tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 18488552
01.04.2015
Tư liệu
Cây dầu con rái (dầu rái), cây long não và cây sao đen


 


Ảnh 1: Một trong hàng chục cây dầu rái, hơn trăm tuổi, ở khuôn viên Dinh Độc Lập (nay là Thống Nhất), cùng quần thể thực vật với Công viên Tao Đàn. 2: Đường Phạm Ngọc Thạch (Duy Tân cũ) ở quận 1, TP Hồ Chí Minh với hai hàng cây sao đen cổ thụ. 3: Cây Long não tại Biệt điện bảo Đại ở TP Buôn Ma Thuột. Ảnh  rút tử bộ sưu tập "Cổ thụ - Cây xanh Việt Nam và Thế giới" của nhà văn Triệu Xuân.



 


Cây dầu rái


Cây dầu rái hay dầu con rái, dầu nước (danh pháp hai phần: Dipterocarpus alatus) là loài thực vật thuộc họ Dầu. Cây dầu rái phân bố trong rừng nhiệt đới ẩm ở Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam. Tại Việt Nam, loài cây này thường quần tụ dọc bờ sông và là cây chủ yếu tại các khu rừng phục hồi dọc theo sông Đồng Nai và Vườn quốc gia Cát Tiên. Năm 2011, một quần thể cây Dầu rái quý hiếm, nguyên sinh và thuần chủng lớn nhất Việt Nam đã được phát hiện tại vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.



Dầu rái là cây gỗ lớn, thân tròn, thẳng, cao 40 – 50 m, có thể đạt đến 70 m. Gỗ màu nâu đỏ nhạt, thớ thô, bền. Dầu rái là cây nguyên liệu chế biến sơn, vecni.



Cây Long não


Còn gọi là cây Dã hương (danh pháp hai phần: Cinnamomum camphora) là một loại cây thân gỗ, lớn và thường xanh, có thể cao tới 20–30 m. Các lá nhẵn và bóng, bề mặt như sáp và có mùi long não khi bị vò nát trong tay. Về mùa xuân nó sinh ra các lá màu xanh lục nhạt với nhiều hoa nhỏ màu trắng. Nó sinh ra các quả màu đen, thuộc loại quả mọng, mọc thành cụm với đường kính khoảng 1 cm.



Cây long não có thân cây chắc khỏe với vỏ cây hơi thô và có các đốm nhạt màu, bị nứt nẻ theo chiều dọc.



Long não có nguồn gốc ở khu vực Đông Á, bao gồm Đài Loan, miền nam Nhật Bản, đông nam Trung Quốc và Đông Dương, tại đây người ta trồng nó để sản xuất dầu long não. Nó cũng được trồng tại khu vực ven bờ biển Đen của khu vực Kavkaz.



Những cây long não đầu tiên được đưa vào Úc năm 1822 như là một loại cây cảnh để trồng trong vườn và công viên. Tuy nhiên, nó đã nhanh chóng trở thành một loại cây xâm hại tại khu vực Queensland và miền bắc New South Wales, tại đây khí hậu cận nhiệt đới ẩm ướt rất thích hợp với nó.



Long não đã xâm chiếm các đồng cỏ, cũng như cạnh tranh với các loài bạch đàn, mà chúng lại là nguồn thức ăn duy nhất của gấu túi-hiện đang ở tình trạng nguy cấp tại nhiều khu vực ở miền đông Úc.



Gỗ long não trên thực tế không bị côn trùng phá hại, vì thế người ta dùng nó để sản xuất các vật dụng nhỏ trong gia đình (tráp, hộp, chuỗi vòng hạt, quạt v.v).



Trước đây, nhiều cây bị đốn hạ để sản xuất long não tự nhiên phục vụ cho việc sử dụng trong y tế, nhưng hiện nay mọi loại long não sử dụng trong thực tế có nguồn gốc tổng hợp. Từ mùn cưa và phoi bào người ta cũng có thể sản xuất ra tinh dầu long não.



Vỏ Long não ngâm rượu dùng ngậm, xúc miệng (không nuốt) để phòng, trị bệnh viêm răng, lợi. Đây là bài thuốc dân gian ở Việt Nam.



Người ta chưng cất bằng hơi nước các loại gỗ nghiền nhỏ, rễ, cành non của cây long não để thu được tinh dầu, mà từ đó trong quá trình ngưng tụ và làm lạnh có thể thu tới 90% long não. Bằng việc chưng cất phân đoạn tinh dầu thô người ta thu được các thành phần khác nhau, được sử dụng trong kỹ thuật ("tinh dầu long não đỏ", chứa safrol), y tế (long não y tế), ướp thơm ("tinh dầu long não trắng").



Lưu ý rằng tinh dầu long não dùng trong y tế khác rất nhiều với tinh dầu long não tự nhiên.



___



    ^ “Cinnamomum camphora”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.



 



 Cây long não - thanh lọc không khí



Cây Long não hay còn gọi là cây dã hương,  có tên khoa học là Cinnamomum camphora (L.) Presl. Cây gỗ lớn có thể cao tới 40m, đường kính đạt 200cm. Ở Việt Nam long não mọc tương đối chậm. Mùa hoa tháng 3-4, mùa quả tháng 10-11. Là cây tương đối ưa sáng, lúc nhỏ che bóng, ưa khí hậu ấm và ẩm nhiệt độ trung bình năm 15- 20oC, lượng mưa trên 1.000mm. Mọc tốt trên đất sét pha tầng dầy, không sống được trên đất mặn, đất trũng hoặc quá khô.



Ở điều kiện thích hợp long não có thể tái sinh hạt và chồi tốt. Cây Long não mọc tự nhiên và đã được gây trồng trên diện tích nhỏ ở các tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam. Một số nơi trồng ven đường để lấy bóng mát như Hà Tây (cũ), Hà Nội, Hà Bắc (cũ), Thừa Thiên- Huế, Gia Lai... Gỗ cây long não màu nâu hồng. Giác mỏng màu xám trắng, là loài gỗ chịu nước, không bị mối mọt có mùi thơm, dùng để đóng đồ, làm đồ mỹ nghệ...



 Các bộ phận của cây long não đều có thể cất tinh dầu dùng trong công nghiệp và y dược. Có thể trồng cây long não ven đường lấy bóng mát và trồng thành rừng phòng hộ. Người ta chưng cất bằng hơi nước các loại gỗ nghiền nhỏ, rễ, cành non của cây long não để thu được tinh dầu, mà từ đó trong quá trình ngưng tụ và làm lạnh có thể thu tới 90% long não. Bằng việc chưng cất phân đoạn tinh dầu thô người ta thu được các thành phần khác nhau, được sử dụng trong kỹ thuật ("tinh dầu long não đỏ", chứa safrol), y tế (long não y tế), ướp thơm ("tinh dầu long não trắng").



Chúng tôi là đơn vị chuyên cung cấp, bán cây long não các loại để trồng cây công trình, sân vườn, đường phố, khu công nghiệp, khu đô thị. Các cây long não kích cỡ nhỏ có đường kính gốc từ 4 cm đến 10 cm, các cây long não nhỡ có đường kính từ 10 cm đến 20 cm, thích hợp trồng đường phố, khu công nghiệp, khu đô thị. Các cây long não có kích cỡ lớn hơn từ 20 cm trở lên, thường thích hợp trồng khu đô thị, khu biệt thự sân vườn có mức đầu tư lớn hơn, hoặc đòi hỏi tiến độ gấp, cần trồng để có cây xanh cảnh quan phủ xanh ngay. Hãy liên hệ với chúng tôi để có thêm thông tin chi tiết.



Ứng dụng của long não



Gỗ long não trên thực tế không bị côn trùng phá hại, vì thế người ta dùng nó để sản xuất các vật dụng nhỏ trong gia đình (tráp, hộp, chuỗi vòng hạt, quạt v.v).



Trước đây, nhiều cây bị đốn hạ để sản xuất long não tự nhiên phục vụ cho việc sử dụng trong y tế, nhưng hiện nay mọi loại long não sử dụng trong thực tế có nguồn gốc tổng hợp. Từ mùn cưa và phoi bào người ta cũng có thể sản xuất ra tinh dầu long não.



Tinh dầu long não



Người ta chưng cất bằng hơi nước các loại gỗ nghiền nhỏ, rễ, cành non của cây long não để thu được tinh dầu, mà từ đó trong quá trình ngưng tụ và làm lạnh có thể thu tới 90% long não. Bằng việc chưng cất phân đoạn tinh dầu thô người ta thu được các thành phần khác nhau, được sử dụng trong kỹ thuật ("tinh dầu long não đỏ", chứa safrol), y tế (long não y tế), ướp thơm ("tinh dầu long não trắng").



Lưu ý rằng tinh dầu long não dùng trong y tế khác rất nhiều với tinh dầu long não tự nhiên.



Tác dụng dược lý của long não:



    Long não có tác dụng hưng phấn trung khu thần kinh, tăng cường hô hấp và tuần hoàn, nhất là trung khu thần kinh đang ở trạng thái ức chế thì tác dụng càng rõ. Cơ chế tác dụng là lúc chích dưới da thuốc kích thích tại chỗ gây phản xạ hưng phấn.



    Liều thường dùng không có tác dụng đối với cơ tim, liều cao chỉ khi nào gây suy tim thuốc mới có tác dụng hưng phấn. Đối với trung khu mạch máu chỉ khi nào chức năng suy kiệt mới có tác dụng hưng phấn.



    Khi bôi long não vào da, thuốc gây cảm giác mát do thuốc kích thích vào thụ thể cảm giác lạnh và có tác dụng giảm đau, giảm ngứa, gây tê nhẹ, chống thối.



    Thuốc có tác dụng kích thích đường ruột gây cảm giác ấm áp dễ chịu đối với bao tử, liều cao gây buồn nôn, nôn.



    Long não được hấp thu dễ nhanh qua da niêm mạc bất kỳ nơi nào trên cơ thể kể cả niêm mạc bao tử. Thuốc bị oxy hóa ở gan thành thành campherenol, sau đó qua chuyển hóa kết hợp với glucoronic và bài tiết ra nước tiểu.



    Độc tính của thuốc: Liều uống 0,5 - 1g có thể gây hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, cảm giác nóng, gây kích thích, nói sảng, uống trên 2g dẫn đến yên tĩnh nhất thời và tiếp theo là vỏ não bị kích thích gây co giật, cuối cùng suy hô hấp và tử vong. Uống 7 - 15g và chích bắp 4g gây chết. Cấp cứu chủ yếu là điều trị triệu chứng, vì thuốc được cơ thể giải độc nhanh và thường được cứu sống.



Thành phần hoá học của Tinh dầu long não.



    Gỗ của cây long não trưởng thành có chứa 4,4% tinh dầu. Thành phần chủ yếu của tinh dầu là camphor (64,1%), ngoài ra còn có cineol, terpineol, safrol, nerolidol. Hàm lượng tinh dầu trong gỗ giảm dần từ gốc lên ngọn.



    Lá long não có chứa 1,3% tinh dầu, trong đó camphor chiếm 81,5%, ngoài ra cineol (4,9%). Trong công nghiệp khi cất long não, thường thu được phần đặc (long não) và phần lỏng (tinh dầu long não). DĐVN III qui đinh hàm lượng camphor trong tinh dầu long não không dưới 35%.



Công năng: Có tác dụng khư phong thấp, thông kinh lạc, chỉ thống tiêu thực, làm long đờm, lợi trung tiện, chống đầy hơi, làm ra mồ hôi, trừ lỵ. Dầu từ gỗ long não có tác dụng tiêu viêm, giải độc.



Công dụng của long não:



    Lá Long não có thể nấu nước xông chữa cảm. Tinh dầu có tác dụng trị bỏng, xua muỗi, tẩy uế, chế dầu cao xoa bóp. Camphor dùng ngoài làm thuốc sát trùng, tiêu viêm, dùng trong dưới dạng thuốc tiêm (Dung dịch camphor 10-20% trong dầu) chữa truỵ tim.



    Cây long não còn làm cây bóng mát, có tán rộng, lá xanh tốt quanh năm, ngoài ra lá có khả năng hấp thụ các ion kim loại nặng (như chì) làm sạch môi trường. Lá cây long não có thể khai thác quanh năm là nguồn nguyên liệu giàu camphor, linalol và cineol.



Cách dùng, liều lượng: Dùng rễ, thân 15-30g, quả 10-15g, dạng thuốc sắc. Dùng ngoài giã lá tươi và cành nhỏ để đắp ngoài hoặc nấu nước rửa. Người ta dùng rễ, gỗ cất tinh dầu dùng tiêm có tác dụng hồi sức tim, chữa truỵ tim, dùng thuốc viêm dầu long não hoặc natri camphosulfonat. Dùng uống chữa đau bụng, sốt, viêm họng, liệt dương. Dùng ngoài sát khuẩn, tiêu viêm, giảm đau, trị mụn lở ngứa, đau dây thần kinh, thấp khớp, tê dại; dùng long não pha cồn 10% để xoa bóp.



Bài thuốc: Dùng bột Long não phối hợp với các vị thuốc sau.



    Chữa hắc lào: Long lão đặc 12g, rễ bạch hạc 10g, chanh 1 quả. Rễ bạch hạc giã nhỏ trộn với dịch chanh và long não. Bôi hàng ngày.



    Chữa bong gân, chấn thương, sai khớp: Dùng dạng cao dán gồm long não đặc, tinh dầu hồi, ngải cứu, cúc tần, quế, menthol.



    Chữa hôi nách: Long não đặc 0,4g, gừng sống một miếng, giã nát trộn đều, xoa vào nách ngày vài lần.



    Chữa viêm họng, ho đờm khò khè: Long não đặc 1,5g, phèn chua 7g. Tất cả tán nhỏ, hòa tan trong ít cồn, rồi thêm nước ấm cho được 30ml. Khi dùng lấy tăm bông tẩm thuốc bôi vào họng, ngày làm vài lần.



    Chữa tiêu chảy thể hàn: Long não đặc 25g, gừng tươi 25g, đại hoàng 20g, quế 10g, đại hồi 10g. Tất cả tán nhỏ, ngâm trong rượu 70o để được 1 lít. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 25-30 giọt hoà với nước nguội (Biệt dược tế chúng thủy).



    Phòng trị chứng loét do đồ lót (tã lót) nằm lâu: Long não, Não sa mỗi thứ 2g, trường hợp chưa lóet, dùng cồn 75%, 200ml chế thành tinctura bôi vào. Nếu đã lóet, dùng cao mềm Hoàng liên tố phối hợp thuốc bôi ngoài.



    Trị hậu môn thấp chẩn lở ngứa: Long não, Minh phàn đều 2g, Mang tiêu 20g, hòa vào nước sôi 600ml đợi ấm ngâm đít vào 10 phút, ngày 2 lần.



    Trị chàm ở chân bội nhiễm hoặc lóet: Long não 3g Đậu hủ ( đậu phụ 2 miếng) trộn nát đắp ngoài.



    Trị giun kim: Long não 1g, Hắc bạch sữu 3g, Binh lang ( hạt cau) 6g, tất cả tán bột mịn. Trước lúc ngủ, lấy nước sôi 100ml, hòa thuốc đợi ấm 30 độ C, lấy bơm chích hút thuốc bơm vào đít, liên tục 3 - 5 lượt kết quả tốt ( Tào Mỹ Hoa, Tạp chí Trung y dược Thượng hải 1985, 5:34).



    Trị trẻ em ghẻ lỡ ngứa: Long não, Hoa tiêu, Mè đen lượng đủ bôi, tán bột mịn trộn với vaselin bôi.



    Trị răng sâu đau: Long não, Chu sa lượng như nhau tán bột mịn bôi răng đau.



    Trị đau khớp do bong gân: Dầu Long não, Long não, dầu Tùng tiết, trộn bôi chỗ đau.



Kiêng kỵ: Cơ thể khí âm hư có sốt không uống. Thuốc có độc phải hết sức thận trọng, không dùng cho phụ nữ có thai, trẻ nhỏ. Thuốc kỵ lửa.



 



 - Đọc bài: Ngắm cây dã hương cổ thụ gần 500 tuổi ở Nam Định: http://dantri.com.vn/xa-hoi/ngam-cay-da-huong-co-thu-hon-500-nam-tuoi-710600.htm



Theo ngọc phả của làng Dương Phạm, vào năm 1471, Nhị cung phi tần mất, vua Lê Thánh Tông đã đưa bà về an táng tại quê nhà. Bên cạnh mộ của bà trồng một cây Mộc Hương. Từ đó đến nay cây Mộc Hương vẫn sừng sững tồn tại cùng thời gian.



Cây Mộc Hương mà vua Lê Thánh Tông mang trồng bên cạnh mộ của Nhị cung phi tần vào năm 1471 chính là cây Dã hương, hay còn gọi là long não, một loài cây quý hiếm đã được ghi trong Sách Đỏ thế giới hiện nay.



Câu chuyện về Nhị cung phi tần xinh đẹp



Theo tương truyền, vào đời vua Lê Thánh Tông, ở làng Dương Phạm (nay thuộc xã Yên Nhân, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định), có một gia đình nghèo sống bằng nghề mò cua bắt ốc. Một hôm người vợ mơ thấy có ánh hào quang sáng rực ở đầu giường. Sau 18 tháng mang thai, vào năm 1449, bà mới sinh ra một người con gái khỏe mạnh, trắng trẻo và lớn lên có nhan sắc tuyệt trần. Hai vợ chồng đã đặt tên người con gái là Ngô Thị Nữ Hoằng.



Nhà vốn nghèo khó nên người con gái họ Ngô sáng tối ra đồng mò cua bắt ốc phụ giúp gia đình. Không những tính siêng năng, cô gái họ Ngô còn được trời phú cho bản tính thông minh, thêu thùa và ca hát rất giỏi.



Đến năm 1468, lúc người con gái họ Ngô tròn 19 tuổi. Vào một ngày đi cắt cỏ bên cửa sông Đại An, trong lúc cô ca hát cùng các cô gái khác, trên sông xuất hiện một chiếc thuyền rồng. Khi chiếc thuyền rồng đi qua thì có một anh lính trên thuyền cất lời trêu rằng:



Hỡi cô cắt cỏ bên sông



Có ngại thuyền rồng anh đón đi chơi



Trong khi các cô gái khác chưa hiểu chuyện gì thì thiếu nữ họ Ngô đã cất lời:



Tay cầm bán nguyệt xênh xang



Lòng em cũng muốn mở mang cơ đồ



Đang ngự trong thuyền, nghe lời đối của cô gái, vua Lê Thánh Tông lấy làm ngạc nhiên, nên vén tấm rèm nhìn về phía cô gái. Vua khẽ thốt lên khi thấy vẻ đẹp tuyệt trần của cô. Đặc biệt, trên đầu của cô luôn có đám mây đi theo để che nắng. Biết cô là người tài nên mấy ngày sau, vua đã cử người về đón cô gái vào cung và phong làm "Nhị cung phi tần".



Khi vào cung, Nhị cung phi tần được mọi người vô cùng quý mến và sùng ái. Nhưng ba năm sau, do bị bệnh nặng nên Nhị cung phi tần mất. Trước khi mất, Nhị cung phi tần có nguyện vọng là sẽ được an táng tại quê nhà. Thể theo nguyện vọng của bà, nhà vua đã làm 9 chiếc quan tài đồng giống hệt nhau, nhưng chỉ duy nhất một chiếc là có thi hài của bà.



Nhà vua đã đưa linh cữu của bà về làng Dương Phạm an táng, nhưng khi đến quê nhà của bà thì trời tự nhiên nổi dông tố, trời đổ mưa như trút nước, nhà vua phải sai quân lính dựng tạm một cái lán để che chắn. Sáng hôm sau, trời quang mây tạnh. Lúc nhà vua đến nơi đặt linh cữu Nhị cung phi tần, đất đùn to như một đống mối, che gần kín quan tài.



Vua biết đây là nơi Nhị cung phi tần chọn để “ngự” thuộc khu đất hình đầu rồng nên quyết định cho quân lính mang đá ngũ sắc xây mộ an táng bà tại đây. Sau đó dựng một ngôi đền thờ lấy tên là Đền Hoàng Cô. Cả ngôi mộ và ngôi đền lúc đấy đều hướng về phía Bắc.



Bên cạnh ngôi mộ của Nhị cung phi tần vua cho trồng một loại cây có lá xanh mướt, tỏa mùi hương thơm ngát. Lúc bấy giờ thì vua gọi cây này tên là Mộc hương.



Cây Dã hương cổ thụ sừng sững cùng thời gian



Sau khi trồng cây Mộc hương, do dân làng không biết nên gọi cây mà nhà vua trồng bên cạnh mộ của Nhị cung phi tần là cây Xoan dã. Cây Xoan dã và khu vực thờ Nhị cung phi tần được dân làng vô cùng sùng bái. Hơn 500 năm qua, trải qua biết bao thăng trầm, biến cố của lịch sử cũng như thời tiết nhưng cây Xoan dã vẫn sừng sững cùng thời gian.



Năm 2007, ông Nguyễn Trung Kiên (76 tuổi) làm trưởng ban trông coi của Đền Hoàng Cô. Vốn là người đam mê cây cảnh, lại hay xem sách báo nên tình cờ ông đọc được bài báo viết về cây Dã hương ở Bắc Giang. Nhìn ảnh của cây Dã hương ông thấy có nét tương đồng với cây Xoan dã bên cạnh ngôi mộ của Nhị cung phi tần. Càng xem ông càng thấy tò mò nên ông quyết định lên Bắc Giang một lần để đối chứng.



Ông Kiên cho biết: “Lúc đọc được bài báo nói về cây Dã hương ở Bắc Giang, tôi thấy nó giống hệt cây Xoan dã, nên tôi mang lá, hoa, và cả một đoạn gỗ cây bị bão đánh ngã đem đi so sánh. Khi lên đến Bắc Giang, ngồi ở quán nước một số người còn bảo tôi mới ở chỗ cây Dã hương về à? Lúc đó tôi mừng lắm! Sau đấy tôi đi cùng con trai và một anh công an Bắc Giang là bạn của con trai tôi đến nơi đối chứng thì thấy cả hoa, lá và gỗ đều giống hệt nhau. Lúc đó tôi mới tin thật sự là làng chúng tôi đang có một cây Dã hương quý hiếm.”



Về đến nhà, ông Kiên lập tức đi báo lên chính quyền xã, hội sinh vật cảnh Nam Định về cây Dã hương ở Đền Hoàng Cô. Ngay sau đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã giao nhiệm vụ cho một đơn vị trực thuộc có chức năng nghiên cứu về cây. Kết quả nghiên cứu đã khẳng định, cây Xoan dã ở Đền Hoàng Cô là cây Dã hương, một loài cây thuộc họ long não đã được ghi trong Sách Đỏ thế giới.



 



Nhìn từ xa, cây Dã hương bao trùm cả một vùng rộng lớn, tỏa rợp cả một vùng trời. Cây ôm choàng lấy ngôi Đền Hoàng Cô. Gốc cây có bộ rễ nổi, đua lên như những càng cua. Trên thân cây có cây xanh sống cộng sinh (theo ông Kiên thì cây xanh đã có hơn 200 tuổi). Cây xanh bám lấy một cành của cây Dã hương, do cây sanh phát triển quá nhanh và rậm rạp nên vào năm 2009 người dân đã chặt gần một tấn củi tươi để cho cây Dã hương phát triển. Trên tất cả các cành của cây Dã hương là những cây tầm gửi bám chi chít khiến thân cây có màu xanh ngắt.



Bà Đinh Thị Lân (70 tuổi) vợ của ông Kiên, cũng là người trông coi khu Đền Hoàng Cô, cho biết: “Cây Dã hương cao hơn 28m, chu vi thân cây gần 16m2. Năm 2012, do cơn bão Sơn Tinh quá mạnh nên đã làm gãy một cành của cây Dã hương. Trước đó nữa thì cây bị mối mọt, rệp bám đầy lá xâm hại nghiêm trọng. Nhưng sau một thời gian chăm sóc đến nay cây đã phát triển bình thường.”



Dân làng nơi đây xem Đền Hoàng Cô là nơi cấm địa linh thiêng nên thường lui tới khấn bà Thứ phi để xin lá cây Dã hương về chữa bệnh. Hàng năm, người dân địa phương lấy ngày 9/6 âm lịch làm ngày giỗ Nhị cung phi tần. Làng tổ chức lễ tế trong ba ngày, từ ngày 7 đến ngày 10/6.



Theo Dantri



 



Cây sao đen - cây đường phố



Sao đen được khai thác chủ yếu để lấy gỗ. Gỗ sao màu vàng nhạt, hơi xám, dác có màu sáng hơn; thuộc loại gỗ quí, không mối mọt thường dùng trong xây dựng, đóng đồ đạc, làm sàn nhà, tà vẹt, đóng toa xe, tàu đi biển. Gỗ sao đen được ngư dân miền Tây Nam Bộ rất ưa chuộng. Đây là nguyên liệu dùng để đóng tàu, thuyền, phà qua sông…



Sao đen (danh pháp hai phần: Hopea odorata[2]) là loài thực vật thuộc chi Sao, họ Dầu. Loài này có ở Ấn Độ, Bangladesh, Campuchia, Lào, Malaysia, Myanma, Thái Lan và Việt Nam.



Mặt dưới lá cây sao đen: ở các nách gân có các túm lông nhỏ, khi soi dưới ánh sáng mặt trời thì thấy các tuyến trên phiến lá.



Cây gỗ lớn thân thẳng, thuôn dài, cao từ 20 – 30m. Thân cây có những lằn nứt dọc theo sớ, màu đen (lõi gỗ bên trong có màu hơi đỏ). Tán lá rậm hình chóp, cành nhánh to, dài, mọc thẳng đứng. Lá hình trái xoan, thuôn, đáy tròn và đỉnh nhọn ngắn. Lá dài 7 – 17 cm, rộng 5 – 9 cm. Mặt trên lá vàng và có màu xanh bóng, mặt dưới mịn. Gân chính rõ, với 7 – 10 đôi gân phụ. Các nách gân của đáy lá có các túm lông nhỏ. Hoa nhỏ mọc thành chùm khoảng 11 – 12 nhánh, mỗi nhánh có từ 4–6 hoa nhỏ màu trắng như hình ngôi sao. Quả có 2 cánh do lá dài và có lông rất mịn, dài 3–6 cm rộng 0,5–0,7 cm. Lúc non có màu xanh nhạt, lúc già có màu nâu.



Ở Việt Nam



Hà Nội có phố Lò Đúc nổi tiếng với hai hàng cây sao đen thẳng tắp, lá xanh bốn mùa.



    Sao đen ở Chiang Rai, Thái Lan



    Cây sao đen ở khu vực đền Hùng, Phú Thọ, Việt Nam



___



    ^ “The Plant List: A Working List of All Plant Species”. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2014.



    ^ Hopea odorata Roxb. Asia Pacific Forest Genetic Resources Programme, Priority Species Information Sheet "Malaysia: merawan siput jantan(general), chengal pasir, chengal mas, chengal kampong, chengal pulau (Peninsular Malaysia); Cambodia: kok, mosau, thmar; Laos: kh’en; Thailand: takhian-thong, takhian-yai"



 



Cây Sao đen



Tên đồng nghĩa: Hopea odorata var. flavescens Pierre & var. oglandulosa Pierre, 1890



Tên khác: Cây sao, mạy khèn ( Lào), sao cát, sao bã mía, sao nghệ, mạy khen hua, mạy thong.



Họ: Dầu – Dipterocarpaceae



Sao đen là cây gỗ lớn, thường xanh, cao 30¬40m, thân hình trụ thẳng, đường kính 60¬80cm, chiều cao dưới cành 15-25m. Vỏ ngoài nâu đen, nứt dọc sâu thành những miếng dày, xù xì. Vỏ trong mầu nâu đỏ, nhiều sợi. Cành non và cuống lá phủ lông hình sao xám, sau nhẵn. Lá hình trái xoan thuôn hay hình mũi mác, dài 8-14cm, rộng 3-6cm, đầu có mũi tù ngắn, gốc hơi lệch, gân cấp hai 8-10 đôi, nổi ở mặt dưới; gân nhỏ cong queo, gần song song, hai mặt lá có lông hình sao, ở nách gân cấp hai mặt dưới lá thường có tuyến. Cuống lá dài 12¬18mm.



Chúng tôi chuyên cung cấp, bán cây sao đen các loại để trồng cho công trình, biệt thự sân vườn, khu công nghiệp, khu đô thị. Các cây sao đen, cây công trình kích cỡ nhỏ có đường kính gốc từ 4 cm đến 10 cm, các cây sao đen nhỡ có đường kính từ 10 cm đến 15 cm, thích hợp trồng đường phố, khu công nghiệp, khu đô thị. Các cây sao đen có kích cỡ lớn hơn, từ 15 - 20 cm hoặc hơn 20cm, thường thích hợp trồng khu đô thị, khu sân vườn có mức đầu tư lớn hơn, cần trồng để có cây xanh cảnh quan phủ xanh ngay. Hãy liên hệ với chúng tôi để có thông tin chi tiết.



Cây Sao đen có cụm hoa hình chuỳ mang mang nhiều bông, mọc ở nách lá hay đỉnh cành; trục cụm hoa có lông xám trắng, mỗi cụm hoa thường mang 10-12 bông, mỗi bông có 4-6 hoa. Hoa gần không cuống, lá đài 5, phía ngoài và trong có lông. Cánh hoa 5, hình lưỡi hái, mép có răng, có lông ở ngoài. Nhị 15-19; chỉ nhị rộng và dẹt, phía trên thót lại; bao phấn có trung đới hình dùi, mảnh. Bầu có lông, vòi nhẵn.



Quả sao đen hình trứng, đường kính 7-8mm, mang 2 cánh phát triển, dài 5-6cm, rộng 1-2cm, có 7¬11 gân song song. Khi non quả có màu xanh lá cây, khi già chuyển sang màu vàng nâu.



Các thông tin khác về mặt thực vật của cây sao đen



Chi Sao đen (Hopea) có quan hệ gần gũi với chi Sến mủ (Shorea). Chúng cùng được sắp xếp vào Tông Sến mủ (Shoreae). Chi Sao đen (Hopea) gồm tới trên 100 loài, phân bố chủ yếu ở vùng Đông Nam Á. Ở nước ta, chi Sao đen có khoảng 11 loài.



Sao đen ở Việt Nam:



Gặp ở hầu hết các tỉnh tử Quảng Nam trở vào, bao gồm: Kon Tum, Gia Lai (Hậu Bổn, Cheo Reo), Đắk Lắk, Lâm Đồng, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận, Bình Phước, Bình Dương, Tây Ninh, Đồng Nai, Bà Rịa–Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang, Kiên Giang (Phú Quốc)... Tập trung nhất ở vùng Đông Nam Bộ và Nam Tây Nguyên. Cây sao đen cũng đã được trồng ở nhiều tỉnh cả phía Nam và phía Bắc Việt Nam. Tại Hà Nội cây được trồng từ đầu thế kỷ XX. Phố Lò Đúc, Hà Nội có hàng sao đen rất nổi tiếng.



Sao đen trên Thế giới: Lào, Cămpuchia, Malaysia, Án Độ, Thái Lan.



Đặc điểm sinh học cây sao đen



Cây Sao đen sinh trưởng thuận lợi ở các khu vực nhiệt đới ẩm có 2 mùa mưa và khô rõ rệt. Các vùng phân bố tự nhiên của sao đen thường có nhiệt độ trung bình năm khoảng 24-250C; lượng mưa 1.800-2.000mm/năm. Cây mọc trong các kiểu rừng kín thường xanh, ở độ cao dưới 700m so với mặt biển. Cây cũng gặp tại các khu rừng khộp, nhưng kích thước nhỏ hơn so với khi phân bố trong rừng thường xanh. Cây có tính quần thụ cao, nên thường chiếm ưu thế trong các rừng nguyên sinh. Hiện nay, do bị khai thác rất mạnh nên chỉ gặp sao đen mọc rải rác hay chỉ từng đám nhỏ, hỗn giao với các loài cây họ Dầu hay họ Đậu khác tạo thành kiểu rừng ưu thế cây họ Dầu + họ Đậu nổi tiếng trong vùng Đông Nam Bộ. Cây ưa đất ẩm, sâu dày; thích hợp nhất là đất phù sa cổ và sét pha cát của vùng Đông Nam Bộ. Cây cũng phát triển rất tốt trên đất đỏ bazan sâu, dày, tốt và ẩm mát với độ pH 4,5-5,0. Khi non, sao đen là cây chịu bóng. Đến giai đoạn sau 3-4 năm tuổi, sao đen hoàn toàn là cây ưa sáng, nên luôn luôn chiếm tầng cao nhất của rừng.Tái sinh tự nhiên tốt ở các khu rừng có độ tàn che nhẹ.



Khi đưa ra trồng ở các tỉnh miền Bắc, cây Sao đen phát triển bình thường về chiều cao và đường kính. Nhưng thường không ra hoa kết quả hàng năm, vì khi cây ra hoa thường gặp các đợt gió mùa Đông- Bắc rét đậm, nên toàn bộ hoa bị rụng đi.



Sao đen ra hoa tháng 2-3, mùa quả tháng 4-7.



Thành phần hoá học cây sao đen:



Sao đen trồng lâu năm sẽ cho chai cục. Có khi thu được 10-20kg chai cục trên một cây sao mọc ở rừng tự nhiên. Thoạt đầu nhựa chảy ra từ các vết thương, sau đặc lại. Nhựa sao đen có các chỉ số: điểm chảy 1150, chỉ số xà phòng 37,1; chỉ số acid 31,5 và hàm lượng tro 0,56%. Sao đen cũng là cây cung cấp tanin:vỏ chứa 15%, lá chứa 11% và gỗ chứa 10%.



Các kết quả nghiên cứu của Nguyễn Quang Huy và cộng sự (2005) cho biết, dịch chiết bằng ethanol từ vỏ cây sao đen có hoạt tính ức chế mạnh sự sản sinh acid của vi khuẩn Streptococcus mutans. Dịch chiết có tác dụng giết chết vi khuẩn S. mutans ở môi trường pH acid cao hơn nhiều so với ở môi trường có pH trung tính. Tác dụng giết chết vi khuẩn của dịch chiết được gia tăng khi có mặt hydroperoxyd.



Công dụng cây sao đen:



Nhựa sao đen được dùng làm véc ni, công nghiệp sơn và để xảm thuyền.



Do có nhiều tanin (15%) nên vỏ sao đen được dùng làm thuốc: Chữa đau răng, viêm lợi, áp xe, làm răng bền… Ở Ấn Độ nhựa cây được dùng làm thuốc cầm máu. Một số nơi ở Việt Nam, đã dùng vỏ sao đen ăn trầu thay vỏ chay.



Sao đen được khai thác chủ yếu để lấy gỗ. Gỗ sao màu vàng nhạt, hơi xám, dác có màu sáng hơn; thuộc loại gỗ quí, không mối mọt thường dùng trong xây dựng, đóng đồ đạc, làm sàn nhà, tà vẹt, đóng toa xe, tàu đi biển. Gỗ sao đen được ngư dân miền Tây Nam Bộ rất ưa chuộng. Đây là nguyên liệu dùng để đóng tàu, thuyền, phà qua sông…



Cây sao đen có kích thước lớn cao, to, tán đẹp nên rất thích hợp để trồng làm cây đường phố, quanh các công trình lớn.



Kỹ thuật nhân giống, gây trồng cây sao đen



Nhân giống sao đen:



 Khi quả sao đen chuyển từ màu xanh sang vàng và có những đốm nâu ở đầu cánh là có thể thu hoạch. Có thể thu hái trực tiếp trên cây hoặc nhặt các quả vừa rụng xuống đất vào buổi sáng hàng ngày.



Cũng như các cây họ Dầu khác, hạt sao đen không giữ được lâu nên phải gieo ngay. Nếu muốn vận chuyển đi xa phải trộn hạt với cát ẩm, nhưng thời gian bảo quản cũng không quá một tuần.



Trước khi gieo cần cắt bỏ bớt cánh quả sao đen, chỉ để lại đoạn dài 1-2cm, ngâm nước lã khoảng 1-2 giờ rồi đem gieo.



Đất gieo được chuẩn bị trước, lên luống với chiều dài 5-10m, rộng 1m, cao 10-20cm và khử trùng trước khi gieo hạt sao đen.



Trên mặt luống xẻ các rạch theo chiều ngang, cách nhau 15cm. Đặt phần đầu hạt sao đen có cánh lên trên rồi phủ một lớp đất mỏng vừa đủ lấp kín cả quả và cánh.



Sau khi gieo 3-4 ngày, hạt sao đen bắt đầu nảy mầm. Đem cấy vào các bầu có kích cỡ rộng 14¬15cm, cao 15-20cm. Vỏ bầu bằng nhựa PE thủng đáy hoặc bịt đáy nhưng có cắt lỗở góc hoặc có lỗ thoát nước trên thành bầu. Ruột bầu gồm 75-80% đất mặt nhiều mùn dưới các rừng lá rộng, trộn với 15-20% phân chuồng đã hoai và 1% supe lân. Đất làm ruột bầu tốt nhất là đất sét pha cát. Thời vụ gieo hạt tốt nhất là vào tháng 4-5 (ngay sau khi quả chín).



Do cây sao đen non ưa bóng nên cần có giàn che. Thường xuyên tưới nước và chăm sóc cây trong giai đoạn vườn ươm.



Trồng và chăm sóc cây sao đen:



Khi cây sao đen con đủ tiêu chuẩn: 12 tháng tuổi, chiều cao 1-1,2m, đường kính cổ rễ 0,4-0,5cm là có thể mang trồng.



Thời vụ trồng vào tháng 5-7, trước mùa mưa.



Để trồng rừng sao đen, nên chọn các dải đất sâu, mát, trong các rừng thứ sinh nghèo kiệt hoặc rừng sau khai thác. Có thể xử lý thực bì theo đám, theo băng hoặc toàn diện tuỳ theo phương thức trồng.



Ở Đông Nam Bộ khi trồng sao đen theo phương thức xử lý toàn bộ thực bì, chọn muồng đen làm cây bạn, đậu tràm làm cây phù trợ và đã đạt kết quả rất khả quan. Theo phương thức này, sao đen sinh trưởng, phát triển rất mạnh.



Mật độ trồng rừng sao đen thường khoảng 400-500cây/ha. Cự ly hàng cách hàng 5-6m và cự li cây cách cây 4m. Kích thước hố trồng khoảng 40x40x40cm.



Cần tiến hành chăm sóc 2-3 lần trong 3 năm đầu, chủ yếu là phát dọn cỏ xâm lấn và vun gốc vào đầu và cuối mùa mưa.



Sau 8-10 năm cần tỉa thưa lần đầu để mở tán cho cây.



Khai thác, chế biến và bảo quản sao đen



Nếu sao đen trồng để lấy gỗ thì khi cây có đường kính đạt trên 40-60cm là có thể khai thác. Thường dùng phương pháp khai thác chọn. Muốn thu hoạch nhựa, người dân thường vào rừng vào mùa khô, quan sát trên ngọn và thân sao đen, nếu thấy có nhựa (chai cục) sẽ trèo lên thu hoạch. Nhựa đem về loại bớt tạp chất và bán.



Giá trị kinh tế, khoa học và bảo tồn cây sao đen



Cây Sao đen là loài cây gỗ quen thuộc của Việt Nam. Đây là cây có nhiều tác dụng, như làm cây bóng mát, nguồn nguyên liệu làm thuốc, đặc biệt là cung cấp gỗ tốt để đóng tàu, thuyền và cho nhựa. Hiện nay diện tích và số cá thể của loài cây đa tác dụng này đang bị thu hẹp, cần có kế hoạch phục hồi loài sao đen. Đặc biệt nên phát triển trồng sao đen trên qui mô lớn ở vùng Đông Nam Bộ và Tây nguyên.



Kỹ thuật ươm trồng cây sao đen



1. Tạo cây sao đen con



Vườn ươm và làm đất trồng sao đen



Chọn lập vườn ươm sao đen: Vườn ươm phải đảm bảo những yêu cầu sau đây:



- Phải được xây dựng ở nơi cao ráo, bằng phẳng, thông thoáng và thoát nước.



- Thành phần cơ giới của đất từ trung bình đến thịt nhẹ.



- Tránh hướng đón nắng nóng và gió hại mạnh trực tiếp. Nơi nắng nóng có gió hại mạnh phải có hàng rào xanh để che chắn và bảo vệ.



- Gần nguồn nước tưới và gần nơi trồng rừng và có điều kiện chăm sóc bảo vệ.



Chuẩn bị đất gieo sao đen:



- Luống reo rộng 1m, cao 15-20cm, dài 5-10m. Rãnh luống rộng 40-50cm.



- Đất trên mặt luống phải được đập nhỏ tới đướng kính dưới 5mm, loại bỏ cỏ, các tạp vật và san cho phẳng.



- Trước khi gieo 5-7 ngày, đất được xử lý bằng Benlát nồng độ 0,05% hoặc Boocdo nồng độ 0,5-1% với liều lượng 1 lít/m2 để chống nấm.



Xử lý và gieo hạt sao đen



- Hạt được gieo ươm vào tháng 4-5. Thời gian nuôi cây trong vườn ươm là 1 năm.



 



- Trước khi gieo cắt bỏ 1 phần cánh của trái chừa độ 1-1,5cm, ngâm hạt trong nước lã 8 giờ vớt ra cho vào túi vải ủ trong bao tải mỗi ngày rửa lại 1 lần đến khi hạt nứt nanh thì đem gieo.



- Trước khi gieo phải tưới đẫm nước cho đất ẩm đều đến độ sâu tối thiểu 15cm.



- Gieo hạt sao đen: Khi hạt nảy mầm được gieo vãi đều 1kg/8-10m2 trên luống. Sau khi dùng sàng sàng một lớp đất bột dày khoảng 0,5-1cm phủ kín hạt.



- Hàng ngày dùng ô doa có lỗ nhỏ hoặc dùng bình phun để tưới nước ngày 2 lần, tưới đủ ẩm cho đất. Trong thời gian hạt mới nhô lên khỏi mặt đất cần phải tưới mỗi ngày 3 lần. Sau 1 tháng tưới mỗi ngày 1 lần.



- Cần làm dàn che với độ che sáng bằng 70-80% ánh sáng tự nhiên.



2. Tạo bầu, đóng và xếp bầu sao đen



Tạo bầu: Túi bằng polyetilen kích thước 14x25cm có đục lỗ thủng đáy.



Thành phần ruột bầu: 85% đất mặt vườn ươm, đất được đập nhỏ, sàng, nhặt hết cỏ, đá lẫn và trộn với 1-2% Super Lân + 10-13% phân chuồng hoai.



Đóng và xếp bầu sao đen: Dãy sạch cỏ, san phẳng nền vườn. Trước khi đóng bầu 7-10 ngày phun 1 trong các dung dịch Benlát 0,05%, Boocdo và Vofatox nồng độ 0,5-1% với liều lượng 1 lít/m2 trên toàn bộ diện tích để trừ sâu bệnh.



- Đóng bầu: Trộn đều hỗn hợp ruột bầu theo tỷ lệ nói trên. Nếu đất quá khô thì tưới nước vừa đủ để dễ trộn. Cho đất vào đấy bầu khoảng 5-7cm lèn chặt để định hình bầu và giữ đất trong bầu không bị rơi vãi ra ngoài, sau đó cho đất đầy tới miệng bầu.



- Xếp bầu: Bầu đwocj xếp sát nhau thành luống rộng 0,9-1m, các luống bầu cách nhau 40-60cm để thuận lợi cho việc đi lại và chăm sóc. Xung quanh luống đắp gờ cao 8-10cm để giữ ẩm và giữ cho bầu không bị đổ nghiêng.



3. Cấy cây sao đen vào bầu



- Tiến hành cấy cây mạ vào bầu khi tuổi cây nằm trong khoảng từ đến 65 ngày, cây có được 4 lá và cao khoảng 8-10cm, các rễ ngang đầu tiên xuất hiện. Chú ý không được để quá 2 tháng rưỡi tuổi mới cấy.



- Thời gian cấy cây tốt nhất là vào những ngày có mưa, ẩm độ tương đối khoảng 90-100%. Tuyệt đối không được bứng và cấy cây vào buổi trưa hay khi trời nắng gắt.



- Tưói nước cho bầu đủ ẩm trước khi cấy 1 ngày, xếp lại các bầu bị nghiêng cho thẳng đứng, bổ sung đất vào những bầu đất bị vơi. Phun nước vào luống reo cây mạ cho thật ẩm trước khi nhổ cây mầm đem đi cấy.



- Qua công tác bứng cây, kết hợp với việc loại các cây con bị sâu bệnh đứt ngang cổ rễ,... đồng thời phân loại cây con làm 3 loại: Lớn, trung bình và nhỏ để đem cấy riêng từng khu vực giúp cho cây trong vườn ươm sau này được đều đặn và có các chế độ chăm sóc thích hợp.



- Cây sao đen con bứng xong phải cấy càng nhanh càng tốt, không nên để lâu quá 1 giờ. Do đó công tác bứng cây nên chia làm nhiều lần để có thời gian cấy xong rồi bứng tiếp. Nên cắt 1/3 lá cây để giảm bót diện tích thoát hơi nước của cây.



- Cây sao đen cấy vào bầu sao cho rễ ở tư thế tự nhiên, tiếp xúc tốt với đất, cây thẳng không bị dập nát. Cấy xong dùng ô doa có lỗ nhỏ hoặc bình phun tưới cho đất đủ ẩm và giữ ẩm trong suốt thời gian gieo ươm cây tại vườn ươm, lượng tưới 3-4 lít/m2, ngày tưới 1 lần.



Ngay sau khi cấy cây sao đen vào bầu xong phải che bằng dàn che. Dàn che phải tạo nên độ che khoảng 2/3 ánh sáng trực xạ.



4.  Chăm sóc cây sao đen con



- Trong một tuần đầu ngay sau khi cấy phải tưới ngày 3 lần sau đó ngày tưới 2 lần. Lượng nứoc tưới mỗi lần 2-3 lít/m2. Trong những ngày mưa thì giảm hoặc không tưới nếu đất đủ ẩm từ mặt đất đến đáy bầu.



- Trong thòi gian từ khi cây cấy được 20-30 ngày cho đến trước khi trồng 4 tuần nếu thấy cây sao đen sinh trưởng kém thì cần tiến hành tưới phân NPK với nồng độ 0,5% (1kg/200 lít nước) cho cây. Liều lượng tưới 1kg cho 10.000 cây con.



- Tưói phân bầng ô doa lỗ nhỏ vào sang sớm hặc chiều tối, không phân vào những ngày mưa và vào buổi trưa nắng nóng. Sau khi tưới phân phải tưới rửa lá toàn bộ cây con bằng nước sạch với liều lượng 2 lít/m2.



- Làm cỏ phá váng 10-15 ngày một lần.



- Tiến hành phân loại cây con, xếp cây có cùng kích thước và chất lượng vào 1 luống để có chế độ chăm sóc thích hợp.



- Khi rễ cây sao đen đâm xuống nền luống thì tiến hành đảo bầu 1 tháng 1 lần.



- Hãm cây sao đen: Trước khi trồng 1 tháng không được tưới phâ, giảm lượng nước tưới, xén rễ quá dài ở đáy bầu.



- Phòng trừ bệnh thối cổ rễ cho cây con bằng thuốc Boócđô pha nồng độ 0,5-1% phun 1 lít/5m2. Nếu bị sâu hại cây thì trực tiếp bắt hoặc dùng thuốc Malathion (Lythion-25WP) pha nồng độ 0,1% để phun 1lít/5m2.



5. Tiêu chuẩn cây sao đen con đem trồng



- Tuổi cây con: 12-14 tháng tuổi.



- Đường kính cổ rễ >5mm.



- Chiều cao cây: cao hơn 50cm.



Cây sao đen sinh trưởng tốt thân thẳng, cân đối, không bị sâu bệnh, cụt ngọn. Những cây ốm yếu, không đạt tiêu chuẩn cần phải được loại bỏ.



6. Chuẩn bị và xuất cây sao đen con



- Trước khi xuất cây con cần tưới cho luống bầu đủ ẩm. Sau đó nhấc nhẹ từng bầu xếp vào khay cho bầu dứng thẳng.



- Tránh làm dập nát, gẫy cành, vỡ bầu trong quá trình dỡ, xếp và vận chuyển cây con để trồng.



- Những cây sao đen khoẻ mạnh nhưng còn nhỏ được tập trung lại một chỗ, tiếp tục chăm sóc để trồng sau.



- Cây con bốc dỡ khỏi vườn ươm tốt nhất là trồng ngay, trường hợp không trồng ngay được thì cần phải chọn nơi bằng phẳng, cao ráo và râm mát để lưu cây, cấn tưới cho cây luôn đủ ẩm. Thời gian lưu cây không quá 15 ngày.



7. Thời vụ trồng sao đen



Thời vụ trồng sao đen tốt nhất là từ tháng 6-7, chọn những ngày dâm mát, có mưa để trồng.



8. Kỹ thuật trồng sao đen



- Phải chọn cây sao đen đủ tiêu chuẩn đem trồng.



- Khi vận chuyển cây sao đen đem trồng, ruột bầu phải ẩm, nhưng không được tưới đẫm nước làm cho ruột bầu quá mềm nhão.



- Phải xé bỏ bầu trước khi trồng. Không được làm vỡ bầu hay biến dạng bầu.



- Trộn đều đất trong hố. Đào lỗ đặt bầu sao cho rễ và thần cây ngay thẳng ở giữ hố, mặt trên của bầu thấp hơn miệng hố 1-2cm.



- Lấp phần đất mặt xuống trước, lèn chặt bầu, vun thêm đất mặt vào quanh gốc trên cổ rễ 2-3cm.



Tư liệu sưu tầm.


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Việt Nam qua ghi chép người phương Tây: Uy thế của Võ vương - Lê Nguyễn 28.03.2017
Việt Nam qua ghi chép người phương Tây: Phủ Võ vương qua mắt y sĩ phương Tây - Lê Nguyễn 27.03.2017
'Văn Thánh' đất Gia Định xưa giờ ở đâu? - Hồ Tường 27.03.2017
Sài Gòn cà phê chó mèo: 'một cún khác đã nghếch chân tè tiếp' - Tư liệu 26.03.2017
Không vỉa hè, những con đường bắt người Sài Gòn đi bộ 'phải phạm luật giao thông' - Nhiều tác giả 24.03.2017
Tôn Vũ (Tôn Tử) & Binh pháp Tôn Tử - Tư liệu 23.03.2017
Tôn Tẫn, Bàng Quyên - Tư liệu 23.03.2017
Danh nhân Đông Tây kim cổ (3) - Lương Văn Hồng 23.03.2017
Kho báu trong lăng Thoại Ngọc Hầu: Chiếc mão trang trí bằng 5 lượng vàng ròng - Lương Chánh Tòng 22.03.2017
Kho báu trong lăng Thoại Ngọc Hầu: Chiếc kính mắt châu Âu - Lương Chánh Tòng 22.03.2017
xem thêm »