tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20545633
04.04.2014
Tư liệu sưu tầm
Những bản nhạc VNCH sử dụng của các nhạc sỹ, thi sỹ cách mạng

Tên gốc của bài: Những bản nhạc VNCH thuổng của VNDCCH (ngày nay gọi là đạo nhạc). Đây là một sưu tập lý thú, nhất là với giới trẻ, sinh sau 1970.


Bài "Tiếng Gọi Thanh Niên" của nhạc Lưu Hữu Phước (Huỳnh Minh Siêng) lời: Hoàng - Mai - Lưu (Mai Văn Bộ, Huỳnh Văn Tiểng, Lưu Hữu Phước). Ra đời khoảng năm 1939 – 1941, đến năm 1956 bị sửa thành "Tiếng gọi công dân" quốc ca của Việt Nam Cộng Hòa. Bài "Tiếng gọi công dân" đã bỏ hết các hình ảnh "Bắc Nam kết đoàn", "cờ nghĩa phất phới vàng pha máu". Chỉ giữ lại những câu kêu gọi công dân "mau hiến thân dưới cờ".


Trong bài Tiếng Gọi Thanh Niên ý nghĩa chống giặc Pháp cướp nước thì bị sửa thành CS


Tiếng gọi Thanh niên


Này thanh niên ơi! Đứng lên đáp lời sông núi


Đồng lòng cùng đi đi đi mở đường khai lối


Vì non sông nước xưa truyền muôn năm chớ quên


Nào anh em Bắc Nam cùng nhau ta kết đoàn


Hồn thanh xuân như gương trong sáng


Đừng tiếc máu nóng tài xin ráng


Thời khó thế khó khó làm yếu ta


Dầu muôn chông gai vững lòng chi sá


Đường mới kiếp phóng mắt nhìn xa bốn phương


Tung cánh hồn thiếu niên ai đó can trường


Điệp khúc:


Thanh niên ơi! Ta quyết đi đến cùng


Thanh niên ơi! Ta nguyền đem hết lòng


Tiến lên, đồng tiến, vẻ vang đời sống


Chớ quên rằng ta là giống Lạc Hồng


Năm 1956, qua bàn tay gọt dũa tài tình của Cục Tuyên Truyền Tâm Lý Chiến Sài Gòn thành:


Này Công Dân ơi! Quốc gia đến ngày giải phóng


Đồng lòng cùng đi hy sinh tiếc gì thân sống.


Vì tương lai Quốc Dân, cùng xông pha khói tên,


Làm sao cho núi sông từ nay luôn vững bền.


Dù cho thây phơi trên gươm giáo,


Thù nước, lấy máu đào đem báo.


Nòi giống lúc biến phải cần giải nguy,


Người Công Dân luôn vững bền tâm trí.


Hùng tráng quyết chiến đấu làm cho khắp nơi


Vang tiếng người nước Nam cho đến muôn đời!


Điệp khúc:


Công Dân ơi! Mau hiến thân dưới cờ!


Công Dân ơi! Mau làm cho cõi bờ


Thoát cơn tàn phá, vẻ vang nòi giống


Xứng danh nghìn năm dòng giống Lạc Hồng!


Nguyên thủy bài này là bài La Marche des Étudiants ra đời cuối năm 1939, do Lưu Hữu Phước sáng tác nhạc, Mai Văn Bộ đặt lời tiếng Pháp để làm bài hát chính thức của Câu lạc bộ Học sinh (Scholar Club) trường trung học Petrus Ký. Bài hát nhanh chóng trở thành bài hát chính thức của học sinh miền Nam thời bấy giờ.


La Marche des Étudiants


Étudiants! Du sol l'appel tenace


Pressant et fort, retentit dans l'espace.


Des côtes d'Annam aux ruines d'Angkor,


À travers les monts, du sud jusqu'au nord,


Une voix monte ravie:


Servir la chère Patrie!


Toujours sans reproche et sans peur


Pour rendre l'avenir meilleur.


La joie, la ferveur, la jeunesse


Sont pleines de fermes promesses.


Điệp khúc:


Te servir, chère Indochine,


Avec cœur et discipline,


C'est notre but, c'est notre loi


Et rien n'ébranle notre foi!


Năm 1941, Tổng hội Sinh viên Đông Dương đã chọn bài hát này làm bài hát chính thức và Lưu Hữu Phước đã viết lại lời tiếng Việt với tên gọi Sinh viên hành khúc, chia thành 3 phần. Tuy nhiên, phổ biến nhất vẫn là phần 1 của bài hát.


Sinh viên Hành khúc


I.


Này sinh viên ơi! Đứng lên đáp lời sông núi!


Đồng lòng cùng đi, đi, mở đường khai lối


Vì non sông nước xưa, truyền muôn năm chớ quên,


Nào anh em Bắc Nam! Cùng nhau ta kết đoàn!


Hồn thanh xuân như gương trong sáng,


Đừng tiếc máu nóng, tài xin ráng!


Thời khó, thế khó, khó làm yếu ta,


Dầu muôn chông gai vững lòng chi sá


Đường mới kíp phóng mắt nhìn xa bốn phương,


Tung cánh hồn thiếu niên ai đó can trường


Điệp khúc:


Sinh viên ơi! Ta quyết đi đến cùng!


Sinh viên ơi! Ta thề đem hết lòng!


Tiến lên đồng tiến! Vẻ vang đời sống!


Chớ quên rằng ta là giống Lạc Hồng!


II.


Này sinh viên ơi! Dấu xưa vết còn chưa xoá!


Hùng cường trời Nam, ghi trên bảng vàng bia đá!


Lùa quân Chiêm nát tan, thành công Nam tiến luôn,


Bình bao phen Tống Nguyên, từng ca câu khải hoàn


Hồ Tây tranh phong oai son phấn,


Lừng tiếng Sát Thát Trần Quốc Tuấn


Mài kiếm cứu nước nhớ người núi Lam,


Trừ Thanh, Quang Trung giết hằng bao đám


Nòi giống có khí phách từ xưa chớ quên,


Mong đến ngày vẻ vang, ta thắp hương nguyền


(Điệp khúc)


III.


Này sinh viên ơi! Muốn đi đến ngày tươi sáng,


Hành trình còn xa, chúng ta phải cùng nhau gắng!


Ngày xưa ai biết đem tài cao cho núi sông,


Ngày nay ta cũng đem lòng son cho giống dòng


Là sinh viên vun cây văn hoá,


Từ trước sẵn có nhiều hoa lá


Đời mới kiến thiết đáp lòng những ai


Hằng mong ta ra vững cầm tay lái


Bền chí quyết cố gắng làm cho khắp nơi


Vang tiếng người nước Nam cho đến muôn đời!


(Điệp khúc)


Năm 1945, tổ chức Thanh niên Tiền phong được thành lập, lấy hiệu kỳ là cờ vàng sao đỏ. Bài hát cũng được thay đổi một chút và trở thành bài hát chính thức của tổ chức Thanh niên Tiền phong với tên gọi Tiếng gọi thanh niên hay Thanh niên hành khúc. Có rất nhiều tổ chức yêu nước khác ở miền Nam cũng lấy bài này sửa lại để làm ca khúc chính thức nên bài hát có rất nhiều dị bản.


Tháng 2 năm 1965, Lưu Hữu Phước được cử vào Nam, giữ chức Chủ tịch Hội Văn nghệ Giải phóng, sau đó Bộ trưởng Bộ Thông tin Văn hoá của Chính phủ Cách Mạng lâm thời miền Nam Việt Nam. Trong giai đoạn này, ông đã sáng tác các bài hát nổi tiếng như Bài hát Giải phóng quân, Giờ hành động, Hành khúc giải phóng, Xuống đường, Tiến về Sài Gòn, đặc biệt là Giải phóng miền Nam, được xem là bài hát chính thức của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.


Sau năm 1975, ông trở về làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Âm nhạc (1978-1989), được phong học hàm Giáo sư và Viện sĩ thông tấn của Viện Hàn lâm Nghệ thuật CHDC Đức, được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Âm nhạc Quốc gia, Thành viên Hội đồng Âm nhạc Quốc tế, ngoài ra còn là Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc, Phó chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam.


Ông mất năm 1989 tại Thành phố Hồ Chí Minh. http://vi.wikipedia.org/wiki/L%C6%B0...6%B0%E1%BB%9Bc


- Bài Sơn nữ ca của Trần Hoàn nói về các mối tình thơ mộng giữa sơn nữ và du kích Việt Minh thì bị ăn cắp rồi sửa chữ "du kích" thành "lữ khách". Bài này do nhạc sĩ Trần Hoàn sáng tác dựa trên chính trải nghiệm thật của mình.


 Ngoài mấy chữ "du kích" đều bị đổi hết thành "lữ khách" còn có câu "Thời cơ đến rồi, đợi ngày ra tay" bị đổi lại thành: "Hoàng hôn xuống dần đợi chờ ai đây”. Thế là một bài nhạc cách mạng, nói về tình yêu trong sáng giữa cô thôn nữ và anh du kích và cổ động cho "Thời cơ đến rồi, đợi ngày ra tay" giải phóng đất nước đã bị bọn lưu manh văn hóa lợi dụng để tuyên truyền...


 Đây là lời nguyên bản:


Một đêm trong rừng vắng


Ánh trăng chếnh chếch đầu ghềnh thấp thoáng bóng cô Sơn nữ miệng cười xinh xinh


Một đêm trong rừng núi


Có anh du kích nhìn trời xa xa, ngắm trăng say đắm một mình bâng khuâng


Một đêm trong rừng vắng


Có cô Sơn nữ miệng cười khúc khích


Ngắm anh du kích nhìn trời xa xa


Biết đâu Sơn nữ nhìn mình đăm đăm.


 Sơn nữ ơi!


Đời ta như cánh chim chiều phiêu bạt thời gian vun vút trời mây


Sơn nữ ơi!


Đừng làm thắc mắc cho lòng khô cạn từ lâu nước mắt đầy vơi


Sơn nữ ơi!


Thời gian lôi cuốn bao lần bên rừng đầy hương bát ngát trời thu


Sơn nữ ơi!


Đành lòng sống với bên rừng thơ mộng cùng với hoa với lá ngàn hương


Hãy nhìn trăng lên


Rồi lu mờ dần


Hãy nhìn mây bay


Thiết tha về ngàn chờ đợi tay người Sơn nữ


Khi nhìn chim bay bay đi tìm đàn


Khi nhìn gió cuốn


Lá thu rời cành cuộn bay lên người Sơn nữ.


 Sơn nữ ơi!


Làm chi cho đớn đau lòng trong một thời gian rồi thương rồi nhớ


Sơn nữ ơi! Thời cơ đến rồi đợi ngày ra tay.


Lời bị sửa thành:


Một đêm trong rừng vắng


 Ánh trăng chênh chếch đầu ghềnh thấp thoáng bóng cô sơn nữ miệng cười xinh xinh.


 Một đêm trong rừng núi


 Có anh lữ khách nhìn trời xa xa ngắm trăng say đắm một mình bâng khuâng.


 Một đêm trong rừng vắng


 Có cô sơn nữ miệng cười khúc khích ngắm anh lữ khách rồi lòng bâng khuâng.


 Một đêm trong rừng núi


 Có anh lữ khách nhìn trời xa xa biết đâu sơn nữ nhìn mình đăm đăm.


 Sơn nữ ơi!


 Đời ta như cánh chim chiều phiêu bạc thời gian vun vút trời mây.


 Sơn nữ ơi!


 Đừng làm thắc mắc cho lòng khô cạn từ nay nước mắt đầy vơi.


 Sơn nữ ơi!


 Thời gian lôi cuốn bao lần bên rừng đầy hương bát ngát trời thu


 Sơn nữ ơi!


 Đành lòng sống với bên rừng thơ mộng cùng hoa với lá ngàn hương.


 Hãy nhìn trăng lên, rồi lu mờ dần.


 Hãy nhìn mây bay, thiết tha về ngàn chờ đợi tay người sơn nữ.


 Khi nhìn chim bay, bay đi tìm đàn


 Khi nhìn gió cuốn lá thu rời cành cuộn bay lên người sơn nữ.


 Sơn nữ ơi!


 Làm chi cho đớn đau lòng trong một thời gian rồi thương rồi nhớ


 Sơn nữ ơi!


 Hoàng hôn xuống dần... đợi chờ ai đây?


Có ý kiến khác cho rằng nhằm thổi luồng gió văn hóa lành mạnh của cách mạng vào miền Nam, cũng như sẻ chia những văn hóa phẩm của miền Bắc vào cho đồng bào miền Nam. Bạn của nhạc sĩ Trần Hoàn là ông Nguyễn Hữu Thuyết cùng với một số bằng hữu, đồng chí khác của Trần Hoàn đã phổ biến bài Sơn Nữ Ca vào trong Nam. Nhằm tránh bị VNCH trù dập bắt bớ đàn áp như họ đã làm với nhiều người bất đồng chính kiến khác, nhóm ông Thuyết và bạn bè của Trần Hoàn đã sửa lời bài hát, biến một bài hát trữ tình cách mạng thành một bài hát thuần túy về tình yêu nam nữ. Biến thôn nữ với du kích thành thôn nữ với "lữ khách". Câu "thời cơ đến rồi đợi ngày ra tay" biến thành "hoàng hôn xuống dần đợi chờ ai đây". (câu này mà giữ thì chắc cả đám ông Thuyết xuống địa ngục trần gian Côn Đảo mà hát hò)


Từ bài thơ Nhà tôi đến nhạc phẩm Chuyện Giàn Thiên Lý 1&2


NHÀ TÔI


Yên Thao


 Tôi đứng bên này sông.


 Bên kia vùng địch đóng.


 Làng tôi đấy xạm đen màu tiết đọng.


 Tre cau gầy rủ tóc ướt mưa sương.


 Màu trăng vôi lồm lộp mấy khung tường.


 Nếp đình xưa người hởi đau gì không?


 


Tôi là người lính chiến


 Rời quê hương từ thuở mới khỏi dòng.


 Buông tay gàu vui lại thuở bình Mông.


 Ghì nấc súng nhớ  ôi ngày đắc thắng.


 Chân chưa vẹt trên nẽo đường vạn dậm.


 Áo nào phai chẳng xót chút màu xưa.


      Đêm hôm nay tôi về lành lạnh.


      Sông sâu mừng lấp  lánh ánh sao thưa.


            Ngày xưa tôi có người vợ đẹp như thơ.


                  Tuổi mới đôi mươi.


                   Cưới buổi dâng cờ.


            Màu da trắng thơm thơm mùa lúa chín.


       Ai bước đi không từng bịn rịn.


       Rời yêu đương nào có mấy ai vui.


 Em lặng hồn nhìn với lúc chia phôi.


 Tôi lặng bước mà khóc thầm em ơi.


             Tôi còn người Mẹ.


             Tóc ngã màu bông.


                   Tuổi già non thế kỹ.


                    Lưng còng uốn nặng kiếp long đong.


             Nắng mưa từ độ tang chồng.


             Tơ tằm rút mãi cho lòng héo hon.


        Ôi xa rồi Mẹ tôi.


                Lệ nhoà mi mắt.


                Mong con phương trời.


        Có cùng chợt tỉnh đêm vơi.


 Nghe rền tiếng súng nhớ lời chia ly.


        Mẹ ơi con Mẹ tìm đi.


 Bao giờ chiến thắng con về Mẹ vui.


 


    Đêm hôm nay tôi về lành lạnh.


    Sông sâu mừng lấp lánh ánh sao thưa?


    Áo ngày xưa đã vá mộng giang hồ.


    Còn chi nữa những vui buồn thương nhớ.


        


          Tôi là anh lính chiến.


          Theo quân về gìn giữ quê hương.


           Mái đầu xanh đầy bụi viễn phương.


           Bứơc chân đạp xiêu đồn luỹ địch.


 Này anh đồng đội người bạn pháo binh.


 Đã đến giờ chưa nhỉ mà tôi nghe như trại giặc tan tành.


           Anh rót cho khéo kẻo nhầm nhà tôi.


              Nhà tôi ở cuối thôn đồi.


              Có giàn hoa lý có người tôi thương.


 


1949


Yên Thao


NXB Giáo dục, 2005


 Bài thơ Nhà Tôi đã được nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc ra hai bài Chuyện Giàn Thiên Lý 1 và Chuyện Giàn Thiên Lý 2


 Chuyện Giàn Thiên Lý 1


 Nhạc sĩ: Anh Bằng


 Ý thơ : Yên Thao - Nhà tôi


  Tôi đứng bên này sông


 Bên kia vùng lửa khói


 Làng tôi đây bao năm dài chinh chiến


 Từng lũy tre muộn phiền


 Tôi có người vợ ngoan


 Đẹp như trăng mười sáu


 Cưới rồi đành xa nhau


 


 Nhớ đôi môi nàng hiền


 Xinh xinh màu nắng


Má nàng hồng


Thơm mùi thơm lúa non


 Ai ra đi mà không từng bịn rịn


 Xa người yêu mà dễ mấy ai vui


 


 Em nhìn theo bằng nước mắt chia phôi


 Tôi mạnh bước mà nghe hồn nhỏ lệ


 Này anh lính chiến, người bạn pháo binh


 Mẹ tôi tóc sương từng đêm nghe đạn pháo rơi thật buồn


 


 Anh rót cho khéo nhé, kẻo lầm vào nhà tôi


 Nhà tôi ở cuối chân đồi


 Có giàn thiên lý có người tôi thương


  Chuyện Giàn Thiên Lý 2


 Nhạc sĩ: Anh Bằng


 Ý thơ : Yên Thao - Nhà tôi


  Đã nhiều năm qua rồi


 Tôi là người lính chiến


 Quên thân mình giữ làng quê


 Những chiều rừng hành quân


 Thương về người em gái


 Chờ mãi tôi chưa lần về


 


 Nàng yêu loài hoa tên là Thiên Lý


 Nên lấy phải chồng đi xa


 Nhớ trước hiên nhà tranh


 Có giàn hoa màu trắng


 Em cười nói xinh xinh


 


 Đêm nay bước chân tôi trở lại làng xưa


 Sao lấp lánh trên sông lành lạnh về khuya


 Nhìn phiá bên kia bờ


 Đó làng tôi mờ mờ tựa như cánh đồng hoang


 


 Sau bao nhớ nhung mong gặp lại người thương


 Nhưng khói súng bay bay mịt mù quê hương


 Chẳng biết em bây giờ có còn ôm mẹ già


 Ủi an như ngày xưa


 


 Chiến trường ôi điêu tàn


 Ngôi đền thờ rách nát


 Thôi không còn những hồi chuông


 Mái nhà nghèo tôi thương


 Bên một giàn Thiên Lý


 Buồn lắm biết đâu mà tìm


 Người yêu còn không


 Hay là đã chết trong khói lửa ngập quê hương


 Thức trắng đêm hỏa châu


 Khiến lòng thêm sầu nhớ


 Ôi giàn Thiên Lý đâu?


- Bài Lời Người Ra Đi của nhạc sĩ cách mạng Trần Hoàn tặng cho người vợ khi ông ra đi đánh Tây theo lời kêu gọi của Hồ Chủ Tịch đã bị sửa lời và phát hành trong Nam để cổ vũ binh lính lên đường ra "tiền tuyến" làm bia thịt chết thay cho quân đội viễn chinh Mỹ.


- Bài Tình Đồng Chí thì bị sửa cả tựa đề thành "Tình Nước" (nước nào?) và sửa lại nhiều câu từ trong bài hát. Tất cả những từ "đồng chí" đều bị xóa sạch.


- Bài Tiến Về Hà Nội của nhạc sĩ cách mạng Văn Cao, cây đại thụ của âm nhạc cách mạng VN nói về bộ đội cụ Hồ về giải phóng Thủ Đô sau trận đại thắng ĐBP thì bị sửa lời rồi đem về hát cổ động cho ý đồ Bắc Tiến, hăm he đe dọa  sẽ tiến ra "giải phóng Hà Nội".


- Bài Hồn Tử Sĩ của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước từ thời kháng Pháp đã được nhà nước VN dùng làm bài hát nghi thức trong các lễ tang chính thức. VNCH không tìm ra được bài nào khác, không nghĩ ra được bài nào khác, không sáng tác nổi bài nào hay hơn, nên đành ăn cắp luôn. Lỡ ăn cắp cái "quốc ca" rồi thì chôm luôn nhạc nghi lễ cũng đâu có sao!


 Nhiều bài hát khác của Văn Cao như bài Thiên Thai cũng bị ăn cắp đem về hát đầy ở Sài Gòn trước 1975 và sau này trong các băng đĩa Paris By Night, Asia tác phẩm của các nhạc sĩ cách mạng như Trần Tiến, Minh Châu, Văn Cao, Lưu Hữu Phước, Trần Hoàn, Nguyễn Văn Tý, Thanh Sơn v.v… đem ra hát đầy bên hải ngoại một cách trơ trơ như là của mình. Thậm chí còn sửa lời bài hát, sửa tựa đề bài hát, có bài không thèm đề tên nhạc sĩ tác giả, thậm chí không hỏi tác giả hoặc người thân của tác giả đến một tiếng, không xin phép tác giả đến một lời, vi phạm bản quyền trắng trợn.


Bài thơ cách mạng "Màu tím hoa sim" trong đó có câu "nàng có 3 người anh đi bộ đội", bị sửa lại thành "nàng có 3 người anh đi quân đội",


Đoạn:


Tôi người Vệ quốc quân


xa gia đình


Yêu nàng như tình yêu em gái


Bị sửa thành:


 Tôi người biệt động quân


 Xa gia đình


 Yêu nàng như tình yêu em gái ...


rồi coi như là của mình, đem hát đến mãi tận sau này trên PBN, Asia, các kênh truyền thông hải ngoại.


Màu tím hoa sim được Nguyễn Bính đăng trọn vẹn lần đầu tiên trên báo Trăm hoa vào năm 1956. Các nhạc sĩ: Dzũng Chinh (Những đồi hoa sim), Phạm Duy (Áo anh sứt chỉ đường tà -  Bài này cũng được cộng đồng chấp nhận, xem như có giá trị rất cao, với những phần biến tấu đặc sắc, chuyển từ 2/4 sang 3/4 v.v... Tuy vậy, theo thiển ý, với những đoạn "QUÂN HÀNH" ở đầu và đặc biệt là ở cuối bài hát, cái hồn của bài thơ vẫn chưa được diễn tả đúng! Một bài thơ "THƯƠNG XÓT VỢ HIỀN ĐÃ MẤT" mà kết thúc bằng nhịp quân hành thì e rằng có gì đó chưa ổn thật!). Anh Bằng (Chuyện hoa sim), Duy Khánh (Màu tím hoa sim - bài hát có lời theo sát nguyên bản nhất - nhưng sau này có một sự cố, gây LỖI NGHIÊM TRỌNG, khó chấp nhận được: Trong bài thơ là hình ảnh anh VỆ QUỐC QUÂN (Bộ đội), còn trong bài hát lại bị biến đổi thành anh lính CỘNG HÒA (biệt động quân)! Đây là lỗi nặng, khiến bài hát dù hay đến mấy cũng trở thành vô giá trị vì phản lại tinh thần của bài thơ, có lẽ do ai đó đã sửa lại lời hát như nói trên, không còn nguyên bản như khi ca nhạc sỹ Duy Khánh phổ nhạc.)... là những người đã phổ nhạc dựa trên ý thơ của bài. Riêng bài "Những đồi hoa sim" của Dzũng Chinh và "Áo anh sứt chỉ đường tà" của Phạm Duy, một bi ca, một hùng ca, cho đến nay vẫn là những tác phẩm nổi tiếng nhất dựa trên bài thơ Mầu tím hoa sim.


Ngoài ra bài thơ này còn là đề tài gợi hứng cho các nhạc sĩ soạn các bài như: "Tím cả chiều hoang" (Nguyễn Đặng Mừng), "Tím cả rừng chiều" (Thu Hồ), "Chuyện người con gái hái sim"... Trong số đó bài "Tình thiên thu" (Trần Thiện Thanh) mang âm hưởng lạ với ý cảnh của câu chuyện giống như thế nhưng miêu tả tính cảm của đôi trai gái rất đặc sắc, và trong bài không hề có chữ 'tím' nào..


Cũng cần nói thêm là bài thơ này "nàng có 3 người anh đi bộ đội" thì 3 người anh đó là Đỗ Lê Khôi - tiểu đoàn trưởng hy sinh trên đồi Him Lam, Đỗ Lê Nguyên nay là Trung tướng Phạm Hồng Cư và Đỗ Lê Khang - nguyên Thường vụ Trung ương Đoàn. Những thông tin này ở miền Nam trước 1975 và ở hải ngoại tới gần đây vẫn hoàn toàn bị bưng bít, trong hơn 200 tờ báo ở hải ngoại, không 1 tờ nào nhắc tới. Chỉ khi Internet trở nên phổ biến trong nước thì bên ngoài mới có một số người biết đến bài thơ và tác giả gốc cùng hoàn cảnh ra đời của bài thơ. Cũng vì thế mà lời hát sau này của các bài bị sửa đã được đổi lại nhằm xóa dấu vết lời hát trước năm 1975.


Màu tím hoa sim là một bài thơ rất nổi tiếng của nhà thơ Hữu Loan, được sáng tác năm 1949 tại Thanh Hoá, sau khi người vợ đầu tiên, bà Lê Đỗ Thị Ninh, qua đời chỉ hơn 3 tháng sau đám cưới.


Màu tím hoa sim


Hữu Loan


Nàng có ba người anh đi bộ đội


Những em nàng


Có em chưa biết nói


Khi tóc nàng xanh xanh


 


Tôi người Vệ quốc quân


xa gia đình


Yêu nàng như tình yêu em gái


Ngày hợp hôn


nàng không đòi may áo mới


 


Tôi mặc đồ quân nhân


đôi giày đinh


bết bùn đất hành quân


Nàng cười xinh xinh


bên anh chồng độc đáo


Tôi ở đơn vị về


Cưới nhau xong là đi


Từ chiến khu xa


Nhớ về ái ngại


Lấy chồng thời chiến binh


Mấy người đi trở lại


Nhỡ khi mình không về


thì thương


người vợ chờ


bé bỏng chiều quê...


 


Nhưng không chết


người trai khói lửa


Mà chết


người gái nhỏ hậu phương


Tôi về


không gặp nàng


Má tôi ngồi bên mộ con đầy bóng tối


Chiếc bình hoa ngày cưới


thành bình hương


tàn lạnh vây quanh


 


Tóc nàng xanh xanh


ngắn chưa đầy búi


Em ơi giây phút cuối


không được nghe nhau nói


không được trông nhau một lần


 


Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím


áo nàng màu tím hoa sim


Ngày xưa


một mình đèn khuya


bóng nhỏ


Nàng vá cho chồng tấm áo


ngày xưa...


 


Một chiều rừng mưa


Ba người anh trên chiến trường đông bắc


Được tin em gái mất


trước tin em lấy chồng


Gió sớm thu về rờn rợn nước sông


Đứa em nhỏ lớn lên


Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị


Khi gió sớm thu về


cỏ vàng chân mộ chí


 


Chiều hành quân


Qua những đồi hoa sim


Những đồi hoa sim


những đồi hoa sim dài trong chiều không hết


Màu tím hoa sim


tím chiều hoang biền biệt


Có ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa


Áo anh sứt chỉ đường tà


Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu


1949, khóc vợ Lê Đỗ Thị Ninh


HL.


Phần viết tiếp bài thơ của nhà thơ Hữu Loan 50 năm sau...


         ... Ai hát


         vô tình hay ác ý với nhau


         Chiều hoang tím


         có chiều hoang biết


         Chiều hoang tím


         tím thêm màu da diết...


         nhìn áo rách vai


         tôi hát trong màu hoa:


         "Áo anh sứt chỉ đường tà


         Vợ anh mất sớm..!"


         Màu tím hoa sim tím


         Tình tang lệ rớm...


       


         Ráng vàng ma và sừng rúc


         điệu quân hành


         Vang vọng chập chờn


         theo bóng những binh đoàn


         biền biệt hành binh


         vào thăm thẳm chiều hoang màu tím...


       


         Tôi ví vọng về đâu


         Tôi với vọng về đâu?


         - Áo anh nát chỉ dù... lâu!


 


Màu Tím Hoa Sim


Nhạc: Duy Khánh


 


Nàng có ba người anh


 Đi quân đội


 Những em nàng còn chưa biết nói


 Khi tóc nàng xanh xanh.


  Tôi người chiến binh (sửa lại theo bản gốc, tuy nhiên có một số ca sỹ hát thành "biệt động quân")


 Xa gia đình


 Yêu nàng như tình yêu em gái


 Ngày hợp hôn nàng không đòi may áo cưới,


 Tôi mặc đồ quân nhân


 Đôi giày đinh bết bùn đất hành quân,


 Nàng cười xinh xinh


 Bên anh chồng độc đáo.


 Tôi ở đơn vị về


 Cưới nhau xong là đi!


 


 Từ chiến khu xa


 Nhớ về ái ngại


 Lấy chồng đời chiến chinh


 Mấy người đi trở lại


 Lỡ khi mình không về


 Thì thương người vợ chờ


 Bé bỏng chiều quê ...


 


 Nhưng không chết người trai khói lửa


 Mà chết người gái nhỏ hậu phương


 Tôi về không gặp nàng


 Má tôi ngồi bên mộ con


 Đầy bóng tối


 Chiếc bình hoa ngày cưới


 Thành bình hương


 Tàn lạnh vây quanh...


 


 Tóc nàng xanh xanh


 Ngắn chưa đầy búi


 Em ơi!


 Giây phút cuối


 Không được nghe nhau nói


 Không được trông thấy nhau một lần.


 


 Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím


 áo nàng màu tím hoa sim


 Ngày xưa một mình


 đèn khuya


 bóng nhỏ


 Nàng vá cho chồng tấm áo


 ngày xưa...


 


 Một chiều rừng mưa


 Ba người anh


 Trên chiến trường Đông Bắc,


 Biết tin em gái mất


 Trước tin em lấy chồng.


 


 Gió sớm thu về


 Rờn rợn nước sông


 Đứa em nhỏ lớn lên


 Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị


 Khi gió thu về


 Cỏ vàng chân mộ chí.


 


 Chiều hành quân


 Qua những đồi sim...


 Những đồi hoa sim


 Những đồi hoa sim dài trong chiều không hết


 Màu tím hoa sim


 Tím cả chiều hoang biền biệt


 Nhìn áo rách vai


 Tôi hát trong màu hoa.


 Áo tôi sứt chỉ đường tà,


 Vợ tôi chết sớm mẹ già chưa khâu


 


Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà


  Nhạc: Phạm Duy 


 Nàng có ba người anh đi quân đội lâu rồi


 Nàng có đôi người em có em chưa biết nói


 Tóc nàng hãy còn xanh, tóc nàng hãy còn xanh...


 Tôi là người chiến binh xa gia đình đi chinh chiến


 Tôi yêu nàng như yêu người em gái tôi yêu


 Người con gái tôi yêu, người em gái tôi yêu.


 Ngày hợp hôn tôi mặc đồ hành quân


 Bùn đồng quê bết đôi giầy chiến sĩ


 Tôi mới từ xa nơi đơn vị về


 Tôi mới từ xa nơi đơn vị về


 Nàng cười vui bên anh chồng kỳ khôi


 Thời loạn ly có ai cần áo cưới


 Cưới vừa xong là tôi đi.


 Cưới vừa xong là tôi đi.


 


 Từ chốn xa xôi nhớ về ái ngại


 Lấy chồng chiến binh mấy người trở lại


 Mà nhỡ khi mình không về


 Thì thương người vợ, bé bỏng chiều quê.


 Nhưng không chết người trai chiến sĩ


 Mà chết người gái nhỏ miền xuôi


 Nhưng không chết người trai chiến sĩ


 Mà chết người gái nhỏ miền xuôi


 Nhưng không chết người trai chiến sĩ


 Mà chết người gái nhỏ miền xuôi


 Hỡi ôi ! Hỡi ôi !


 


 Tôi về không gặp nàng


 Má ngồi bên mộ vàng


 Chiếc bình hoa ngày cưới


 Đã thành chiếc bình hương


 Nhớ xưa em hiền hoà


 Áo anh em viền tà


 Nhớ người yêu mầu tím


 Nhớ người yêu mầu sim.


 Giờ phút lìa đời


 Chẳng được nói một lời


 Chẳng được ngó mặt người...


 


 Nàng có ba người anh đi quân đội lâu rồi


 Nàng có đôi người em, những em thơ sẽ lớn


 Tóc nàng hãy còn xanh, tóc nàng hãy còn xanh


 Ôi một chiều mưa rừng trên chiến trường Đông Bắc


 Ba người anh được tin người em gái thương đau


 Và tin dữ đi mau, rồi tin cưới đi sau.


 


 Chiều hành quân qua những đồi sim


 Những đồi sim, những đồi sim, đồi tím hoa sim


 Tím cả chiều hoang biền biệt


 Rồi mùa Thu trên những dòng sông


 Những dòng sông, những dòng sông làn gió Thu sang


 Gió rờn rợn trên mộ vàng


 Chiều hành quân qua những đồi sim


 Những đoàn quân, những đoàn quân và tiếng quân ca


 Có lời nào ru ời ời :


 À ơi ! À ơi ! Áo anh sứt chỉ đường tà


 Vợ anh chết sớm, mẹ già chưa khâu


 Những đồi sim, những đồi sim, đồi tím hoa sim


 Đồi tím hoa sim, đồi tím hoa sim


 Đồi tím hoa sim, đồi tím hoa sim


 Đồi tím hoa sim...


 


  Chuyện Hoa Sim


Nhạc: Anh Bằng


 Rừng hoang đẹp nhất hoa màu tím


 Chuyện tình thương nhất chuyện hoa sim


 Có người con gái xuân vời vợi


 Tóc còn ngăn ngắn chưa đầy búi


 


 Ngày xưa nàng vẫn yêu màu tím


 Chiều chiều lên những đồi hoa sim


 Đứng nhìn sim tím hoang biền biệt


 Nhớ chồng chinh chiến miền xa xăm


 ĐK:


 Ôi lấy chồng chiến binh


 Lấy chồng thời chiến chinh, mấy người đi trở lại


 Sợ khi mình đi mãi, sợ khi mình không về


 Thì thương người vợ bé bỏng chiều quê


 


 Nhưng không chết người trai khói lửa


 Mà chết người em nhỏ hậu phương


 Mà chết người em gái tôi thương


 


 Đời tôi là chiến binh rừng núi


 Thường ngày qua những đồi hoa sim


 Thấy cành sim chín thương vô bờ


 Tiếc người em gái không còn nữa


 


 Tại sao nàng vẫn yêu màu tím


 Màu buồn tan tác phải không em


 Để chiều sim tím hoang biền biệt


 Để mình tôi khóc chuyện hoa sim.


 


NHỮNG ĐỒI HOA SIM


 Nhạc: Dzũng Chinh


 Những đồi hoa sim ôi những đồi hoa sim tím chiều hoang biền biệt


 Vào chuyện ngày xưa nàng yêu hoa sim tím khi còn tóc búi vai!


 Mấy lúc xông pha ngoài trận tuyến


 Ai hẹn được ngày về rồi một chiều mây bay


 Từ nơi chiến trường đông bắc đó


 lần ghé về thăm xóm hoàng hôn tắt sau đồi


 


 Những chiều hành quân ôi những chiều hành quân


 tím chiều hoang biền biệt


 Một chiều rừng mưa được tin em gái mất


 chiếc thuyền như vỡ đôi!


 Phút cuối không nghe được em nói


 không nhìn được một lần dù một lần đơn sơ


 Để không chết người trai khói lửa


 mà chết người em nhỏ hậu phương tuổi xuân thì


 


 Ôi ngày trở lại nhìn đồi sim nay vắng người em thơ


 ôi đồi sim tím chạy xa tít tan dần theo bóng tối


 Xưa xưa nói gì bên em…


 Một người đi chưa về mà đành lỡ ước tơ duyên


 Nói nói gì cho mây gió


 Một rừng đầy hoa sim nên để chiều đi không hết


 


 Tím cả chiều hoang nay tím cả chiều hoang


 đến ngồi bên mộ nàng


 Từ dạo hợp hôn nàng không may áo cưới


 thoáng buồn trên nét mi


 Khói buốt bên hương tàn nghi ngút


 Trên mộ đầy cỏ vàng


 Mà đường về thênh thang


 Đồi sim vẫn còn trong lối cũ


 Giờ thiếu người xưa ấy đồi hoang mới tiêu điều!


Đến nay, "Màu tím hoa sim" được xem là một trong những bài thơ tình hay nhất của thế kỷ 20 và là bài thơ đầu tiên được mua bản quyền bởi một doanh nghiệp với giá 100 triệu đồng.


Nhạc phẩm đầu tiên trong loạt nhạc phẩm ăn theo này em nghe là NHỮNG ĐỒI HOA SIM qua giọng ca Tuấn Vũ, sau đó đến Chuyện Hoa Sim với Như Quỳnh rồi Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà bởi giọng ca Ngọc Hạ và cuối cùng là Màu Tím Hoa Sim của Duy Khánh.


Fddinh (tác giả không ghi rõ tên họ)


http://www.vnmilitaryhistory.net

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Stalin và vấn đề ký ức lịch sử của nước Nga - Tư liệu sưu tầm 23.09.2017
Sau vụ xử Bạc Hy Lai: Tham nhũng có đe dọa tương lai Trung Quốc? - Tư liệu 21.09.2017
Một Việt Nam khác? Vương quốc họ Nguyễn ở thế kỷ 17 và 18 - Li Tana 19.09.2017
Chuyến du lịch Việt Nam của vị Nga Hoàng cuối cùng - Tư liệu sưu tầm 19.09.2017
Franklin Roosevelt – Người duy nhất đắc cử ba nhiệm kỳ tổng thống Mỹ - Tư liệu sưu tầm 18.09.2017
Tưởng Giới Thạch – Tổng thống Trung Hoa Dân quốc - Tư liệu sưu tầm 18.09.2017
Mao Trạch Đông trong mắt người Trung Quốc hiện nay - Lý Lỵ & Chương Lập Phàm 18.09.2017
Huyện Kiên Lương: Vững vàng hội nhập và phát triển/ Du lịch đảo ở Kiên Lương - Nhiều tác giả 17.09.2017
Huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang - Tư liệu 17.09.2017
Vài ký ức về ba tôi: Bộ trưởng Vũ Trọng Khánh - Vũ Trọng Khải 10.09.2017
xem thêm »