tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20008907
17.04.2015
Tư liệu
Cây Bàng vuông


Ảnh trên: Cây bàng vuông ở Trường Sa. Ảnh dưới: Hoa bàng vuông.


Bàng vuông hay bàng bí, chiếc bàng, cây thuốc cá, thuốc độc biển (danh pháp hai phần: Barringtonia asiatica) là một loài thuộc chi Barringtonia, là thực vật bản địa ở rừng ngập mặn ven biển nhiệt đới và đảo tại Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương, từ Zanzibar tới Đài Loan, Philippines, Fiji, Tân Thế giới (Nouvelle-Calédonie) và Việt Nam (Hoàng Sa, Trường Sa).[1][2] Sách đỏ Việt Nam xếp loại bàng vuông ở mức độ đe dọa bậc R (hiếm).




Đây là loại cây gỗ nhỏ tới vừa, mọc tới độ cao 7–25 m. Lá đơn, mọc cách, phiến lá hình trứng ngược, dài 20–40 cm, rộng 10–20 cm. Lá rụng vào mùa đông.




Hoa trắng, mọc thành chùm ở đầu cành, dài 10 – 20 cm. Hoa lưỡng tính, gốc hoa có một lá bắc nhỏ, cuống hoa dài 3,5 – 4 cm. Lá đài 2, to gần bằng nhau, màu xanh lục, dài 3,3 - 3,5 cm, rộng 3,8 – 4 cm.




Quả có đường kính khoảng 9–11 cm, hình đèn lồng 4 hoặc 5 cạnh vuông, bên trong là lớp xơ xốp dày bao bọc một hạt có đường kính 4–5 cm.[2][3]




Quả phát tán bằng cách trôi nổi trên biển, nó có thể trôi nổi đến 2 năm mà không bị hỏng. Đây là một trong những loài thực vật đầu tiên di cư đến Anak Krakatau khi núi lửa này xuất hiện lần đầu sau vụ nổ Krakatau.[2]




Bàng vuông là loại cây thường gặp trong các rừng đước ở Malaysia và các vùng đất ngập nước như Vùng ngập nước Kuching và Vườn quốc gia Bako. Tại Malaysia, bàng vuông được gọi là Putat laut hoặc Butun.




Tất cả các phần của cây bàng vuông đều có độc tính, trong các chất độc có cả các chất saponin. Hạt bàng vuông từng được xay thành bột để giết hoặc làm cá bị tê liệt khi đánh cá.[2]




Cùng với phong ba, bàng vuông là một trong những loài cây đặc thù của Quần đảo Trường Sa. Khi thiếu lá dong, bộ đội Việt Nam đóng trên quần đảo này dùng lá hai loài cây này để gói bánh chưng đón Tết [4].




Bàng vuông: Loài hoa biểu tượng của Trường Sa




Ai đã từng một lần đến Trường Sa chắc khó có thể quên một loài cây sống hiên ngang giữa phong ba, bão táp – cây bàng vuông.




Loài cây này bám sâu vào nền đất đá, san hô, chống chọi được với sự mặn mòi của biển để quanh năm trở thành người bạn của lính đảo Trường Sa.




Trừ các đảo chìm, tất cả các đảo nổi ở huyện đảo Trường Sa đều có cây bàng vuông. Ở các đảo này, dù quanh năm nắng gió, mưa bão, hơi mặn của biển, nhưng bàng vuông vẫn cắm rễ sâu vào nền đá san hô, vươn lên tươi tốt, sum suê, tạo nên một dáng đứng hiên ngang khỏe khoắn như vừa chở che vừa kiên cường có mặt nơi gian khó.




Sau gần 3 năm trồng, cây bàng vuông của anh Mai Thanh Liêm (số nhà E9, đường Lê Thị Riêng, TP. Vũng Tàu) cao khoảng 4m và đã nở hoa.




Ở đảo Trường Sa Lớn, trước sân nhà chỉ huy có cây bàng vuông rất to, thế đẹp, tỏa bóng mát. Dưới tán cây xanh tươi, có cả chiếc bàn đá, là nơi các chiến sĩ hải quân ngồi hàn huyên tâm sự. Đó cũng là nơi tiếp khách lý tưởng mỗi lần có đoàn từ đất liền ghé thăm. Còn ở đảo Song Tử Tây, cây bàng vuông được trồng ở khắp nơi, nhiều cây trĩu quả. Ở đảo Sơn Ca thì khỏi nói. Bàng vuông che bóng mát từ Trạm hải đăng đi vào tận khu nhà ở, nhà ăn, khu chỉ huy. Sau giờ trực, rèn luyện, cán bộ, chiến sĩ thường ra ngồi dưới tán cây để ca hát.




Cây bàng vuông cùng họ với các loài cây sống ở rừng ngập mặn trên các đảo ở biển và là loại cây đặc thù ở quần đảo Trường Sa. Nhưng điều kỳ lạ là cây bàng vuông cũng không khó để trồng ở các địa phương khác trong cả nước. Ở Bà Rịa - Vũng Tàu, cây bàng vuông cũng đã sinh trưởng xanh tươi và đơm hoa kết trái. Anh Mai Thanh Liêm (số nhà E9, đường Lê Thị Riêng, TP. Vũng Tàu) được người quen chiết tặng cây bàng vuông ở đảo Trường Sa Lớn, trồng trước cửa nhà vào tháng 10 - 2010. Thời gian đầu, thấy cây bàng vuông còi cọc, tưởng cây không hợp với đất Vũng Tàu. Nhưng rồi, nhờ công chăm sóc, phân bón, cây bàng vuông bỗng trở nên xanh tốt, cao hơn 4m, cành, lá xanh tươi và nở đầy hoa. “Tôi bất ngờ vì loài cây này dễ sống và rất đẹp, hoàn toàn có thể trở thành loài cây cảnh ở những con đường trong thành phố. Thậm chí, nếu dành riêng một con đường để trồng cây bàng vuông cũng tuyệt vời”, anh Liêm nói.




Nhìn cây bàng vuông xanh ngát ở đảo Trường Sa, và cây bàng vuông nở hoa ở nhà anh Liêm, chúng tôi chợt nghĩ về một con đường mang tên Trường Sa rợp bóng bàng vuông ở BR - VT. Và thật bất ngờ, đem ý tưởng đó chia sẻ, nhiều người đều cảm thấy rất ấn tượng. Chị Phạm Thị Tuyết Trinh ở ấp Phước Lăng, xã Tam Phước, huyện Long Điền bày tỏ: “Tôi đã nghe tên về loài bàng vuông ở Trường Sa nhưng chưa từng nhìn thấy bao giờ. Nếu ở BR - VT cũng có có một con đường trồng cây bàng vuông và đặt tên Trường Sa thì sẽ rất tuyệt. Điều đó sẽ nhắc nhở chúng ta, nhất là các bạn trẻ về Trường Sa, quần đảo dấu yêu của cả nước”.




“Con đường ấy phải nằm ngay cửa ngõ ra vào hai thành phố lớn của tỉnh là Vũng Tàu hoặc Bà Rịa”, anh Nguyễn Công Thắng, nhà ở đường Bình Giã, TP. Vũng Tàu, đưa ra ý tưởng. Anh Thắng cho rằng: Đường 51B sắp hoàn thành hiện, sẽ là con đường đẹp, rộng, cửa ngõ của Vũng Tàu, đặt tên Trường Sa cho con đường ấy vừa phù hợp với dáng vóc và thể hiện tình cảm của nhân dân BR - VT hướng về Trường Sa.




“Nếu BR - VT chọn một con đường đặt tên Trường Sa, thì ngoài bàng vuông, trên con đường ấy nên đặt các pano có hình ảnh các hiện vật khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa như: Bản đồ Đại Nam nhất thống toàn đồ 1934, các cột mốc chủ quyền, hình ảnh sinh hoạt, chiến đấu của quân dân Trường Sa… ”, Nguyễn Thị Thùy Quyên, du học sinh đang theo học tại Đại học Sư phạm quốc gia Tula (Liên bang Nga) cũng nêu ý tưởng về đặt tên đường Trường Sa ở BR - VT.




Còn với Thượng tá Trương Công Hùng, Chủ nhiệm chính trị hải đoàn 129 thuộc quân chủng hải quân: “Đó là cách giáo dục trực quan thiết thực nhất đến với người dân và du khách về chủ quyền biển đảo khi đến Bà Rịa - Vũng Tàu. Đồng thời, chiến sĩ hải quân làm nhiệm vụ nơi hải đảo như chúng tôi cũng thêm ấm lòng bởi luôn có đất liền cạnh bên”.




Bàng vuông có tên khoa học là Barringtonia Asiatica, được đánh giá là một loài quí hiếm và được ghi vào Sách Đỏ ở mức độ đe dọa bậc R (rare: hiếm). Cây bàng vuông cùng họ với các loài cây sống ở rừng ngập mặn trên các đảo ở biển và là loại cây đặc thù ở quần đảo Trường Sa. Do có lá trông hao hao như lá bàng, quả có hình khối chóp nón 4 cạnh, nên nó được gọi tên bàng vuông. Bàng vuông thuộc loại cây gỗ trung bình cao khoảng 7 - 20m, rụng lá vào mùa đông. Hoa bàng vuông rất lớn mọc thành từng chùm đầu cành trắng. Hoa nở vào tháng 4 và tháng 5, mùa quả tháng 10 - 12. Hiện nay, các địa phương khác như TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Khánh Hòa, Quảng Trị... đều đã trồng cây bàng vuông lấy giống từ Trường Sa.




Theo bien dong & bariavungtau



bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Những nhà tù “ế ẩm” - Tư liệu 13.07.2017
Nhà thờ Chánh tòa nguy nga nhất Italia: Duomo ở Milan - Tư liệu sưu tầm 13.07.2017
Vành đai và Con đường dưới góc nhìn địa chiến lược - Joseph S. Nye 12.07.2017
30/11/1917: Đức chúc mừng Cách mạng Tháng Mười Nga - Tư liệu sưu tầm 08.07.2017
Ngày 08/07/1918: Ernest Hemingway bị thương trên Mặt trận Ý - Tư liệu sưu tầm 08.07.2017
Nỗi đau của chàng Vecte (Werther) & Faust - Johann Wolfgang von Goethe 07.07.2017
Văn hóa Ẩm thực: 18 địa chỉ ăn ngon, sạch nhất Sài Gòn và vùng phụ cận - Triệu Xuân 07.07.2017
Thần thoại Hy Lạp (14) - Nguyễn Văn Khỏa 07.07.2017
Thần thoại Hy Lạp (13) - Nguyễn Văn Khỏa 07.07.2017
18/12/1972: Nixon tuyên bố ‘Đánh bom Giáng Sinh’ Bắc Việt Nam - Tư liệu sưu tầm 30.06.2017
xem thêm »