tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21324246
Những bài báo
23.11.2013
Tư liệu
Ngẫm ngợi cuối tuần: Ăn giỗ

- Nhấn chuột vô đây xem Những bức ảnh đẹp tuyệt vời (2)


Chị bảo: “Cụ kỹ tính lắm, già yếu thế rồi mà một năm mấy cái giỗ cụ cũng tự tay làm lấy tất cả đồ cúng. Các nàng dâu sợ nhất ngày giỗ, thế nhưng với em đó lại là những ngày nhàn…”.


Chị kể rõ lý do: “Hồi giỗ ông nội các cháu, lúc sắp cỗ cúng em nhón nắm xôi dúi cho con… trẻ nhỏ nào có biết gì, thấy ăn cứ đòi… ấy thế mà cụ biết”. Cụ giận dữ chì chiết: “Cái thói ăn từ bếp ăn ra đã làm mất nết con người, thế nhưng đây là đồ cúng mà chị làm thế còn đâu là sự cung kính đối với tổ tiên,còn đâu là đạo lý nữa…”. Chị cười ù xoẹ, nói ngang: “Các cụ cứ cổ lỗ. Cúng thì có ma nào ăn, mà có thì các cụ cũng phải thể tất chứ. Con cháu các cụ cả mà”. Cụ bầm mặt không nói, cho dẹp hết đồ cúng rồi bảo: “Tôi không dám phiền chị”. Từ đấy việc giỗ chạp tự tay cụ tất. Cụ nói khái: “Khỏe tôi làm, ốm liệt thì bỏ”…


Ở đây không phải vì chuyện ăn trước ăn sau, mà là cái tâm thành kính, là lễ nghĩa tối thiểu với người đã khuất.


Nghe xong chuyện, bạn tôi góp thêm: Sinh thời, cụ nhà em dạy: “Giỗ kỵ mà nghĩ rằng có ông bà về ăn là mê. Nghĩ không có ông bà về thì không giỗ là muội. Muội theo ý ấy là không thấy được nguồn cội, không thấy mình là ai, từ đâu ra, đó là mất gốc”. Nói thế để thấy rằng các cụ muốn đề cập đến cái gốc văn hóa của cúng giỗ.


Sâu thêm nữa, giỗ chạp bao giờ cũng là ngày sum họp anh em trong nhà và họ tộc. Làm ăn xa nhớ ngày giỗ thì về, không cần mời gọi. Con cái nhớ ngày giỗ thì mang đồ góp giỗ mà không phải nhắc. Giỗ đã thành đạo lý sống, thành gia phong, không kém luật lệ.


Lại nữa, bảo là về “ăn giỗ” mà có phải miếng ăn đâu. Bao nhiêu chuyện trong ngày giỗ, trong mâm cỗ và trên bàn nước được bàn bạc và giải quyết.


Cuối cùng thì ngày giỗ không phải dành cho người khuất mà là tạo ra cái không gian gần gũi để giải quyết, dàn xếp mọi câu chuyện trong nhà trong họ sao cho thấu đáo ngọn ngành khi có đủ mặt trên dưới trong nhà, trong họ.


Ăn giỗ là như vậy!


Bây giờ những người như cụ bà trong câu chuyện trên đang ít dần đi. Câu nói cửa miệng xưa “Phúc đức tại mẫu” là ở những người như cụ, lâu nay ít được nhắc lại. Mà có nhắc lại đã có mấy người hiểu được ý tứ sâu sắc lời dặn của người xưa”.


Đỗ Đức


thethaovanhoa.vn


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Kinh ngạc 'Trí thức Việt' cóp nhặt, xào xáo biên soạn sách - Lam Điền 17.12.2017
Thương nhớ vẫn còn của Phan Quang: Chỉ viết những điều đáng viết - Tư liệu 17.12.2017
Văn hóa ẩm thực: Phở Việt (tiếp và hết) - Trịnh Quang Dũng 17.12.2017
Triệu Xuân & Nhóm Văn Chương Hồn Việt gửi tặng 1.187 cuốn sách Văn học trị giá gần 93, 8 triệu đồng cho Bộ đội hải quân - Minh Đức 16.12.2017
Gang thép Thái Nguyên: Những câu hỏi về đống sắt gỉ ngàn tỉ đồng - Tư liệu 15.12.2017
Lịch sử, quy chế và quá trình hoạt động hơn 10 năm của Nhóm Văn Chương Hồn Việt - Minh Đức 15.12.2017
Văn hóa Ẩm thực: Phở Việt, niềm tự hào của người sành ăn…/ Ngày của Phở - Trịnh Quang Dũng 13.12.2017
Văn hóa ẩm thực: Phở - món đồ ăn bằng bánh thái nhỏ nấu với thịt bò - Trịnh Quang Dũng 11.12.2017
Văn hóa Ẩm thực: Phở Việt - Kỳ 3: Phở "hành " phương Nam - Trịnh Quang Dũng 10.12.2017
Boris Pasternak Giải Nobel về văn học năm 1958 - Thân Trọng Sơn 09.12.2017
xem thêm »