tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 18520512
Những bài báo
02.05.2014
Tư liệu
Tác giả "Trăm năm cô đơn" từng thăm Việt Nam năm 1979


- Xem: Cuộc đời G. Marquez qua ảnh.



Nhà văn Triệu Xuân: Chuyến thăm Việt Nam năm 1979 của một nhà văn lớn, thế mà không lưu lại dấu vết nào trên các phương tiện truyền thông đại chúng của Việt Nam? Thậm chí, một nhà báo của TTXVN, biết ngoại ngữ, được dự buổi làm việc tại Hội Nhà văn, cũng không có nổi cái máy ảnh để ghi lại vài tấm ảnh lưu niệm. Thật tệ! Đúng là chuyện buồn không thể tin được... như tên một truyện ngắn của G. Marques!



Nhà văn Gabriel Garcia Marquez cùng với vợ và hai người con trai đã đến thăm Việt Nam vào giữa tháng 7/1979.



Trong gần một tháng ở Việt Nam, ông đã đi thăm nhiều nơi, gặp gỡ nhiều giới chức và người dân ở các địa phương tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Vũng Tàu. Tại Hà Nội ông tiếp xúc với Hội Nhà văn Việt Nam, làm việc với Bộ ngoại giao và được Thủ tướng Phạm Văn Đồng tiếp và nói chuyện thân tình.Sau chuyến đi ấy, trở về Mexico, nơi ông định cư từ đầu những năm 60 thế kỷ trước, Marquez đã viết thiên phóng sự dài "Việt Nam nhìn từ bên trong" (Vietnam por dentro) đăng trên báo Proceso. Bài phóng sự đó của Marquez viết về tình hình Việt Nam thời kỳ sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đó là thời gian mà Việt Nam gặp nhiều khó khăn về kinh tế, xã hội, chuyện về người ra đi bằng thuyền đang là vấn đề nổi cộm trên truyền thông quốc tế lúc đó. Nhưng Marquez, vốn là một nhà báo bậc thầy giàu kinh nghiệm, nên ông có cách tiếp cận và xử lý thông tin một cách khách quan và cân bằng đối với đề tài nhạy cảm ấy. Sau khi thăm miền Nam, trở về Hà Nội, ông đã có buổi gặp gỡ với đại diện Hội Nhà văn Việt Nam và báo Văn nghệ tại Nhà khách Chính phủ ở số 2, phố Lê Thạch. Nhà văn Đào Vũ, Tổng Biên tập báo Văn nghệ và nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Tú có mặt trong buổi nói chuyện ấy. Tôi đến đó với tư cách phóng viên của Ban biên tập tin Đối ngoại thuộc TTXVN để đưa tin về hoạt động của ông ở Việt Nam.


Vào thời điểm đó, Marquez đã là nhà văn có tên tuổi với những tác phẩm được thế giới biết đến như "Mùa lá rụng" (La hojarasca-1955), "Ngài đại tá chờ thư" (El coronel no tiene quien le escriba-1957), "Giờ xấu" (La mala hora-1961), "Trăm năm cô đơn" (Cien años de soledad-1967), "Mùa Thu của trưởng lão" (El otoño del partriarca-1975). Tuy vậy ở Việt Nam lúc bấy giờ, hình như ngay cả các nhà văn cũng chưa ai đọc và hiểu được tầm vóc của người sẽ nhận giải Nobel văn chương ba năm sau đó (1982).


Khi buổi gặp gỡ kết thúc, tôi muốn lưu ông lại hỏi thêm một số chi tiết để làm tin, nhưng ông cho biết theo chương trình, trong ít phút nữa ông phải đi tới một cuộc hẹn khác, rồi ông nói nhanh như dặn dò: "chuyến đi của tôi không phải là bí mật, nhưng cũng không hẳn là có thể công khai mọi chuyện và vì lý do an toàn của cả gia đình tôi, nên nếu có đưa tin thì bạn hãy chờ khi chúng tôi rời khỏi Việt Nam”.


 


Bây giờ nhớ lại cuộc gặp gỡ hiếm hoi và có phần may mắn ấy với một văn tài vĩ đại như Marquez, tôi cảm thấy nuối tiếc vì đã không đủ dũng khí và trí tuệ để tranh thủ khai thác nhiều hơn ở ông những gì có thể.


Sau này, khi cùng nhau xem lại bản dịch "Trăm năm cô đơn," dịch giả Nguyễn Trung Đức có lần bảo tôi: "Tiếc quá, 'ông' đã gặp Marquez, giá mà có được một tấm ảnh chụp với tác giả thì nhất định mình sẽ đưa in vào cuối cuốn "Trăm năm cô đơn" bản tiếng Việt này như một minh chứng rằng ta đã gặp Marquez bằng xương bằng thịt chứ không phải chỉ mới thấy bậc văn hào tầm cỡ ấy qua TV!". - Nhà văn Triệu Xuân: Vào thời đểm 1979, một nhà báo biết ngoại ngữ của TTXVN mà không có nổi chiếc máy ảnh ư? Kỳ cục đến không thể tin được!


Thực ra, nói đến dấu ấn Garcia Marquez ở Việt Nam sẽ phải kể đến Nguyễn Trung Đức, "Người Mỹ Latinh ở Việt Nam," như nhan đề một phim chân dung ngắn mà nhà báo Thanh Bình ở VTV đã thực hiện về anh.


Nguyễn Trung Đức là người say mê Marquez đến độ bất cứ lúc nào, bất kể ở đâu anh cũng có thể bình luận, diễn giải về tác phẩm của nhà văn này. Thạc sỹ Đoàn Ánh Dương ở Viện văn học, trong một bài nghiên cứu gần đây về văn học Mỹ Latinh ở Việt Nam có nhận xét: "Chuyển dịch Garcia Marquez là một niềm đam mê và một dấu ấn đậm nét của Nguyễn Trung Đức… ông đã có một quá trình tích lũy nhận thức và trải nghiệm đáng kể”.


Trong những điều kiện hết sức khó khăn ở nước ta từ những năm cuối thập niên 70 cho đến cuối thế kỷ 20, Nguyễn Trung Đức đã cặm cụi làm việc và dịch được hầu hết các văn phẩm của Marquez ra tiếng Việt.


Cuốn 'Trăm năm cô đơn," tác phẩm có ảnh hưởng quốc tế sâu rộng nhất của Marquez, được xuất bản ở Việt Nam năm 1986 và tái bản nhiều lần sau đó, với sự tham gia dịch thuật của Phạm Đình Lợi và Nguyễn Quốc Dũng đã có tiếng vang lớn trong đời sống văn học ở Việt Nam.


Đó là ý kiến đánh giá của các nhà nghiên cứu văn học như đã dẫn ra trên đây cũng như trong những phát biểu của các nhà thơ Thanh Thảo, Nguyễn Thụy Kha, nhà văn Thái Bá Lợi, nhà phê bình điện ảnh Trần Hoàng Bách khi Nguyễn Trung Đức từ giã thế giới này vào ngày đầu tiên của thiên niên kỷ mới (1/1/2001).


Tôi nghĩ rằng văn hào Garcia Marquez đã để lại dấu ấn khá đậm của mình ở Việt Nam, dù ông chỉ có thể một lần đến thăm đất nước này. Và bạn tôi, anh Nguyễn Trung Đức là người có đóng góp lớn trong việc làm lan tỏa dấu ấn ấy bằng những dịch phẩm đầy tâm huyết của mình, mặc dù anh chưa một lần được gặp người mà mình ngưỡng mộ.


Xin vĩnh biệt Garcia Marquez vĩ đại!


Vâng đúng như ông từng nói: Viết là để được mọi người yêu mến và đó là một trong những niềm khát vọng của nhà văn.


Phạm Đình Lợi


Vietnam+


Nhà văn Triệu Xuân: Tôi đã ra sức tìm bài báo "Việt Nam nhìn từ bên trong", nhưng vô vọng! Tôi chỉ tìm được đoạn giới thiệu trên báo bằng tiếng Espana. Ai biết, dịch giúp cho mọi người cùng đọc:


La Redacción


1979-12-22 01:00:00 · COMENTARIOS DESACTIVADOS


Edicion Mexico


Vietnam por dentro


Refugiados: corrupción que huye del país que hizo y destruyó Estados Unidos


Gabriel García Márquez


Durante casi un mes, entre julio y agosto de este año, Gabriel García Márquez recorrió el interior de Vietnam con el fin de conocer la verdad sobre el caso de los refugiados El reportaje fruto de ese recorrido es publicado por Proceso en exclusiva para México


Contenido restringido, únicamente para suscriptores y/o usuarios de hemeroteca


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Hoa sứ mà người ta dịch là hoa bằng sứ - Tư liệu 29.03.2017
Nam Hà, một thời chiến trường sống và viết - Ngô Vĩnh Bình 29.03.2017
Đình Đông Cốc, Bắc Ninh: Bán cây sưa 200 tuổi giá 24,5 tỉ đồng - Nhiều tác giả 28.03.2017
Huyền thoại tắm tiên Tây Bắc - Trần Vân Hạc 22.03.2017
Thi hoa hậu trong động Thiên Đường? - Nhiều tác giả 22.03.2017
Nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ sau gần 50 năm ẩn dật - Lam Điền 20.03.2017
Người già chật vật kiếm sống và thách thức với kinh tế Việt Nam - Tư liệu 19.03.2017
Cần chính sách đãi ngộ xứng đáng - Nguyễn Mộng Giao 19.03.2017
Ghét người giầu, tiêu diệt người giầu như Pol Pot hay là khuyến khích họ, không làm hư hỏng họ?! - Nhiều tác giả 19.03.2017
Thu phí vỉa hè, Việt Nam có nên học người Pháp? - Tư liệu 16.03.2017
xem thêm »