tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21061428
Truyện dân gian Việt Nam và thế giới
21.10.2013
Nguyễn Đổng Chi
Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam: Mục lục & Lời dẫn

MỤC LỤC


LỜI DẪN


LỜI NÓI ĐẦU


LỜI NÓI ĐẦU LẦN TÁI BẢN THỨ TƯ


CÙNG MỘT TÁC GIẢ


NGUYỄN ĐỔNG CHI NHÀ VĂN - NHÀ KHOA HỌC


Phần thứ nhất


NGHIÊN CỨU TRUYỆN CỔ TÍCH NÓI CHUNG VÀ TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


I. BẢN CHẤT TRUYỆN CỔ TÍCH


1. PHÂN LOẠI TRUYỆN CỔ, MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ LÂU, NHƯNG VẪN CÒN RẤT MỚI MẺ.


2. TRUYỆN CỔ TÍCH KHÁC VỚI NHỮNG LOẠI CHUYỆN NÀO?


3. RANH GIỚI GIỮA TRUYỀN THUYẾT VÀ CỔ TÍCH


4. ĐẶC TRƯNG THỂ LOẠI CỦA CỔ TÍCH


5. CÓ MẤY LOẠI TRUYỆN CỔ TÍCH?


6. PHÂN BIỆT TRUYỆN CỔ TÍCH VỚI LỊCH SỬ VÀ VỚI TIỂU THUYẾT


II. LAI LỊCH TRUYỆN CỔ TÍCH


1. CON ĐƯỜNG PHÁT TRIỂN TỪ THẦN THOẠI ĐẾN CỔ TÍCH


Truyền thuyết cổ tích xuất hiện vào thời kỳ nào?


2. TRUYỀN THUYẾT, CỔ TÍCH ĐÃ DỰA TRÊN VŨ TRỤ QUAN NÀO?


3. SỰ XUẤT HIỆN VÀ SỰ SUY TÀN CỦA TRUYỆN CỔ TÍCH


4. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH MỘT TRUYỆN CỔ TÍCH


5. TÁC GIẢ TRUYỆN CỔ TÍCH


III. TRUYỆN CỔ VIỆT NAM QUA CÁC THỜI ĐẠI


1. THẦN THOẠI, TRUYỀN THUYẾT, LOẠI TRUYỆN XƯA NHẤT CỦA NGƯỜI VIỆT


2. TRUYỆN CỔ TÍCH THỜI PHONG KIẾN TỰ CHỦ


3. VIỆT ĐIỆN U LINH TẬP, LĨNH-NAM CHÍCH QUÁI VÀ NHỮNG SÁCH SƯU TẦM TRUYỆN CỔ SAU ĐÓ


4. THỜI KỲ SUY TÀN CỦA TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


PHẦN THỨ HAI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


I. NGUỒN GỐC SỰ VẬT


1. SỰ TÍCH DƯA HẤU


2. SỰ TÍCH TRẦU, CAU VÀ VÔI


KHẢO DỊ


3. SỰ TÍCH TRÁI SẦU RIÊNG


4. SỰ TÍCH CÂY HUYẾT DỤ


KHẢO DỊ


5. SỰ TÍCH CHIM HÍT CÔ


KHẢO DỊ


6. SỰ TÍCH CHIM TU HÚ


KHẢO DỊ


7. SỰ TÍCH CHIM QUỐC


KHẢO DỊ


8. SỰ TÍCH CHIM NĂM-TRÂU-SÁU-CỘT VÀ CHIM BẮT-CÔ-TRÓI-CỘT


KHẢO DỊ


9. SỰ TÍCH CHIM ĐA ĐA


KHẢO DỊ


10. SỰ TÍCH CON NHÁI


KHẢO DỊ


11. SỰ TÍCH CON MUỖI


KHẢO DỊ


12. SỰ TÍCH CON KHỈ


KHẢO DỊ


13. SỰ TÍCH CÁ HE


KHẢO DỊ


14. SỰ TÍCH CON SAM


15. SỰ TÍCH CON DÃ TRÀNG


KHẢO DỊ


16. GỐC TÍCH BỘ LÔNG QUẠ VÀ BỘ LÔNG CÔNG


KHẢO DỊ


17. GỐC TÍCH TIẾNG KÊU CỦA VẠC, CỘC, DỦ DỈ, ĐA ĐA VÀ CHUỘT


18. GỐC TÍCH CÁI NỐT DƯỚI CỔ CON TRÂU


KHẢO DỊ


19. SỰ TÍCH CÁI CHÂN SAU CON CHÓ


20. SỰ TÍCH CÁI CHỔI


KHẢO DỊ


21. SỰ TÍCH ÔNG ĐẦU RAU


KHẢO DỊ


22. SỰ TÍCH ÔNG BÌNH VÔI


23. SỰ TÍCH CÂY NÊU NGÀY TẾT


KHẢO DỊ


24. GỐC TÍCH BÁNH CHƯNG VÀ BÁNH DẦY


25. GỐC TÍCH RUỘNG THÁC ĐAO HAY LÀ TRUYỆN LÊ PHỤNG HIỂU


KHẢO DỊ


II. SỰ TÍCH ĐẤT NƯỚC VIỆT


26. SỰ TÍCH HỒ GƯƠM


KHẢO DỊ


27. SỰ TÍCH HỒ BA-BỂ


KHẢO DỊ


28. SỰ TÍCH ĐẦM NHẤT-DẠ VÀ BÃI TỰ-NHIÊN


29. SỰ TÍCH ĐẦM MỰC


KHẢO DỊ


30. SỰ TÍCH SÔNG NHÀ-BÈ HAY LÀ TRUYỆN THỦ HUỒN


KHẢO DỊ


31. TẠI SAO SÔNG TÔ-LỊCH VÀ SÔNG THIÊN-PHÙ HẸP LẠI?


KHẢO DỊ


32. SỰ TÍCH ĐÁ VỌNG PHU


KHẢO DỊ


33. SỰ TÍCH ĐÁ BÀ-RẦU


34. SỰ TÍCH THÀNH LỒI


KHẢO DỊ


35. SỰ TÍCH NÚI NGŨ-HÀNH


KHẢO DỊ


III. SỰ TÍCH CÁC CÂU VÍ


36. THẠCH SÙNG CÒN THIẾU MẺ KHO HAY LÀ SỰ TÍCH CON MỐI


KHẢO DỊ


37. BÒ BÉO BÒ GẦY


KHẢO DỊ


38. NỮ HÀNH GIÀNH BẠC


39. LẨY BẨY NHƯ CAO BIỀN DẬY NON


KHẢO DỊ


40. BỤNG LÀM DẠ CHỊU HAY LÀ TRUYỆN THẦY HÍT


KHẢO DỊ


NGUYỄN ĐỔNG CHI - TRÉSOR DES CONTES VIETNAMIENS


PHỤ BẢN


* Bút tích tác giả


* Chân dung Nguyễn Đổng Chi


* Chân dung tác giả (Họa sĩ Diệp Minh Châu vẽ, 1981)


* Bìa sách "Kho làng truyện cổ tích Việt Nam" (Bản dịch tiếng Nhật. Tokyo, 1975)


ĐỌC KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM TẬP II CỦA NGUYỄN ĐỔNG CHI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM - TẬP II


PHẦN THỨ HAI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM


III. CÁC TÍCH CÁC CÂU VÍ


41. ĐỒNG TIỀN VẠN LỊCH


KHẢO DỊ


42. CỦA THIÊN TRẢ ĐỊA


KHẢO DỊ


43. NỢ TÌNH CHƯA TRẢ CHO AI, KHỐI TÌNH MANG XUỐNG TUYỀN ĐÀI CHƯA TAN


KHẢO DỊ


44. NỢ NHƯ CHÚA CHỔM


KHẢO DỊ


45. HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT


KHẢO DỊ


46. SINH CON RỒI MỚI SINH CHA SINH CHÁU GIỮ NHÀ RỒI MỚI SINH ÔNG


KHẢO DỊ


47. CON VỢ KHÔN LẤY THẰNG CHỒNG DẠI NHƯ BÔNG HOA LÀI CẮM BÃI CỨT TRÂU


KHẢO DỊ


48. CỨU VẬT VẬT TRẢ ÂN CỨU NHÂN NHÂN TRẢ OÁN


KHẢO DỊ


49. ĐỨA CON TRỜI ĐÁNH HAY LÀ TRUYỆN TIẾC GÀ CHÔN MẸ


[50]. GIẾT CHÓ KHUYÊN CHỒNG


KHẢO DỊ


51. CHA MẸ NUÔI CON BỂ HỒ LAI LÁNG CON NUÔI CHA MẸ KỂ THÁNG KỂ NGÀY


KHẢO DỊ


52. CHƯA ĐỖ ÔNG NGHÈ ĐÃ ĐE HÀNG TỔNG


KHẢO DỊ


53. DÌ PHẢI THẰNG CHẾT TRÔI, TÔI PHẢI ĐÔI SẤU SÀNH


KHẢO DỊ


54. CÁI KIẾN MÀY KIỆN CỦ KHOAI


KHẢO DỊ


55. VẬN KHỨ HOÀI SƠN NĂNG TRÍ TỬ, THỜI LAI BẠCH THỦY KHẢ THÔI SINH


KHẢO DỊ


56. TRINH PHỤ HAI CHỒNG


KHẢO DỊ


57. KIỆN NGÀNH ĐA


KHẢO DỊ


58. TO ĐẦU MÀ DẠI, NHỎ DÁI MÀ KHÔN


KHẢO DỊ


59. NHÂN THAM TÀI NHI TỬ, ĐIỂU THAM THỰC NHI VONG


KHẢO DỊ


60. NÓI DỐI NHƯ CUỘI


KHẢO DỊ


61. CỦA TRỜI TRỜI LẠI LẤY ĐI GIƯƠNG ĐÔI MẮT ẾCH LÀM CHI ĐƯỢC TRỜI


KHẢO DỊ


IV. THÔNG MINH TÀI TRÍ VÀ SỨC KHỎE


62. HAI ÔNG TƯỚNG ĐÁ RÃI


KHẢO DỊ


63. LÊ NHƯ HỔ


KHẢO DỊ


64. CHÀNG LÍA


KHẢO DỊ


65. ANH EM SINH NĂM


KHẢO DỊ


66. BỐN ANH TÀI


KHẢO DỊ


67. KHỔNG LỒ ĐÚC CHUÔNG HAY LÀ SỰ TÍCH TRÂU VÀNG HỒ TÂY


KHẢO DỊ


68. THẠCH SANH


KHẢO DỊ


69. ĐẠI VƯƠNG HAI HAY LÀ TRUYỆN GIẾT THUỒNG LUỒNG


KHẢO DỊ


70. ÔNG Ồ


KHẢO DỊ


71. ÂM DƯƠNG GIAO CHIẾN


KHẢO DỊ


72. YẾT KIÊU


73. LÝ ÔNG TRỌNG HAY LÀ SỰ TÍCH THÁNH CHÈM


KHẢO DỊ


74. BẢY GIAO, CHÍN QUỲ


75. NGƯỜI Ả ĐÀO VỚI GIẶC MINH


KHẢO DỊ


76. BỢM LẠI GẶP BỢM HAY BỢM GIÀ MẮC BẪY CÒ KE


77. QUẬN GIÓ


78. CON MỐI LÀM CHỨNG


KHẢO DỊ


79. BÙI CẦM HỔ


KHẢO DỊ


80. EM BÉ THÔNG MINH


KHẢO DỊ


81. TRẠNG HIỀN


82. THẦN GIỮ CỦA


83. KẺ TRỘM DẠY HỌC TRÒ


KHẢO DỊ


84. CON MỤ LƯỜNG


KHẢO DỊ


85. CON SÁO VÀ PHÚ TRƯỞNG GIẢ


KHẢO DỊ


86. CON THỎ, CON GÀ VÀ CON HỔ


KHẢO DỊ


87. CON THỎ VÀ CON HỔ


KHẢO DỊ


88. MƯU CON THỎ


KHẢO DỊ


89. BỢM GIÀ MẮC BẪY HAY LÀ MƯU TRÍ ĐÀN BÀ


KHẢO DỊ


90. GÁI NGOAN DẠY CHỒNG


KHẢO DỊ


91. BÀ LỚN ĐƯỜI ƯƠI


KHẢO DỊ


92. CON CHÓ, CON MÈO VÀ ANH CHÀNG NGHÈO KHỔ


KHẢO DỊ


93. NGƯỜI HỌ LIÊU VÀ DIÊM VƯƠNG


TRÉSOR DES CONTES VIETNAMIENDE NGUYEN DONG CHI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM CỦA NGUYỄN ĐỔNG CHI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM TẬP III


PHẦN THỨ HAI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT- NAM


V. SỰ TÍCH ANH HÙNG NÔNG DÂN


94. CỐ GHÉP


KHẢO DỊ


95. ÔNG NAM CƯỜNG


96. CỐ BU


KHẢO DỊ


97. QUẬN HE


98. HẦU TẠO


99. LÊ LỢI


KHẢO DỊ


100. LÊ VĂN KHÔI


KHẢO DỊ


101. BA VÀNH


KHẢO DỊ


102. HAI NÀNG CÔNG CHÚA NHÀ TRẦN


103. VỢ BA CAI VÀNG


KHẢO DỊ


104. VUA HEO


KHẢO DỊ


105. NGƯỜI THỢ MỘC NAM-HOA


KHẢO DỊ


VI. TRUYỆN PHÂN XỬ


106. NGƯỜI ĐẦY TỚ VÀ NGƯỜI ĂN TRỘM


KHẢO DỊ


107. BA CHÀNG THIỆN NGHỆ


KHẢO DỊ


108. CHÀNG NGỐC ĐƯỢC KIỆN


KHẢO DỊ


109. NGƯỜI ĐÀN BÀ BỊ VU OAN


KHẢO DỊ


110. TRA TẤN HÒN ĐÁ


KHẢO DỊ


111. NGUYỄN KHOA ĐĂNG


KHẢO DỊ


112. SỢI BẤC TÌM RA THỦ PHẠM


KHẢO DỊ


113. PHÂN XỬ TÀI TÌNH


KHẢO DỊ


114. NGƯỜI ĐÀN BÀ MẤT TÍCH


115. TINH CON CHUỘT


KHẢO DỊ


VII. TRUYỆN THẦN TIÊN MA QUỶ VÀ PHÙ PHÉP


116. HÀ Ô LÔI


117. MIẾNG TRẦU KỲ DIỆU


KHẢO DỊ


118. TÚ UYÊN


KHẢO DỊ


119. NỢ DUYÊN TRONG MỘNG


KHẢO DỊ


120. TỪ ĐẠO HẠNH HAY SỰ TÍCH THÁNH LÁNG


KHẢO DỊ


121. CHÀNG ĐỐN CỦI VÀ CON TINH


KHẢO DỊ


122. NGƯỜI THỢ ĐÚC VÀ ANH HỌC NGHỀ


123. SỰ TÍCH ĐÌNH LÀNG ĐA HÒA


KHẢO DỊ


124. CON CHIM KHÁCH MÀU NHIỆM


KHẢO DỊ


125. CÂY TRE TRĂM ĐỐT


KHẢO DỊ


126. NGƯỜI LẤY CÓC


KHẢO DỊ


127. CÂY THUỐC CẢI TỬ HOÀN SINH HAY LÀ SỰ TÍCH THẰNG CUỘI CUNG TRĂNG


KHẢO DỊ


128. LẤY CHỒNG DÊ


KHẢO DỊ


129. NGƯỜI LẤY ẾCH


KHẢO DỊ


130. SỰ TÍCH ĐỘNG TỪ THỨC


KHẢO DỊ


131. NGƯỜI HỌC TRÒ VÀ BA CON QUỶ


KHẢO DỊ


132. HAI CÔ GÁI VÀ CỤC BƯỚU


KHẢO DỊ


133. NGƯỜI HÓA DẾ


KHẢO DỊ


134. THÁNH GIÓNG


KHẢO DỊ


135. AI MUA HÀNH TÔI HAY LÀ LỌ NƯỚC THẦN


KHẢO DỊ


136. NGƯỜI DÂN NGHÈO VÀ NGỌC HOÀNG


KHẢO DỊ


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM CỦA NGUYỄN ĐỔNG CHI


PHẦN THỨ HAI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


137. SỰ TÍCH CÔNG CHÚA LIỄU HẠNH


KHẢO DỊ


138. NGƯỜI THỢ SĂN VÀ MỤ CHẰNG


KHẢO DỊ


139. QUAN TRIỀU HAY LÀ CHIẾC ÁO TÀNG HÌNH


KHẢO DỊ


VIII. TRUYỆN ĐỀN ƠN TRẢ OÁN


140. THỬ THẦN VÀ MIÊU THẦN HAY LÀ SỰ TÍCH CHUỘT VÀ MÈO


KHẢO DỊ


141. CON CÓC LIẾM NƯỚC MƯA


KHẢO DỊ


142. THẦY CỨU TRÒ


143. HAI CON CÒ VÀ CON RÙA


KHẢO DỊ


144. CÔ GÁI LẤY CHỒNG HOÀNG TỬ


KHẢO DỊ


145. NGƯỜI DÌ GHẺ ÁC NGHIỆT HAY LÀ SỰ TÍCH CON DẾ


KHẢO DỊ


146. LÀM ƠN HÓA HẠI


147. HUYỀN QUANG


KHẢO DỊ


148. TIÊU DIỆT MÃNG XÀ


KHẢO DỊ


149. GIÁP HẢI


KHẢO DỊ


150. TAM VÀ TỨ


KHẢO DỊ


151. BÍNH VÀ ĐINH


KHẢO DỊ


152. HÀ RẦM HÀ RẠC


KHẢO DỊ


153. ÔNG GIÀ HỌ LÊ


KHẢO DỊ


154. TẤM CÁM


KHẢO DỊ


155. AO PHẬT


KHẢO DỊ


156. PHẠM NHĨ HAY LÀ SỰ TÍCH ÔNG BA MƯƠI


157. CON MA BÁO THÙ


KHẢO DỊ


158. RẮN BÁO OÁN


KHẢO DỊ


159. RẠCH ĐÙI GIẤU NGỌC


KHẢO DỊ


160. NGƯỜI HỌC TRÒ VÀ CON HỔ


KHẢO DỊ


161. SỰ TÍCH ĐỀN CỜN


KHẢO DỊ


162. HOẰNG TÍN HẦU


KHẢO DỊ


163. QUÂN TỬ


KHẢO DỊ


164. CƯỜNG BẠO ĐẠI VƯƠNG


KHẢO DỊ


165. MŨI DÀI


KHẢO DỊ


166. BỐN CÔ GÁI MUỐN LẤY CHỒNG HOÀNG TỬ


KHẢO DỊ


167. ÔNG DÀI ÔNG CỘC HAY LÀ SỰ TÍCH THẦN SÔNG KỲ-CÙNG


KHẢO DỊ


168. SỰ TÍCH THÁP BÁO ÂN


169. NÀNG XUÂN HƯƠNG


KHẢO DỊ


170. VỤ KIỆN CHÂU CHẤU


KHẢO DỊ


IX - TÌNH BẠN, TÌNH YÊU VÀ NGHĨA VỤ


171. BÀ CHÚA ONG


172. ANH CHÀNG HỌ ĐÀO


KHẢO DỊ


173. DUYÊN NỢ TÁI SINH


KHẢO DỊ


174. MỴ CHÂU - TRỌNG THỦY HAY LÀ TRUYỆN NỎ THẦN


KHẢO DỊ


175. CÔ GÁI CON THẦN NƯỚC MÊ CHÀNG ĐÁNH CÁ


KHẢO DỊ


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM ĐÔI ĐIỀU SUY NGHĨ


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM TẬP V


PHẦN THỨ HAI


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


IX - TÌNH BẠN, TÌNH YÊU VÀ NGHĨA VỤ


176. QUAN ÂM THỊ KÍNH


KHẢO DỊ


177. NGUYỄN THỊ BÍCH CHÂU


KHẢO DỊ


178. SỰ TÍCH BÃI ÔNG NAM


179. CHIẾC GIÀY THƠM


KHẢO DỊ


180. BÁN TÓC ĐÃI BẠN


KHẢO DỊ


181. TRỌNG NGHĨA KHINH TÀI


KHẢO DỊ


182. Ả CHỨC CHÀNG NGƯU


KHẢO DỊ


183. BỐN NGƯỜI BẠN


KHẢO DỊ


184. NGƯỜI CƯỚI MA


KHẢO DỊ


185. VỢ CHÀNG TRƯƠNG


KHẢO DỊ


186. SỰ TÍCH KHĂN TANG


KHẢO DỊ


187. NGẬM NGẢI TÌM TRẦM HAY LÀ SỰ TÍCH NÚI MẪU-TỬ


KHẢO DỊ


188. CÁI VẾT ĐỎ TRÊN MÁ CÔNG NƯƠNG


KHẢO DỊ


X. - TRUYỆN VUI TƯƠI DÍ DỎM


189. CHÀNG NGỐC HỌC KHÔN


KHẢO DỊ


190. PHIÊU LƯU CỦA ANH CHÀNG NGỐC HAY LÀ LÀM THEO VỢ DẶN


KHẢO DỊ


191. THỊT GÀ THUỐC CHỒNG


KHẢO DỊ


192. HÒA THƯỢNG VÀ NGƯỜI THỢ GIÀY


KHẢO DỊ


193. HAI ANH EM VÀ CON CHÓ ĐÁ


KHẢO DỊ


194. CHÀNG RỂ THONG MANH


KHẢO DỊ


195. LÀM CHO CÔNG CHÚA NÓI ĐƯỢC


KHẢO DỊ


196. RỦ NHAU ĐI KIẾM MẬT ONG


KHẢO DỊ


197. CÔ GÁI LỪA THÀY SÃI, XÃ TRƯỞNG VÀ ÔNG QUAN HUYỆN


KHẢO DỊ


198. THẦY LANG BẤT ĐẮC DĨ


KHẢO DỊ


199. "GIẬN MÀY TAO Ở VỚI AI" HAY LÀ TRUYỆN PHƯỢNG HOÀNG ĐẤT


KHẢO DỊ


200. CÁI CHẾT CỦA BỐN ÔNG SƯ


KHẢO DỊ


201. HAI BẢY MƯỜI BA


KHẢO DỊ


PHẦN THỨ BA


NHẬN ĐỊNH TỔNG QUÁT VỀ KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


IV. ĐẶC ĐIỂM CỦA TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


1. YẾU TỐ TƯỢNG TRƯNG TRONG LOẠI HÌNH TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM NÓI CHUNG ÍT XA LẠ VỚI NHÂN TÍNH; LOẠI TRUYỆN SINH HOẠT CHIẾM MỘT TỶ LỆ TƯƠNG ĐỐI CAO; LOẠI TRUYỆN THẦN KỲ, TRUYỆN LÀI VẬT, TRUYỆN PHIÊU LƯU MẠO HIỂM CHIẾM MỘT TỶ LỆ TƯƠNG ĐỐI THẤP.


2. TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM THẤM ĐẬM CHẤT LIỆU ĐỜI SỐNG XÃ HỘI VIỆT CỔ; LÀ BIẾU TRƯNG NGHệ THUẬT CỦA CÁI HIỀN HÒA, NHÂN ÁI, HAY TÍNH CHỪNG MỰC TRONG TÂM LÝ DÂN TỘC.


3.TÍNH CÁCH PHÊ PHÁN HIỆN THỰC KHÁ ĐẬM TRONG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM; NHÂN VẬT TÍCH CỰC THƯỜNG TỎ RA KHÔNG BẰNG LÒNG VỚI TRẬT TỰ TẬP TỤC CÓ SẴN, PHẢN ỨNG LẠI CÁI TI TIỆN TẦM THƯỜNG.


4. TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM CÓ MỘT MẢNG ĐÁNG KỂ NÊU BẬT VAI TRÒ TÍCH CỰC CỦA NGƯỜI NỮ: ĐỀ CẬP ĐẾN ƯỚC MƠ TÌNH YÊU VÀ HÔN NHÂN TỰ DO.


V. THỬ TÌM NGUỒN GỐC TRUYỆN CỐ TÍCH VIỆT - NAM


1. CÁC TRƯỜNG PHÁI CỔ TÍCH HỌC XƯA NAY VỚI VẤN ĐỀ CÁI "CHUNG" VÀ CÁI "RIÊNG" TRONG LOẠI HÌNH CỔ TÍCH


2. NGUỒN GỐC NGOẠI LAI CỦA TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM.


3. THU HÚT TINH HOA KHO TRUYỆN CỦA CÁC DÂN TỘC ANH EM


4. NGUỒN GỐC BẢN ĐỊA CỦA TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM


LỜI SAU SÁCH


THƯ MỤC THAM KHẢO


I. SÁCH VÀ BÀI


II. BÁO VÀ TẠP CHÍ


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM TỪ BÌNH DIỆN MỘT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU


A TRESURE CHEST OF VIETNAMESE FOLKLORE FROM A RESEARCHER’S PERSPECTIVE


NHÀ CỔ TÍCH HỌC NGUYỄN ĐỔNG CHI VỚI BỘ KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM


I. KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM - BỘ SÁCH LỚN QUY TỤ MỌI NGUỒN CỦA TRUYỆN CỔ TÍCH


II- KHẢO DỊ - THAO TÁC ĐẦU TIÊN ĐEM LẠI CHO TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT-NAM MỘT CÁI NHÌN ĐỐI SÁNH


III- NHỮNG NHẬN ĐỊNH TỔNG QUÁT - DỰ CẢM ĐÚNG HƯỚNG VỀ MỘT CÁCH NHÌN ĐỔI MỚI, TOÀN DIỆN ĐỐI VỚI TRUYỆN CỔ TÍCH


MỘT VÀI KÍ ỨC VỀ ANH TÔI


TUỔI TRẺ HIẾU ĐỘNG


TẬP SỰ VÀO ĐỜI


HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI VÀ TỪNG BƯỚC ĐỊNH HƯỚNG


TÌNH YÊU VÀ SỰ NGHIỆP


NHỮNG CANH BẠC ĐỎ...


BẢNG TRA CỨU TÊN TRUYỆN KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM


 


***


 


KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM, kể từ lần in thứ bảy, in cùng lúc trọn bộ cả năm tập. Rất tiếc, ở những lần in toàn vẹn này tác giả đã không còn được tự mình xem lại bản in thử, như ông đã từng làm việc đó một cách hứng thú và kiên trì trong sáu lần in lẻ tẻ từng tập trước đây. Tuy nhiên, từ sau khi tập V ra mắt (1982), thân phụ chúng tôi đã có dịp chỉnh lý kỹ cả năm tập, nhất là phần Tổng luận , nhằm chuẩn bị cho một lần in đầy đủ sau này. Chúng tôi cố gắng trung thành với những sửa chữa trực tiếp của ông, kể cả một đôi chỗ ông ủy thác cho tôi soát lại chút ít ít câu chữ, trong khi đọc bộ sách.


 


Mặt khác, trong lần in thứ tư (1972), tác giả có một thay đổi đáng kể trong kết cấu cuốn sách của mình: ông bỏ đi 2 truyện và thay bằng 2 truyện khác để giữ nguyên số lượng 200 truyện. Cân nhắc kỹ lại trong lần in thứ bảy, chúng tôi đã mạnh dạn đưa một truyện trong số đó trở lại bộ sách: truyện Giết chó khuyên chồng, số 50. Để bạn đọc dễ nhận ra truyện này đã được bỏ đi, chúng tôi đặt chữ số 50 đứng đầu tên truyện trong dấu [ ]. Tôn trọng ý nguyện của tác giả, các quy tắc viết hoa và phiên âm tên người, tên đất vẫn giữ nguyên như trong mấy lần in trước chứ không thay đổi. Tuy vậy, để giúp các nhà nghiên cứu có thể tra tìm nhanh chóng khối lượng tài liệu nước ngoài hết sức lớn mà tác giả đã tham khảo, ở các chú thích xuất xứ, bên cạnh tên người phiên âm trước đây chúng tôi có ký chú thêm nguyên văn, hoặc chuyển ngữ tiếng Pháp. Đối với tên một số dân tộc, hay một số địa danh trên thế giới được nhắc đến trong mục Khảo dị , nếu thấy cần thiết, chúng tôi cũng làm như vậy. Cuối bộ sách, chúng tôi còn thêm vào một Bảng tra cứu tên truyện sắp xếp theo trật tự a b c. Tất cả những việc này đều do các bạn bè thân thiết trong Ban văn học Cổ cận đại Viện Văn học góp sức thực hiện vào năm 1992.


 


Xin ghi lại ở đây tình cảm biết ơn chân thành của gia đình tác giả. Chúng tôi cũng trân trọng cảm ơn Nhà xuất bản Giáo dục đã có nhã ý đưa Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam vào trường học, để bộ sách đến thẳng với một đối tượng đông đảo từ mấy thập kỷ nay vẫn là người bạn gần gũi của nó: học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên ngữ văn ở các trường đại học.


 


Về mặt văn bản, có thể nói đây là bản in hoàn chỉnh nhất.


 


Hà Nội, ngày 31 - XII - 1998


Con trai tác giả


Gs. NGUYỄN HUỆ CHI


 


 LỜI NÓI ĐẦU


 


Nghiên cứu và sưu tầm vốn văn nghệ dân gian của dân tộc nói chung và truyện cổ tích nói riêng là một trong những công việc được Nhà nước ta đặc biệt khuyến khích. Trước Cách mạng cũng từng có một vài học giả lưu tâm làm những việc đó, và họ đã công bố kết quả của mình trên sách báo. Gần đây hơn thì những công trình sưu tầm, n ghiên cứu cũng như các cuộc thảo luận giữa các bạn Vũ Ngọc Phan, Trần Thanh Mại và Văn Tân gợi ra nhiều điểm bổ ích cho việc tìm hiểu truyện cổ dân gian.


 


Nhưng nói chung, chưa nấy ai điều tra thật đầy đủ truyện cổ tích Việt-nam để dựng lên một hệ thống hoàn chỉnh, và trên cơ sở đó, đi sâu nghiên cứu chúng một cách toàn diện. Thực ra, k ho tàng truyện cổ tích của chúng ta có không ít loại hình, trong mỗi loại hình có khá nhiều dạng kết hợp rất phong phú, nhưng hiện vẫn còn nằm lẫn lộn trong các kho sách cũ, trong mọi trí nhớ, mà khả năng cá nhân chưa tìm tòi khai thác hế t được. Do đó, việc nghiên cứu chỉ mới là bước đầu, thiên về khái quát mà thiếu phong phú, cụ thể.


 


Theo chúng tôi, công tác nghiên cứu và sưu tầm vốn văn nghệ dân tộc quá khứ nếu chưa thành một công việc tập thể, được khơi động thành một phong trào rộng lớn trong cả nước, thì vẫn chưa thể gọi là toàn diện, do đó cũng chưa thể đạt kết quả dứt điểm như ý muốn. Cần phải có một cơ quan chuyên môn hoặc một hội nghề nghiệp để hướng dẫn sưu tầm, trao đổi ý kiến và tập trung tài liệu như ở nhiều nước đã từng làm, thì việc bảo tồn và phát huy vốn cũ mới mong thực hiện tốt được.


 


 


T rong khi chờ đợi sự kiện lớn lao và cần thiết đó, chúng tôi bạo dạn đem khả năng tìm tòi cá nhân thu góp những truyện cổ tích Việt-nam nghe được, đọc được và nhớ được từ trước tới nay, chỉ mong cung cấp một tài liệu tham khảo cho những bạn yêu truyền thống văn học của dân tộc.


 


 


Bộ sách này là bộ thứ hai trong những công trình nghiên cứu của chúng tôi về truyện truyền miệng, tiếp theo bộ đầu tiên nhan đề Lược khảo về thần thoại Việt-nam. Nó gồm có ba phần:


 


Phần đầu, tìm hiểu một ít nét về bản chất, lai lịch và lịch sử phát triển của truyện cổ nói chung và cổ tích nói riêng.


 


Phần thứ hai, chiếm một khoảng rất lớn trong bộ sách là những truyện cổ tích Việt-nam đã chọn lọc và sắp đặt theo một hệ thống riêng


 


Phần cuối là những nhận xét sơ bộ về đặc điểm tư tưởng, nghệ thuật, qua đây tạm đánh giá tổng quát truyện cổ tích Việt-nam.


 


 


Tôn trọng chủ đề và kết cấu đã có của những truyện cổ tích, trong đời sống truyền miệng từ xưa, chúng tôi cố gắng trình bày nguyên, không sửa chữa: Trường hợp những truyện có nhiều địa phương kể khác nhau về chi tiết hay toàn phần, chúng tôi sẽ ghi tóm tắt ở mục Khảo dị để tiện tham khảo. Nếu truyện nào có nội dung tương tự với truyện của các dân tộc khác ở trong nước hay nước ngoài, chúng tôi cũng làm như vậy.


 


 


Mục đích bộ sách này là tình hiểu và giới thiệu những truyện cổ tích Việt nam, mong đáp ứng phần nào nhu cầu trước mắt. Nó chỉ giới hạn trong phạm vi truyện cổ tích của người Việt mà chưa đề cập tới kho tàng truyện cổ tích vô cùng phong phú của đồng bào thiểu số chúng ta.


 


 


 


Trong khi khôi phục lại cốt truyện của người xưa, trong khi tìm hiểu vốn cũ của dân tộc, chắc không tránh khỏi lầm lẫn và thiếu sót, chúng tôi mong các bạn xa gần kịp thời chỉ bảo cho.


 


 


 


Sau hết, chúng tôi có lời cảm ơn các bạn đã giúp cho tài liệu, đặc biệt ông bà Nguyễn Văn Nghĩa là những người đã nhen nhóm cho chúng tôi từ cái say mê nghe truyện cổ tích lúc còn trẻ cho đến hứng thú tìm tòi nghiên cứu nó sau này.


 


Hà-nội, tháng VI năm 1957


NGUYỄN ĐỔNG CHI


 


LỜI NÓI ĐẦU LẦN TÁI BẢN THỨ TƯ


 


Các tập I, II, III của bộ Kho tàng truyện cổ tích Việt-nam này từ khi lần lượt ra mắt đến nay đã ngót 15 năm. Trong thời gian qua, chúng tôi nhận được nhiều ý kiến và tài liệu của các bạn xa gần có lòng yêu gửi tới, kể cả ý kiến và lời giới thiệu trên các báo chí, trong nước và ngoài nước [1] . Chúng tôi hết sức cảm kích về sự quan tâm đó của các bạn. Mặt khác, thời gian qua, chúng tôi cũng có để ý tìm tòi thêm những di bản trong nước và trên thế giới qua các tài liệu sách vở cũ và mới. Cho nên trong lần tái bản này chúng tôi đã có thể bổ sung những dị bản mới vào phần Khảo dị mà chúng tôi nhận thấy - cũng như một số bạn góp ý - là hãy còn ít ỏi, và cách kể chuyện quá vắn tắt. Như vậy, phần Khảo dị có sự bổ sung phong phú hơn trước; còn phần truyện chính, nói chung vẫn giữ nguyên, trừ một vài truyện cá biệt: hoặc thay truyện khác vì nội dung không còn thích hợp (ví dụ các truyện số 50 , 77 ), hoặc có bổ sung ít nhiều vì vài bản cũ chưa hoàn chỉnh (ví dụ các truyện số 69 , 99 , 100 ), v.v...


 


 


Tóm lại, lần tái bản này đã khắc phục được một số thiếu sót trước đây vấp phải. Tất nhiên do kiến thức có hạn, do chúng ta còn bận chống Mỹ cứu nước, nên việc sưu tầm văn học dân gian nói chung, truyện cổ tích nói riêng, của cả hai miền đất nước vẫn còn chưa được nhiều, và việc bổ sung của chúng tôi cũng chỉ mới có thể thực hiện trong một chừng mực nhất định. Chúng tôi rất lấy làm hân hạnh sẽ được các bạn gần xa chỉ bảo thêm cho những sai sót khác.


 


Hà-nội, ngày 21 tháng XII năm 1971


NGUYỄN ĐỔNG CHI 


____


[1] Trong 1 tập san của Pháp quốc Viễn đông học viện (BEFEO), tập LII, số 1, năm 1964, xuất bản ở Pa-ri, có hai bài giới thiệu và phê bình, của Mô-ri-xơ Đuya-răng (Maurice Durand) và của Tiến sĩ dân tộc học Lê Văn Hảo. Ngoài ra, một số giáo trình đại học và luận văn nghiên cứu cũng giới thiệu kỹ những luận điểm cũng như hệ thống truyện cổ tích của chúng tôi.


 


Nguồn: Kho tàng truyện cổ tích Việt-nam. NXB Giáo dục in nhiều lần.

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Sự tích cây nhãn (Em bé và Rồng con) - Phạm Hổ 28.08.2017
Đọc Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam tập II của Nguyễn Đổng Chi - Maurice Durand 06.07.2017
Bụng làm dạ chịu hay là truyện thầy hít - Nguyễn Đổng Chi 06.07.2017
Lẩy bẩy như Cao Biền dậy non - Nguyễn Đổng Chi 22.06.2017
Nữ hành giành bạc - Nguyễn Đổng Chi 22.06.2017
Bò béo bò gầy - Nguyễn Đổng Chi 22.06.2017
2. Sự tích trầu cau và vôi - Nguyễn Đổng Chi 11.03.2017
Nghìn lẻ một đêm (13) - Antoine Galland 20.11.2016
Nghìn lẻ một ngày (18) - FRANÇOIS PÉTIS DE LA CROIX 20.11.2016
Nghìn lẻ một đêm (14) - Antoine Galland 20.11.2016
xem thêm »