tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 18498107
Điện ảnh, âm nhạc và hội họa
12.06.2013
Tư liệu
Người vẽ tranh nên số phận mình và mối tình như giai thoại với một phụ nữ Pháp

Trong lĩnh vực mỹ thuật Việt Nam, cho đến bây giờ chắc chỉ họa sĩ Phạm Lực là có một câu lạc bộ các nhà sưu tập tranh Phạm Lực. Điều này quả thực là hy hữu. Kỳ lạ hơn nữa bởi ông đã từng có một tuổi thơ hết sức nghiệt ngã, phải nỗ lực phấn đấu để tồn tại, để vẽ và để có một mối tình lạ lùng đầy tính giai thoại với một phụ nữ Pháp.


Dòng dõi thế gia, tuổi thơ truân chuyên


Phạm Lực sinh năm 1943 tại TP.Huế - quê cha. Mẹ anh là bà Nguyễn Thị Chương, người Hà Tĩnh và là chắt ruột của đại thi hào Nguyễn Du. Bà theo chồng vào Huế, nơi ông đang giữ một chức quan của Nam triều. Cách mạng tháng 8.1945 nổ ra, cha của Phạm Lực khuyên vợ đưa 3 đứa con (Phạm Lực lúc đó mới 2 tuổi) trở về Hà Tĩnh sống nhờ bên ngoại, còn ông ở lại Huế để nghe ngóng tình hình thời cuộc xem thế nào...


Ai ngờ lần chia ly đó là mãi mãi, đôi vợ chồng kẻ Nam - người Bắc. Trong khi người cha ở lại Huế “xênh xang áo mão cân đai” thì vợ con ông ở quê ngoại lại phải sống trong tủi nhục oan nghiệt, bị những người xung quanh dè bỉu, xa lánh vì có cha, có chồng làm “Việt gian”. Mẹ của Phạm Lực một nách 3 đứa con, đã phải nhẫn nhục chịu đựng trăm cay nghìn đắng cố gắng chống chọi với đói khổ và điều tiếng thị phi chỉ để những đứa con của mình tồn tại. Nhẫn nại, hy sinh đến thế, nhưng vẫn không giữ được đứa con thứ hai trong đói lạnh, suy kiệt...


Riêng Phạm Lực đã cố gắng vượt thoát cái “số phận định mệnh” ấy bằng những nỗ lực kiên cường. Mê vẽ từ lúc còn rất nhỏ, vật gì cũng có thể trở thành bút vẽ: Cành cây, cục than, miếng gạch vụn, mẩu sắn mì phơi khô... và vẽ lên bất cứ ở đâu. Hàng xóm xung quanh đã bao phen “mắng vốn” bà mẹ của Lực vì cậu con chuyên vẽ bậy lên tường nhà của họ. May mắn làm sao, sau đó Phạm Lực phát hiện ra nguyên một bãi cát bao la dọc bờ sông La, mặc cho cậu tung hoành sức vẽ!


Đam mê lớn nhất của Phạm Lực là được vẽ, nhưng cái “phốt” lý lịch hầu như đã đóng sập những cánh cửa dẫn vào trường vẽ. Vậy mà bằng những phấn đấu không mệt mỏi, cuối cùng Phạm Lực cũng đã được vào học Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam (khóa 1960-1965). Vừa ra trường, Phạm Lực trở thành bộ đội chiến đấu ở Hàm Rồng (Thanh Hóa), tuyến lửa Vĩnh Linh... rồi các chiến trường Tây Nguyên, Nam Lào, Tây Nam Bộ... 35 năm trong quân ngũ, “tay súng tay cọ” Phạm Lực đã trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, thiếu tá kiêm họa sĩ của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Những gì Phạm Lực làm được đủ biết rằng anh đã chiến đấu, lao động nghệ thuật như thế nào mới tạo được sự tin tưởng tuyệt đối của thượng cấp. Trong thời gian này, anh đã đoạt được nhiều giải thưởng về nghệ thuật của Bộ Quốc phòng. Năm 1977, anh tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Việt Nam.


Mối tình không biên giới kỳ lạ


Ai cũng phải công nhận sức vẽ của Phạm Lực thật kinh khủng! Một mình anh vẽ bằng 5 người khác. Anh căng toan lên khoảng một chục giá vẽ rồi mới bắt đầu vẽ, đang vẽ mà... bí thì nhảy sang khung toan khác. Cứ thế vẽ liên tục, đầy ngẫu hứng mà không hề qua giai đoạn vẽ phác thảo. Cởi áo lính vào năm 1993, Phạm Lực về Hà Nội mở xưởng vẽ. Gọi là “xưởng” cho... oai, thật ra đó chỉ là một căn phòng xập xệ, chật hẹp. Tuy thế, tranh của Phạm Lực lại có sức hấp dẫn lạ kỳ, nhiều người sành chơi tranh năng lui tới nơi này và giới thiệu với nhiều người khác, kể cả người nước ngoài.


Bà Francois Flane (người Pháp) lúc đó là Trưởng đại diện UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc) tại Hà Nội rất hay đến xem Phạm Lực vẽ và mỗi khi ra về bà lại “mua” vài bức tranh mang đi mà không hề... trả tiền. Phạm Lực cũng ngại đòi tiền vì... không biết nói tiếng Pháp! Sau 3 năm như thế, một hôm bà Francois đến với một người phiên dịch và nói: “Đi theo tôi! Tôi trả tiền tranh cho anh!”. Phạm Lực lúng ta lúng túng leo lên xe taxi. Đến một căn biệt thự ở làng hoa Nghi Tàm, bà nói: “Tôi trả nợ bằng... căn nhà này đó!”, rồi trao chìa khóa cho Phạm Lực.


Ít lâu sau bà Francois lại nói: “Anh có nhà rồi, cho tôi... ở nhờ với!”. Phạm Lực chỉ còn biết... gãi đầu, cười cười dắt bà ấy đi “đăng ký kết hôn”! Nhờ bà vợ người Pháp này mà ở Paris có hẳn một Gallery tranh Phạm Lực. Rồi từ đó, tranh Phạm Lực lan tỏa sang các nước Châu Âu.


Họa sĩ duy nhất có một “Friend Club” ở Việt Nam


Riêng ở trong nước, lần đầu tiên một họa sĩ Việt Nam đương đại có hẳn một câu lạc bộ sưu tập tranh Phạm Lực. Tháng 12.2002 nhân mừng sinh nhật 60 của họa sĩ Phạm Lực, tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng (Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội) đã nói: “Cố gắng giữ lại các tác phẩm của họa sĩ Phạm Lực để sau này con cháu chúng ta khỏi phải ra nước ngoài mới xem được tranh ông”.


Xuất phát từ ý tưởng đó, Câu lạc bộ Những nhà sưu tập tranh Phạm Lực (gọi tắt là Câu lạc bộ tranh Phạm Lực) được chính thức thành lập ngày 20.10.2004 - Ngày Phụ nữ Việt Nam. Sở dĩ chọn ngày này là vì hình ảnh phụ nữ, các bà mẹ tràn ngập trong tranh Phạm Lực. Ban đầu câu lạc bộ tập trung rất đông anh em, sau này do nhiều lý do nên chỉ còn hơn 100 nhà sưu tập cực kỳ mê tranh Phạm Lực trong và ngoài nước. Ngoài tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, có thể kể thêm một số nhà sưu tầm là thành viên của câu lạc bộ như: Phạm Yên Hương, Trần Sỹ, Vũ Thị Đài (Hà Nội), Đặng Hùng Long, Nguyễn Thiều Quang, Quách Hoàn Kiếm (TPHCM)…


Kỹ sư Ngô Quang Tuấn (thành viên câu lạc bộ) cho biết: “Tranh Phạm Lực có sức hấp dẫn rất đặc biệt bởi đường nét phóng khoáng và màu sắc rất lạ. Dẫu vậy nó lại rất thuần Việt, đầy hồn Việt cho nên được nhiều người ưa thích, sưu tầm…”. 



Cô gái bán hoa. Tranh Phạm Lực.


Có lẽ, đời họa sĩ không ai “sướng” như Phạm Lực, bởi phía sau ông có cả một lực lượng “fan đại gia”, vì bây giờ nếu không phải đại gia thì đừng nói chuyện… sưu tập tranh. Bởi thế, họ “chăm” ông như… báu vật, từ cây cọ, tuýp màu cho đến thuốc nhức đầu, sổ mũi… Kỹ sư Tuấn kể có lần họa sĩ ngả bệnh mà vẫn cố vẽ, gia đình ông phải ép để đưa ông qua Singapore chữa trị… Câu lạc bộ này (do ông Nguyễn Sĩ Dũng làm chủ tịch) sẵn sàng hỗ trợ về tài chính hoặc các yêu cầu khác của họa sĩ chỉ để họa sĩ yên tâm sáng tác và để tranh Phạm Lực được giữ lại ở Việt Nam. Chúng tôi thật bất ngờ trước sự yêu mến, trân trọng và nhiệt tình của các thành viên trong câu lạc bộ dành cho họa sĩ và tranh của ông - một con người có số phận thật kỳ lạ.


“Chúng tôi thật tự hào được là thành viên của một câu lạc bộ sưu tập tranh duy nhất trong cả nước về một họa sĩ. Tranh Phạm Lực hiện còn lưu giữ khoảng 6.000 bức. Riêng tôi có khoảng 1.000 bức treo kín tường nhà của cả 3 tầng lầu, không có chỗ nào trống đến 40cm… Nói về giá thì tranh Phạm Lực có lúc là cho không, cũng có lúc… cao ngất trời. Trong bộ sưu tập của tôi có bức “Cô gái bán hoa”, có nhiều người ngỏ ý muốn mua lại, có người trả tôi 30.000USD nhưng tôi không muốn rời xa nó…”. - Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng.


Hà Hải Lăng


laodong.com.vn

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Gởi hai chú Lưu, Kha/ Về ca khúc Con đường xưa em đi - Đỗ Duy Ngọc 20.03.2017
​Huyền thoại Rock 'n' Roll Chuck Berry tạ thế ở tuổi 90 - D. Kim Thoa 19.03.2017
Đấu giá hơn 300 đồ vật của The Beatles - Tư liệu 19.03.2017
Người đẹp và quái vật: Tình yêu đến từ sách vở! - Tư liệu 18.03.2017
Ca khúc nổi tiếng: Hello & I Love You - Lionel Richie 13.03.2017
Ca sĩ 'Nỗi buồn gác trọ' về Việt Nam hát làm từ thiện - Phương Dung 13.03.2017
Vì sao lại cấm biểu diễn ca khúc: Con đường xưa em đi? - Minh Đức 12.03.2017
Ca từ: Biển nhớ - Trịnh Công Sơn 11.03.2017
Ca từ: Hát cho người nằm xuống - Trịnh Công Sơn 11.03.2017
Việt Nam sẽ thành điểm đến của các nhà làm phim Hollywood - Phan Cao Tùng 11.03.2017
xem thêm »