tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19680575
Những bài báo
28.08.2015
Nhiều tác giả
Sách in lậu: ăn cướp công tác giả! Bách Việt bị tố in lậu sách


Vòng luẩn quẩn của ngành xuất bản Việt gây hại quyền tác giả



Nạn in lậu, mập mờ trong số lượng bản in, thiếu kiến thức về bản quyền ở lĩnh vực xuất bản... là tác nhân khiến tác giả Việt chịu thiệt thòi và chưa được tôn trọng.



Giới làm sách tìm cách tự cứu mình trong cuộc chiến chống in lậu



Ngày 26/8 tại TP HCM diễn ra buổi tọa đàm "Quyền tác giả trong lĩnh vực xuất bản". Buổi này có sự tham gia của các đơn vị làm sách tư nhân, các nhà sách ở TP HCM... Ông Vũ Ngọc Hoan - Phó cục trưởng Cục Bản quyền tác giả và ông Lê Hoàng - Phó chủ tịch Hội Xuất Bản Việt Nam chủ trì tọa đàm.



Đây là dịp đại diện Cục Bản quyền tác giả phổ biến kiến thức pháp luật về bản quyền cho hội viên trong Hội xuất bản (văn phòng đại diện phía Nam). Nội dung phổ biến xoay quanh những quy định, hệ thống pháp luật về quyền tác giả, mối quan hệ giữa quyền tác giả với ngành xuất bản.



Ông Vũ Ngọc Hoan cho biết từ khi ký kết các hiệp định thương mại với Mỹ, Việt Nam cũng bị đưa vào danh sách theo dõi hàng năm về việc thực thi bản quyền tác giả trên các lĩnh vực. Trong đó, theo báo cáo số liệu của Mỹ, lĩnh vực xuất bản thuộc số ngành bị xâm phạm quyền tác giả nhiều nhất.



"Bí mật tư duy triệu phú" bản thật (bên trái) được in với chất lượng in và giấy cao cấp hơn nhưng lại có giá bán thấp hơn sách in lậu (hai cuốn bên phải).



Cuốn "Bí mật tư duy triệu phú" bản thật (bên trái) được in với chất lượng in và giấy cao cấp hơn nhưng lại có giá bán thấp hơn sách in lậu (hai cuốn bên phải).



Ngoài ra, sức mua sách của người Việt Nam bị đánh giá là thấp so với nhiều nước. Hàng năm, cả nước xuất bản hơn 30.000 đầu sách với hơn 300 triệu bản sách, trong đó, sách giáo khoa chiếm khoảng 80%. Chi tiêu cho việc mua sách tính bình quân đầu người là 2,5 - 3 USD mỗi năm. "Quá thấp so với các nước trên thế giới. Ở các nước phát triển như Đức, Pháp là khoảng 300 USD trên đầu người, Trung Quốc là 10 USD", ông Hoan nói. Giá sách trong nước cũng bị cho là còn tùy tiện, dẫn đến tình trạng giá cả lung tung, cạnh tranh thiếu lành mạnh...



Dù Việt Nam có trang bị đủ hệ thống pháp lý về bảo hộ quyền tác giả, việc thực thi còn rất yếu, chưa đạt yêu cầu. Việc xử lý nạn in lậu hoành hành của cơ quan chức năng gần đây có mạnh tay nhưng chưa thấm tháp vào đâu so với thực tế. Số lượng Nhà xuất bản Việt Nam chưa nhiều, quy mô chưa lớn, chức năng nhà xuất bản còn bị lẫn lộn với đơn vị liên kết, nhà phát hành. Nhà xuất bản cũng bị các đơn vị đối tác thao túng dẫn đến các vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực sách vẫn phổ biến.



Những điều này làm phương hại đến các đơn vị, và trong số đó, tác giả là người bị xâm hại quyền lợi nhiều nhất. Thực trạng tiêu cực và vòng luẩn quẩn của ngành xuất bản trong nước khiến quyền tác giả chưa được tôn trọng thực sự.



Một vấn đề khiến không ít tác giả bức xúc từ lâu là việc thanh toán tiền nhuận bút tác phẩm của họ bị xâm hại vì bối cảnh mập mờ của ngành xuất bản. Nhiều số liệu về lượng bản in được đơn vị làm sách nêu ra chỉ khoảng 1.000 - 2.000 bản. Trong khi thực tế, lượng sách in và được tiêu thụ trên thị trường lại vượt xa con số được công khai. Tác giả không chỉ hưởng nhuận bút khá thấp từ lần in đầu mà còn có thể bị mất cả phần nhuận bút sách tái bản.



Theo ông Vũ Ngọc Hoan, chỉ khi nào các đơn vị làm sách đều tính tiền nhuận bút cho tác giả trên số lượng sách tiêu thụ thực sự thì lúc đó quyền lợi của tác giả mới được đảm bảo. Tuy nhiên, điều này là điểm khó của ngành xuất bản, vì trong nước việc công bố các thông tin, số liệu phát hành sách còn dựa trên cảm tính, chưa minh bạch như nhiều quốc gia.



Với thực trạng ngành xuất bản trong nước bị thiếu thông tin trầm trọng về vấn đề tác quyền và bảo hộ quyền tác giả, ông Lê Hoàng cho biết Hiệp hội Xuất bản đề xuất ý tưởng xây dựng Trung tâm thông tin bản quyền trong thời gian sắp tới. Đây được kỳ vọng là cơ sở dữ liệu đầy đủ để tra cứu thông tin liên quan đến vấn đề bản quyền, tác quyền sách. Đồng thời, cơ quan này sẽ tiếp nhận đăng ký và công bố thông tin về quyền sở hữu của tác giả cùng chủ sở hữu sách, người thừa kế bản quyền. Các đơn vị mua tác quyền đều có thể công bố thông tin ở đây khi cần tìm sách phục vụ cho quá trình giao dịch.



Ông Đồng Phước Vinh - đại diện của Trung tâm sách Ybook, người ấp ủ đề án xây dựng trung tâm thông tin - chia sẻ: "Sắp tới, khi Việt Nam và ký TPP (Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương) với Mỹ thì một thị trường lớn như Amazon vào Việt Nam ký ebook không phải là chuyện viển vông. Nếu chúng ta có một trung tâm sở hữu khoảng 300.000 tên sách thì vị thế khi đàm phán tác quyền với Amazon khác hẳn, đồng thời, còn đảm bảo được quyền lợi cho các tác giả và ngành xuất bản trong nước khi họ ủy quyền cho trung tâm vấn đề giao dịch tác quyền".



Thất Sơn



giaitri.vnexpress.net



Bách Việt bị tố vi phạm hợp đồng



Sách chỉ được công ty sách Bách Việt in 1.000 cuốn nhưng tác giả Lê Hữu Nam đã mua đến 945 cuốn. Trong khi tác giả cần mua thêm sách từ chính Bách Việt để làm từ thiện thì Bách Việt viện lý do không còn sách để bán và không chịu tái bản.



Thế nhưng sách trên thị trường vẫn còn rất nhiều, điều đó khiến tác giả nghi ngờ số lượng in tác phẩm của mình không chỉ là 1.000 cuốn theo hợp đồng. Đó là trường hợp tác phẩm Mật ngữ rừng xanh của tác giả Lê Hữu Nam khi ký hợp đồng xuất bản với công ty sách Bách Việt.



Nhuận bút 1 triệu, mua sách gần 40 triệu đồng



Theo đơn tố cáo của tác giả Lê Hữu Nam gửi đến các cơ quan báo chí và các cơ quan quản lý xuất bản, thì vào ngày 29/12/2014, Lê Hữu Nam ký hợp đồng với công ty sách Bách Việt (có văn phòng chính tại Hà Nội) về việc xuất bản cuốn Mật ngữ rừng xanh (tên tạm gọi trong hợp đồng là Tiếng gọi từ đại ngàn).



Trong đó có ghi rõ là số lượng in lần đầu 1.000 cuốn, nhuận bút tác giả là 10% tính theo giá bìa, tái bản sẽ được hưởng nhuận bút tiếp.



Cuốn Mật ngữ rừng xanh có giá bìa là 75 ngàn đồng, như vậy tác giả nhận được nhuận bút cho số lượng in 1.000 cuốn là 1.069.000 đồng. Tác giả rất vui vẻ nhận số nhuận bút này.



Tác giả Lê Hữu Nam bị bệnh tim bẩm sinh rất mệt mỏi khi sách của anh bị công ty sách Bách Việt vi phạm hợp đồng



Tuy nhiên, hai bên còn ký kết một phụ lục hợp đồng cho cuốn Mật ngữ rừng xanh, do ông Lê Thanh Huy (Giám đốc sách Bách Việt) ký với tác giả. Theo đó, tác giả mua của Bách Việt 750 cuốn Mật ngữ rừng xanh với mức chiết khấu 37%. Như vậy Lê Hữu Nam phải trả cho Bách Việt số tiền là 35.437.500 đồng.



Ngoài 750 cuốn Mật ngữ rừng xanh mua theo “phụ lục hợp đồng”, Lê Hữu Nam còn mua thêm 125 cuốn (phiếu chi số PC01006) và được Bách Việt tặng thêm 50 cuốn (10 cuốn cho tác giả theo hợp đồng, 40 cuốn để tặng truyền thông).



Ngày 19/8/2015, Lê Hữu Nam còn đặt mua trên mạng tiki.vn 20 cuốn nâng tổng số sách mà tác giả mua và được tặng lên đến 945 cuốn.



Cần mua sách mới biết bị “hố hàng”



Cuốn Mật ngữ rừng xanh phát hành ngày 9/7/2015 với thông điệp bảo vệ môi trường và muông thú nên được một số tổ chức xã hội và từ thiện quan tâm. Sau ngày ra mắt sách, Lê Hữu Nam cần thêm 300 cuốn (không tính 945 cuốn đã nêu trên) để cung cấp cho các tổ chức kêu gọi bảo vệ môi trường, động vật quý hiếm.



Tác giả đã liên lạc với Công ty sách Bách Việt nhiều lần qua trao đổi trực tiếp hoặc gửi E-mail nhưng Bách Việt không “cung cấp” Mật ngữ rừng xanh cho tác giả. Để có sách cho các sự kiện của mình, tác giả đã liên lạc với các đơn vị phát hành lại Mật ngữ rừng xanh của Bách Việt.



Khi liên lạc với các nhà phát hành, Lê Hữu Nam được biết, Công ty Phát hành sách FAHASA nhập 300 cuốn Mật ngữ rừng xanh, Phương Nam nhập khoảng 80 cuốn. Chưa kể Mật ngữ rừng xanh còn được bán ở nhiều nhà phát hành khác, như Vinabook, Tiki…



Lê Hữu Nam khẳng định: “Tôi đã mua 945/1.000 cuốn Mật ngữ rừng xanh, không lẽ nào sách trên thị trường lại còn nhiều đến vậy? Mục đích của tôi là đang cần sách cho các sự kiện từ thiện.



Bách Việt đã không màng đến mục đích này, lại còn chẳng quan tâm đến sức khỏe của tôi vốn dĩ quá yếu không thể nghĩ ngợi lo lắng nhiều. Tôi không hiểu tại sao Bách Việt viện lý do không còn sách, né tránh việc tái bản, vi phạm hợp đồng, đi ngược lại tinh thần hợp tác và coi rẻ sức lao động của tác giả”.



Lê Hữu Nam đã gửi yêu cầu Bách Việt tái bản tối thiểu 1.000 cuốn Mật ngữ rừng xanh trước ngày 26/8, nhưng đến ngày 26/8 tác giả mới nhận được hồi âm qua E-mail với thông tin không rõ ràng. Ngày 27/8, Lê Hữu Nam đã nhờ luật sư soạn văn bản gửi đến Bách Việt đề nghị thanh lý hợp đồng trước thời hạn.



Tác giả Lê Hữu Nam sinh năm 1986, hiện làm phóng viên tại báo Tiếp thị Gia đình ở TP.HCM, anh bị mắc bệnh tim bẩm sinh với chứng “không có vách ngăn tâm thất”.



Ngoài tác phẩm Mật ngữ rừng xanh, Lê Hữu Nam còn là tác giả của Con đến như một phép màu được Phương Nam book ấn hành. Sắp tới, NXB Trẻ sẽ in của Lê Hữu Nam tập truyện Những gam màu hồi sinh và tập tản văn Sài Gòn cà phê ngọt đắng (in chung với Lưu Quang Minh).



Hoàng Nhân



Thể thao & Văn hóa


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Biển Đông lại sắp…dậy sóng!? - Nguyễn Hồng Lam 22.06.2017
Nhà báo Nguyễn Công Khế nói về những 'điều cấm kỵ' - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
Nghề báo lắm hiểm nguy - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
‘IS đã chính thức thừa nhận thất bại’ - Nhiều tác giả 22.06.2017
Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước' - Nhiều tác giả 21.06.2017
Kiếp sau tôi vẫn chọn nghề báo - Trần Thị Sánh 21.06.2017
Muôn lần bất diệt con người! - Lưu Trọng Văn 19.06.2017
Tôi là dân Quận 3 - Sơn Trà - Võ Kim Ngân 19.06.2017
Làm báo thuở thanh xuân - Trịnh Bích Ngân 19.06.2017
Từ Trường thi Gia Định đến Nhà văn hóa Thanh niên - Hồ Tường 18.06.2017
xem thêm »