tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 18516336
Tiểu thuyết
02.02.2016
Mario Gianluigi Puzo
Đất tiền đất bạc

Chương 18


Từ chập tối Lucia Santa sù sụ một mình nơi bàn nhà bếp, cố ý trông đợi cho tiếng ồn ào dưới đường bớt hẳn đi để ngồi hóng chút gió mát.


Suốt ngày đằng đẵng không hiểu sao chỉ thấy chất chồng những chán chường, tinh thần dao động đến mất hết tin tưởng ở cuộc sống. Mụ cố thu nhỏ người lại, núp một mình dưới nhà bếp, khỏi gặp ai... không nghe, không nhìn bất cứ một cái gì xem là thân thiết xưa nay. Chỉ muốn chìm mình vào một giấc ngủ an lành, tuyệt đối không mộng mị.


Mụ chán chường đến muốn buông thả hết song cuộc sống đâu có dễ dàng vậy? Mụ còn phải gánh vác. Thằng Sal và bé Lena còn chạy chơi dưới đường, Gino thì thả rểu tối ngày như giống thú hoang trong khi Vincenzo ngủ thiêm thiếp trong căn phòng cũ của Octavia còn phải chờ mẹ đánh thức dậy, ăn một cái gì để kịp đi làm ca đêm ở Hỏa xa.


Bây giờ không phải lo hầu thằng Lorenzo thì lại phải hầu đến mấy đứa con nhỏ, bà nội phải lo bồng cháu đi ngủ... trong khi con vợ nó đau yếu liên miên, chán chường đến nỗi phải lo săn sóc nó, bắt nó uống cà phê cho lên tinh thần, cố bấu víu vào cuộc đời để sớm bỏ bớt đi những mộng mơ ảo tưởng của một thời con gái.


Lucia Santa chán nản đến nỗi ngồi gục đầu lên bàn lúc nào không biết. Áp má vào tấm khăn bàn lành lạnh thấy đỡ mệt hẳn nhưng chỉ đỡ mệt xác còn tinh thần vẫn cứ bấn loạn. Làm như trong đầu mụ lúc nào cũng dồn dập từng đợt lo nghĩ suy tư đến độ có ngủ thiếp đi được cũng run rẩy. Có khi nào thức mà bị đến nỗi này đâu nên mụ ấm ức khóc thầm.


Chao ôi sao đất nước này biến đổi đám con nít dữ vậy? Cũng máu, cũng xương, cũng thịt ấy... nhưng chúng thực sự đã khác rồi. Mẹ nói con không hiểu. Con cái khóc mẹ cũng chẳng biết vì sao? Tại sao thằng Vincenzo có thể nằm khóc lạ lùng như vậy, nước mắt chàm ngoàm trên đôi má bắt đầu mọc râu như người lớn? Lucia Santa hoảng quá phải ngồi ghé xuống giường dỗ dành, an ủi nó không khác hồi còn bé.


Làm sao khóc mới được chứ? Lớn rồi có công ăn việc làm lương đủ ăn, có gia đình chăm lo, có nhà cửa đàng hoàng. Nó có thiếu thốn gì đâu mà phải khóc? Nó bảo buồn quá, không có lấy một thằng bạn? Ô hay, thế là nghĩa lý gì?


Khốn nạn, nó còn muốn gì nữa? Sống được không phải đã may rồi sao? Tội nghiệp nó chưa ra đời đã mồ côi bố nên cứ bị mặc cảm ám ảnh hoài! Sao nó không nghĩ đến vụ phải sống cho mấy đứa em, rồi sau này lấy vợ đẻ con... rồi thời gian qua dần sau cùng cũng đến ra đi và tất cả bất quá cũng chỉ là một giấc mộng dài?


Mụ không dám mang số mệnh ra dọa. Có hai đứa con ngoan nhất thì cả Octavia lẫn Vincenzo đều không thấy sung sướng đâu. Trong khi đó hai đứa ẩu là Lorenzo và Gino thì cứ "đường chúng ta đi", sung sướng ngầm và còn cười mẹ là khác! Như thế thì trời đất đâu, công lý ở đâu?


Sự thực chúng đâu đã sống trót đời? Có chắc đâu đã sung sướng mãi nào? Nhưng bề nào cũng là tình mẹ con, nghe mấy con mụ muốn chồng rỉ tai nhau thằng Lorenzo làm găng tơ mụ vẫn gạt bỏ như thường. Bậy?


Điều mà Lucia Santa sẵn sàng chấp nhận là thằng Lorenzo chẳng thể nào được như đàn ông con trai đúng bản chất Ý. Nó không thể là chồng tốt, cha hiền như mấy ông chú, ông bác sang đây lập nghiệp hay như ông ngoại nó bên nhà... Nghĩa là đàn ông phải là rường cột gia đình, phải lo kiếm tiền nuôi vợ con, phải đứng mũi chịu sào để bất chấp mọi hoàn cảnh. Thà là mình hóa đá chứ vợ con gia đình sống vững vàng.


Sự thực là mấy đứa con trai mụ không đứa nào được như vậy hết. Nhưng thằng Lorenzo là xem như hỏng rồi. Mụ đã sinh nó ra và đã làm xong bổn phận. Nó không còn là một núm ruột của mụ nữa.


Giữa lúc mơ màng làm như Lucia Santa cảm thấy sắp nằm mơ gặp con quỷ dữ. Mụ không dám thấy nó nên cố gắng gượng vùng dậy. Mụ biết bây giờ đang ngồi một mình trong gian bếp tối om, mụ vừa mới chợp mắt một lát và sửa soạn xách chiếc ghế đẩu xuống dưới đường góp mặt, góp chuyện với bà con lối xóm. Nhưng đầu mụ bỗng nặng trĩu gục xuống mặt bàn. Con quỷ dữ xuất hiện và thành hình dần. Thằng Gino.


"Mày lại đến như thằng cha mày mất..." Thằng con cưng nhất lại luôn luôn làm mụ đau khổ nhất sao? Nó đi khỏi nhà là ánh mắt lạ lùng của nó còn in sâu trong tâm trí mụ. Nó có bao giờ gây gổ lớn tiếng đâu? Nó chỉ lừ lừ đi và ngày mai lại trở về, điềm nhiên như không hề có chuyện gì xảy ra.


Thằng Gino làm mụ đau khổ thật tình. Nó in hệt cha nó, cặp mắt xanh lơ láo liên trên khuôn mặt sạm nắng của giống dân Địa Trung Hải. Cũng một vẻ lạnh lùng, xa lạ... lười đến không buồn nói và dửng dưng trước mọi lo lắng của chính người thân thiết, ruột thịt. Con cái gì nó, nó chỉ hại mụ như thằng cha nó từng hại, đúng vậy! Nó xem mụ như người xa lạ, có bao giờ chịu tuân lệnh đâu?


Nó làm mụ khổ... mà còn mất hết danh giá gia đình. Nhưng nó cũng phải học, mụ sẽ cùng với cuộc đời dạy cho nó một bài học chứ? Nó là thứ gì mà có quyền đêm đi hoang ngoài đường, ngày chạy chơi công viên mãi trong khi thằng Vincenzo chúi mũi lo kiếm ăn? Nó gần đủ 18 tuổi rồi, đâu thể con nít vô trách nhiệm mãi?


Trong giấc mơ rõ ràng mụ nghe tiếng nó cười, thằng con tai họa, thằng con tội lỗi! Đồng ý ngay là bên Ý cũng thiếu gì những thằng con bất nhân, bất hiếu, phá hoại danh giá gia đình! Nhưng có đứa nào... như thằng Gino này? Nó có một tội quá lớn, không thể tha thứ dù mụ chưa thèm nhắc tới và chính nó thì lơ là, xem như không có gì. Khốn nạn bố chết còn nằm đó chưa chôn mà nó nỡ lòng nào bỏ đi chơi, không thèm nhìn lần chót người đã sinh thành ra nó? Có nằm mơ mụ cũng phải chửi nó, nguyền rủa nó cho tới tận cùng địa ngục...


Đúng lúc đó đèn nhà bếp bật sáng. Rõ ràng Lucia Santa vẳng nghe những bước chân lên thang và còn không muốn cho ai nghe thấy những tiếng thốt ra trong cơn mê sảng. May quá ngửng mặt lên thấy Octavia đang đứng sừng sững. Cũng may là mụ chưa kịp thốt những lời nguyền rủa thằng Gino, đứa con cưng nhất nhà.


Octavia mỉm cười bảo mẹ:


- Mẹ nằm mơ nói sảng gì nghe ghê quá? Con mới lên tới tầng hai đã nghe tiếng mẹ rồi!


- Mi đi pha giùm tao ly cà phê đi. Bữa nay không muốn xuống dưới đường chút nào hết.


Octavia hiểu ngay. Cái vụ hai mẹ con ngồi trò chuyện với nhau trong nhà bếp thì có đến cả ngàn lần chắc?


Hai mẹ con từng ngồi với nhau biết bao nhiêu đêm để lắng nghe từng tiếng ngáy, từng hơi thở của bọn nhỏ vọng sang, qua cánh cửa sổ thông hơi kia? Quen quá rồi! Cái thằng Gino vốn đã phá hoại từ bao lâu nay, từ ngày nó còn chui dưới gầm bàn núp mà? Người cũng như vật trong nhà này, Octavia đâu còn lạ?


Kìa là cái bàn để ủi đồ, dựng sẵn sàng trong góc nhà kế bên cửa sổ. Kìa là chiếc radio cổ lỗ, lắp cong vòng như nóc nhà thờ. Kìa là chiếc bàn buyarô với bao nhiêu ngăn kéo nhét đồ, từ chén đĩa đến khăn ăn, khuy áo, giấy lót...


Gọi là nhà bếp song Octavia từng ăn nơi đây, làm việc và sống cũng nội một nơi này. Biết bao nhiêu món đồ lỉnh kỉnh, bề bộn nhưng xa nó là nhớ, nhớ quá!


Căn nhà hiện thời của vợ chồng Octavia bên khu Bronx thì quá sạch, quá sang. Mặt bàn lót sứ và mấy cái ghế cũng xi bóng loáng. Ngay cái chậu rửa bát cũng láng trơn.


Octavia quen với căn nhà bếp này. Sau mỗi bữa ăn nó bừa bãi như một bãi chiến trường: nồi xoong dơ cả đống, chén đĩa nhầy nhụa những dầu ô liu và nước cốt. Chao ôi, chén đĩa dơ đâu có ít: đầy ngập một bồn rửa.


Octavia nhìn mẹ đang ngồi im lặng, sững sờ. Không phải riêng nét mặt và toàn thân bà mẹ như toát ra sự chán chường, mệt mỏi. Hồi xưa nếu thấy cảnh tượng này chắc nàng run sợ quá nhưng bây giờ thì Octavia cứ bình tĩnh như không. Xem vậy đó mà ngủ một giấc, sáng mai lại tỉnh táo, hăng hái như thường.


Tuy nhiên mắt thấy mẹ xem bộ mệt mỏi, bết bát, Octavia vẫn phải hỏi một câu:


- Mẹ... mẹ có sao không? Mẹ đau hả? Con đi kêu bác sĩ Barbato nghe?


Được thể, Lucia Santa rên rỉ một cách cay đắng và phường tuồng:


- Đúng, tao đau thật. Tao đau nặng, tao đau đớn vì con, tao hết muốn sống!


Miệng nói chán chường vậy... nhưng nói ra được là Lucia Santa thấy khỏe, mặt đã có sắc hồng. Octavia mỉm cười:


- Thế hả? Con thì nhớ nhà quá và nhớ nhất là những lời mẹ la, mẹ chửi tối ngày sáng đêm.


- Mi nói vậy chứ tao chửi rủa mi hồi nào? Mi là đứa con ngoan nhất nhà. Nếu đứa nào cũng như mi thì tao đâu có đau khổ?


- Mẹ nói vậy... chứ tụi nó con thấy có gì bậy đâu? Larry tuần nào chẳng đưa về cho mẹ ít tiền? Thằng Vincenzo lãnh lương về đưa mẹ nguyên phong bì chứ đâu có mở ra? Gino và hai đứa nhỏ đâu có dám lộn xộn? Vậy mẹ muốn gì nữa?


Nghe Octavia lý luận vậy, Lucia Santa ngồi thẳng người dậy, bao nhiêu vẻ mệt mỏi đi đâu mất hết. Mụ sừng sộ làm như sắp sửa gây lộn với ai, dáng điệu hùng hổ như một người suốt đời chỉ khoái có món gây gổ... mà lại giở tiếng mẹ đẻ vốn là thứ ngôn ngữ chua ngoa, cay độc nhất:


- Mi nói nghe hay đấy chứ? Hà hà... thằng Lorenzo con trai lớn nhất! Mấy đứa em mồ côi bố, mẹ phải nuôi và mỗi tuần nó thí cho được đúng $10. Bao nhiêu tiền kiếm được ở Nghiệp đoàn nó còn lo bao gái, nuôi mấy con điếm ranh con chứ? Thế nào cũng có ngày con vợ khốn khổ của nó nổi sùng giết chết ngay trên giường. Mi nhớ đi, nếu xảy ra đúng như vậy... tao không trách con Lousia chút nào hết, trước tòa tao sẽ không buộc nó một lời!


Octavia cười ha hả, chọc giận mẹ:


- Tưởng mẹ trách ai... chứ ông con Lorenzo yêu quý hả? Mẹ nói sao chứ hồi tối này nó vừa cho mẹ tấm giấy $10... mẹ quý báu nó đâu khác ông hoàng? Bộ mẹ chê tiền sao?


À, con nhà vô phép quá! Phải bắt nó câm miệng, nếu muốn "móc lò" thì mày móc lại tao sao nổi? Mày có đanh đá tục tằn thì cũng chỉ hời hợt lối Mỹ. Bằng thế nào con mẹ mày chính gốc Ý Đại Lợi? Nghĩ vậy nên Lucia Santa vẫn giở tiếng Ý chậm rãi nói:


- Tao tưởng mày đi lấy chồng đã bẩn cái trôn thì mồm miệng ăn nói phải sạch sẽ hơn phần nào chứ? Nào ngờ...


Nghe mẹ xài danh từ ví von ghê gớm quá, Octavia ngượng đỏ chín mặt. Lucia hài lòng thấy rõ.


Có tiếng chân bước ở phòng ngoài. Vincenzo bước vào nhà bếp, mặt mũi ngờ nghệch vì vừa ngủ dậy. Nó mặc áo thun quần dài, rõ ràng một người lớn nhưng đã lùn còn gầy ốm, cả người không thấy một chỗ thịt nào dư... râu quai nón nhưng chẳng khỏe mạnh chút nào. Nếu không quá gầy thì nét mặt Vincenzo xem hào hùng, bặm trợn lắm chứ? Miệng rộng, môi dày, mũi bự nhưng cặp mắt to đen không giấu được vẻ nhút nhát, khờ dại. Có mấy khi nó cười đâu, dù chỉ cười mỉm?


Tuy nhiên, điều làm Octavia lo ngại giùm nó là tính nết Vincenzo tự nhiên biến đổi hẳn. Hồi trước nó là thằng tính nết hiền hậu, dễ thương, lúc nào cũng cư xử, ăn nói đàng hoàng chững chạc mà hoàn toàn dung dị. Bây giờ dĩ nhiên mẹ bảo nó vẫn nghe lời cũng như vẫn nhã nhặn với mọi người nhưng bên trong cái vỏ ngoan ngoãn lịch sự đó ẩn chứa một vẻ cay đắng ngạo nghễ... đến là khó chịu. Thà nó hỗn láo ra mặt còn đỡ.


Nếu Octavia lo ngại cho nó thì chính Vincenzo cũng làm cho nàng khó chịu. Đúng là cả một thất bại, chán chường. Nàng mỉm cười cay đắng. Xét cho cùng thì trên đời này mấy ai không... thất bại, chán chường? Nàng nghĩ đến chồng, vào giờ này cũng ru rú một mình trong căn phòng bên Bronx hết đọc sách đến viết lách để đợi vợ về.


Vincenzo cằn nhằn cái điệu ngái ngủ. Nghe giọng nói nó đã vỡ hẳn nhưng sao vẫn có vẻ gì con nít, lè nhè: "Mẹ à... sao không đánh thức con dậy kìa? Con đã dặn bữa nay con phải đi chơi một chút mà? Phải gọi dậy đi làm thì khỏi dặn mẹ cũng kêu mau, kêu đúng giờ lắm!".


Octavia gắt lên:


- Mẹ buồn ngủ... mẹ cũng ngủ gục chứ bộ! Lo cho chúng mày bộ không đủ mệt chắc?


Nó chưa trả lời thì bà mẹ đã bênh:


- Xem kìa... có gì mà mi la nó? Nó làm việc quần quật cả tuần lễ mà? Vừa thấy mặt chị... chưa gì chị đã la rồi. Lại đây uống cà phê rồi ăn một cái gì cho đỡ đói đi con! Không chừng bà chị lại cưng chiều đấy!


- Mẹ kỳ quá... Mẹ giả dối, không thành thực chút nào...


Nàng còn gắt gỏng nữa nếu không nhìn thấy nét mặt Vincenzo. Làm như bị chị la và được mẹ bênh thoạt đầu nó xem bộ hả hê lắm nhưng thấy Octavia cười xòa thì Vincenzo mới hay nó bị mẹ vuốt nên chua chát với ý tưởng "kẻ la người vuốt" cho xong chuyện thì thôi. Bộ nó muốn vuốt thế nào cũng được, dễ dàng thế ư?


Sau đó ba mẹ con lại ngồi ăn uống chuyện vãn, những chuyện không đâu vào đâu nhưng phải vậy đời sống gia đình mới khỏi ngán, mới là người cùng một nhà chứ?


Cũng nhờ nói chuyện chơi mà nét mặt Vincenzo nhẹ nhõm hẳn, đã muốn lấy lại được vẻ hiền hậu ngày nào. Nghe Octavia kể chuyện được lên chức ở tiệm may nó khoái chí cười lớn và còn mang mấy chuyện ở sở ra giễu. Lúc bấy giờ nàng mới thấy rõ đi lấy chồng xa mẹ, xa em là tạo một cái gì mất mát trong sinh hoạt gia đình, vắng mặt một người mà buồn bã chung. Thiếu nàng ở gia đình ngay thằng Vincenzo cũng âu sầu mà?


Chính nàng đi lấy chồng có sung sướng, hạnh phúc đâu? Ít ra cũng không bằng lúc này, rõ ràng Octavia vừa mang lại niềm vui cho thằng em cô độc mà nét đau khổ hiện rõ trên khuôn mặt còn ngái ngủ.


Nàng thương em chứ... nhưng có làm gì được cho nó đâu? Làm thân con gái thì phải đi lấy chồng, trước sau cũng phải rời bỏ gia đình. Được một người chồng như Norman là tốt quá rồi, xóa sạch được bao nỗi ám ảnh lo sợ của một thời con gái. Hai đứa cùng biết tính toán cả, chưa có tiền thì có con làm gì vội? Lo làm ăn cả hai vợ chồng thì mấy hồi mà khá, chắc chắn phải khá.


Lúc Vincenzo mặc xong quần áo sửa soạn đi chơi nó được chị, được mẹ nhìn một cách cưng chiều, đằm thắm. Làm như cả hai mẹ con cùng có cảm tưởng nó là ông hoàng của mấy đứa con gái dưới phố. Nhiều cô sẽ mê nó, bạn bè có đứa nào không thương nó, một thằng con trai bản chất dễ thương, đàng hoàng như Vincenzo?


Nó diện đồ lớn hàng xẹc xanh đậm, thắt cà vạt nổi bật hai màu xanh đỏ và tối nay còn chải đầu kỹ càng, rẽ đường ngôi giữa phân hai mớ tóc đen đều đặn, ăn diện thế này là chỉ đi chơi với bạn gái nên Octavia nheo mắt hỏi:


- Mày đi chơi với bồ hả? Đứa nào đấy... sao không dẫn về nhà giới thiệu?


Tuy nhiên Lucia Santa còn thắc mắc nên nửa đùa nửa thật vặn hỏi con:


- Vincenzo... mày chọn con bồ người xứ sở mình, con nhà đàng hoàng chứ, không cặp với bọn gái Aí Nhĩ Lan mất nết bên đại lộ số 9 chứ?


Nó lấy làm khoái vì mẹ và chị săn đón đến bồ nên nhe răng cười làm bộ duyên dáng, được cả chục đứa bạn gái mê lên mê xuống vậy. Nhưng lúc soi gương để nắn lại nút cà vạt, Vincenzo nhìn kỹ bộ mặt trong gương và nụ cười giả tạo của nó... không rầu rĩ nét mặt.


Xưa nay ở nhà nó vẫn được xem là "một thằng kín đáo, nó làm gì chỉ có trời biết nên phải xem chừng... nó dám giấu năm bảy con bồ một lúc ở ngay sát bên mà cả nhà không hề hay biết". Dĩ nhiên được "ca ngợi đắt mèo" thì thằng con trai nào chẳng khoái cứ gì Vincenzo? Nhưng nó cũng đã thông minh để đặt câu hỏi làm sao họ có thể tin được một chuyện vô lý đến cùng độ như vậy kìa?


Trời ơi, ngày nào cũng làm quần quật từ bốn giờ chiều cho đến đúng nửa đêm, trọn tuần chỉ được nghỉ có mỗi một ngày lại nhằm ngày thứ hai... thì đi săn gái, mèo mỡ vào lúc nào được? Thời giờ đâu? Ngay bạn trai cùng lứa tuổi cũng kiếm không ra một thằng, còn nói gì bạn gái, bồ bịch? Gọi là quen biết chỉ có mấy ông già, mấy người đáng chú, đáng anh bốn năm nay cùng làm chung một chỗ là phòng Hàng hóa sở Hỏa xa!


Đó là điều đau khổ của Vincenzo. Nó không muốn ở nán lại nhà mà lật đật bỏ đi chơi.


Còn lại hai mẹ con, Lucia Santa nhóng hỏi Octavia:


- Quái, đêm hôm rồi mà thằng nhỏ còn đi đâu kìa? Nó đi chơi... nhưng đi chơi với những ai, ở đâu và làm những giống gì kia? Thằng Vincenzo nhà mình khờ khạo lắm, chơi với ai cũng bị chúng chơi gác chắc!


Octavia không trả lời mà ngồi dựa người ra ghế vớ cuốn sách mở ra đặt trước mặt, chỉ mong đánh được một giấc trên cái giường ngày xưa thì khỏe quá. Đâu được kìa? Giờ này trên căn phòng êm ả, láng coóng, sạch không một hạt bụi ở bên Bronx chắc chắn Norman đang vò võ một mình đợi vợ về. Căn phòng trải thảm thật êm, đèn chụp hắt ra ánh sáng thật dịu mắt, hắn sẽ ngồi đọc sách, ngồi viết cho đến khi thấy tiếng vợ về. Hắn sẽ chạy ra hỏi săn hỏi đón và sẵn sàng mở nụ cười kẻ cả, hỏi rằng: "Em về chơi với mẹ, với các em có vui không?" Sau đó chắc chắn sẽ là một nụ hôn hiền từ, nhẹ nhàng. Vợ chồng mà? Chỉ có vậy thôi.


Đang thả hồn theo dòng tưởng tượng bỗng đâu bà mẹ cắt ngang:


- Này mi có về thì về cho sớm nghe? Trễ quá không được đâu. Hồi này ăn cướp như rươi mà mi đi xe điện ngầm tao sợ quá!


- Ồ, mẹ đừng lo. Còn thiếu gì thì giờ? Con còn đang lo cho mẹ đây này. Không chừng con còn về nhà ở luôn ít ngày để trông nom tụi nhỏ cho mẹ nghỉ ngơi đỡ mệt một chút...


Lucia Santa nhún vai, từ chối thẳng:


- Thôi đi mi... còn chồng thì ráng chăm nom, săn sóc cho mình nó đã rồi. Bằng không lại như tao thì khổ một đời đấy, cho mi hay trước.


- Như mẹ cũng chẳng sao! Như mẹ con lại về ở với mẹ chứ sao?


Dĩ nhiên Octavia nói đùa, cười khanh khách cho mẹ vui. Vậy mà bà mẹ nhè nhìn chòng chọc, nhìn đăm đăm như muốn phanh phui một cái gì chứ không chịu tin con nói giỡn chơi. Có vậy Octavia mắc cỡ đỏ cả mặt. Biết thế nên Lucia Santa đánh trống lảng sang chuyện khác:


- Tao đang ngủ mi nhè kêu tao dậy vô duyên quá. Tao nằm mơ thấy sắp sửa nguyền rủa thằng con quỷ sứ, tưởng chừng như nguyền rủa nó thực vậy.


Octavia phải lên tiếng can mẹ:


- Thôi mẹ à... chuyện đó bỏ đi!


- Bỏ sao được? Nếu có trời, có đất... tao phải rủa cho nó bị trời tru đất diệt kìa!


Lucia Santa cúi đầu, đưa hai tay lên bưng mặt. Mệt mỏi chán chường đến vậy là cùng độ. Mụ nghiến răng kể lể day dứt:


-... Có đời thuở nào chôn bố mà thằng con lớn nhất bỏ đi chơi bao giờ! Thử hỏi ai đào tạo ra nó, ai nuôi nó ăn học mà chết đi nó không nỡ rỏ một giọt nước mắt? Chết thì chôn, nó không thèm ngó ngàng! Mi cứ bảo tao để cho nó về, đừng dánh, đừng mắng gì hết. Đúng, tao không làm gì nó... nhưng thằng quỷ sứ làm như không cần biết cái gì, kh^ng cần biết đến ai. Tao sợ nó điên đầu rồi, lại phải tống vào nhà thương điên như thằng cha nó mất.


Mi biết không, nó lẳng lặng mò về và làm như đứa câm, có mồm mà không biết nói vậy. Tao giận ứa gan mà phải cố giằn xuống vậy mà bực bội chịu hết nổi. Thằng Gino đâu phải con người? Nó là quân ác quỉ, quân trâu bò. Thấy mặt nó ai cũng phải chửi quân vô phúc... vậy mà nó dám vác mặt về nhà. Ăn, uống, ngủ... cứ như thường, xem như chẳng có chuyện gì! Vậy đó tao không nguyền rủa nó sao được? Con đứt ruột đẻ ra mà trong giấc mơ tao còn muốn thấy tận mắt nó chết tàn, chết mạt...


- Xem, mẹ làm gì mà rủa xả ghê thế? Nó làm như thương xót ông ấy lắm không bằng! Con thì con nói ngay là ghét như đào đất đổ đi, nhưng đưa đám vẫn đi như thường. Còn mẹ con thấy mẹ khóc lóc hồi nào? Thương xót mà vậy hả? Con hỏi thật trọn năm cuối cùng ở nhà thương điên mẹ có vào thăm ông ấy được một lần không? Đâu có?


Muốn cho bà mẹ chấm dứt mục rủa xả, Octavia phải phũ phàng đốp chát như thế đó. Có vậy mới chịu ngồi yên. Quả nhiên ngay sau đó hai mẹ con cùng nín lặng, ngồi nhấm nháp ly cà phê. Mãi sau, Octavia mới kiếm cách an ủi:


- Mẹ đừng sợ thằng Gino điên đầu. Nó tỉnh táo ra phết. Không chừng mai sau còn khá kia kìa!


- Đúng, mai sau nó sẽ khá chứ? Đi ăn cướp, giết người, đi ma cà bông chẳng hạn! Còn làm người lương thiện, kiếm ăn đàng hoàng nuôi vợ con thì cái mặt đó khá sao nổi?


Giọng Lucia Santa chua chát quá! Octavia phải vặn hỏi:


- Nữa... vẫn cái vụ làm ăn! Thì ra mẹ vẫn giận dữ với thằng Gino chỉ vì đi học về nó không chịu làm phụ, chỉ lo dông đi chơi, phải không? Vì nó cứng đầu, mẹ không kềm nó nổi chứ gì?


- Chứ còn gì? Nó còn ở cái nhà này thì còn ai kềm được nó, ngoài tao? Hay là mi cũng nghĩ như nó... là rồi đây chẳng ai kềm nó nổi? Nó là vương là tướng gì mà đòi ăn không, ăn hỏng mãn đời? Đâu có được, mi? Tao còn lạ gì cái tật ăn chơi dông dài của nó. Chừng biết được những nỗi khó khăn của cuộc đời thì chỉ có chết! Chơi cho lắm, sung sướng quá là vậy đó. Đời tao đã bị rồi, tao phải dạy nó. Nó phải học ngay cái gương của tao đây này, khỏi học đâu xa...


- Đâu được... mẹ nói vậy không được...


Ngần ngại, do dự một lát, Octavia mới nói tiếp:


- Như thằng Larry đó! Mẹ lo lắng cho nó tới vậy nhé...


- Vậy thì làm sao? Thằng Lorenzo làm sao?


- Nó làm sao thì mẹ biết chứ? Đại khái cũng gần như một thứ găng tơ, tiếng là đi thâu tiền Nghiệp đoàn chứ nghiệp đoàn quái gì?


Lucia Santa trợn mắt lên:


- Mi nói gì vậy? "Găng tơ" gì thằng Lorenzo? Đến cầm roi nạt bọn con nít nhà này tao cũng không thèm nhờ đến thứ gà chết đó!


- Ủa, ra mẹ vẫn nghĩ như vậy thật? Không ngờ mẹ lại ngây thơ cỡ đó! Mọi khi cái gì mẹ cũng biết mà?


Vừa nói Octavia vừa lắc đầu chán nản. Bà mẹ lơ đãng nhấp một ngụm cà phê thở dài: "Mày phải biết nó đâu còn ở cái nhà này? Nó đâu còn là con của tao". Octavia quay mặt đi chỗ khác mà bà mẹ đâu có hay? Bà vẫn cứ than thở:


- Nhà này có đứa nào làm tao buồn phiền, khổ sở là thằng Gino. Nói đâu xa ngay cái công việc tao kiếm cho nó ở tiệm chạp phô nhẹ nhàng là thế mà nó nhè làm được vỏn vẹn hai ngày. Đúng hai ngày là bỏ đi! Người ta có công có việc dám làm tới năm chục năm. Còn ông con tôi thì... hai ngày đúng!


Octavia cười ha hả:


- Có hai ngày thôi? Nhưng tự ý nó bỏ... hay bị người ta đuổi?


- Chuyện như vậy đó mày cười được? Có gì đáng cười? Dĩ nhiên đi làm cho người ta mà làm cái điệu đó... không đuổi sao được? Ở trường ra còn đi đá bóng đã, rồi mới đến làm. Nó tưởng đâu cửa tiệm người ta cần phải có nó, phải đợi nó đến, lúc nào nó đến mới được phép mở cửa chắc? Không có nó người ta không làm ăn, buôn bán được chắc? Vậy chỉ có hai ngày người ta tống cổ đi phải lắm!


- Thôi được... Để con nói cho nó hiểu. Mà chừng nào nó về?


- À, cái đó còn tùy. Ở nhà này nó làm tướng, nó đi về tùy thích. Có thể ngay bây giờ... mà ba giờ khuya cũng là! Tao không hiểu tụi chúng nó tụ họp làm cái gì ở ngoài đường, ngoài phố cũng lê la khuya khoắt như vậy? Tao đứng cửa sổ nhìn xuống thấy đủ hết. Chúng ngồi bực cửa nói chuyện còn dai hơn mấy mụ già nữa kìa!


- Mẹ không biết thì con cũng đến chịu...


Octavia lắc đầu dợm đứng lên sửa soạn đi về. Lucia Santa cũng đứng lên lo dọn dẹp bàn ghế, ly tách. Mẹ con từ biệt nhau, thản nhiên kẻ đi người ở. Khỏi có mục hôn hít dặn dò.


Octavia thản nhiên bước ra làm như có chút chuyện đi đâu một lát và sẽ trở về ngay vậy. Trên nhà Lucia Santa đứng cửa sổ nhìn theo bóng đứa con cho đến khi nó đi khuất, cho đến khi nó rời đại lộ số 10, đi tới ga xe điện ngầm.


 


Chương 19


Cuộc đời tươi đẹp như thế này, được chính xứ sở này hậu đãi đến thế, được hưởng thụ quá mức dự tưởng thì còn than thở kêu ca nỗi gì? Bên Âu châu có giặc, nào Anh - Pháp - Đức đua nhau nướng quân như điên... ngay ông Mussolini còn dám xài sang biết bao nhiêu xương máu con em thì đám dân Ý sống lây lất chen chúc trọn khu Tây Nữu Ước có kẻ nào không ăn nên làm ra đến no bóc ké?


Thời buổi kinh tế khủng hoảng đã qua rồi, có gia đình nào kiếm không đủ ăn? Tất cả đều thừa thãi đến độ khỏi phải ăn bám xã hội, thấy mặt mấy đấng điều tra viên Sở Cứu tế có quyền đuổi đi gấp. Có gia đình nào không chuẩn bị rời bỏ khu ổ chuột này, tậu nhà bên Long Island ở cho sung sướng?


Có thể nói họ làm giàu nhờ giúp phương tiện cho những người khác. Bên Âu châu còn chiến tranh là nơi đây hãng xưởng nào cũng cần người làm, cần quá nhiều người nên công việc ê hề cho cả đám tay mơ và những thằng quen làm biếng, gây chuyện lộn xộn nhất. Xưa nay chỉ có mỗi dịp này là đám dân cùng đinh ở bên đây đỡ khổ, nhiều thằng còn làm giàu nhờ chiến tranh.


Đám dân Ý ở đại lộ số 10 Nữu Ước đa số gốc gác từ mấy tỉnh miền Nam, không Sicily thì Naples nên đối với họ dù Mussolini có thắng hay bại cũng chẳng ăn nhằm gì! Đất mẹ quả xa xôi quá, đâu có nghĩa gì với họ vì họ có yêu nước bao giờ? Mà yêu đất mẹ làm sao nổi? Bao nhiêu thế kỷ liền, nhà cầm quyền nào cũng tự đặt làm đối thủ, hành hạ ông cha họ đến đau khổ cất đầu không lên. Nghèo hèn mà bị đám nhà giàu bắt nạt, phỉ nhổ... còn bị mấy ông lớn La Mã rút rỉa đến tận xương. Sang được đến đất Mỹ là yên trí có hy vọng làm giàu!


Vậy mà có một người vẫn chưa được hài lòng. Đó là Teresina Coccalitti. Thời buổi cần người làm như vùng này đâu thể tiếp tục khai mấy đứa con thất nghiệp hết... mà làm sao lãnh mãi tiền cứu tế xã hội? Mụ phải hối hả chạy hàng xách, buôn bán chợ đen: đường từng bao bự, dầu mỡ thì cả thùng và quần áo thì hết bành này tới kiện khác. Hồi này mụ Teresina hay ưa rỉ tai bồ Lucia Santa: "Cho bồ hay... rồi đây thế nào cũng có một ngày..." Nhưng một ngày làm sao, bao giờ tới thì mụ bí mật đưa tay lên miệng "suỵt... suỵt ". Mụ chỉ tiết lộ có thế. Mụ định nói gì mà úp mở? Động viên đi lính chắc? Cũng chả sao. Bao nhiêu gia đình ở đại lộ số 10 này mới có một nhà có con đi lính. Có gì đâu mà lo?


Sự thật thì Lucia Santa thời giờ đâu mà hỏi. Mụ còn mắc kiếm tiền, mắc hốt bạc. Có bao giờ kiếm tiền như hồi này? Trẻ con nhà mụ đi học về là đứa nào cũng lo kiếm tiền thêm hết. Ngay hai đứa nhỏ nhất là thằng Sal và bé Lena còn "bắt" được việc làm ngày một buổi ở hãng thuốc tây mới mở bên đại lộ số 9, còn Vincenzo dĩ nhiên tuần lễ làm đủ bảy ngày, khỏi cần nghỉ. Nếu mấy thằng bên Âu châu khoái chiến tranh, đánh giết nhau thì cứ tha hồ đánh giết nữa đi. Có đánh đến tan nát Lucia Santa cũng khỏi cần. Mụ chỉ còn kẹt mấy người bà con thân thuộc bên Ý... nhưng cái làng nhãi nhép, vô giá trị đó thì ai thèm đụng tới mà lo?


Mụ chỉ còn mối bận tâm duy nhất là thằng con khó dạy Gino vẫn ở không ăn chơi. Cho nó chơi hết năm học này nữa đi. Tháng giêng tới học hết lớp trung học là bắt buộc phải tốt nghiệp, để xem nó còn nói mắc học hành nữa hết? Gửi gấm nó đi làm đâu cũng uổng công, uổng lời vì chỉ mấy ngày sau là đã bị đuổi cổ rồi.


Không lẽ nó không giúp được việc gì? Chẳng hạn như thằng Vincenzo để quên gói thức ăn trưa mà không nhờ được nó đưa tới sở Hỏa xa cho thằng anh được sao? Thấy nó đã đeo găng tay, cầm cây gậy tính đi đánh bóng, Lucia Santa phải giang tay chặn thằng Gino lại bảo "Mày mang ngay tới sở cho anh mày đi".


Gói đồ ăn giấy nâu xem nó dơ dáy thật, nhưng mụ vẫn ép nó phải cầm lấy, phải làm. Bộ nó là ông vua con sao mà ở không ăn chơi, mẹ nhờ có chút chuyện dám chê dơ dáy? Gino viện cớ:


- Sợ trễ quá má?


- Trễ cái gì? Mày có làm gì đâu mà sợ trễ? Mày sợ trễ giờ đi hỏi vợ hay... hết giờ mang tiền gửi băng? Hay mày có hẹn với ông chủ nào để đi làm?


- Kìa, việc gì mẹ phải nói như vậy? Ở sở cũng bán đồ ăn nữa mà?


Thằng Gino thế này thì mất dạy quá. Mụ nói thật chua chát:


- Mày là thằng không có đầu óc. Thằng Vincenzo lo làm ăn tối ngày giúp đỡ tao nuôi các em, trong đó có mày. Nó đâu dám chơi bời lêu lổng như mày? Vậy mà có bao giờ tao thấy mày rủ thằng anh cô độc đi chơi cho nó đỡ buồn? Bây giờ nhờ mày mang tới cho nó gói đồ ăn mà mày cũng từ chối thì mày bất nhân quá! Thôi mày muốn đánh bóng thì đi mà đánh với mấy thằng mất dạy cho sướng. Để tao mang tới cho nó cũng được.


Bị mẹ nói móc quá ngay giữa đường, Gino đành phải cầm lấy gói đồ ăn. Mặt mẹ nó xem hả hê quá càng làm Gino tức thêm. Nhưng bề nào cũng còn thằng Vincenzo. Nó phải mang đi cho thằng anh đang đói chứ?


Nhanh như cắt, nó chạy vùn vụt, chạy trên đại lộ số 10 cho tới đường 37 mới rẽ sang đại lộ số 9. Giữa trưa nắng phải chạy nhanh như bay thế này mới khoái! Hồi còn nhỏ nó chẳng từng cố hết sức "bay" khỏi mặt đất và cho là có thể dư sức bay thật tình sao? Bây giờ thì lớn đầu quá rồi! Vậy mà tới gần sở thằng anh, nó cố tung bổng gói đồ ăn lên trên không rồi bay tới chụp dính.


Gino bước vào thang máy. Công sở gì đâu mà toàn ngửi mùi ổ chuột! Gã gác thang máy mặc đồng phục xem dơ dáy quá, chỗ tay áo còn bày đặt mấy vạch vàng ngòng ngoèo như con giun. Gã chậm chạp mở cửa thang máy cho Gino nhảy vọt ra, chạy tuốt đến một văn phòng ở đầu hành lang đằng kia.


Đứng ở ngoài nhìn vào văn phòng, Gino chợt có cảm giác lành lạnh. Đời nó rồi cũng đến chôn chặt nơi đây sao? Biết bao nhiêu bàn buyarô sắp ngay hàng thẳng lối, bên trên là cả dãy máy tính, máy chữ đang cho ra ào ào những dọc số dài. Sử dụng máy là những viên chức, ông nào cũng mặc đồ lớn chững chạc, ca vát nới lỏng ra cho dễ chịu.


Giữa tiếng máy chạy rào rào, ông nào cũng chăm chú làm, tất cả đều nhiều tuổi hơn Vincenzo nhiều. Cả gian phòng rộng lớn chỉ có ánh đèn mờ mờ, trừ chỗ quầy chất đầy những tấm vé. Bàn buyarô nào cũng phải có ngọn đèn chụp nho nhỏ. Ánh sáng bên ngoài không lọt vào nổi văn phòng nên Gino có cảm tưởng những người làm việc ở đây như chui trong một nấm mộ khổng lồ mà phía dưới ầm ầm tiếng xe lửa đổi toa, dồn toa. Vì chưa vào đây bao giờ nên Gino nhìn dáo dác một lúc mới kiếm ra chỗ Vincenzo ngồi.


Trong tất cả những người làm văn phòng chỉ một mình Vincenzo không mặc đồ vét. Nó mặc sơ mi trần lại chọn màu sẫm để hai, ba ngày mới phải thay một lần. Mớ tóc quăn đen sẫm của nó trông như ươn ướt nước. Nhìn thằng anh, Gino thấy rõ công việc nó làm chậm chạp, khó khăn hơn những người khác mặc dù Vincenzo rất chăm chú trong khi các bạn đồng nghiệp chỉ ơ hờ như người máy cũng xong việc.


Đúng lúc ấy, Vincenzo ngước lên nhìn về phía Gino nhưng mắt nó vẫn ngơ ngác như không thấy. Nó đốt điếu thuốc hút. In hình những người đang ngồi bên trong cũng không ai nhìn thấy nó luôn. Chừng nhìn lại mới hay nó đứng trong vùng bóng tối của hành lang. Gino xăng xái bước vào, đi ngang dãy bàn buyarô ngoài cùng, lọt vào vùng sáng đai vàng vọt. Như đang có ánh sáng bị chắn bóng, bao nhiêu cái đầu ngẩng lên. Vincenzo cũng ngẩng lên.


Vừa thấy Gino, rõ ràng khuôn mặt Vincenzo sáng rõ. Nó nhe răng cười thật tươi như hồi nào hai đứa còn bé. Gino cười tung gói đồ ăn cho Vincenzo chụp lấy điệu nghệ như chụp bóng rồi hớn hở bước tới cạnh buyarô anh.


- Cám ơn nghe nhỏ!


Mấy người đang ngồi đánh máy bên cạnh ngước lên, Vincenzo giới thiệu khơi khơi:


- Thằng em ruột tôi đây nè, mấy bồ...


Thấy giọng thằng anh hân hoan và hai người lên tiếng chào "chú nhỏ", Gino tự nhiên thấy lúng túng. Nó nhìn xuống chiếc quần cao bồi xanh của mình và chiếc áo thun trắng cộc tay và chính nó cũng thấy lạc lõng, lấc cấc thế nào ấy.


Sếp chủ sự mặt xám cất tiếng oang oang: "Hóa đơn hàng hóa đâu? Lẹ lên chứ? Trễ rồi nghe các cha ". Sếp bước tới bàn Vincenzo thảy ra một mớ giấy tờ, rõ ra người nhà nước mẫn cán và cằn nhằn: "Xem, chú mày làm chậm quá đó nghe ".


Sếp nói là quay lưng đi, nhưng Vincenzo vẫn nói với theo:


- Lát nữa mấy người nghỉ ăn trưa, tôi làm ráng chút là rồi chứ gì?


Gino lật đật quay ra. Vincenzo đứng dậy đưa em ra khỏi văn phòng, đưa tới chỗ thang máy. Trong khi chờ đợi chiếc thang máy cũ kỹ như lồng sắt được kéo lên ken két, Vincenzo thân mật vỗ vai Gino:


- Mày đi băng ngang khu nhà ga về cho gần... miễn đừng xớn xác để đầu máy ủi bể đít. Cảm ơn chú mày mang đồ nghe. Bữa nay thứ bảy mày đã đi đánh bóng chưa?


Hai anh em đứng đợi thang máy khá lâu. Gino muốn đi phắt cho rồi vì nãy giờ Vincenzo cứ nôn nóng, ngó chừng trở lại văn phòng xem ông chủ sự có việc gì cần tò mò ra ngay chỗ Gino đứng lúc nãy nhìn theo. Cửa thang máy mở ra là nó nhào vào sau khi từ biệt thằng anh. "Lát nữa nếu ngủ dậy kịp thì thế nào cũng chơi chứ?"


Thang máy gì đâu xuống chậm quá. Chậm rề rề mà còn nồng nặc mùi mốc meo, ổ chuột hôi hám làm Gino phát ớn! Vừa tới đất là nó hối hả chạy ra ngoài trời trưa nắng, nắng tháng chín tươi màu và ấm áp biết mấy. Đây là không gian thoải mái của nó.


Dù có băng ngang khu nhà ga về cho gần đúng như Vincenzo căn dặn, Gino cũng không nhớ tới thằng anh nữa. Bất cần cẩn thận, nó vừa chạy vừa nhảy, lo tránh từng đường ray ngang dọc như ổ nhện. Chân nó bước thoăn thoắt như máy trên những cây "tà vẹt", tay phải còn điệu bộ thu thu vào ngực như cầu thủ túc cầu ôm bóng chạy tới gôn vậy. Đụng một đường ray là có chầu té bể mặt mà Gino "bay" càng ngày càng nhanh. Có chiếc đầu máy xe lửa nào đằng xa chạy tới đụng đầu mà nó còn cố tình đợi phút chót, lù lù trước mặt mới khẽ nhảy tạt sang một bên, không bên phải thì bên trái. Việc gì mà phải sợ hãi, lúng túng nào?


Gino còn có ý muốn chạy đua với đầu máy xe lửa là khác. Vừa vặn có chiếc đầu máy chạy húc đằng sau đít. Nó hăm hở mở tốc lực, hay chân bay như máy trên các "tà vẹt". Cúi cổ khom người để chạy cho nhanh... Đâu được? Gã tài xế nhè cho đầu máy chạy nhanh thêm, thúc còi rối rít đằng sau đít. Gino đành phải nhảy tạt qua một bên, "cho phép" nó chạy trước vậy. Gã tài xế cho đầu máy lướt đi, chạy ngang Gino còn nhìn nó một phát xem thú vị lắm.


Nó vượt qua thì Gino bám đằng sau, có gì lạ? Nó cắm cổ rượt miết theo đầu máy. Cho đến lúc gã tài xế cho chạy tuốt vào khúc rẽ, chắc để kéo những toa xe hàng màu nâu màu vàng đang chờ đằng sân ga hàng hóa... nghĩa là trước mắt nó lại trống trơn thì Gino mới chịu ngừng chân chạy.


Ôi cha là nó thở! Mệt muốn đứt hơi luôn, mệt chịu hết nổi. Mồ hôi tuôn ra như tắm, thân ướt đẫm chiếc áo thun len trắng. Đã mệt lại đói bụng, lại khát nước quá mất... Nhưng về gần đến nhà rồi!


Gino thấy khỏe, hào hứng hẳn. Nó vùn vụt bỏ đường ray chạy cắt ngang, chạy theo con đường mòn từ trông sân ga ra ngoài đại lộ số 10. Tới khúc này băng ra là đụng công viên Chelsea chứ gì?


Đúng vậy. Quen quá rồi mà? Vừa lọt vòng thành nhà ga mặt Gino đã sáng lên khi thấy đám bồ bịch đang vác gậy quật bóng huỳnh huỵch. Dĩ nhiên chúng phải đợi nó rồi!


(còn tiếp)


Nguồn: Đất tiền đất bạc. Tiểu thuyết của Mario Puzo. Ngọc Thứ Lang dịch. Xuất bản lần đầu tại Sài Gòn, 1973. NXB Văn học, 2002.


 


 

Mục lục:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Hà Nội xưa và nay - Bạch Diện Nguyễn Văn Cư 28.03.2017
Cuốn theo chiều gió - Margaret Munnerlyn Mitchell 26.03.2017
Huế ngày ấy - Lê Khánh Căn 23.03.2017
Đám cưới không có giấy giá thú - Ma Văn Kháng 20.03.2017
Chim gọi nắng - Hoài Anh 16.03.2017
Hòn đất - Anh Đức 14.03.2017
Một chuyện chép ở bệnh viện - Anh Đức 14.03.2017
Báu vật của đời - Mạc Ngôn 09.03.2017
Bố già (The Godfather) - Mario Gianluigi Puzo 09.03.2017
Mẫn và tôi - Phan Tứ 09.03.2017
xem thêm »