tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20809564
Những bài báo
02.04.2014
Tư liệu
Lưu lạc 5.800 km từ Mèo Vạc sang tận Pakistan (tiếp và hết)

Nhân vật bí ẩn Wu Ta Puma


“Tôi là Vừ Già Pó - xã Khâu Vai. Vì ông Vư với ông Phình đưa tôi đi làm thuê chứ không phải tôi đi trộm cắp, nay tôi xin hãy đưa tôi về. Hết bao nhiêu tiền tôi vay trả song tôi phải về VN, tôi không phải là người Trung Quốc. Tôi xin cán bộ lãnh đạo đưa tôi về VN để chăm sóc vợ con và gia đình. Xin hãy đừng làm gì tôi để tôi được trở về nước!” - trích lời Vừ Già Pó trong đoạn video của phóng viên Amiruddin Mughal.


Đoạn video mà phóng viên Amiruddin Mughal post lên mạng cuối tháng 12.2013 không có quá nhiều người xem. Gần 3 tháng sau, cách đây mấy hôm, một người bạn làm việc trong lĩnh vực báo chí truyền thông gửi tôi đường link của video nói trên vì biết tôi làm báo ở Việt Nam và hay đi lại khắp cả nước với hy vọng sẽ tìm được manh mối nào đó.


Vốn tiếng H’Mông ít ỏi của tôi nhờ hàng chục chuyến đi lên vùng cao nguyên đá Đồng Văn, Mèo Vạc không hiểu hết những gì người đàn ông trong hình nói nhưng cũng đủ nghe thấy rất rõ ràng mấy câu “Tôi là Vừ Già Pó ở xã Khâu Vai, Việt Nam”, “Tôi đi làm thuê ở Trung Quốc”. Nhấc điện thoại gọi lên mấy đồn biên phòng vùng cao để hỏi thông tin, nhưng thật không may họ không biết một trường hợp nào mất tích hay đi khỏi địa phương mà có tên như thế cả. Sau tôi tìm hiểu mới biết, hóa ra các đồn biên phòng chỉ quản lý những xã vùng biên, Khâu Vai là xã nằm khá sâu trong nội địa nên họ không nắm được. Tuy nhiên một sĩ quan trẻ cho tôi số điện thoại của Bí thư xã Khâu Vai - Lê Văn Quý.


Gọi cho Quý, ông xác nhận ngay: “Đúng trường hợp Vừ Già Pó này chúng tôi đang xử lý. Anh này đi Trung Quốc làm thuê từ năm 2012, tưởng mất tích đến gần đây mới có tung tích”. Tôi gửi cho ông Quý phần âm thanh của Pó và hôm sau tôi nhận được bản dịch ra tiếng Kinh đầy đủ nội dung trong đoạn video hơn 2 phút kia. Xin trích nguyên văn:


“Tôi là Vừ Già Pó, tôi ở Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, Việt Nam. Bây giờ tôi chỉ đi lao động Trung Quốc, tôi không phải là người xấu, người buôn bán hay trộm cắp, tôi bị bộ đội (Pakistan) bắt tôi về giam được 3 tháng. Bây giờ mong nước bạn đưa tôi về biên giới Việt Nam để tôi trở về nuôi con cái và gia đình. Gia đình tôi gồm: vợ tôi là Ly Thị Lía - xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, con gái cả là Vừ Thị Chúa cũng ở xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, con thứ hai là Vừ Thị Hờ, con thứ ba là Vừ Mí Súa, con thứ tư là Vừ Mí Chả và con thứ năm là Vừ Mí Vư là các con trai. Cả nhà tôi ở Khâu Vai còn 6 mẹ con, mong cơ quan chức năng đưa tôi về biên giới Việt Nam để chăm sóc vợ con tôi. Tôi không phải là người Trung Quốc, tôi mong cơ quan chức năng đưa tôi về Việt Nam, cơ quan chức năng hết bao nhiêu tiền tôi sẽ trả. Nay tôi nghèo tôi mới đi làm thuê, tôi không phải là người xấu, hay trộm cắp. Tôi là Vừ Già Pó - xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, Việt Nam. Vì ông Vư với ông Phình đưa tôi đi làm thuê chứ không phải tôi đi trộm cắp, nay tôi xin hãy đưa tôi về. Hết bao nhiêu tiền tôi vay trả song tôi phải về Việt Nam, tôi không phải là người Trung Quốc. Tôi xin cán bộ đưa tôi về Việt Nam để chăm sóc vợ con và gia đình. Xin hãy đừng làm gì tôi để tôi được trở về nước”.


Vậy là nhân vật bí ẩn Wu Ta Puma của cảnh sát Pakistan chính là Vừ Già Pó, một người dân tộc H’Mông thiểu số sinh sống tại vùng núi cao xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang của Việt Nam. Khâu Vai còn nổi tiếng vì có phiên chợ tình độc đáo của miền núi phía bắc, mỗi năm chỉ họp đúng 1 phiên vào ngày 27 tháng ba âm lịch.


Đi làm thuê ở Trung Quốc từ năm 2012


Trao đổi với Thanh Niên,  ông Lê Văn Quý cho biết thêm một số thông tin về gia cảnh của Pó. Vừ Già Pó sinh năm 1977, nhà ở thôn Lũng Lầu, xã Khâu Vai, H.Mèo Vạc, Hà Giang.  Nhà Pó cũng nghèo như đa phần bà con người H’Mông khác sinh sống ở vùng cực bắc Tổ quốc nhưng cũng do một phần là hai vợ chồng Pó và vợ là Ly Thị Lía (35 tuổi) có tới 5 người con, đứa lớn nhất 18 tuổi, đứa nhỏ nhất 10 tuổi.


Anh Vừ Già Pó cầm tấm ảnh vợ con do Báo Thanh Niên chuyển sang cho tổ chức Trăng lưỡi liềm đỏ tại địa phương xác minh nhân thân của Vừ Già Pó - Ảnh do ông Mukhtar Qureshi, nhân viên Trăng lưỡi liềm đỏ tại địa phương cung cấp


Anh Vừ Già Pó xúc động khi được ông Mukhtar Qureshi đưa cho xem tấm ảnh của vợ con - Ảnh do ông Mukhtar Qureshi, nhân viên Trăng lưỡi liềm đỏ tại địa phương cung cấp


Ngày 30.4.2012, Vừ Già Pó bỏ sang Trung Quốc để làm thuê. Theo lời chị vợ thì đi cùng còn có Vừ Mí Mua là người cùng thôn và một người nữa tên là Vừ Mí Già là người ở xã Lũng Pù gần đó. Còn tên của hai người mà Pó nhắc đến trong đoạn video là Vư và Phình thì chị vợ chỉ biết có một ông Phình, cũng là người H’Mông nhưng sống bên kia biên giới, là người Trung Quốc chứ không phải người Việt Nam, cũng có mấy lần qua lại nhà.


Từ thời điểm đó trở đi, Pó bặt tin tức, và cũng không gửi tiền về nhà như một số người đi làm thuê bên đó. Chị Lía cũng tìm hỏi han tin tức chồng từ những người đi làm thuê bên Trung Quốc hết hạn trở về nhưng cũng không ai mảy may biết tin tức gì của Pó cả. Hoàn cảnh gia đình càng lúc càng khó khăn hơn do không còn người đàn ông trụ cột gia đình và chị Lía đã phải lần lượt bán 3 con bò đi để mấy mẹ con có tiền sinh sống.


Càng tìm hiểu câu chuyện, tôi càng lúc càng cảm thấy ly kỳ với nhiều câu hỏi đặt ra: Phải chăng đã xảy ra chuyện gì đó khiến anh phải bỏ trốn khỏi chỗ làm để tìm đường về quê như rất nhiều hoàn cảnh tôi từng gặp ở rẻo đất tận cùng cực bắc của vùng cao nguyên đá - có nhiều người sang Trung Quốc làm thuê bị chủ quỵt tiền, đánh đập, thậm chí báo cảnh sát Trung Quốc truy bắt vì tội thâm nhập bất hợp pháp phải trốn chui nhủi tìm đường trở về? Phải chăng trong khi về Pó đã lạc đường và cứ đi mãi, đi mãi theo hướng ngược lại cho đến tận Kashmir? Nhưng thú thật dù trí tưởng tượng phong phú đến đâu, tôi cũng không thể hình dung được người đàn ông ấy, không tiền bạc, giấy tờ lại vượt quãng đường gần 6.000 km qua hai vùng giáp ranh đầy nguy hiểm và tranh chấp giữa Trung Quốc và Ấn Độ,  Ấn Độ và Pakistan. Hoặc nếu Pó đi theo đường từ Trung Quốc vòng lên Tây Tạng còn xa xôi hơn và có cả dãy Hymalaya sừng sững chắn ở giữa…


Chờ một hồi kết đẹp


Ông Mukhtar Qureshi, nhân viên phụ trách các vấn đề thảm họa của Tổ chức Trăng lưỡi liềm đỏ đóng tại vùng Neelum là người có công giúp cảnh sát ở đồn Zila Neelum, thị trấn Athmuqam, Pakistan nhận diện Vừ Già Pó là người Việt. Ông cũng là người viết thư thông báo với Đại sứ quán VN về Vừ Già Pó.


Ảnh Vừ Già Pó do Tariq Naqash chụp đăng trên báo địa phương cuối tháng 12.2013


Trao đổi với Thanh Niên, ông cho biết: “Tôi gửi thư cho một người Pakistan, là người quen của một người bạn tôi, đang lái xe cho Đại sứ quán VN ở Islamabad, với hy vọng anh ta sẽ chuyển thư cho những người có trách nhiệm trong sứ quán để có thể giúp việc này. Lúc đó tôi cũng không chắc anh ta (Wu Ta Puma) là người Việt hay không?”.


Manh mối từ một tấm ảnh


Cũng thời điểm đó, tờ báo Dawn của Pakistan có một bài viết ngắn của phóng viên Naqash về trường hợp bối rối của cảnh sát ở Athmuqam và vị khách bất đắc dĩ của mình. Tờ báo cũng đăng một tấm ảnh Vừ Già Pó được phóng viên chụp tại đồn cảnh sát Zila Neelum - nơi anh đang bị giữ. Tấm ảnh từ bài báo này là manh mối duy nhất để Đại sứ quán VN tại Pakistan và các cơ quan chức năng trong nước tìm kiếm. Nó được gửi bằng email đi khắp các xã thuộc các huyện ven biên giới của các tỉnh miền núi phía bắc để nhờ nhận diện. Bí thư Đảng ủy xã Khâu Vai, Mèo Vạc, Hà Giang, cho biết: “Hôm ấy đúng là ngày chúng tôi họp HĐND nên anh em cán bộ các cấp khá đông, văn phòng báo là nhận được tấm ảnh nhờ nhận diện. Khi in ảnh ra và đưa mọi người xem thì nhiều người đang có mặt tại cuộc họp lập tức nhận ra Vừ Già Pó chính là người ở địa phương. Sau đó tôi làm công văn báo cáo lên H.Mèo Vạc, xác nhận Pó”. Cuối cùng, “cái kim” Wu Ta Puma đã được tìm ra tại vùng cực bắc của VN, cách nơi anh đang ở gần 6.000 km.


Công tác “giải cứu”


Ngày 28.3.2014, Đại sứ quán VN tại Islamabad (Pakistan) có thư trả lời Thanh Niên về các công tác ngoại giao mà sứ quán đã và đang tiến hành nhằm giải cứu Vừ Già Pó. Nội dung thư như sau:


“Về trường hợp công dân VN Vừ Già Pó đang bị cảnh sát Pakistan giam giữ tại đồn Zila Nellum, Đại sứ quán VN tại Pakistan xin thông báo như sau:


1. Anh Vừ Già Pó bị cảnh sát Pakistan bắt giữ do nhập cảnh trái phép lãnh thổ Pakistan, cụ thể là khu vực biên giới Kashmir - nơi đang có tranh chấp giữa Pakistan và Ấn Độ, rất nhạy cảm về an ninh.


2. Ngay sau khi được tin, Đại sứ quán VN tại Pakistan đã tích cực phối hợp với các bên liên quan của bạn và cơ quan chức năng trong nước tiến hành các thủ tục pháp lý để có thể giải cứu và đưa anh Vừ Già Pó hồi hương.


3. Đại sứ quán VN tại Pakistan đã tổ chức tiếp xúc lãnh sự với công dân Vừ Già Pó tại nơi đang bị giam giữ. Anh Pó cho biết, được đối xử nhân đạo, tình trạng sức khỏe và tinh thần bình thường và rất muốn sớm được hồi hương.


4. Đến thời điểm này, về phía VN, mọi thủ tục pháp lý và bảo hộ công dân đối với anh Vừ Già Pó đã hoàn tất. Cục Xuất nhập cảnh (Bộ Công an VN) đã đồng ý cấp giấy thông hành (thay thế hộ chiếu) cho Vừ Già Pó. Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao VN) cũng đã đồng ý để đại sứ quán ứng tiền từ Quỹ bảo hộ công dân để mua vé máy bay đưa anh Pó về nước. Theo quy định hiện hành, anh Vừ Già Pó không thuộc diện chi không hoàn trả của Quỹ bảo hộ công dân nên phải hoàn lại số tiền vé trên. Đại sứ quán được thông báo là Quỹ bảo hộ công dân đã nhận được khoản tiền đặt cọc theo quy định từ gia đình anh Vừ Già Pó.


5. Như vậy, cho đến nay, các thủ tục pháp lý, bảo hộ công dân và các thủ tục cần thiết khác để giải cứu và đưa công dân Vừ Già Pó hồi hương về phía VN đã được thực hiện. Đại sứ quán VN tại Pakistan đang khẩn trương làm việc với Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ Pakistan để giải quyết các thủ tục theo luật pháp Pakistan, nhằm giải cứu anh Vừ Già Pó. Khi phía bạn chấp thuận, đại sứ quán sẽ tổ chức một chuyến công tác tới đồn cảnh sát nơi giam giữ anh Pó, đưa anh Pó về Islamabad, sau đó về Hà Nội” (hết trích).



Tới thời điểm này, tình hình của anh Vừ Già Pó (giữa) đã khả quan lên rất nhiều - Ảnh: Ông Mukhtar Qureshi - Nhân viên Trăng lưỡi liềm đỏ tại địa phương - cung cấp


Theo tìm hiểu của chúng tôi, về phía địa phương, sau khi cấp ủy, chính quyền xã Khâu Vai biết tin Pó đang ở Pakistan, UBND huyện, Sở Ngoại vụ tỉnh Hà Giang đã mời chị Ly Thị Lía (vợ Pó) cũng như gia đình lên thông báo về tình hình của Pó. Xã đã ứng trước 17 triệu đồng để nộp cho Sở Ngoại vụ nhằm mua vé máy bay cho Pó từ ngày 6.3.2014. Hiện gia đình đã nộp tiền hoàn trả cho xã sau khi đi vay mượn của anh em bạn bè xung quanh.


Như vậy, tới thời điểm bài báo của chúng tôi lên trang, tình hình của Vừ Già Pó đã khả quan hơn rất nhiều. Tất cả mọi việc bây giờ đang phụ thuộc vào phía Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao Pakistan có đồng ý không truy cứu hình sự Pó về hành vi xâm nhập bất hợp pháp hay không? Theo nguồn tin của chúng tôi từ phía Pakistan thì tình hình có vẻ khả quan. Hy vọng là câu chuyện ly kỳ về người đàn ông Mông lưu lạc hơn 5.800 km của chúng tôi sẽ sớm có hồi kết thật đẹp.


Ngày 29.3.2014, Thanh Niên đã nhờ ông Mukhtar Qureshi mang tấm ảnh chụp vợ và con gái thứ hai của Pó đến đồn cảnh sát Zila Neelum cho Pó. Ông cho biết: “Lúc đầu khi thấy tấm ảnh, Gia Po (tên ông Mukhtar gọi Pó sau khi biết tên thật của anh) rất vui mừng và ra hiệu rằng đấy là vợ con mình. Nhưng một lúc sau thì anh ta khóc nức nở. Tôi đã đề nghị tất cả mọi người trong phòng, kể cả cảnh sát đi ra ngoài để anh ta trấn tĩnh lại. Bây giờ thì anh ta rất vui vẻ rồi vì chắc biết mình có thể được về nhà đoàn tụ”.


Ông Mukhtar Qureshi - Nhân viên Trăng lưỡi liềm đỏ tại địa phương, người đã giúp cảnh sát nhận diện Pó, đang cho anh Pó xem ảnh người thân - Ảnh do ông Mukhtar Qureshi cung cấp


Ông Mukhtar Qureshi nói thêm: “Có lẽ số phận đã mang cho tôi người bạn lạ lùng này. Tôi vẫn thăm anh ta thường xuyên trong mấy tháng qua, cố gắng trò chuyện bằng ngôn ngữ cử chỉ với anh ấy. Tôi là bạn thân nhất của anh ấy ở vùng Neelum này, tôi có thể nói chắc chắn thế. Hy vọng các cơ quan ngoại giao và các bạn báo chí VN sớm giúp anh ấy trở về với gia đình. Cám ơn các bạn đã tích cực để giúp Già Pó, người đàn ông cô đơn nhất hành tinh của Ðức Allah này”.


Những dòng chữ của ông Mukhtar thật giản dị và đầy tình cảm. Chúng tôi thực sự may mắn vì đã được người đàn ông Pakistan nhân hậu, nồng nhiệt ấy giúp đỡ thông tin ngay từ khi bắt tay vào thực hiện loạt bài. Nhưng chắc chắn không có sự may mắn nào bằng những may mắn mà Vừ Già Pó đã gặp được trên chặng đường hàng ngàn dặm của mình băng qua bao nhiêu vùng đất. Câu chuyện vẫn còn là bí ẩn ấy, chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc khi Vừ Già Pó về tới VN.


Na Sơn


thanhnien.com.vn

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Võ Hồng Anh, một nhà khoa học chân chính - Tư liệu sưu tầm 21.10.2017
Tác phẩm mới cần đọc ngay: Nhà Triệu - Mấy vấn đề lịch sử - Nguyễn Khắc Mai 19.10.2017
Chuyện Đông chuyện Tây và chuyện An Chi chưa kể hết - Tư liệu 17.10.2017
Con chim trong tay ta đây còn sống hay đã chết? - Nguyễn Quang Thiều 16.10.2017
Về hệ thống Trường học sinh Miền Nam ở Miền Bắc - Nhiều tác giả 16.10.2017
Xót thương Đinh Hữu Dư – nhà báo trẻ đầy tâm huyết vừa đi xa - Tư liệu 16.10.2017
Tác phẩm: Nhà nước Xích Quỷ từ huyền thoại tới hiện thực - Trương Sỹ Hùng 13.10.2017
Kỷ nhà Triệu & Triệu Vũ Đế trong dòng chảy lịch sử - Vũ Truyết 12.10.2017
Cái “tôi” của người Việt - Từ Thức 12.10.2017
Không thể được! Thưa Tổng thống Pháp! - Nguyễn Huy Toàn 12.10.2017
xem thêm »