tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21085666
Những bài báo
18.12.2014
Triệu Xuân
Bùi Ngọc Tấn, chuyện bây giờ mới kể

Từ trái qua: Bùi Ngọc Tấn, Triệu Xuân. Ảnh chụp năm 2007 tại Sài Gòn.


Nhà văn Bùi Ngọc Tấn có người anh ruột là Bùi Ngọc Chương, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty xây dựng thủy lợi 4 (TCTXDTL 4). Anh Bùi Ngọc Chương coi tôi là bạn vong niên của mình. Chúng tôi chơi thân với nhau kể từ khi TCTXDTL 4 đang là đơn vị chủ công xây dựng công trình thủy lợi Dầu Tiếng, Tây Ninh, 1979. Mấy chục năm gắn bó với nhau bằng công việc, bằng thơ văn, chúng tôi quý yêu nhau như người thân trong nhà. Anh Chương vốn học Đại học Bắc Kinh, yêu một bạn cùng lớp người Hán. Hai người quấn quýt nhau, chỉ chờ ngày cưới… Thế nhưng, một vị to lắm, từ Hà Nội qua, huấn thị rằng: Sinh viên Việt Nam không có yêu đương  gì hết. Phải học, học cho giỏi để về nước góp sức đấu tranh giải phóng miền Nam. Ai trái lệnh, bị đuổi về nước!


Thế là Bùi Ngọc Chương đành nuốt hận. Anh tìm quên bằng cách chui vào Thư viện, học thuộc thơ Đường, tự dịch thơ Đường để… chơi. Khi chúng tôi quen nhau, chính những bài thơ Đường mà anh Chương đọc cho tôi nghe đã gắn kết tình cảm, khiến chúng tôi thân thiết như tri âm, tri kỷ. Qua anh Chương, tôi biết em ruột anh, nhà báo, nhà văn Bùi Ngọc Tấn…


TCTXDTL 4 là đơn vị chủ công xây dựng các công trình thủy lợi, thủy điện lớn ở phía Nam đất nước. Anh Chương là người có chuyên môn giỏi, tri thức uyên bác, lịch lãm, có đóng góp không nhỏ trong thời gian làm Phó Tổng Giám đốc. Khi anh về nghỉ hưu, một tập đoàn lớn ở Phú Mỹ Hưng, biết anh giỏi tiếng Trung quốc và thạo văn hóa Trung Hoa, đã mời anh về làm trợ lý Kỹ thuật và Đối ngoại với tiền lương rất cao.


Hồi tháng 5-1991, tôi xuất bản tiểu thuyết Sóng lừng (tên gốc là VN. Mafia). Một trong những người đầu tiên tôi tặng sách là Bùi Ngọc Chương. Anh đọc và nhiệt thành giới thiệu cho cả TCTXDTL 4 mua sách. Ít ngày sau, anh Chương cho tôi xem thư của Bùi Ngọc Tấn, trong đó có những dòng anh Tấn hết lời khen ngợi tiểu thuyết Sóng lừng... Khi biết tin tiểu thuyết Sóng lừng bị cấm, anh Tấn động viên tôi: “Kiên cường nhé! Tấm lòng Triệu Xuân trong sáng, không ai làm gì được đâu!”. Tôi nhớ mãi những dòng anh viết cho mình trong những ngày giông bão ấy. Rồi Hội đồng thẩm định quốc gia được thành lập theo chỉ đạo của Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau ba tháng đọc, luận bàn, Hội đồng  ra kết luận cuối cùng: Sóng lừng là tác phẩm tốt, phanh phui những tiêu cực trong xã hội, có tính dự báo cao. Tác giả là người tâm huyết với sự nghiệp của nhân dân, đất nước, dũng cảm chống tiêu cực… Tuy nhiên, trong hoàn cảnh hiện nay, đề phòng bị kẻ thù xuyên tạc, bóp méo… tạm thời chưa phát hành Sóng lừng…!


Chín năm sau, đến lượt cuốn Chuyện kể năm 2000 của anh Bùi Ngọc Tấn - viết về bản thân anh trong năm năm ở tù- cũng bị cấm. Khi NXB Thanh niên phát hành Chuyện kể năm 2000 , tôi đang có chuyến du khảo ở Hoa Kỳ hơn một tháng. Về nước, gặp nhau, anh Bùi Ngọc Chương nhìn tôi, ngao ngán, lắc đầu…


Rồi sách của anh Tấn được in ở nước ngoài, cũng như cuốn Sóng lừng của tôi. Sóng lừng in hàng chục lần ở nước ngoài. Cả tôi và anh Tấn đều giống nhau: Không mấy thích khi sách in ở nước ngoài, chỉ thích sách của mình được phát hành trong nước. Từ năm 2000 cho đến lúc anh Bùi Ngọc Chương qua đời, năm 2009, mỗi khi anh Tấn vô Sài Gòn, chúng tôi lại hàn huyên với nhau, lại nói chuyện tiểu thuyết và thơ Đường… Mãi cho đến nay, sau 24 năm kể từ ngày Sóng lừng bị cấm; tệ nạn tham nhũng, mafia gấp bội lần so với khi tôi viết Sóng lừng… Nhưng, sách của tôi vẫn chưa được tái bản! 


Năm 1973, Bùi Ngọc Tấn được ra tù. Anh gõ cửa hàng chục cơ quan xin việc trong nhiều tháng liền, nhưng đều bị từ chối. Không ai dám nhận một người vừa ra tù, cho dù anh không bị án  gì cụ thể ngoài cái tiếng là “viết báo chống Đảng”! Người bạn vong niên thân thiết khác của tôi là Nguyễn Hồng Cẩn, nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy sản, Tổng Giám đốc Seaprodex. Ông Cẩn kể với tôi dịp Tết năm 2001:


-  “Khi tôi làm Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP Hải Phòng, tôi biết Bùi Ngọc Tấn là một nhà báo lương thiện. Từ năm 1964 đến 1968, khi giặc Mỹ ném bom Hải Phòng, Hà Nội, có nhiều người bị bắt… Chả hiểu sao Bùi Ngọc Tấn cũng bị bắt rồi bị giam tới 5 năm. Năm 1973, Tấn mới được về nhà. Tôi ghé thăm nhà Tấn, vợ con anh không còn gạo ăn. Anh ngồi chìm khuất trong khói nhang dày đặc của căn phòng nhỏ, trước mặt là bàn thờ, có ảnh Đức Phật và bài vị ông bà… Tôi gọi ba, rồi bốn lần, anh vẫn không quay lại, không lên tiếng. Khi vợ anh gọi to lên, anh mới quay lại, gương mặt võ vàng, tái mét, má hóp, mắt lờ đờ… Tôi gọi điện thoại cho Trần Đông, lúc đó đã lên Hà Nội làm Thứ trưởng Bộ Công an. Trần Đông nghe lời tôi, về Hải Phòng, cùng tôi đến thăm Bùi Ngọc Tấn. Chúng tôi đem cho anh ít tiền và gạo… Rồi… Trần Đông viết thư tay cho Tấn mang đi. Tôi thì chủ động đưa Tấn đến Xí nghiệp đánh cá Hạ Long, dưới quyền của tôi. Thế là Tấn được nhận vào làm việc tại Phòng Tuyên truyền Thi đua cho đến tuổi về hưu…”.


Sáng nay, 18-12-2014, tôi được mời dự Lễ Tổng kết hai năm Trại sáng tác của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh. Hay tin nhà văn Bùi Ngọc Tấn qua đời, tôi phone cho anh Nguyễn Hồng Cẩn. Đầu máy bên kia lặng đi vài giây, rồi anh Cẩn nói:


- Tấn nó 81 tuổi rồi! Mình nhớ không lầm thì Tấn nhỏ hơn mình 9 tuổi. Thôi, thế cũng là thọ! Hơi tiếc là người ta không trao cho Tấn cái Giải thưởng Nhà nước!


Dự Lễ ở Hội Liên hiệp VHNT TP HCM xong, tôi về nhà, mở máy, viết vội mấy dòng này, thay nén tâm nhang vọng về hương hồn nhà văn Bùi Ngọc Tấn. Cầu mong anh thanh thản ở thế giới bên kia! Nhớ thương lắm lắm, anh Tấn ơi!


Sài Gòn, 12 giờ ngày 18-12-2014


TX


www.trieuxuan.info


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Thầy trò đời nay với thầy trò xưa - Phan Khôi 19.11.2017
Nhân Ngày Nhà Giáo VN 20/11/2017: Những điều ít biết về Thầy tôi – Nhà thơ Thúc Hà - Nguyễn Văn Thanh 18.11.2017
Thuyết trình khoa học với chủ đề: Tính hiện đại của tiểu thuyết M. Proust - Tư liệu 13.11.2017
Tàu sân bay Mỹ sẽ đến thăm cảng Việt Nam - Tư liệu 12.11.2017
Hoàng Như Mai văn tập - Đoàn Lê Giang 12.11.2017
hai bài của GS Trần Hữu Tá viết về GS, NGND Hoàng Như Mai - Trần Hữu Tá 12.11.2017
DONALD TRUMP phát biểu tại APEC, Đà Nẵng, ngày 10-11-2017 - DONALD John Trump 11.11.2017
Kiểm dịch "Luận chiến văn chương" (quyển 4) của Chu Giang, Nguyễn Văn Lưu - Kiều Mai Sơn 07.11.2017
Cụ Triệu Thái - cùng thời Nguyễn Trãi - Danh nhân đất Việt - Vũ Truyết 06.11.2017
Cát Bà & huyện Cát Hải, Hải Phòng - Nhiều tác giả 05.11.2017
xem thêm »