tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 18531497
29.12.2015
Tư liệu
Tượng Trần Hưng Đạo của Phạm Thông tại bến Bạch Đằng Sài Gòn

Nhắc đến điêu khắc gia Phạm Thông, ai cũng nghĩ ngay đến bức tượng Trần Hưng Đạo để đời nằm ở công trường Mê Linh, cuối đường Hai Bà Trưng, sát bờ sông Sài Gòn. Ít người để ý một chi tiết rằng tượng đài các anh hùng dân tộc ở Việt Nam khá nhiều: Quang Trung, Lê Lợi, Hai Bà Trưng…, nhưng ở những tỉnh thành khác nhau thì lại có hình tượng khác nhau của vị các anh hùng đó. Chỉ riêng có tượng Trần Hưng Đạo thì ở ba thành phố lớn là Sài Gòn, Vũng Tàu và Qui Nhơn đều dùng chung một mẫu tượng của Phạm Thông. Hơn thế nữa, hình như mọi người Việt từ Nam chí Bắc đều mặc định rằng đó là hình tượng tiêu biểu của một trong những chiến binh lỗi lạc nhất của dân tộc, đã hơn một lần đại phá quân Mông Cổ hùng mạnh vào đời Trần.


Phạm Thông tốt nghiệp Đại Học Mỹ Thuật Sài Gòn vào năm 1965. Thời đi học anh thiên về hội họa nhiều hơn là điêu khắc. Anh cho biết tượng Trần Hưng Đạo là tác phẩm đầu tay của mình sau khi ra trường, năm đó anh mới 24 tuổi. Vào năm 1967, binh chủng Hải Quân và Hội Đưc Thánh Trần tổ chức cuộc thi tạc tượng Trần Hưng Đạo – Thánh Tổ Hải Quân Việt Nam- để đặt vào vị trí công trường Mê Linh thay cho tượng Hai Bà Trưng. Có 13 đồ án đã được nộp để dự thi, và anh Phạm Thông là người thắng giải. Lúc đầu, đồ án của anh là tượng ngồi nghiên cứu binh thư yếu lược chứ không phải đứng. Nhưng khi bắt tay vào việc, ý tưởng Ngài chỉ xuống sông Sài Gòn ngay vị trí Bến Bạch Đằng có vẻ sống động và phù hợp hơn, nên anh đã quyết định chuyển thiết kế thành mẫu tượng như hiện nay. Bức tượng xi măng cao gần 6 mét, đứng trên một bục lăng trụ tam giác cao 10 mét. Việc phải đặt tượng trên một lăng trụ tam giác khá hẹp này là vì anh phải tận dụng lại vị trí kiềng ba chân đã đặt tượng Hai Bà Trưng ngày trước. Trong cái khó ló cái… hay, vì tam giác cũng là hình dạng của mũi thuyền, nên tượng Ngài như đang đứng chỉ huy trước mũi thuyền vậy.


Phạm Thông kể lại rằng Đại Tá Trần Văn Chơn là người chủ trì dự án đã cho thực hiện mọi việc hết sức nghiêm túc. Ngày động thổ, ông đã yêu cầu anh ba giờ sáng phải có mặt để cùng ông cúng bái. Các tàu hải quân phải treo cờ của Đức Thánh Trần vào ngày này. Nhưng chàng nghệ sĩ trẻ Phạm Thông thì lại còn ham vui lắm. Đồ án lý ra chỉ thực hiện trong vài tháng, nhưng rốt cuộc kéo dài một năm. Anh còn nhớ trong ngày khánh thành, 8 giờ sáng là bắt đầu mà 5 giờ sáng anh còn trèo trên tượng, đục đẽo, sửa chữa. Có một vài chỗ sửa không kịp, phải dùng giấy carton sơn màu đắp vá tạm!


Rồi bức tượng Đức Thánh Trần nhanh chóng được người dân Miền Nam chấp nhận, kính yêu. Một niềm tự hào mà tác giả chưa chắc đã hình dung ra đầy đủ. Khi được hỏi anh đã thực hiện tiếp hai phiên bản ở Vũng Tàu và Qui Nhơn vào lúc nào, anh Phạm Thông cho biết là binh chủng hải quân (Quân đội Sài Gòn) đã làm chứ không phải anh. Lúc đó anh cũng đã là lính của Cục Tâm Lý Chiến. Anh không thích vị trí đặt tượng ở Vũng Tàu lắm, vì Đức Thánh Trần chỉ… ra đường chứ không phải ra biển! Anh còn chưa có dịp ngắm phiên bản bức tượng đặt ở Qui Nhơn nữa. Cũng ít có người biết anh còn làm một bức tượng anh hùng dân tộc khác nữa, đó là tượng Quang Trung đặt ngay tại Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung Hóc Môn.


 


Ly Le Facebook ngày 29-12-2015

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Thực hư chuyện cha ruột Thái sư Trần Thủ Độ - Kiều Mai Sơn 30.03.2017
Nguyễn Phúc Khoát - Tư liệu 28.03.2017
Việt Nam qua ghi chép người phương Tây: Uy thế của Võ vương - Lê Nguyễn 28.03.2017
Việt Nam qua ghi chép người phương Tây: Phủ Võ vương qua mắt y sĩ phương Tây - Lê Nguyễn 27.03.2017
'Văn Thánh' đất Gia Định xưa giờ ở đâu? - Hồ Tường 27.03.2017
Sài Gòn cà phê chó mèo: 'một cún khác đã nghếch chân tè tiếp' - Tư liệu 26.03.2017
Không vỉa hè, những con đường bắt người Sài Gòn đi bộ 'phải phạm luật giao thông' - Nhiều tác giả 24.03.2017
Tôn Vũ (Tôn Tử) & Binh pháp Tôn Tử - Tư liệu 23.03.2017
Tôn Tẫn, Bàng Quyên - Tư liệu 23.03.2017
Danh nhân Đông Tây kim cổ (3) - Lương Văn Hồng 23.03.2017
xem thêm »