văn nhân Bình Định - Một góc nhìn”. Ban thường vụ hội đã trình đề cương sách cho hội đồng xét duyệt hỗ trợ của Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Bình Định và được 100% đồng ý hỗ trợ ở diện hoạt động sáng tạo văn học - nghệ thuật chất lượng cao.


Với 52 tác giả được giới thiệu trong sách, theo ông Pha, hội đồng nhận thấy đây là những tác giả đã ghi đậm dấu ấn trong việc góp phần kiến tạo nên truyền thống văn hóa đất Bình Định mà bây giờ ta thường gọi là “trời văn”. Với 20 tác giả trưởng thành trong chiến tranh, giữ một vị trí quan trọng trong nền văn học tỉnh nhà giai đoạn trước và sau năm 1975 đến nay. Một số nữa là những gương mặt tiêu biểu trưởng thành sau năm 1975, tiếp nối đầy tự tin của dòng văn học tỉnh nhà và cả nước. “Các tác giả được giới thiệu là những nhân tố tích cực, văn nghệ sĩ tiêu biểu của tỉnh Bình Định, góp một phần quan trọng trong công cuộc đổi mới, xây dựng, bảo vệ đất nước và sự nghiệp phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở địa phương” - ông Pha nhấn mạnh.


Lương Duy Cường


Nguồn: nld.com.vn


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Ngày này 9 năm trước nhà văn Sơn Nam đi xa... - Phạm Sỹ Sáu 13.08.2017
Tượng đài chiến thắng gãy đổ do trẻ 12 tuổi đùa nghịch! - Vũ Viết Tuân 11.08.2017
Đặc khu sẽ không hội đồng nhân dân và có đặc quyền casino - Như Bình 11.08.2017
Chuyện vụn về Đại hội Hội Nhà văn Hà Nội... - Trần Thanh Cảnh 10.08.2017
Phú Quốc lúng túng với cô gái nước ngoài ngồi thiền xin tiền - Nhiều tác giả 10.08.2017
Hang Tám Cô - Huyền thoại và sự thật: Không thể tồn tại sự mù mờ - Nhiều tác giả 09.08.2017
Đất quốc phòng sân bay Tân Sơn Nhất: Chấm dứt liên doanh, sẵn sàng bàn giao - Nhiều tác giả 09.08.2017
Trở lại với câu hỏi: Con người rời khỏi châu Phi khi nào? - Hà Văn Thùy 06.08.2017
Truy giấy phép biểu diễn với cậu bé kéo đàn ở bờ hồ Hoàn Kiếm là không ổn - Nhiều tác giả 30.07.2017
Biển Đông: Một năm sau phán quyết của Toà PCA - Nhiều tác giả 29.07.2017
xem thêm »