tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20813310
Những bài báo
01.05.2014
Nhiều tác giả
Trăm năm cô đơn và nỗi buồn vì sự ra đi của nhà văn vĩ đại nhất lịch sử Colombia

Xuất bản tiểu thuyết di cảo của Márquez


Random House - một trong năm nhà xuất bản lớn nhất Hoa Kỳ - dự định xuất bản tiểu thuyết di cảo của Gabriel García Márquez (1927-2014).


Có tựa bằng tiếng Tây Ban Nha là En agosto nos vemos (Ta sẽ gặp nhau vào tháng tám), tác phẩm được Márquez viết từ thập niên 1990. Đó là câu chuyện về Ana Magdalena Bach - một phụ nữ 52 tuổi mà mỗi năm, vào đúng một ngày nhất định, luôn đến một hòn đảo nhiệt đới để viếng mộ mẹ mình.


Theo Gerald Matin - chuyên gia về tiểu sử Márquez, En agosto nos vemos ban đầu là truyện ngắn được nhà văn viết cho một tuyển tập. Truyện ngắn này từng được nhà văn đọc trước công chúng vào năm 1999.


Sau khi Márquez bổ sung một chuỗi câu chuyện xảy ra mỗi năm xung quanh nữ nhân vật chính, En agosto nos vemos trở thành tiểu thuyết với chương một là truyện ngắn ban đầu. Không hài lòng về đoạn kết tác phẩm, nhà văn đã cất bản thảo trong ngăn kéo mà không cho xuất bản.


Ngày 21-4-2014 (bốn ngày sau khi Márquez qua đời), nhật báo Tây Ban Nha La Vanguardia đã trích đăng chương một của En agosto nos vemos, mở đầu bằng đoạn: “Bà trở lại hòn đảo vào thứ sáu ngày 16-8 trên chuyến phà hai giờ trưa. Bà mặc áo sơ mi kẻ ô vuông, quần jean, mang đôi giày đế bằng giản dị không vớ, cầm chiếc dù bằng xa-tanh và thứ hành lý duy nhất là một tấm trải của người tắm nắng”.


Chương này được giới sáng tác và phê bình hoan nghênh nhiệt liệt.


Theo Claudio López - biên tập viên của Random House, nhà xuất bản tôn trọng đánh giá của Márquez về đoạn kết của En agosto nos vemos. Nếu được những người thừa kế của nhà văn chấp thuận, Random House sẽ phát hành tác phẩm dưới dạng di cảo chưa hoàn thành.


Nhận giải Nobel văn học năm 1982, Gabriel García Márquez là một trong những nhà văn lớn của thế kỷ 20. Tiểu thuyết cuối cùng của ông Memoria de mis putas tristes (Hồi ức về những cô gái điếm buồn của tôi) được xuất bản năm 2004. Sau đó, ông ngừng sáng tác vì rối loạn trí nhớ.


Công Khanh Theo Le Figaro. Tuoitre.vn


Tác giả "Trăm năm cô đơn" qua đời ở tuổi 87


Rạng sáng 18-4 (giờ VN), nhà văn người Colombia từng đoạt giải Nobel văn học năm 1982, Gabriel Garcia Marquez đã qua đời tại thành phố Mexico City, Mexico thọ 87 tuổi.


Thông tin ông qua đời được công bố rất "thời đại" khi Fernanda Familiar, người phát ngôn của gia đình, viết trên Twitter: "Gabriel Garcia Marquez đã qua đời". BBC trích lời bà Familiar: "Vợ ông, Mercedes cùng các con trai, Rodrigo và Gonzalo đã ủy quyền cho tôi thông báo tin này. Xin chia buồn sâu sắc".


Thông tin này cũng được người bà con của ông, Margarita Marquez cũng như đại sứ Colombia tại Mexico, Jose Gabriel Ortiz xác nhận với CNN.


Ông Garcia Marquez được xem là nhà văn tiếng Tây Ban Nha vĩ đại nhất kể từ sau Miguel Cervantes ở thế kỷ 16 với tác phẩm Don Quixote. Những tác phẩm của ông đã rất quen thuộc với bạn đọc Việt Nam như Trăm năm cô đơn, Tướng quân giữa mê hồn trận, Tình yêu thời thổ tả...


Trong thời gian gần đây, ông Marquez đã yếu nhiều và ít khi xuất hiện trước công chúng. Không rõ nguyên nhân chính xác khiến ông Marquez qua đời, chỉ biết rằng trong thời gian qua, ông đã phải nhập viện ở Mexico City để điều trị viêm phổi và nhiễm trùng đường tiểu.


Tổng thống Colombia Juan Manuel Santos cũng dùng Twitter để bày tỏ tiếc thương đối với sự ra đi của ông Marquez. Ông Santos viết: "Trăm năm cô đơn và nỗi buồn vì sự ra đi của nhà văn vĩ đại nhất lịch sử Colombia".


Nhà văn Garcia Marquez được thế giới đón nhận nhờ giúp phổ biến lối viết "hiện thực huyền ảo". Trong diễn văn trao giải Nobel văn học năm 1982, Ủy ban Nobel mô tả các tác phẩm của ông Marquez là "biểu trưng và hiện thực được kết hợp trong một thế giới tổng thể giàu sức tưởng tượng". Còn ông tự nhận xét về các tác phẩm của mình "siêu thực bước ra từ hiện thực của Mỹ Latinh".


Theo BBC, những tác phẩm của ông dệt các yếu tố huyền ảo vào đời thực và thường xảy ra tại một ngôi làng hư cấu mang tên Macondo.


Ông Marquez sinh ngày 6-3-1927 tại làng Aracataca, Colombia. Ít lâu sau khi ông chào đời, cha mẹ bỏ đi, để ông lại với ông bà ngoại. Trước đó cha ông vốn là một dược sĩ bảo thủ bất đồng quan điểm chính trị với ông ngoại, là một quân nhân tự do.


Những năm tháng ở với ông bà ngoại, ông Marquez đã được tắm trong những câu chuyện kể về quân nhân từ ông ngoại và về những huyền thoại cũng như chuyện mê tín dân gian từ bà ngoại. Lớn lên, ông theo học luật nhưng dở dang rồi theo nghề báo. Năm 1954, ông được cử sang làm việc tại Rome, Ý và từ đó ít khi trở lại Colombia, chủ yếu sống ở Paris, Venezuela và cuối cùng là Mexico City.


Những tác phẩm đầu tay của ông Marquez chịu nhiều ảnh hưởng của tác giả Mỹ, William Faulkner. Năm 23 tuổi, ông viết tác phẩm đầu tiên Bão lá nhưng phải 7 năm sau, năm 1955 mới có nhà xuất bản chịu in tác phẩm này. Liên tiếp ba cuốn tiếp theo của ông Marquez đều không thành công.


Năm 1965, trong khi lái xe đến Acapluco, ý tưởng cho chương đầu tiên của Trăm năm cô đơn xuất hiện và ông quay xe, về nhà, nhốt mình trong phòng với bạn đồng hành là sáu gói thuốc mỗi ngày. 18 tháng sau, ông "xuống núi" mang theo món nợ 12.000 USD cùng 1.300 trang viết tay bản thảo Trăm năm cô đơn.


Sách được in tại Tây Ban Nha và bán hết sạch chỉ trong một tuần. 30 năm sau, Trăm năm cô đơn vẫn là tác phẩm ăn khách, bán hơn 30 triệu bản và được dịch ra hơn 30 thứ tiếng trên toàn thế giới.


Sau Trăm năm cô đơn, năm 1986, ông có thêm thành công lớn với tác phẩm Tình yêu thời thổ tả, lấy cảm hứng mối tình từ chính cha mẹ mình.


Nhà văn Mexico Carlos Macias nhận xét về Marquez: "Ông ấy là một trong số những tác giả hiếm hoi thành công trong việc kể lại lịch sử, văn hóa và đời sống không chỉ của một quốc gia đơn lẻ mà của cả một lục đia".


Đ.K.L. Theo BBC, CNN


Vĩnh biệt Marquez - nhà văn "huyền ảo" vĩ đại


Ông đã mất, giữa tháng 4 này, ở tuổi 87. Nhớ tới ông, trước hết là nhớ một nhà văn đã làm vinh quang cho đất nước mình.


Colombia nghèo đói, ma túy trên các bản tin thời sự quốc tế, vụt cái được nhắc nhớ trân trọng bởi tên một nhà văn là Gabriel Garcia Maquez được trao giải Nobel văn chương năm 1982.


Tác phẩm chính tạo nên tên tuổi và đưa lại giải thưởng cho ông - cuốn tiểu thuyết mang tên Trăm năm cô đơn - cũng là tác phẩm tiêu biểu của dòng văn học bùng nổ vào những năm 1960, 1970 có tên gọi "chủ nghĩa hiện thực huyền ảo Mỹ Latin". Nhớ tới ông, như vậy, là nhớ tới một chủ nghĩa hiện thực rất đặc trưng đó, cái đã mang lại cho văn học thế giới một sắc màu, khí vị rất riêng, mà sau ông còn có Mario Vargas Llosa, nhà văn Peru, được trao giải Nobel văn chương năm 2010.


Nhớ tới ông, người đọc Việt Nam còn nhớ tới dịch giả Nguyễn Trung Ðức (1942-2001) - người có thể gọi là nhà "Marquez học" - khi một mình ông đã chuyển ngữ hầu hết tác phẩm chính yếu của Marquez sang tiếng Việt, đã viết nhiều bài nghiên cứu về ông, đã tự nguyện coi việc dịch thuật của mình là làm "con khỉ của nhà văn" như ông đã gọi, để đưa đến cho độc giả và văn giới Việt Nam một G. G. Marquez phong phú đầy đủ.


Còn nhớ khi các tác phẩm của ông sau Trăm năm cô đơn là Tình yêu thời thổ tả, Ngài đại tá chờ thư, Tướng quân giữa mê hồn trận, Giờ xấu, Mùa thu của trưởng lão, Tin tức về một vụ bắt cóc, Ký sự về cái chết được báo trước, Người chết trôi đẹp nhất trần gian... liên tiếp được dịch và in ra cuối thế kỷ 20, cho đến mãi đầu thế kỷ 21, cuốn Hồi ức về những cô gái điếm buồn của tôi, cuốn hồi ký Sống để kể lại của ông vẫn được dịch và in kịp thời, đã đem lại những cảm giác ngạc nhiên thích thú cho bạn đọc bạn viết Việt Nam. Thích vì được tiếp xúc một thực tế khác lạ của một xứ sở ngoài mình. Thích vì một lối viết khác lạ đến khó tin, đến như không thực, nhưng lại thuyết phục người đọc tin rất thật vào điều nhà văn mô tả. Thích vì sức lay động, gợi mở của một cách nhìn văn chương đối với cuộc sống và con người.


Có thể nói Marquez đã làm thay đổi cả tư duy văn chương của nhiều nhà văn Việt Nam, ít nhất là ở chỗ giúp họ hiểu ra rằng viết văn không chỉ có một lối, không chỉ là hiện thực đơn thuần. Nhớ tới ông vì vậy còn là ở những phát ngôn đáng nhớ, như cái câu này: "Trong nghề văn khiêm tốn là một đức tính thừa". Bởi vì, cũng lời ông nói, "nếu anh có ý định viết một cách khiêm tốn thì chỉ là nhà văn hạng khiêm tốn mà thôi".


THA LY


Garcia Marquez sinh ngày 6-3-1927 tại làng Aracataca ở bờ biển Colombia và được ông bà nội nuôi dưỡng trong nền văn hóa nhiệt đới Latin. Ảnh hưởng của văn hóa và truyền thống quê hương thấm đẫm trong những tác phẩm của ông. Kiệt tác Trăm năm cô đơn được xuất bản năm 1967 và trở thành một hiện tượng văn hóa toàn cầu. Đến nay đã bán được hơn 30 triệu bản và được dịch ra 35 ngôn ngữ. Đó là câu chuyện đậm chất kỳ ảo về một gia đình sống tại ngôi làng tưởng tượng Macondo bên bờ biển Caribbean từ thế kỷ 19 đến thế kỷ 20.


H.TR.


Colombia tổ chức ba ngày quốc tang


Ngày 17-4, thế giới có lẽ đã trở nên cô đơn và sầu muộn hơn khi nhà văn đoạt giải Nobel Gabriel Garcia Marquez, người nổi tiếng với dòng tiểu thuyết hiện thực huyền ảo, qua đời ở tuổi 87.


Theo Hãng tin AFP, gia đình không công bố nguyên nhân nhà văn gốc Colombia qua đời, nhưng ông nhập viện vì bệnh viêm phổi ngày 31-3 và được đưa về nhà tại Mexico City một tuần sau đó. Gia đình cho biết sẽ hỏa táng ông. Chính quyền Mexico tuyên bố sẽ tổ chức một buổi lễ tưởng niệm ông tại Trung tâm văn hóa Bellas Artes Palace ở Mexico City ngày 21-4. Tổng thống Colombia Juan Manuel Santos cũng tuyên bố ba ngày quốc tang.


“Cái chết của người Colombia vĩ đại nhất trong lịch sử gây ra nỗi cô đơn và sầu muộn suốt 1.000 năm” - Tổng thống Santos khẳng định. Cả thế giới cũng đã bày tỏ sự tiếc thương và lòng ngưỡng mộ đại văn hào xứ Mỹ Latin. Tổng thống Mỹ Barack Obama đánh giá thế giới đã đánh mất một trong những nhà văn vĩ đại nhất. “Những tác phẩm của ông sẽ còn tiếp tục sống mãi với các thế hệ tương lai” - ông Obama nhấn mạnh.


Cựu tổng thống Mỹ Bill Clinton kể lần đầu tiên ông đọc cuốn Trăm năm cô đơn hơn 40 năm trước, ông bàng hoàng kinh ngạc với trí tưởng tượng phi thường của tác giả và những xúc cảm chân thật mà tác phẩm này đem lại. Nhà xuất bản Penguin Random House ở Mexico so sánh ông Marquez là “Nelson Mandela của văn học”.


HIẾU TRUNG


Sự nhàm chán và trần tục chỉ thuộc về con người


Đời sống con người luôn bị những biên giới nhiều nghĩa giam cầm. Và thế giới của thế kỷ 20 cũng như hiện tại đang rơi vào vòng giam cầm của những biên giới đó. Nó làm cho con người trở nên mệt mỏi, vô cảm và tuyệt vọng bởi những giới hạn trong đời sống của chính họ. Sự huyền ảo mà G. Garcia Marquez cùng với các nhà văn cùng khuynh hướng đã và đang từng bước phá vỡ những biên giới này. Nó mở ra một không gian mới, một cảnh giới mới và một tinh thần mới. Và chúng ta nhận ra một nguồn sống nóng hổi và rực rỡ ở ngay bên cạnh chúng ta mà chúng ta chỉ cần xoay nhẹ cái nhìn của mình là tức khắc nhận ra và hiện hữu ngay trong đó.


Khi đọc những tác phẩm của G. Marquez và đặc biệt là Trăm năm cô đơn, nói một cách đơn giản nhất, tôi đã nhìn thấy sự thay đổi quan trọng trong cái nhìn của mình với chính cái làng của mình. Điều vĩ đại trong sáng tạo của Marquez là vậy. Bạn đọc trên thế giới, đặc biệt là những đồng nghiệp Việt Nam của tôi luôn bị ám ảnh với cái làng Macondo của ông. Không ít người đã từng mơ có một ngôi làng như thế - một hiện thực như thế để từ đó sáng tạo ra một tác phẩm ấn tượng, có ý nghĩa và làm ra một thế giới. Nhưng tôi đã nói với một số đồng nghiệp của mình rằng: Hầu hết những cái làng ở Việt Nam cũng giống làng Macondo. Chỉ có một điều khác là chúng ta chưa có những nhà văn như Marquez sinh ra và lớn lên từ những cái làng của mình. Mọi nơi chốn trên thế gian này đều chứa đựng những vẻ đẹp và những câu chuyện huyền ảo như thế. Không gian không phải là một mặt phẳng, nó là một khối đa phương mà không có bất cứ một bức tường kết thúc nào cả. Nó là một ngôi nhà với vô tận những ô cửa. Vì thế, khi chúng ta thấu hiểu và có ý thức mở những ô cửa đó thì thế giới này hiện ra trùng điệp không bao giờ dứt. Đấy chính là nguồn năng lượng cho sự sáng tạo của nghệ sĩ và quan trọng hơn nó là một bản tuyên ngôn: sự nhàm chán và trần tục chỉ thuộc về con người chứ không thuộc về thế gian.


Nguyễn Quang Thiều


tuoitre.vn


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Học giả trăm tuổi Châu Hữu Quang bàn về Trung Quốc - Nguyễn Hải Hoành 23.10.2017
Võ Hồng Anh, một nhà khoa học chân chính - Tư liệu sưu tầm 21.10.2017
Tác phẩm mới cần đọc ngay: Nhà Triệu - Mấy vấn đề lịch sử - Nguyễn Khắc Mai 19.10.2017
Chuyện Đông chuyện Tây và chuyện An Chi chưa kể hết - Tư liệu 17.10.2017
Con chim trong tay ta đây còn sống hay đã chết? - Nguyễn Quang Thiều 16.10.2017
Về hệ thống Trường học sinh Miền Nam ở Miền Bắc - Nhiều tác giả 16.10.2017
Xót thương Đinh Hữu Dư – nhà báo trẻ đầy tâm huyết vừa đi xa - Tư liệu 16.10.2017
Tác phẩm: Nhà nước Xích Quỷ từ huyền thoại tới hiện thực - Trương Sỹ Hùng 13.10.2017
Kỷ nhà Triệu & Triệu Vũ Đế trong dòng chảy lịch sử - Vũ Truyết 12.10.2017
Cái “tôi” của người Việt - Từ Thức 12.10.2017
xem thêm »