tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 23640442
Những bài báo
06.02.2018
Nguyễn Đắc Xuân
Lê Duy Thanh (con trai nhà bác học Lê Quý Đôn): Công và tội



Gia Long lên ngôi phải lo đối phó nhiều việc nên chưa nghĩ đến việc xây lăng. Mãi đến tháng 2-1814, bà vợ cả của ông mất, ông mới sai đại thần Tống Phúc Khuông và Thượng thư bộ Binh Phạm Như Đăng đưa thầy địa lý Lê Duy Thanh (con trai Lê Quý Đôn-một học giả nổi tiếng)[1] đi tìm cát địa. Cơm đùm gạo bới đi khắp cả vùng Thừa Thiên mới tìm được phúc địa, Lê Duy Thanh thấy long mạch chạy từ núi Thiên Thọ, nhưng thế đấp mấp mô lên xuống đến năm cuộn ông phân vân không biết nên chọn chỗ nào.


Sau bảy lần tính toán, Thanh quyết lấy nổng gò bên kia hồ. Tin tìm được phúc địa bay về Kinh, Gia Long mừng rỡ chọn ngày lên tại chỗ xem xét lại.


Quan quân được lệnh dọn sạch cây cối ở quanh vùng, Gia Long cưỡi voi đến.


Xem xét thực địa và nghe Lê Duy Thanh thuyết minh, Gia Long không bằng lòng chỗ đất đã chọn, ông thúc voi lên đồi Chánh Trung ngắm nghía rồi mắng rằng:


- “Thầy lựa nơi kia, còn nơi này thầy để chôn ông thân thầy phải không?”


Duy Thanh quì lạy xin tha tội Gia Long quyết định xây lăng tại đồi Chánh Trung. Và lăng được khởi công ngày 22 tháng 3 năm Gia Long thứ 13 (1814). Duy Thanh bị đuổi về Bắc kỳ. Một người có công lại hóa ra là người mắc tội.


 


Tham khảo Thầy Phan Văn Dật viết về Lăng Gia Long.


Nguồn: Chuyện Cũ Cố Đô. Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân. Nxb Thuận Hóa, Huế 1989, tr.32-33.


      


 Tư liệu trong Thực Lục:


“Tìm những sách chứa riêng ở nhà dân. Người Duyên Hà (tên xã thuộc huyện Duyên Hà) là Lê Duy Thanh đem sáu quyển Tạp lục và hai quyển Quần thư khảo biện của cha là Lê Quý Đôn (đỗ Bảng nhãn triều Lê cũ, học vấn rộng) để dâng”. (Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam Thực Lục (tập 1), NXB Giáo dục, tr.594).







[1] Lê Duy Thanh chính là Lê Quý Kiệt (chú thích của Triệu Xuân).




bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Thiếu úy Lữ Anh Dồi bị Trung tá công an Nguyễn Ngọc "giết người diệt khẩu! - Nhiều tác giả 18.08.2018
Diễn từ của GS. Trần Văn Thọ: Huân chương Thụy Bảo của Thiên hoàng Nhật Bản - Tư liệu 17.08.2018
Phê bình bài Đôi điều về Văn hóa Việt Nam – đối sánh văn hóa Trung Quốc- của Trần Quốc Vượng - Hà Văn Thùy 15.08.2018
Tiếng Việt thời LM de Rhodes - cách dùng mẫu/ mẹ và An Nam Mít (phần 10) - Nguyễn Cung Thông 10.08.2018
Về tiểu thuyết Đẻ sách của nhà văn Đỗ Quyên - Nhiều tác giả 05.08.2018
Thiếu lương thiện trước Quốc hiệu “Việt Nam” - Nguyễn - Chương 04.08.2018
Về Triệu Vũ Đế - Triệu Đà - & nước Nam Việt rộng lớn - Nguyễn - Chương 04.08.2018
Tiếng Việt thời LM de Rhodes - vài nhận xét về tên gọi và cách đọc (P 11) - Nguyễn Cung Thông 02.08.2018
Tình yêu tiếng Việt - Đỗ Anh Vũ 24.07.2018
Đám đông của chúng ta - Dạ Ngân 24.07.2018
xem thêm »