tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20813334
Điện ảnh, âm nhạc và hội họa
15.05.2014
Nhiều tác giả
Giáo sư nhạc sỹ Tô Vũ, thầy của những người thầy

Thầy tôi, giáo sư nhạc sĩ Tô Vũ


“Một người thầy thật hiền, sắc sảo và hóm hỉnh, còn về chuyên môn thì rất uyên bác”, nhạc sĩ Lư Nhất Vũ nghẹn ngào nói qua điện thoại về nhạc sĩ Tô Vũ - người thầy vừa ra đi của mình - khi gửi đến cho Tuổi Trẻ bài viết này...


Ngày 26-10-1956 là ngày khai giảng đầu tiên Trường âm nhạc VN tại số 32 Nguyễn Thái Học, Hà Nội. Lớp sáng tác khóa 1 do thầy Tô Vũ dạy tác khúc gồm nhiều nhạc sĩ nổi tiếng qua chín năm chống Pháp và sau này trong những năm chống Mỹ như: Hoàng Việt, Ngô Huỳnh, Hoàng Hiệp, Hồ Bông, Nguyễn Thành, Huy Thục, Hồng Thau, Tô Ngọc Thanh, Lê Quang Nghệ, Hồng Đăng, Trương Đình Quang, Vĩnh Long, Vĩnh Cát, Nguyễn Liệu và Văn Tuyền.


Lúc đó, từ công trường nhà máy gỗ dán Cầu Đuống, tôi được về học bổ túc với nhiều thầy cô, chủ yếu là học piano và kiến thức âm nhạc cơ bản. Được hai năm thì tôi thi tuyển vào bộ môn sáng tác khóa 3 (1958 - 1962). Và người thầy đã tạo cho tôi bước ngoặt trong sự nghiệp sáng tác là giáo sư nhạc sĩ Tô Vũ.


"Phải nói thầy là một bậc thầy về âm thanh học, một chuyên gia âm nhạc hàng đầu của VN và của cả thế giới về đàn đá VN" - Nhạc sĩ THẾ BẢO


Năm 1957, bài hát đầu đời của tôi là Gửi bạn Algérie được Đài Tiếng nói VN dạy hát trên làn sóng và được biểu diễn trong tháng ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Algérie chống thực dân Pháp. Thầy Tô Vũ phát hiện tôi có năng khiếu sáng tác và đã đề nghị ban giám hiệu cho tôi thi chuyển hệ chính quy ngành sáng tác. Vậy là tôi được học thầy, được thầy truyền dạy những kỹ thuật cơ bản trong việc sáng tác một bài hát. Dạy tác khúc, thầy đã trao cho tôi “cẩm nang” để khi tốt nghiệp có thể làm hành trang trong quá trình sáng tạo nghệ thuật.


Năm 1970, trên đường vượt Trường Sơn về chiến trường Nam bộ, tôi mang theo nhiều tài liệu âm nhạc, trong đó có quyển Tác khúc của thầy Tô Vũ, và tôi lại truyền đạt nội dung cuốn Tác khúc trong trại sáng tác của Cục Chính trị Quân giải phóng và trại viết nhạc của tiểu ban văn nghệ R...


Trên con đường sáng tạo gian khổ, tôi đã học hỏi được nhiều từ sự uyên bác của người thầy. Thầy Vũ luôn luôn động viên, khích lệ những người học trò trong công việc sưu tầm và nghiên cứu dân ca. Nhiều công trình của nhóm sưu tầm dân ca Nam bộ chúng tôi ra đời, thầy đều nhiệt tình nhận viết lời giới thiệu. Trong các công trình sưu tầm ở nhiều vùng đất, tại Đồng Nai, Sông Bé, Bình Dương hay Đồng Tháp... chúng tôi đều lắng nghe những phản biện của thầy, thu nhận những góp ý chuyên môn, những kiến thức cổ kim, những tận tình chia sẻ của một người thầy.


Một người thầy thật hiền, sắc sảo và hóm hỉnh, còn về chuyên môn thì rất uyên bác. Chỉ riêng về các điệu lý thôi, thầy Tô Vũ đã có một cách nhìn sâu sắc khi khái quát: “Các điệu lý ở miền Bắc nói chung đều có phong thái trang trọng, duyên dáng và nếu có chút nào dí dỏm thì cũng biểu lộ kín đáo và tế nhị; các điệu lý miền Trung phần lớn đậm nét trữ tình, khắc khoải, man mác nỗi buồn. Và đại bộ phận điệu lý miền Nam lại tràn đầy tinh thần lạc quan, phóng khoáng và đặc biệt tính trào lộng hài hước” (trích Tản mạn quanh những điệu lý).


Chúng tôi vừa ra mắt cuốn sách Đi tìm kho báu vô hình, chưa kịp gửi tặng thầy thì thầy đã đi xa... Dẫu biết rằng thầy tôi tuổi tác đã cao, bệnh tật kéo dài nhưng sự ra đi của thầy làm cho tôi cảm thấy đang chịu một mất mát không thể nào tìm lại được - tình thương yêu của một người cha, tình thân thiết gắn bó, mối quan hệ thầy trò. Gần 60 năm như thế. Thầy luôn luôn có mặt trong mỗi công việc của tôi, luôn dành cho tôi những lời động viên khích lệ.


Thay mặt gia đình, tôi xin kính cẩn gửi nén nhang tiễn biệt người thầy kính yêu và nguyện luôn xứng đáng là học trò của thầy - giáo sư nhạc sĩ Tô Vũ.


Học trò LƯ NHẤT VŨ


Phan Thiết, tháng 5-2014


Nhạc sĩ THẾ BẢO: Giáo sư Tô Vũ là thầy của những người thầy


Với âm nhạc, giáo sư nhạc sĩ Tô Vũ gần như là tự học nhưng ông vẫn có được những thành tựu đáng nể. Có thể nói ông là một trong những người thầy đầu tiên của Trường Âm nhạc VN và tham gia giảng dạy từ đó (năm 1955) cho đến khi sức khỏe không cho phép ông đứng lớp nữa. Trong số học sinh đã thụ giáo thầy có tôi và rất nhiều giáo sư, nhạc sĩ, nghệ sĩ có tiếng tăm khác như: Hoàng Việt, Ngô Huỳnh, Hoàng Hiệp, Tô Ngọc Thanh, Thụy Loan, Vĩnh Cát, Huy Thục, Hồng Đăng, Lư Nhất Vũ...


Không chỉ sáng tác, giảng dạy, giáo sư Tô Vũ còn có rất nhiều công trình nghiên cứu, trong đó công trình hiện đang được rất nhiều người làm nghề như chúng tôi tham khảo là cuốn Âm nhạc VN truyền thống và hiện đại (phát hành năm 2001). Ngoài công trình đó, cá nhân tôi cũng đặc biệt quan tâm đến những bài viết âm nhạc về đàn đá của thầy. Phải nói thầy là một bậc thầy về âm thanh học, một chuyên gia âm nhạc hàng đầu của VN và của cả thế giới về đàn đá VN.


Trong đời sống, chúng tôi - những học trò của thầy không chỉ học được từ thầy kiến thức uyên bác sâu rộng từ đông tây kim cổ mà còn học thầy tấm lòng bao dung độ lượng. Với học trò, thầy sẵn sàng gặp gỡ, hướng dẫn, giải thích, bảo ban khi chúng tôi cần đến thầy. Thầy luôn hỏi thăm và dõi theo từng bước đi của chúng tôi. Đó là lý do vì sao đã có nhiều thế hệ học trò trưởng thành nhờ sự dìu dắt của thầy. Thầy cũng là người có tâm hồn trong sáng, nhân hậu, sống ung dung tự tại với nụ cười luôn nở trên môi.


Q.N. ghi


tuoitre.vn

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Về tuyên bố của ca sĩ Thanh Lam - Đỗ Duy Ngọc 23.10.2017
Cố nhạc sĩ Thanh Sơn: Dấu son bolero trong nền âm nhạc Việt - Tư liệu sưu tầm 19.10.2017
Ông Thủy Nguyên: Hãng phim là cái chợ trời trước khi tôi đến, nghệ sĩ tới chỉ xả rác - Tư liệu 10.10.2017
Gởi thím Tùng Dương - Đỗ Duy Ngọc 22.08.2017
Vũ Tân Dân không bao giờ giới hạn bản thân - Natalia Kraevskaia 14.07.2017
10 phim hay nhất nửa đầu 2017: hành động, kinh dị và 18+ - Tư liệu 07.07.2017
Rembrandt - họa sĩ vĩ đại nhất thời kỳ hoàng kim - Tư liệu sưu tầm 30.06.2017
Wonder Woman': Phim về siêu anh hùng hay nhất của vũ trụ điện ảnh DC - Tư liệu 02.06.2017
Wonder Woman: trái tim phụ nữ của một siêu anh hùng - Tư liệu 02.06.2017
Sofia Coppola con gái của 'Bố Già' và 'Ngày tận thế' - Tư liệu 01.06.2017
xem thêm »