tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 20758289
Những bài báo
23.11.2013
Tư liệu
Ngẫm ngợi cuối tuần: Ăn giỗ

- Nhấn chuột vô đây xem Những bức ảnh đẹp tuyệt vời (2)


Chị bảo: “Cụ kỹ tính lắm, già yếu thế rồi mà một năm mấy cái giỗ cụ cũng tự tay làm lấy tất cả đồ cúng. Các nàng dâu sợ nhất ngày giỗ, thế nhưng với em đó lại là những ngày nhàn…”.


Chị kể rõ lý do: “Hồi giỗ ông nội các cháu, lúc sắp cỗ cúng em nhón nắm xôi dúi cho con… trẻ nhỏ nào có biết gì, thấy ăn cứ đòi… ấy thế mà cụ biết”. Cụ giận dữ chì chiết: “Cái thói ăn từ bếp ăn ra đã làm mất nết con người, thế nhưng đây là đồ cúng mà chị làm thế còn đâu là sự cung kính đối với tổ tiên,còn đâu là đạo lý nữa…”. Chị cười ù xoẹ, nói ngang: “Các cụ cứ cổ lỗ. Cúng thì có ma nào ăn, mà có thì các cụ cũng phải thể tất chứ. Con cháu các cụ cả mà”. Cụ bầm mặt không nói, cho dẹp hết đồ cúng rồi bảo: “Tôi không dám phiền chị”. Từ đấy việc giỗ chạp tự tay cụ tất. Cụ nói khái: “Khỏe tôi làm, ốm liệt thì bỏ”…


Ở đây không phải vì chuyện ăn trước ăn sau, mà là cái tâm thành kính, là lễ nghĩa tối thiểu với người đã khuất.


Nghe xong chuyện, bạn tôi góp thêm: Sinh thời, cụ nhà em dạy: “Giỗ kỵ mà nghĩ rằng có ông bà về ăn là mê. Nghĩ không có ông bà về thì không giỗ là muội. Muội theo ý ấy là không thấy được nguồn cội, không thấy mình là ai, từ đâu ra, đó là mất gốc”. Nói thế để thấy rằng các cụ muốn đề cập đến cái gốc văn hóa của cúng giỗ.


Sâu thêm nữa, giỗ chạp bao giờ cũng là ngày sum họp anh em trong nhà và họ tộc. Làm ăn xa nhớ ngày giỗ thì về, không cần mời gọi. Con cái nhớ ngày giỗ thì mang đồ góp giỗ mà không phải nhắc. Giỗ đã thành đạo lý sống, thành gia phong, không kém luật lệ.


Lại nữa, bảo là về “ăn giỗ” mà có phải miếng ăn đâu. Bao nhiêu chuyện trong ngày giỗ, trong mâm cỗ và trên bàn nước được bàn bạc và giải quyết.


Cuối cùng thì ngày giỗ không phải dành cho người khuất mà là tạo ra cái không gian gần gũi để giải quyết, dàn xếp mọi câu chuyện trong nhà trong họ sao cho thấu đáo ngọn ngành khi có đủ mặt trên dưới trong nhà, trong họ.


Ăn giỗ là như vậy!


Bây giờ những người như cụ bà trong câu chuyện trên đang ít dần đi. Câu nói cửa miệng xưa “Phúc đức tại mẫu” là ở những người như cụ, lâu nay ít được nhắc lại. Mà có nhắc lại đã có mấy người hiểu được ý tứ sâu sắc lời dặn của người xưa”.


Đỗ Đức


thethaovanhoa.vn


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Chuyện Đông chuyện Tây và chuyện An Chi chưa kể hết - Tư liệu 17.10.2017
Con chim trong tay ta đây còn sống hay đã chết? - Nguyễn Quang Thiều 16.10.2017
Về hệ thống Trường học sinh Miền Nam ở Miền Bắc - Nhiều tác giả 16.10.2017
Xót thương Đinh Hữu Dư – nhà báo trẻ đầy tâm huyết vừa đi xa - Tư liệu 16.10.2017
Tác phẩm: Nhà nước Xích Quỷ từ huyền thoại tới hiện thực - Trương Sỹ Hùng 13.10.2017
Tác phẩm mới cần đọc ngay: Họ Triệu - Mấy vấn đề lịch sử - Nguyễn Khắc Mai 12.10.2017
Kỷ nhà Triệu & Triệu Vũ Đế trong dòng chảy lịch sử - Vũ Truyết 12.10.2017
Cái “tôi” của người Việt - Từ Thức 12.10.2017
Không thể được! Thưa Tổng thống Pháp! - Nguyễn Huy Toàn 12.10.2017
Hãy tha cho hai chữ “nhân dân”! - Ngô Minh 11.10.2017
xem thêm »