tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19337223
20.08.2015
Nhiều tác giả
Nhà thờ Kẻ Sặt, một công trình kiến trúc đẹp ở Bình Giang, Hải Dương


Nhà thờ Kẻ Sặt



Xem hình ảnh Nhà thờ Kẻ sặt qua đường link: http://xuandienhannom.blogspot.com/2012/12/tham-ke-sat-lang-chau-khe-va-lang-hoa.html



Làng Tráng Liệt, nôm gọi là Kẻ Sặt, Thế kỷ XVI thuộc huyện Đường An, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương, nay thuộc thị trấn Kẻ Sặt, huyện Bình Giang. Theo lịch sử Thiên chúa giáo, cha cố đầu tiên đến đấy truyền đạo vào năm 1523. Số người theo đạo Thiên chúa ở đây phát triển khá nhanh nên đến năm 1630 đã lập thành giáo xứ Kẻ Sặt.



Hiện nay, giáo xứ Kẻ Sặt thuộc địa phận huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương. Kẻ Sặt lại nằm giữa hai địa phận Hà Nội, Bắc Ninh nên giáo dân ở Hưng Yên, Bắc Ninh, Hà Nội đều có thể về Sặt dự lễ hội, tạo cho lễ hội nơi đây đông vui vào bậc nhất vùng tả ngạn sông Hồng.



Xứ đạo Kẻ Sặt cũng như những xứ đạo khác, công tác tổ chức bao giờ cũng chặt chẽ và cụ thể. Đứng đầu giáo xứ là Cha xứ, dưới Cha cả có ông Trùm cả, dưới Trùm cả có hai ông Trùm hai và các ông Trương bà Trương phụ trách từng việc. Để giúp Cha xứ hành đạo còn có Ban hành giáo. Giáo dân các giáo khu được tổ chức như sau:



Hội tràng hạt, tập hợp giáo dân từ 35 tuổi trở lên. Hội chân kiệu, mỗi khu một hội. Hội phường trống: Nam từ 11-15 tuổi. Hội ca đoàn: Làm nhiệm vụ hát phục vụ thánh lễ, tuổi từ 18-30. Hội kim nhạc: Phụ trách về lễ nhạc, nhạc cụ chủ yếu là kèn đồng. Mỗi hội có một hội trưởng, hàng năm bầu lại một lần.



Mỗi năm, giáo xứ có những mùa lễ hội: Lễ Phục sinh vào tháng 2 hoặc 3 tuỳ theo năm nhuận hay không.



Lễ tháng hoa kính Đức Mẹ tháng 5. Lễ kính Đức Mẹ Mân Côi quan thầy Giáo xứ vào ngày 7 tháng 10



Lễ cầu hồn vào ngày 1 tháng 11. Lễ Giáng sinh tức lễ Noel vào ngày 25-12. Trong những mùa lễ của một năm thì có lễ Giáng sinh là lễ lớn nhất.



Để chuẩn bị cho lễ Giáng sinh, con chiên (giáo d ân)đi làm ăn ở các nơi đều về quê mừng sinh nhật Chúa và đoàn tụ gia đình, tạo nên không khí nhộn nhịp náo nức. Nhà nhà tổng vệ sinh, đường phố ngõ xóm trang trí đèn hoa, các cửa hàng bày bán quà No-el,nhà thờ được tu chỉnh,trang trí đ èn sao,hang đá và cây thông thật là lộng lẫy.



Trước ngày lễ một tuần, toàn thể giáo dân tập trung làm lễ đài ở nhà thờ lớn, tu tạo hang đá Bê-lem, nơi chúa ra đời, dựng cây thông No -el, làm ngôi sao chiếu mệnh của chúa treo tháp giữa nhà thờ.



Nhưng ngày trước để chuẩn bị cho đại lễ Giáng Sinh. Các hội ca đoàn, hội kèn, đội trống được tập hợp luyện tập chuẩn bị cho lễ trọng. Ngày lễ trọng, giáo dân nghỉ ngơi, vì ngày đó theo kinh thánh, phần xác chỉ cầu nguyện cho phần hồn. Mọi nhà tổ chức ăn mừng, mặc những bộ quần áo đẹp nhất, trong sinh hoạt chỉ làm những điều thiện.



Tối 24, các ngả đường về Kẻ Sặt nườm nượp khách hành hương. Trong đó không chỉ có giáo dân mà không ít người bên lương. Họ đến đây để thưởng thức không khí hội hè. Từ 18-23 giờ, giáo dân và khách hành hương xem biểu diễn văn nghệ trước nhà thờ lớn. Trong nhà thờ hội tràng hạt, hội giáo dân cầu kinh. 23 giờ đêm, lễ Noel bắt đầu.Các giáo dân cùng các hội đoàn tập trung tại trụ sở của điếm khu (mỗi khu một năm lân phiên), chuẩn bị rước tượng Chúa hài đồng. Sau khi hát thánh ca mừng Chúa, lễ rước kiệu bắt đầu. Kiệu rước được chăng đèn kết hoa rực rỡ. Đoàn rước vừa đi vừa đọc kinh. Trước kiệu, có các em thiếu nhi mặc quần áo trắng, vừa đi vừa tung hoa trước kiệu. Đi sau kiệu là các em Lễ sinh (phục vụ trong thánh lễ) và sau là Cha xứ, mặc lễ phục trắng. Đi đầu đoàn rước có một em Lễ sinh xách lư xích trầm thơm ngát, tạo nên không khí thiêng liêng trịnh trọng. Đi sau cha xứ là hàng ngàn giáo dân trang phục chỉnh tề, bước đi thong dong, trật tự và kính cẩn. Khi đoàn rước về đến Nhà thờ lớn, 3 quả chuông cùng dóng lên vang rền chào đón hoà với nhạc điệu hùng tráng của dàn kèn trống đẩy không khí lễ hội lên đỉnh của cao trào. Đúng 24 giờ, tượng Chúa được đặt vào bàn độc. Chuông trống ngừng lại, giáo dân ngồi xuống ghế, trật tự, yên lặng. Cha xứ bắt đầu cử hành thánh lễ trong không khí thiêng liêng trầm lắng. Thánh lễ xong, thánh ca vút lên trữ tình, tỏ lòng biết ơn Chúa đã cứu vớt chúng sinh. 1 giờ ngày 25, lễ Giáng sinh kết thúc trong tiếng chuông, tiếng nhạc hùng tráng mừng một mùa Giáng sinh an lành, hạnh phúc.



Nghiên cứu lễ hội thiên chúa giáo, chúng ta sẽ thu được những kinh nghiệm quý báu trong công tác tổ chức và ý thức trách nhiệm của từng thành viên trong lễ hội.


giaoxugiaohovietnam.com



THĂM NHÀ THỜ KẺ SẶT - LÀNG KIM HOÀN CHÂU KHÊ VÀ LÀNG HOA ĐƯỜNG



Nhà thờ Kẻ Sặt



Cuối tuần, theo lời mời của một người bạn, tôi cùng bạn bè về thăm Kẻ Sặt - một vùng quê nổi tiếng thuộc huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương. Nơi đây có Nhà thờ Kẻ Sặt nổi tiếng, rồi có các đặc sản bánh đa và bánh chả Kẻ Sặt nức tiếng xa gần.



Kẻ Sặt là địa danh cổ chỉ một địa phương. Tên địa danh Kẻ Sặt là tên Nôm của làng Trang Liệt. Những địa danh có chữ LIỆT thường có tên Nôm là Sét (Thịnh Liệt - HN), Sặt (Trang Liệt - Từ Sơn, Bắc Ninh; Trang Liệt - Bình Giang, Hải Dương).



Tóm lại, ngày xưa, những vùng đất cổ thường có hai tên:



- Tên cổ thì gọi là Kẻ + tên gọi (ví dụ: Kẻ Noi, Kẻ Chủ, Kẻ Mía, Kẻ Ngác, Kẻ Thày, Kẻ Vẽ....), những tên gọi này thường chỉ là truyền miệng, và có từ rất xa xưa.



- Tên chữ, thường xuất hiện sau, muộn hơn so với tên nôm na, do nhu cầu phải văn bản hóa để quản lý về mặt hành chính.



Bác Ha Le cho biết: Ở miền Nam cũng có địa danh Kẻ Sặt, thuộc vùng Hố Nai, nơi có một ngôi chợ rất sầm uất và nổi tiếng nằm ven quốc lộ 1, gọi là "Chợ Sặt". Đó ban đầu là tên của một làng (đồng thời là giáo xứ) do các giáo dân di cư lập ra, lấy lại tên cũ từ quê hương miền Bắc của họ. Giáo xứ Kẻ Sặt là một trong những giáo xứ đông dân bậc nhất của địa phận Xuân Lộc, hay có thể nói của toàn miền Nam, theo địa giới hành chính hiện này thì thuộc phường Tân Biên, tp. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.



Điều này đúng như những lời bà con giáo dân và chức sắc giáo xứ Kẻ Sặt cho tôi biết trong chuyến thăm này.  Bà con cho biết, vào những dịp lễ trọng hàng năm, bà con Kẻ Sặt ở Hố Nai và các tỉnh phía Nam về quê cha đất tổ dự thánh lễ rất đông, xe lớn chở khách nối nhau dài đến cả cây số.



Giáo xứ Kẻ Sặt hiện có chừng hơn 5000 giáo dân. Nhà thờ Kẻ Sặt nằm trong một khuôn viên 32 ngàn mét vuông. Nhà thờ được xây vào năm 1882 và được sửa chữa vào năm 1922.



Hôm nay Cha xứ đi vắng, có ủy cho các ông Chánh và Phó trương cùng ban hành giáo đón tiếp và hướng dẫn chúng tôi tham quan nhà thờ.



Trước khi ra về, chúng tôi gửi lời cảm ơn Cha xứ, cảm ơn các vị chức sắc đã đón tiếp ân cần, niềm nở và kính chúc bà con giáo dân Giáo xứ Kẻ Sặt một mùa Giáng sinh vui vẻ, đầm ấm, hạnh phúc và thành tựu trong hồng ân của Thiên chúa.



Nhà thờ Kẻ Sặt có một dàn trống khủng. Đây là một trong những chiếc trống đó, do thợ Đọi Tam làm



Làng kim hoàn Châu Khê



Gần kế nhà thờ Kẻ Sặt là Làng kim hoàn Châu Khê. Làng có từ thời Lý. Theo danh sĩ Phạm Đình Hổ thì tên làng có từ thời ấy. Lúc đó có cụ Châu Tam Xương ở, đông con nhiều cháu nên tên làng lúc đầu là Châu Xá (làng của những người họ Châu/Chu). Về sau, tên làng lại bị viết sai thành Trâu Xá. Về sau, cụ Trần Nguyên Đán (ông ngoại của Nguyễn Trãi) có viết một bài văn bia ca ngợi Châu Tam Xương. Vì cụ có công lập làng nên dân làng thờ Châu Tam Xương trong đình làng:



Làng còn thờ cụ Lưu Xuân Tín, là tổ nghề kim hoàn. Làng nghề kim Châu Khê ra Thăng Long làm ăn từ rất sớm, lập hẳn một phố để làm nghề, nay là phố Hàng Bạc và rước chân nhang vị tổ nghề ra Thăng Long để tỏ lòng ghi nhớ, đó là đình Kim Ngân.



Tượng cụ Lưu Xuân Tín, tổ nghề Kim hoàn



Châu Khê có khoảng 400 hộ dân, gần một nửa số đó làm nghề kim hoàn.  Người dân Châu Khê có mặt ở Hà Nội (Hàng Bạc, Phúc Tân), Hải Phòng, Nam Định, và các tỉnh phía Nam. Châu Khê có chừng hơn chục người là Nghệ nhân dân gian, trong đó có những người còn khá trẻ.



Đình làng Châu Khê thờ Danh tướng Phạm Sĩ đời Trần. Cụ Phạm Sĩ là thầy của danh tướng Phạm Ngũ Lão ở làng Phủ Ủng, cách Châu Khê một con sông.



Mộ của cụ Phạm Sĩ - thành hoàng làng Châu Khê



Bốn chữ: Chân Nho vô địch



Làng Châu Khê có nhiều tấm bia đã rất cổ và rất quý nằm rải rác mỗi chỗ một tấm hoặc vài tấm. Đây là hai tấm bia trong khuôn viên một nhà trẻ ở Giáp Nhất của thôn Châu Khê:



Đầu làng có một cái trụ trong đặt đồng hồ quả lắc để dân làng xem giờ.



Nay vẫn còn, nhưng chưa biết còn tồn tại được bao lâu nữa



Những phiến đá cổ xưa bên những điếm canh trong các xóm



Làng Hoa Đường (Lương Đường, Lương Ngọc)



Làng Hoa Đường, còn có các tên là Lương Ngọc, Lương Đường, nay thuộc xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Đây là một làng khoa bảng, có truyền thống hiếu học. Đình làng Hoa Đường thờ cụ Vũ Thiệu, đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Quý Sửu, niên hiệu Hồng Đức thứ 24  (1493). Vũ Thiệu từng làm tới chức Giám sát Ngự sử.



Làng này, hình như có truyền thống về đức ngay thẳng, chính trực nên có nhiều người làm quan ngự sử trong triều chuyên việc can gián nhà vua khỏi mắc sai lầm (trong đó có thân phụ của Thượng Chi Phạm Quỳnh).



Lương Ngọc là quê hương của Thượng Chi Phạm Quỳnh, chủ bút Nam Phong tạp chí; của Cụ Vũ Đình Hòe, chủ bút Thanh Nghị tạp chí - sau là Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Giáo dục; của nhà văn Vũ Bằng (Thương nhớ mười hai, Bốn mươi năm nói láo,...)



Cổng làng Hoa Đường (Lương Ngọc)



 Hai cột ngoài, giữa là đôi câu đối:



Tam giáp khoa danh khai ấp lý / Thiên thu tiết nghĩa đối giang sơn



(Đỗ Tam giáp tiến sĩ, mở khoa danh cho làng / Gương tiết nghĩa nghìn thu còn đó với non sông)



 Ao đình của làng Hoa Đường



Theo các cụ kể lại, trước kia trước cửa đình có 100 cây muỗm cổ thụ. Nay chỉ còn lại 05 cây



Tấm bia này dựng năm 1718, ghi lại việc xây một cây cầu đá ở con ngòi trước cửa đình



 Tấm bia đá quý quá! To, chữ khắc đẹp, hoa văn rất tinh tế



 Đây là nơi cách đây mấy trăm nay, đã từng có một cây cầu đá



 Ao đình rộng mênh mông, nếu vớt hết bèo đi, sẽ là một vùng nước mênh mông



Giếng làng Hoa Đường



Về Hoa Đường lần này, mục đích chính là về thăm mộ cụ thân sinh ra Học giả Phạm Quỳnh, chủ bút báo Nam Phong.



Phạm Quỳnh có bút danh là Thượng Chi và một bút danh khác là Hoa Đường - tên làng ông. Khi ông vào Huế làm quan, biệt thư của Thượng thư Phạm Quỳnh được gọi là biệt thự Hoa Đường. Tác phẩm của ông thì ông đặt là Hoa Đường tùy bút.  Xem thế đủ biết ông thương nhớ quê nhà đến thế nào!



Mộ của thân sinh cụ Phạm Quỳnh nằm giữa khu nghĩa trang của làng xóm. Ngôi mộ mới được tôn tạo lại. Thiết kế đẹp, chắc chắn, hài hòa với xung quanh nhưng vẫn đường bệ và có nhiều nét phảng phất kiến trúc Huế. Bia mộ do chính Phạm Quỳnh viết về cha, văn bia khắc năm Bảo Đại 14 (1938).



Văn bia khắc chữ lệ mặt trước có niên đại, tên và chức vụ của người quá cố. Mặt sau là bài văn Phạm QUỳnh viết về cha.



Mặt trước:



Bảo Đại Thập tứ niên Kỷ Mão Xuân cát nhật



Hiển khảo cáo tặng Trung Phụng đại phu Đô sát viện Hữu phó Đô ngự sử



thụy Trang Khải Tâm Trai Phạm hầu chi mộ



Nam - Quỳnh bái lập



Ha Le. 18:09 Ngày 02 tháng 12 năm 2012/ Xin góp thêm với các bác ít chi tiết: Ở miền Nam cũng có địa danh Kẻ Sặt, thuộc vùng Hố Nai, nơi có một ngôi chợ rất sầm uất và nổi tiếng nằm ven quốc lộ 1, gọi là "Chợ Sặt". Đó ban đầu là tên của một làng (đồng thời là giáo xứ) do các giáo dân di cư lập ra, lấy lại tên cũ từ quê hương miền Bắc của họ. Giáo xứ Kẻ Sặt là một trong những giáo xứ đông dân bậc nhất của địa phận Xuân Lộc, hay có thể nói của toàn miền Nam, theo địa giới hành chính hiện này thì thuộc phường Tân Biên, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.


nguyenxuandienblog

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Việt Nam vay lớn từ 3 chủ nợ chính - Tư liệu 25.05.2017
Trung Quốc mộng thực sự của ông Tập: Một Trung Quốc đế quốc? - Trương Phong (Feng Zhang) 25.05.2017
Trung Quốc và thách thức từ các “Con đường tơ lụa” - Xue Li (Lý Tuyết) 25.05.2017
Mổ xẻ siêu quyền lực của Tập Cận Bình - RODERICK Macfarquhar 25.05.2017
Nhân tố Dalai Lama trong quan hệ Trung – Ấn - Tư liệu 25.05.2017
Nam man tây nam liệt truyện - Trương Thái Du 24.05.2017
Lịch sử thực dân các bộ tộc Ai Lao của nhà Hán - Trương Thái Du 24.05.2017
Biểu tượng Rồng – Tiên trong sử Việt - Trương Thái Du 24.05.2017
“Một ngàn năm nô lệ giặc Tàu”? - Trương Thái Du 24.05.2017
Câu chuyện hải hành của nhà Hán - Trương Thái Du 24.05.2017
xem thêm »