tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21270460
Những bài báo
17.11.2015
Nhiều tác giả
Tiểu thuyết mới nhất của Nguyễn Khắc Phục: Hỗn độn viết về nạn tha hóa

Hỗn độn- Đứa con tinh thần tâm đắc của Nguyễn Khắc Phục


Căn bệnh quan trọng nhất mà tác giả muốn treo biển cảnh báo đến xã hội chính là sự thối rữa, què quặt cả thể chất lẫn tâm hồn trong cõi u mê, tối tăm, giả trá, nhăm nhe biến người thành ngợm, biến ma quỷ và phường vô lại thành những đấng mũ cao áo dài…


Đang điều trị bệnh ung thư phổi, nhà văn Nguyễn Khắc Phục vẫn cho ra đời cuốn tiểu thuyết mới mang tên “Hỗn độn”. Chỉ ra những trật tự trong hỗn độn và nêu lên ý nghĩa của kiếp nhân sinh, cuốn tiểu thuyết vừa giới thiệu đã gây ấn tượng mạnh với người đọc.


Thoái hóa tinh thần mới đáng sợ


Tiểu thuyết “Hỗn độn” - dày 616 trang, NXB Hội Nhà văn ấn hành - có thể xem là cuốn tiểu thuyết ấn tượng nhất trong giai đoạn văn học đương đại mấy năm gần đây. Ngay từ những trang đầu, độc giả sẽ thấy nhà văn Nguyễn Khắc Phục hẳn đã dành nhiều năm tâm huyết, trăn trở và có thể xem “Hỗn độn” là đứa con tinh thần lớn nhất, tâm đắc nhất trong sự nghiệp văn chương của ông.


Rơm - nhân vật chính - không chỉ là tên mà còn là một dạng tồn tại, một giống loài, một chủng tộc, một giai đoạn phát triển, là “những ai bị xóa bỏ hay tự xóa bỏ toàn bộ nhân thân, gốc rễ, ký ức, tương lai…”, là “biến thái cuối cùng của kiếp người”…


“… Mà chúng cũng không buồn tìm hiểu xem cái danh xưng “Rơm” xuất hiện từ lúc nào, do ai và vì sao? Rơm cũng chả bao giờ băn khoăn là vì cơn cớ nào, y lại có cái tên này? Y chỉ thật sự để ý khi lần đầu tiên nghe nàng bảo. Nàng cũng là một Rơm. Lúc đầu Rơm tưởng nàng nói đùa. Sau gặng mãi, nàng vẫn khăng khăng. Em - Rơm. Anh - Rơm. Chúng ta - Rơm. Rơm ớ người, cố tra mọi thứ tự điển. Chả thấy ở đâu nói đến người Rơm. Rơm đành tra trên mạng. A, hóa ra có thời thiên hạ gọi những đồng bào của Rơm vất vưởng bên góc trời viễn xứ giữa cái thời đảo thiên nghịch địa là “bọn đầu đen”, rồi ở đâu đó, họ lại thay cái danh xưng ấy bằng “bọn xù”... (trích tiểu thuyết “Hỗn độn”).


“Hỗn độn” miêu tả một cách trần trụi số phận những kiếp người bị xua đuổi hoặc trốn chạy, rơi vào tình trạng vô thừa nhận không riêng trên những miền đất hứa mà còn ngay tại nơi “chôn nhau cắt rốn”, những số kiếp long đong, vật vờ… Trong cấu trúc lộn ngược bắt đầu từ Zz, tác giả gọi tên những nhân vật không giống ai với người Rơm, anh Hề, Người Mê, Vong Mũ Sắt, Con Tin, Kỳ Ngông, Người Xanh, Ngợm Xám...


Địa danh trong “Hỗn độn” cũng không giống ai, như: Ngõ Vong, Rốn Rồng, Vườn Tỏi thuộc tổng Yên Mà Quên, cầu Một Nhịp, thành phố Quỷ, Quảng trường 00 giờ, xứ Lạc Quốc… Thế nhưng, “Hỗn độn” không phải là không gian hoang tưởng với những nhân vật từ hành trạng cho đến tính cách, nhân cách, số phận có phần kỳ dị, lạc lõng mà thực chất rất nhiều sự thật cuộc sống được phơi bày.


Căn bệnh quan trọng nhất mà tác giả muốn treo biển cảnh báo đến xã hội chính là sự thối rữa, què quặt cả thể chất lẫn tâm hồn trong cõi u mê, tối tăm, giả trá, nhăm nhe biến người thành ngợm, biến ma quỷ và phường vô lại thành những đấng mũ cao áo dài…


Phải chăng con người ai cũng như Rơm, chua xót, cay đắng, tự mổ xẻ đến kiệt cùng, phơi bày đến hết cả tốt - xấu, trắng - đen của chính mình, cô độc, bất lực và trôi dần về phía “lỗ thủng thời gian”…? Phải chăng càng lầy bao nhiêu trong cuộc đời, lại bấy nhiêu khao khát về một tình yêu tuyệt đối?


Nhà văn Nguyễn Khắc Phục (sinh năm 1947 tại Sài Gòn) quê gốc làng Nhang Cát, xã Cát Thành, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định. Ông coi cõi văn thơ của mình là “ngôi đền thiêng” mà ông một đời thờ phụng, theo đuổi. Bởi ở đó, ông là một nhà văn cảm thấy mình phải có trách nhiệm lớn với cuộc đời, với khát khao làm ra những tác phẩm có ích.


“Vâng, cái kiếp người với tất cả thâm trầm, biến cải trong ái, ố, hỷ, nộ… chính là cốt liệu quan trọng nhất làm nên tác phẩm, chất men gây hứng khởi cho văn sĩ (và cả buồn vui, bi phẫn cùng hy vọng). Đó cũng là điểm quy chiếu để ta xem nhà văn nhìn đời, nhìn người, nhìn thế sự xoay vần ra sao, yêu cái gì, ghét cái gì, muốn cái gì phải chết, phải bị diệt vong, cái gì phải được tôn vinh, tồn tại, phát triển và thăng hoa…” - nhà văn Nguyễn Khắc Phục bày tỏ.


Sống lạc quan cả khi mắc bệnh hiểm nghèo


Những năm gần đây, nhà văn Nguyễn Khắc Phục ngụ trong một căn nhà nhỏ lánh xa nội đô Hà Nội, tập trung sáng tác và vẽ tranh. Bên cạnh ông hiện có một “nàng thơ” đồng hành, tri kỷ và cũng là người vợ tha thiết gắn bó, chăm sóc ông những năm cuối đời.


Trang Thanh làm thơ, từng một thời nổi lên trong làng thơ trẻ phía Bắc. Về sống chung với nhau, chị sinh cho nhà văn Nguyễn Khắc Phục một cậu con trai khỏe mạnh, trắng trẻo, bụ bẫm. Dường như đó chính là liều “thần dược” hiệu quả hơn tất thảy phương thuốc, cho nhà văn sức mạnh vượt qua mọi trở ngại, bệnh tật và tuổi tác.


Nguyễn Khắc Phục nằm viện điều trị ung thư phổi, theo vợ ông, đến nay đã tròn 5 tháng. Bệnh nan y nhưng ông không hề run sợ; không kêu ca than vãn về sự mệt mỏi, đau đớn. Ông không khó chịu, nhăn nhó dù với căn bệnh này, các thủ tục xét nghiệm phải thực hiện gần như là hằng tuần. Bạn bè đến thăm lúc nào cũng thấy ông cười, tếu táo đủ thứ chuyện và làm thơ con cóc trêu vợ. Ông chỉ thấy sốt ruột vì nằm viện thì mất quá nhiều thời gian, trong khi còn rất nhiều việc phải làm.


Trang Thanh cho biết nhà văn Nguyễn Khắc Phục chỉ chịu nằm lại viện khi nào không đứng dậy mà đi nổi nữa. Còn đi được là ông đòi “trốn” về nhà để chơi với con cho đỡ nhớ, để… ngồi máy tính, không viết được gì thì cũng đọc tin tức hay chí ít cũng thoải mái ngẫm nghĩ về mọi điều.


Nhiều lúc thấy chồng quá mệt, đi vài bước phải dừng lại thở dốc, thậm chí phải truyền máu, albumin…, Trang Thanh thuyết phục ông ở lại bệnh viện để bác sĩ tiện theo dõi. Thế nhưng,  ông vẫn nằng nặc đòi về. Chị muốn chồng yên tâm chữa bệnh nhưng dường như quá nhiều ý tưởng lúc nào cũng sôi sục trong đầu khiến ông cứ muốn làm hết việc này đến việc khác.


Trang Thanh cho rằng Nguyễn Khắc Phục còn có thể “trốn viện” về ngồi trước máy tính được lúc này là phúc lớn với mẹ con chị. Ông chưa bao giờ thấy mệt mỏi với những công việc mà mình tâm huyết.


“Vua kịch bản” lễ hội


Nguyễn Khắc Phục được biết đến không chỉ là một nhà văn, ông còn nổi tiếng trên nhiều lĩnh vực: kịch bản sân khấu, kịch bản phim truyện điện ảnh, phim truyện truyền hình, kịch bản lễ hội và khảo cứu. Ông được mệnh danh là “vua kịch bản” lễ hội văn hóa tầm cỡ quốc gia.


Nguyễn Khắc Phục đã viết 12 cuốn tiểu thuyết, 12 kịch bản phim, 70 kịch bản sân khấu được các nhà hát dàn dựng, công diễn. Ông còn viết vài chục kịch bản lễ hội, trong đó có 2 kịch bản khai mạc và bế mạc Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Nguyễn Khắc Phục làm việc nghiêm túc và miệt mài, như ông từng nói: “Chỉ cần 2 cốc bia hơi Hà Nội và bát bún bung là có thể viết cả ngày…”.


Hòa Bình


nld.com.vn


Nguyễn Khắc Phục ra mắt tiểu thuyết về sự tha hóa


Trong tác phẩm "Hỗn độn", nhà văn bày tỏ dự cảm về sự tha hóa nhân phẩm, mô tả chúng như một đại dịch đang phình ra chiếm lĩnh phần nhân tính.


Tiểu thuyết có cấu trúc lộn ngược, giống cái tên Hỗn độn. Tác phẩm bắt đầu từ phần Zz (chứ không bắt đầu bằng A, B, C), mở ra các nhân vật, địa danh không theo trật tự thông thường.


Không gian tác phẩm giống chốn hoang tưởng với Ngõ Vong, Rốn Rồng, Vườn Tỏi, xứ Lạc Quốc... Các nhân vật đều gợi sự kỳ dị, lạc lõng như người Rơm, anh Hề, Người Mê, Vong Mũ Sắt, Con Tin, Người Xanh, ngợm Xám...


Nhân vật chính là Rơm - một kẻ tự nhận sứ mệnh "phao tin" về hạnh phúc, tình yêu, những điều tốt đẹp của cuộc đời. Nhưng không biết từ bao giờ, Rơm bị ném vào mớ hỗn độn, tối tăm, bị giật dây như tên hề trong vở kịch. Ở đâu, trong tình huống bi đát hay đáng cười cợt, Rơm luôn là một kẻ cô độc, bất lực. Sự trớ trêu đó khiến Rơm có cơ hội chia sẻ tâm tư với bao cuộc đời thê thảm như Anh Hề, Kỳ Ngôn, nhà văn Hồn Bướm, Con Tin...


Trên cái nền hỗn độn ấy, những thân phận người được phơi bày. Các nhân vật hoang mang với sự tồn tại của mình, không biết thực ra mình được đưa đến cõi đời để sống làm người, hay để bị đọa đày cả thể chất lẫn tâm hồn.


Thông qua những nhân vật đau khổ, Nguyễn Khắc Phục vẽ ra một hiện thực xã hội chua xót, đưa ra những dự cảm bất an về sự tha hóa của nhân phẩm con người. Ông mô tả cái xấu như một đại dịch đang xâm thực, sự tăm tối đang phình ra chiếm lĩnh nhân tính.


Hỗn độn là tiểu thuyết tâm đắc của Nguyễn Khắc Phục - ông vua kịch bản sân khấu, lễ hội. Ông mất 10 năm để hoàn thành đứa con tinh thần này. Thời gian gần đây, Nguyễn Khắc Phục phát hiện bị ung thư phổi. Trong lúc chiến đấu với tử thần, ông quyết tâm đưa đứa con tinh thần mà mình chăm chút đến với bạn đọc. Tác phẩm mới được nhà xuất bản Hội Nhà văn và Bách Việt Books phát hành. Buổi ra mắt sách dự kiến tổ chức vào ngày 25/11/2015.


Lam Thu


giaitri.vnexpress.net


Nhà văn Nguyễn Khắc Phục: "Con người tôi nó dở hơi lắm!"


Có lẽ trong số văn nghệ sĩ ở ta, ít có người nào có cường độ làm việc nhiều như nhà văn Nguyễn Khắc Phục. Mấy năm gần đây, ông nổi tiếng với vai trò là "chuyên gia sản xuất kịch bản lễ hội", viết kịch bản phim,  làm phim, viết lời bình...


    Biển động sóng gào trong “Con mắt bão”


Đi lại khắp nước, đi để khảo sát  tư liệu, để chọn bối cảnh, để thực hiện "hợp đồng"..., lúc nào ông cũng tự bảo: Sau việc này mình sẽ nghỉ, nhưng công việc nó cứ lôi mình đi. Nhân dịp Hãng Phim truyền hình Hải Phòng vừa ra mắt bộ phim "Con mắt bão"- kỷ niệm 40 năm ''Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không'' và cũng là để đón sự kiện Năm du lịch quốc gia Đồng bằng sông Hồng (tâm điểm là Hải Phòng), dựa theo kịch bản của nhà văn Nguyễn Khắc Phục, Lao Động Cuối tuần đã có cuộc trò chuyện với ông:


- Thưa, có thể nói "Con mắt bão" là bộ phim mang đậm chất anh hùng ca của Hải Phòng, ông là người thành Nam, sống ở Hà Nội mà lại viết về những câu chuyện ở Hải Phòng, liệu có ổn?


- Tôi học Trường Trung cấp Hàng hải năm 1965 ở Hải Phòng, tham gia vào đội tàu vận tải biển… Năm 1967, trước khi ra mặt trận, tôi có viết kịch bản "Người tự giã cuối cùng" và đạo diễn Đặng Nhật Minh đã dựng thành phim "Những ngôi sao biển". Bộ phim không thành công, nhưng dù sao cũng là một dấu mốc: Đó là phim truyện nhựa đầu tiên về đường biển VN. Cũng năm 1967, tôi viết trường ca "Con mắt bão", từ đó có ý định viết kịch bản phim, nhưng đúng là phải đến sau ngần ấy năm mới thực hiện được ý nguyện này. Đây là loại phim khó "gặm" lắm.


Vừa tốn kém, công phu lại khó ăn khách vì nó là phim truyện, nhưng lại vừa mang tính chính luận và tính tư liệu rất nhiều. Cũng may, bộ phim dài 20 tập này được nhiều người đón nhận,  đặc biệt là người dân Hải Phòng. Phim kéo dài trong khoảng thời gian 1965 - 1975 - thời gian khá quyết liệt ở Hải Phòng. Trong chiến tranh thì phải rà phá thủy lôi, chống phong tỏa của giặc, trong sản xuất thì diễn ra khoán hộ (cùng thời gian Vĩnh Phúc làm theo mô hình của ông Kim Ngọc). Giữa bối cảnh ấy, có nhiều câu chuyện giữa người ra đi và người ở lại, tình yêu đôi lứa với hạnh phúc, khổ đau; những mối quan hệ đan xen giữa xung đột và yêu thương... đã được êkíp làm phim thực hiện khá ấn tượng.


- Ông có (và bị) tiếng là viết nhiều kịch bản lễ hội. Trong khi đó, phần lớn người dân đều kêu ca về lễ hội ở ta: "100 cái như một", ông nghĩ sao về nhận xét ấy?


- Có viết 1.000 kịch bản khác nhau, nhưng cách làm như hiện nay thì sự kiện diễn ra giống hệt nhau là điều đương nhiên. Mọi người kêu ca là đúng. Một trong những vấn đề lớn nhất về mặt văn hóa lễ hội ở ta  là sự thực hiện rất cẩu thả, lười  biếng và với tư duy dịch vụ. Biến tất cả các lễ hội thành thứ dịch vụ. Ai đó có viết hay đến mấy, độc đáo đến mấy thì cũng thế thôi. Tôi viết  kịch bản đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, bối cảnh là ở  hồ Tây, bởi hồ Tây là nơi tập trung nhiều tinh hoa văn hóa của Thăng Long; vậy mà lại đưa về SVĐ Mỹ Đình để làm như Olympic Bắc Kinh thì còn ra làm sao nữa? Múa may quay cuồng, mang mấy dải lụa, nhảy lên nhảy xuống…


Tôi cũng đã trình bày rõ ý tưởng là làm ở hồ Tây còn là một dịp làm sạch hồ nữa: Lấy kinh phí tổ chức lễ hội mà vét lòng hồ, giải  tỏa những thứ lằng nhằng ở xung quanh hồ và trên mặt nước đi, trả lại nét thơ mộng (còn sót lại) vốn có của nó.. Nhưng tôi nói thì ai nghe?


- Là tác giả, ông lại cam chịu cho đứa con của mình bị đối xử như thế sao?


- Làm thế nào được? Mỗi lễ hội nhỏ thì cũng vài tỉ, lớn thì vài chục tỉ. Tôi can thiệp thế nào được!  


- Vậy, theo ông, làm thế nào để khắc phục tình trạng "biến lễ hội thành dịch vụ" cũng như khiến mọi người có trách nhiệm nhiều hơn?


- Những người có trách nhiệm và văn nghệ sĩ phải thay đổi suy nghĩ, chứ biết làm thế nào.


- Thì ông vẫn làm đủ các việc đấy thôi. Rất nhiều sự kiện gắn với cái tên Nguyễn Khắc Phục...


- Không có tài để làm việc lớn, không có quyền để làm việc mình muốn. Chỉ còn biết tận dụng mỗi cơ hội dù rất nhỏ nhoi, làm được việc gì có ích thì làm. Vậy thì phải cố mà làm thôi! Con người tôi nó dở hơi lắm!


- ... Và cái "sự dở hơi" ấy đôi khi cũng khiến cho ai đó nhíu mày?


- Tôi biết. Ở hội thảo sân khấu với đề tài lịch sử, tôi chỉ dám lưu ý quý vị đồng nghiệp của mình rằng, trong lúc các chiến sĩ hải quân đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của tổ quốc trước hiểm họa xâm lược, bằng toàn bộ tâm huyết, sức lực- kể cả bằng mạng sống của mình- thì mỗi vở kịch lịch sử của chúng ta phải góp phần vào sự nghiệp thiêng liêng ấy bằng cách cổ vũ, động viên, tôn vinh và truyền thêm cảm hứng anh hùng, cảm hứng yêu nước cho khán giả của mình! Nghĩa là phải biến mỗi vở kịch lịch sử thành một vũ khí để chiến đấu.


- Lâu lâu không thấy tác phẩm văn học nào của nhà văn Nguyễn Khắc Phục. Ông bỏ hẳn nghề viết văn sao?


- Làm sao mà bỏ được!? Tôi sắp in phần I cuốn tiểu thuyết "Hỗn độn".


- "Hỗn độn" trong cuộc sống, trong tâm hồn của ông, hay là điều gì "to tát" hơn thế?


- Hỗn độn gồm 3 phần: "Người rơm", "Lỗ thủng thời gian"  và "Đàn giải oan". Viết cả rồi, nhưng bây giờ chỉ đủ sức để lo in phần I thôi.


- Ông có theo dõi văn đàn VN? Ông có nhận xét gì về tình hình văn thơ ở ta hiện nay?


- Tuy không có nhiều thời giờ, vả lại tôi cũng không có "khiếu" thẩm định văn chương, nhưng qua những gì tôi được biết thì rõ ràng giới sáng tác văn thơ ở ta tuy với các mức độ thành công, sự vật vã, cường độ, cách thức, thái độ nhìn nhận khác nhau, nhưng  đều đang hăm hở tìm tòi, cách tân từ ý tưởng (tư tưởng - triết lý, quan niệm thẩm mỹ, cách nghĩ ngợi), phương pháp thể hiện đến hình thức, cấu tứ tác phẩm, kể cả việc tìm tòi sáng tạo những hình thức mới mẻ (việc trình diễn thơ mới đây của một nhà thơ trẻ tại Nhà hát Lớn Hà Nội là một thí dụ sống động, rất đáng trân trọng).


Đặc biệt điều này thể hiện rất mạnh mẽ, sôi nổi trong sự kết nối giữa các văn nghệ sĩ thuộc nhiều  lĩnh vực nghệ thuật (ngôn ngữ nghệ thuật đặc trưng theo quan niệm truyền thống) khác nhau, đang tạo nên một bầu không khí sáng tạo mới mẻ, trẻ trung và quyến rũ. Nhưng trên hết, tôi nhận ra ở phần lớn các đồng nghiệp của mình tình cảm mãnh liệt gắn bó với vận mệnh đất nước - quê hương - con người VN trong cái nhìn ấm áp, tỉnh táo và ngày càng sâu sắc, thấu triệt hơn, kể cả khi đối mặt với những điều bất ổn của cuộc sống hôm nay. Và đặc biệt là sự xả thân sôi sục cho những gì mà mình coi là quan trọng nhất, thiêng liêng nhất! 


- Có lúc ông cạo trọc tóc, có lúc lại để  dài ngang vai... Tóc có liên quan gì đến tâm trạng hoặc thái độ sống của ông trong từng giai đoạn không?


- Hồi cạo trọc, tưởng là như vậy sẽ thiết lập lại trật tự con người mình vì nhìn kỹ thấy mình thừa nhiều thứ, trước hết là tóc. Nhưng cạo rồi nó vẫn mọc tiếp tục, thế có nghĩa là cái thừa ấy vẫn còn, vẫn tiếp tục mọc ra...; cạo thêm một hồi, thấy mệt mỏi, thế là để nguyên vậy thôi. Trong "Hỗn độn" cũng nói đến chuyện xuống tóc của nhân vật chính: Y không định thệ phát, cũng không định đi tu mà chỉ thấy thừa nhiều thứ, mà cụ thể nhất là tóc...


Và có lẽ, xét về một khía cạnh nào đó hoặc theo một tiêu chuẩn nào đó của cuộc sống ngày hôm nay, nhà văn Nguyễn Khắc Phục tự nhận mình là người "dở hơi" là hoàn toàn có lý. Ông dở hơi đến mức làm việc quần quật quanh năm ngày tháng, đến tận giờ cũng không có nổi một căn nhà nhỏ. Câu chuyện giữa chúng tôi luôn bị ngắt quãng bởi các cuộc điện thoại người ta gọi đến ông:  Lúc thì  tỉnh Điện Biên mời lên khảo sát địa hình, tư liệu để tổ chức sự kiện 60 năm Điện Biên Phủ vào năm 2014; khi  thì lãnh đạo Làng văn hóa Đồng Mô hỏi ý kiến về lễ hạ cây nêu vào mồng 7 tết sắp đến… Tại buổi lễ này, sẽ có "Thông điệp mùa xuân 2013"...


- Và thêm một điều dở hơi nữa ở ông già này là: "Càng cố càng cảm thấy mình dở hơi". Vậy thì làm làm gì?


- "Dở hơi còn hơn ngồi không!".


Nguyễn Khắc Phục là tác giả của 12 cuốn tiểu thuyết, trên 80 kịch bản sân khấu được các nhà hát tầm cỡ quốc gia dàn dựng, hàng chục kịch bản phim được các  hãng phim  trong nước đưa lên màn ảnh, hàng chục kịch bản lễ hội lớn của đất nước. Các phim tiêu biểu: "Chiến trường chia nửa vầng trăng", "Sơn ca trong thành phố", "Tự thú trước bình minh", "Nhiệm vụ hoa hồng", "Lạc cầm thứ mười ba"..., chưa kể những phim truyền hình nhiều tập "Những nẻo đường phù sa", "Những đứa con thành phố", "Bình minh châu thổ", "Lời thề đất Mũi" và đặc biệt phim "Bọn trẻ" đã được trao huy chương Vàng cho kịch bản văn học trong Liên hoan phim quốc tế Á - Phi năm 1994. Ông còn là tác giả trường ca "Kể chuyện ăn cốm giữa sân"...


 


laodong.com.vn 12-2012

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Văn hóa ẩm thực: Phở - món đồ ăn bằng bánh thái nhỏ nấu với thịt bò - Trịnh Quang Dũng 11.12.2017
Văn hóa Ẩm thực: Phở Việt - Kỳ 3: Phở - Trịnh Quang Dũng 10.12.2017
Boris Pasternak Giải Nobel về văn học năm 1958 - Thân Trọng Sơn 09.12.2017
Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân - Tư liệu sưu tầm 02.12.2017
Pilates là gì? Lịch sử môn thể thao thời thượng Pilates - Triệu Thiên Hương 01.12.2017
Vĩnh biệt nhà văn Nguyễn Gia Nùng - Triệu Xuân 27.11.2017
Kỳ vọng cường quốc của Trung Quốc chỉ là 'lâu đài trên cát'? - Tư liệu 25.11.2017
Goncourt 2017 thuộc về nhà văn kiêm đạo diễn Eric Vuillard - Tư liệu 25.11.2017
Nhà văn Nguyễn Thị Anh Thư - Người luôn ẩn mình sau những trang văn - Đỗ Ngọc Yên 24.11.2017
Thầy trò đời nay với thầy trò xưa - Phan Khôi 19.11.2017
xem thêm »