tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20817312
Những bài báo
03.04.2014
Tư liệu
Thời sự Văn Chương: Văn chương và đỉnh cao


Nhấn chuột vô đây để đọc:


- Tưởng niệm Nhà văn Nguyễn Quang Sáng



- Nhóm Văn Chương Hồn Việt làm Lễ tưởng niệm cố nhà văn Nguyễn Quang Sáng 49 ngày ra đi



Chúng ta vẫn thường than thở, tại sao không có tác phẩm văn chương đỉnh cao (hay tác phẩm văn chương lớn, tầm cỡ). Ngay trong giai đoạn này, khi Hội Nhà văn Việt Nam đang tiến hành một cuộc tổng kết quy mô lớn những thành tựu văn học của giai đoạn chống Mỹ, bằng một cuộc hội thảo lớn và ra mắt hai tuyển tập thơ và văn xuôi; cũng có thể nhận thấy tầm vóc của thơ nhỉnh hơn văn xuôi.



 


Thẳng thắn nhìn nhận, nền văn học hiện đại Việt Nam vẫn chưa thấy xuất hiện những tác phẩm văn chương đỉnh cao. Không riêng văn học, nhiều ngành nghệ thuật khác của chúng ta cũng vậy. Đi tìm căn nguyên là một việc không đơn giản. Trong Tạp chí Lý luận Phê bình số 17 (tháng 1-2014), nhà văn Sương Nguyệt Minh đã đề cập vấn đề này với bài viết: 8 lý do chưa có tác phẩm văn chương đỉnh cao. Đó là: Hiện nay chưa xuất hiện thiên tài văn chương. Thiếu vắng nhà văn có tư tưởng lớn. Chưa đam mê quyết liệt, không dấn thân tận cùng. Nhà văn Việt Nam đang bị tán tài. Nhà văn thiếu sự liên tài. Nhà văn thiếu những bi kịch lớn. Nhà văn bị biên tập dữ dội, rồi cuối cùng nhà văn sợ hãi tự biên tập mình. Một nền phê bình yếu và thiếu cũng không kích thích sáng tạo văn chương.


Giải thích một trong nhiều nguyên nhân, nhà văn Sương Nguyệt Minh cho rằng, nhà văn Việt Nam hiện nay hầu hết là công chức, làm việc ăn lương ở một cơ quan nhà nước và viết văn bằng tay trái. Một bộ phận không ít nhà văn đang cùng lúc đảm nhiệm nhiều công việc. Vậy thì, giải thích thế nào nhiều trường hợp các nhà văn lớn với những tác phẩm lớn của thế giới, họ cũng là công chức, họ cũng làm cùng lúc nhiều công việc chẳng liên quan gì đến văn chương. Còn cứ phải đi nhiều, biết lắm mới có tư tưởng lớn; thế gian này biết bao người đi rất nhiều, biết rất lắm hơn gấp bội nhà văn sao họ không trở thành nhà văn. Và ngược lại nhiều nhà văn cũng đi nhiều biết lắm, sao họ không có những tác phẩm lớn để đời? Trường hợp nhà văn Mạc Ngôn của Trung Quốc (Giải Nobel văn học 2012) là một ví dụ. Mạc Ngôn không đi nhiều, ông chỉ quanh quẩn ở vùng quê ông là Cao Mật và nhiều tác phẩm lừng danh của Mạc Ngôn đều lấy Cao Mật làm bối cảnh. Đời sống và hoạt động viết văn của Mạc Ngôn cũng không khác cuộc sống của nhiều nhà văn Việt Nam. Vậy mà Hội đồng giải Nobel vẫn trao giải cho các tác phẩm của Mạc Ngôn, bởi tầm cao của tác phẩm. Mạc Ngôn cho ta biết một điều: “Tôi mang cả thế giới về Cao Mật”.


Không có tác phẩm đỉnh cao đó là chúng ta đang thiếu những nhân cách lớn. Tư tưởng lớn sẽ vượt lên thời đại. Nhân cách lớn sẽ vượt lên hoàn cảnh sống, bối cảnh sống. Việt Nam có Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Chu Văn An chính bởi các cụ là những nhân cách lớn mà người đời mãi mãi kính trọng, ngưỡng mộ. Nhân cách không phải là thứ gì cao siêu, đấy là những phẩm chất cao đẹp của con người được hấp thụ rồi thể hiện ra bằng những ứng xử trong đời.


Tất cả những lo toan mưu sinh hay công này việc kia là lẽ thường cuộc sống con người. Làm nhà văn phải tự biết cân đối mọi việc và phục vụ cho việc viết văn, đừng thở than, trách cứ hay đổ lỗi cho hoàn cảnh…


Nhân cách lớn chỉ có khi trong mỗi con người không có sự đố kỵ, ghen ghét, bon chen, trục lợi, háo danh, hư danh… Và, cao hơn hết thảy là sự nhân ái, bao dung, đức độ.


Tài năng văn chương là trời phú, nhưng không lao động nghiêm túc thì cái tài ấy cũng mai một. Có tài năng văn chương, có tư tưởng lớn, có nhân cách lớn, chắc chắn những giá trị văn chương lớn sẽ được sáng tạo.


Cao Minh


sggp.org.vn

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Nghĩ về Truyện cổ tích - Lê Phương Liên 24.10.2017
Đặt lại vấn đề: Việt Nam có bị Hán hóa? - Hà Văn Thùy 24.10.2017
Học giả trăm tuổi Châu Hữu Quang bàn về Trung Quốc - Nguyễn Hải Hoành 23.10.2017
Võ Hồng Anh, một nhà khoa học chân chính - Tư liệu sưu tầm 21.10.2017
Tác phẩm mới cần đọc ngay: Nhà Triệu - Mấy vấn đề lịch sử - Nguyễn Khắc Mai 19.10.2017
Chuyện Đông chuyện Tây và chuyện An Chi chưa kể hết - Tư liệu 17.10.2017
Con chim trong tay ta đây còn sống hay đã chết? - Nguyễn Quang Thiều 16.10.2017
Về hệ thống Trường học sinh Miền Nam ở Miền Bắc - Nhiều tác giả 16.10.2017
Xót thương Đinh Hữu Dư – nhà báo trẻ đầy tâm huyết vừa đi xa - Tư liệu 16.10.2017
Tác phẩm: Nhà nước Xích Quỷ từ huyền thoại tới hiện thực - Trương Sỹ Hùng 13.10.2017
xem thêm »