tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 19733544
Những bài báo
21.07.2014
Tư liệu
Nữ Anh hùng, Liệt sỹ Võ Thị Sáu

(1933-1952)


Võ Thị Sáu tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, Huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa; Cha tên Võ Văn Hợi và mẹ tên là Nguyễn Thị Đậu, người ở xã Phước Thọ, quận Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa nay thuộc xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Cùng các anh mình, chị đã tham gia vào các hoạt động bí mật ở địa phương chống Pháp.


Mới 14 tuổi,chị đã đi theo anh trai tham gia hoạt động cách mạng, lên ở trên chiến khu. Năm 1949, chị tham gia đội Công an xung phong Đất Đỏ làm liên lạc, tiếp tế. Năm 1950 chị bị chính quyền Pháp bắt và bị tòa án binh Pháp kết án tử hình vào tháng 4 năm 1951. Chị Sáu bị tra tấn, giam cầm: tại nhà tù Bà Rịa hơn 1 tháng, nhà tù Chí Hòa 2 năm. Ngày 21-01-1952, Pháp giải chị Sáu ra Côn Đảo; 7 giờ sáng 23-01-1952, lén lút đem chị đi thủ tiêu.


Ngày 02-03-1993, Chủ tịch Nước Lê Đức Anh ký Quyết định số 149 truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.



Mộ Võ Thị Sáu tại Khu B2 Nghĩa trang Hàng Dương. Ảnh do nhà văn Triệu Xuân chụp ngày 10-07-2014. Nhà văn Triệu Xuân đề nghị tôn vinh Võ Thị Sáu là Nữ Thánh!


Tượng của Võ Thị Sáu được đặt tại nhiều nơi như Đất Đỏ, Bảo tàng phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Công an nhân dân, và tên Võ Thị Sáu cũng được đặt cho nhiều con đường, nhiều trường học ở các thành phố Việt Nam.


Một trong những bài ca cách mạng hay nhất là Biết ơn chị Võ Thị Sáu của nhạc sỹ Nguyễn Đức Toàn.


Chị Võ Thị Sáu bị bắn ở đâu trên Côn Đảo?


Chị Võ Thị Sáu, người nữ anh hùng quê Đất Đỏ bị địch bắt và  đưa ra hành hình ở Côn Đảo. Chị đã đón nhận cái chết nhẹ nhàng, thanh thản, đó là sự thật không ai chối cãi. Tuy nhiên, chị bị bắn ngày nào, lúc nào và ở đâu trên Côn Đảo thì hiện nay vẫn còn nhiều tranh cãi.


Mất ngày nào?


Trong cuốn "Truyền thống cách mạng của Phụ nữ Nam Bộ Thành đồng" của Tổ sử  Phụ nữ Nam Bộ do GS Trần Văn Giàu hiệu đính ở trang 158 ghi: "Sáng ngày 23/12/1952, thực dân Pháp đưa Võ Thị Sáu ra Hàng Dương xử bắn một cách phi pháp...". Nhà thơ Phùng Quán trong bài "Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo" được giải nhất cuộc thi văn nghệ toàn quốc năm 1955 cũng viết như vậy. Tuy nhiên, theo một chiến sĩ người Hải Phòng từng bị giam cầm trong thời kháng chiến chống thực dân Pháp thì thông tin trên không chính xác.


Anh Nguyễn Đình Thống, người có nhiều năm nghiên cứu về Côn Đảo cho biết: Sau khi nghe các chiến sĩ còn sống phản bác ngày mất của chị Sáu, anh đã gặp các chiến sĩ là tù binh thời kháng chiến chống thực dân Pháp từ Hải Phòng về thăm Côn Đảo. Các chiến sĩ đã cho biết, thời điểm chị Sáu bị bắn diễn ra trước thời điểm họ vượt ngục. Ngày họ vượt ngục Côn Đảo là ngày 12/12/1952. Chắc chắn là chị Sáu phải xử bị bắn trước thời điểm họ vượt ngục chứ không thể là ngày 23/12/1952.


Sau khi có thông tin trên, UBND huyện Côn Đảo đã đề nghị yêu cầu xác minh các tư liệu. Khi đó, anh Nguyễn Đình Thống đã có điều kiện tiếp xúc với những tài liệu còn lại của Côn Đảo. Đặc biệt, anh đã đọc cuốn "Sổ giám sát tử vong 1947 - 1954". Sổ ghi bằng tiếng Pháp, trong phần tên của tử tù đã bị bắn ngày 23/1/1952 có ghi rõ: "Le 23 Janvier 1952: 195 G.267 Võ Thị Sáu dite CAM mort 23/1/1952 7h P.Condor Par balles...". (Tù nhân số G 267 Võ Thị Sáu bị xử bắn vào ngày 23/1/1952, lúc 7 giờ, tại nhà tù Côn Đảo).


Từ nguồn tư liệu trên có thể khẳng định ngày chị Sáu bị Pháp bắn là ngày 23/1/1952.


Vậy, vì sao sử sách và cả sách giáo khoa đều ghi là ngày 23/12/1952? Trong quá trình nghiên cứu các tư liệu còn sót lại trên đảo, anh Thống đã tìm ra nguyên nhân. Ngay sau ngày chị Sáu mất, anh em tù đã dựng một tấm bia xi măng ghi ngày mất là 23/1/1952. Nhưng tấm bia này vừa dựng xong thì đã bị chúa Đảo Jarty chạy xe cán nát. Anh em tù dựng lại, sau đó tấm bia tiếp tục bị đập, anh em tù phải giấu tấm bia xuống đất để khỏi bị lính trên đảo đập phá. Mấy năm sau tấm bia mới được moi lên thì chữ số đã nham nhở. Chính vì vậy mới có tình trạng đọc nhầm từ tháng giêng (1) ra tháng chạp (12)!


Cây Dương hai nhánh!


Huyền thoại kể rằng, khi chị Sáu hi sinh, phía trước ngôi mộ của chị mọc lên một cây dương hai nhánh, một nhánh hướng phía Nam và một nhánh hướng phía Bắc xanh tốt tỏa bóng mát bên ngôi mộ.


Năm 1975, khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, nhánh dương hướng về phía Nam trên cây dương trước mộ chị đang xanh tốt, bỗng héo cành rồi chết hẳn. Người trên đảo truyền rằng, đây là ý nguyện của chị Sáu đã được thực hiện vì nước nhà đã thống nhất.


Đến năm 1993, khi Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký Quyết định số 149, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang cho liệt sĩ Võ Thị Sáu, ý nguyện của chị được thực hiện, thì cùng năm ấy nhánh dương hướng về phía Bắc bắt đầu héo cành rồi cả cây lụi chết.


Sau khi chị Sáu mất, rất nhiều thông tin cho rằng chị Sáu rất linh thiêng. Thậm chí, những người yêu mến chị còn phong cho chị là "thánh" ở vùng đất Côn Đảo. Sự linh thiêng này còn truyền tụng cho đến ngày nay thông qua sự thêu dệt của những hướng dẫn viên du lịch. Đây là thông tin mà các cán bộ huyện đảo phải khổ sở khi gặp khách đến thăm đảo, vì câu đầu tiên, không ai hỏi về truyền thống, lịch sử của Côn Đảo mà cứ hỏi là chị Sáu linh thiêng ra sao!


Có nhiều lời đồn rằng, lúc bị bắn, chị Sáu bị trói vào cây dương khô cụt ngọn đứng trước mộ chị  ở khu B Hàng Dương Côn đảo. Cây dương này có một nhánh trơ trọi chĩa về phía Bắc và do bị chết trẻ nên hàng đêm chị Sáu từ trong cây đi ra để giúp người lương thiện, trừng trị người ác...


Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Thống đi xác minh và trong quá trình tìm tư liệu, khi gặp lại những nhân chứng là những chiến sĩ từng bị tù đày ở Côn Đảo thì được biết: Chi tiết chị Sáu bị trói vào cây dương khô cụt có một nhánh chĩa về phía Bắc là thông tin được các bạn tù "sáng tác". Còn nơi chị bị bắn, không có cây dương và cũng không phải là khu Hàng Dương của Côn Đảo mà là gần sân bóng (sân banh) Côn Đảo!


Với những thông tin trái ngược đó, anh Thống đã đi dò tìm, so sánh các nguồn tư liệu lưu trữ và các nhân chứng còn sống sót thì được biết, chị Sáu được chở bằng tàu tới Côn Đảo chiều 21/1/1952, bị đưa vào nhốt trong Sở Cò (đối diện với văn phòng Giám đốc đảo). Chị Sáu ở đấy đêm 21, ngày 22 và rạng sáng ngày 23/1/1952, khoảng 5 giờ, chị bị đưa đến văn phòng Giám thị trưởng, đặt trước sân banh I để làm lễ rửa tội như các tù nhân khác. Sau đó, chị Sáu bị lôi đến sân Banh III và bị bắn lúc 7h sáng. Giặc bắn xong liền đưa xác chị ra Hàng Dương, phu được lệnh đã kéo xác chị chôn xuống huyệt đào sẵn.


 


Đền thờ Võ Thị Sáu tại trung tâm Thị trấn Côn Đảo, đối diện Nhà bảo tàng Côn Đảo. Ảnh do nhà văn Triệu Xuân chụp ngày 10-07-2014. Nhà văn Triệu Xuân đề nghị tôn vinh Võ Thị Sáu là Nữ Thánh!


Ngày 23-1-1952, chị Sáu bị Thực dân Pháp tử hình tại Côn Đảo. Ngày ấy đã trở thành huyền thoại và là một ngày thiêng liêng của người dân trên đảo. Võ Thị Sáu từ chối rửa tội. Chị ôn tồn nói với linh mục: “Tôi không có tội. Nếu cha muốn rửa tội xin hãy rửa tội cho những kẻ sắp giết tôi đây”. Khi được hỏi có ân hận điều gì trước khi chết không, chị đã trả lời: “Tôi chỉ ân hận chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và lũ tay sai bán nước”. Không cần bịt mắt, chị hiên ngang nhìn thẳng vào họng súng kẻ thù hô to: “Đả đảo thực dân Pháp, Việt Nam muôn năm, Hồ Chí Minh muôn năm”.


Chuyện kể rằng: Khi tên chánh án quay ra đọc lệnh thi hành án thì Võ Thị Sáu bắt đầu hát, chị cất lời hát bài Tiến quân ca. Giọng hát của chị thiết tha, trong trẻo, vút lên ngân vang trong gió sớm. Võ Thị Sáu không chú ý đến bọn đao phủ, chị vẫn hát và khi bảy nòng súng đen ngòm ngọ nguậy và tên đội trưởng đội hành quyết hô chuẩn bị thì chị ngừng hát và hô to: Đả đảo thực dân Pháp, Việt Nam độc lập muôn năm, Hồ Chủ tịch muôn năm! Bảy tiếng súng chuệch choạc nổ.


Khi súng nổ bỗng có một tiếng rú ghê rợn từ đồi cát phía Nam gần đó, thì ra đó là 4 người vợ giám thị núp ở đây để mục kích cuộc hành hình; người rú lên là Nguyễn Thị Liễu - vợ giám thị Ruby, chị ta bất tỉnh sau loạt súng. Sau khi hiểu ra chuyện, bọn chúng quay lại pháp trường thì lạ thay chị Sáu vẫn hiên ngang đứng đó, hai vệt máu từ vai và sườn tuôn ra ướt đỏ vạt áo, chị vẫn hát. Tên đội lê dương lầm lũi bước đến gí khẩu súng ngắn vào tai chị bóp cò.


Sáng ngày 24-1-1952, có người lính lê dương già trong đội bắn đã khóc, bỏ ăn suốt ngày và ngồi trên phiến đá cả đêm. Sau khi thi hành án, ông không ngủ được, đôi mắt cô gái đã ám ảnh ông, ông thề sẽ bỏ nghề. Ông ta nói: “Cô ấy tin vào chính nghĩa của dân tộc mình, còn chúng tôi thì chỉ biết bắn giết”. Người bác sĩ phục vụ trên đảo mỗi lần nhắc đến Võ Thị Sáu là một lần ông xúc động và trầm trồ: “Thật là một con người gang thép”.


Những người tù đã lặng lẽ làm bia mộ chị Sáu. Pháp liên tục đập phá bia mộ và khủng bố tù nhân, truy tìm người đúc bia mộ… Thế rồi vợ con gác ngục loan tin là Cô Sáu hiện về. Chuyện cô Sáu hiện về lan rất nhanh, nhiều gia đình gác ngục lập bàn thờ cô Sáu. Họ tin rằng một người con gái chết trẻ và chết anh dũng như vậy ắt sẽ rất thiêng và sẽ hóa thánh thần. Rất nhiều chuyện linh thiêng về chị Sáu. Nào là cái chết của tên tù gian Nguyễn Văn Tân, có người nói là hắn bị bức tử là để bịt đầu mối do làm thất thoát tiền, song có người lại quả quyết rằng Tân bị cô Sáu bắt tội vì đã cho tay chân đập phá bia mộ cô Sáu và theo dõi, chỉ điểm những người làm bia, đắp mộ cô. Cũng từ thuở ấy dân đảo khi cần thề thốt, không nói: Thề có trời, đất, quỷ thần nữa mà là thề có cô Sáu chứng giám. Lời thề ấy linh thiêng và ứng nghiệm, từ người tù đến công chức gác ngục và chúa đảo.


Qua rất nhiều thời chúa đảo, đến thời chúa đảo Lê Văn Thể được điều ra làm tỉnh trưởng và kiêm quản đốc Trung tâm cải huấn. Chúa đảo Thể tàn bạo và hiếu thắng, sau khi khủng bố tù nhân, Thể hạ lệnh đập phá bia mộ của Lê Hồng Phong và Võ Thị Sáu. Lần này bọn ác ôn ngán; song có tên Nghị, tù thường phạm mới từ trại Phú Lợi vừa bị đày ra đảo chưa biết oai linh cô Sáu nhận làm. Nghị huyênh hoang: “Sợ gì, để tôi đập xem ai làm gì nổi tôi”. Hắn lẳng lặng xách búa lên Nghĩa trang Hàng Dương đập nát tấm bia, đập luôn lư hương và hai bình cắm hoa đặt ở trước mộ Võ Thị Sáu. Hôm sau, một tấm bia mới lại được dựng lên như trước. Nghị hung hăng cầm búa lên đập và ngồi rình trong một lùm cây gần đó. Hắn đem theo rượu, thịt và một ổ bánh mì... Cả ngày ngồi dưới nắng, hắn thấy hoa mắt, chóng mặt. Sáng hôm sau hắn sốt li bì, không thuốc gì chữa nổi, hắn gầy tóp, quái dị, vật vờ. Nhà thương Côn Đảo hết cách chữa trị, chuyển về Nhà thương Chợ Quán được 3 hôm thì hắn chết.


Rồi đến tên Sước, tù quân phạm, cũng cầm búa đập tấm bia cẩm thạch đặt trên mộ Võ Thị Sáu. Đêm đó Sước ngất ngưởng ra biển uống rượu, sau khi uống, hắn cởi áo vắt vai, ngật ngưỡng leo lên một tảng đá, vo áo làm gối rồi nằm xuống ngủ. Sáng hôm sau, không thấy Sước điểm danh, cả bọn đi tìm thì thấy hắn đã chết cứng, lưng dính chặt vào tảng đá...


Võ Thị Sáu - người thiếu nữ anh hùng của quê hương Đất Đỏ đã đi vào huyền thoại, trở thành dấu son truyền thống trong cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta.


Tình yêu Tổ quốc, sự hy sinh anh dũng và lý tưởng sống cao đẹp của chị đã trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ Việt Nam phấn đấu, học tập cả trong đấu tranh cũng như trong hòa bình xây dựng đất nước. Hơn nửa thế kỷ qua, ngày hy sinh của chị Sáu đã trở thành một trong hai lễ hội lớn nhất của huyện đảo Côn Đảo. Chị Sáu thân thương đã hóa thành bất tử, đã trở thành một huyền thoại gắn liền với đất trời Côn Đảo, đất trời Việt Nam.


Côn Đảo từ địa ngục trần gian của 113 năm nô lệ, nay đã là điểm đến của tất cả mọi người, nơi có hòn đảo anh hùng với những người con bất khuất, có hai người phụ nữ: Bà Phi Yến và Võ Thị Sáu, hai nữ liệt trung trinh của nước Việt thân yêu.


Tư liệu


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Biển Đông lại sắp…dậy sóng!? - Nguyễn Hồng Lam 22.06.2017
Nhà báo Nguyễn Công Khế nói về những 'điều cấm kỵ' - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
Nghề báo lắm hiểm nguy - Nguyễn Công Khế 22.06.2017
‘IS đã chính thức thừa nhận thất bại’ - Nhiều tác giả 22.06.2017
Thủ tướng Hun Sen đi bộ qua biên giới, thăm lại 'đường cứu nước' - Nhiều tác giả 21.06.2017
Kiếp sau tôi vẫn chọn nghề báo - Trần Thị Sánh 21.06.2017
Muôn lần bất diệt con người! - Lưu Trọng Văn 19.06.2017
Tôi là dân Quận 3 - Sơn Trà - Võ Kim Ngân 19.06.2017
Làm báo thuở thanh xuân - Trịnh Bích Ngân 19.06.2017
Từ Trường thi Gia Định đến Nhà văn hóa Thanh niên - Hồ Tường 18.06.2017
xem thêm »