tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 22669313
14.10.2008
Triệu Xuân
Ba chục ngày ở Australia - Người và cảnh

 


Australia, Uc đại lợi, hay nước Uc đều là tên gọi của một đất nước, có múi giờ sớm hơn giờ Việt Nam 4 giờ;  cách sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất Tp Hồ Chí Minh đúng 8 giờ bay. Nhân dân và chính phủ Uc rất thiện chí với Việt Nam. Chính phủ Australia đã tài trợ nhiều dự án lớn tại Việt Nam, ủng hộ Việt Nam trong công cuộc Đổi mới. Hiện có khoảng 180.000 người Úc gốc Việt và khoảng 3.000 du học sinh Việt Nam tại Uc. Australia là một đất nước có nhiều điều lạ. Nhà văn Triệu Xuân vừa đi công tác tại Uc tròn một tháng. Về nước, anh gửi tới Toà soạn Văn Nghệ một ký sự nóng hổi hơi thở của một đất nước xa xôi nhưng gần gũi với người Việt Nam chúng ta.


 


MÔI TRƯỜNG TRONG LÀNH, XÃ HỘI VĂN MINH


 


Lần đầu tiên tôi đến Uc, một mình, với Hộ chiếu công vụ có ba số đuôi là 999, chuyến đi được ấn định theo Thư mời là 30 ngày. Ngồi trên máy bay, lòng tôi xốn xang niềm vui. Trong đời mình, tôi đã có một chuyến đi Châu Au, cũng tròn một tháng, cách nay 8 năm. Kế đó là vài ba chuyến đi sang nước láng giềng Campuchia và Trung Quốc. Và nay, tới Uc, một đất nước mà từ hồi còn bé tí, nhìn trên bản đồ, tôi thấy nó một mình một cõi, rất gần Nam cực. Thuở đó tôi nghĩ, chắc là xứ Uc lạnh lắm, bởi nó gần tảng băng khổng lồ Nam cực mà!


Chiếc máy bay Boeing 747 của Hãng hàng không quốc gia Việt Nam, mang số hiệu chuyến bay VN 783, cơ trưởng là Đỗ Anh Quân đưa hành khách băng qua xích đạo, băng qua đại dương, sau bốn giờ bay thì tiến vào lục địa Uc. Theo lời một nhân viên phi hành đoàn thì điểm đầu tiên mà tôi nhìn thấy đất liền thuộc vùng Darwin, lãnh thổ Northern Territory, miền bắc nước Uc. Từ đây đến sân bay quốc tế Sydney còn bốn tiếng đồng hồ bay xuyên nước Uc! Như thế, về mặt địa lý, lục địa Uc- nơi gần nhất, chỉ cách Sài Gòn có 4 giờ bay! Máy bay cất cánh lúc 21 giờ 15 ngày 05-12-98 (giờ VN), hạ cánh xuống sân bay quốc tế Sydney đúng 9 giờ 30 phút giờ Australia ngày 06-12 (tức 5g20 phút sáng, giờ VN). Khi máy bay của tôi xin lệnh hạ cánh thì đường hạ cánh của sân bay đang bận, thành ra, máy bay của tôi cứ đưa hành khách vòng quanh thành phố Sydney vãn cảnh từ trên cao cho đã mắt. Thật là may cho tôi, một người lạ lẫm, chưa biết Sydney bao giờ. Một bên là biển mùa hè xanh biếc. Một bên là Sydney, thành phố lớn nhất, hiện đại nhất nước Uc, là Thủ phủ của tiểu bang New South Wales  đông dân nhất Uc. Thành phố gồm khu trung tâm với hàng loạt nhà cao chọc trời và kia, Nhà hát Opera (Nhà con sò: Sell House) với kiến trúc độc đáo nhất Thế giới. Bao quanh khu trung tâmthành phố về hướng Nam, hướng Tây là hàng loạt thành phố vệ tinh gồm nhiều nhà từ bốn, năm tầng đến 10 tầng lầu, nhưng đa số là nhà trệt, theo kiểu biệt thự. Những biệt thự xinh xắn, mái ngói mầu đỏ, mầu xanh xám, nằm ẩn hiện dưới mầu xanh cây cối hoa lá. Đúng 9g30, máy bay hạ cánh, sau khi bay liệng 15 phút chờ đường hạ cánh!


Quốc gia Uc đất rộng, dân ít, tài nguyên giầu có, không có chiến tranh. Chính phủ Uc thực hiện chính sách Đa văn hoá cho nên cảm nhận đầu tiên tôi về Uc là khung cảnh thanh bình, văn minh, mức sống cao, an sinh xã hội và môi trường rất tốt.


 


Lục địa Úc rộng 7.682.300 Km2 (bằng diện tích nước Mỹ không kể Alasca), nhưng chỉ có 18,75 triệu dân (thống kê mới nhất do Chính phủ công bố cuối tháng 12-98, dân số Uc: 18.751.000 người). Nước Uc chia thành 6 tiểu bang và Lãnh thổ(Territory); riêng Thủ đô Canberra - nằm trên lãnh thổ Tiểu bang New South Wales - lại có cơ chế vùng lãnh thổ riêng. Phân bổ dân cư như sau: Tiểu bang(TB) đông dân nhất là New South Wales: 6,3 triệu người. TB Victoria 4,7 triệu người, TB Queensland 3,4 triệu người, TB Nam Uc (South Australia)1,5 triệu người, TB Tây Uc (Western Australia)1,8 triệu người,  TB Tasmania(một hải đảo, nơi bảo tồn rừng thông 2000 tuổi) 472 ngàn người, Lãnh thổ Bắc Uc( Northern Territory)190 ngàn người, Khu vực Thủ đô Canberra(ACT) 308.400 người. 80% dân Úc sống tại vùng đồng bằng nhỏ hẹp thuộc Đông Nam và Tây Nam lục địa Uc. Tại đây có các thành phố lớn và đẹp nhất Uc là Sydney, Melbourne, Brisbane, Adelaide, Canberra.


 


Đầu thế kỷ 16, những nhà thám hiểm châu Au đã phát hiện ra lục địa mới, gọi là "Vùng đất Nam vĩ đại"- nay là Quốc gia Australia. Tháng giêng năm 1788, cách nay tròn 211 năm Thuyền trưởng Cook (Captain Cook) chỉ huy chuyến tầu đầu tiên đưa tù khổ sai của Vương quốc Anh đến Sydney và biến lục địa này thành thuộc địa khổ sai. Từ ngày đó đã bắt đầu một thời đại mới và kết thúc một thời đại kéo dài hơn 50 ngàn năm: Hai dân tộc gốc của lục địa Uc là Thổ dân Aborigines và Eo biển Hải đảo Torres (Torres Strait Islander) bị nền văn hoá Anh Quốc thôn tính. Khi Captain Cook đến Uc, có khoảng 750 ngàn ngườibản địa, đến đầu thế kỷ 20, còn dưới 100 ngàn người. Từ năm 1960, Chính phủ Liên bang Uc mới tiến hành hàng loạt chính sách bảo vệ quyền lợi và nền văn hoá của Thổ dân, hội nhập họ vào quốc gia. Cách đây bốn năm, Chính phủ đã trao quyền cho Thổ dân Aborigines và Eo biển Hải đảo Torres được yêu cầu giành lại chủ quyền những vùng đất có liên hệ truyền thống của họ. Chính phủ cho thành lập Qũi đất đai thổ dân (Aboriginal Land Fund) để thay mặt Thổ dân mua lại đất đai. Số Thổ dân gốc tại Uc hiện còn khoảng 257 ngàn người, thực tế vẫn đang bị thiệt thòi...


Vấn đề bình đẳng giữa các dân tộc và chính sách Đa văn hoá được Chính phủ Uc coi là chiến lược suốt hơn ba chục năm qua, nhất là từ 1973 đến nay. Chính là nhờ chiến lược này mà Quốc gia Uc tạo được sự ổn định, thanh bình và phát triển nhanh, bền vững. Nếu không hiểu được điều đó, sẽ khó mà cắt nghĩa được tại sao trong khi nhiều nước phương Tây không giải quyết được tận gốc nạn kỳ thị chủng tộc, thì tại Uc, nhiều cộng đồng từ các nước châu Á di cư đến sau Thế chiến thứ hai, nhất là sau những năm Bẩy mươi, đã, đang giầu có hơn cả người Uc gốc Anh, đến mức làm nảy nòi ra cái gọi là đảng Một Dân tộc (One Nation - rất ít đảng viên). Khi tôi ở Uc thì đảng này bị đưa ra toà và bị phạt 5.000 AUD (Australia dollar: đô la Úc) vì tội xổ số bất hợp pháp để lấy tiền gây qũy. Nội bộ đảng này đang phân hoá dữ dội.


 


Năm 1973 là năm Chính phủ Liên bang hủy bỏ chính sách "Nước Uc da trắng" mà các chính phủ trước đó thực thi từ khi thành lập Liên bang. Nhờ thế mà người Uc da vàng, da đen từ khắp nơi trên thế giới tới đây định cư được ngẩng cao đầu, mở mày mở mặt. Tại Sydney, Melbourne, Brisbane có nhiều khu vực tập trung cộng đồng người Uc gốc châu Á sinh sống. Họ có cơ hội giữ nguyên bản sắc dân tộc, truyền thống quê hương, đất nước. Họ được tự do xuất bản báo, có đài phát thanh và truyền hình bằng tiếng mẹ đẻ. Chính phủ Liên bang thành lập Đài phát thanh và truyền hình sắc tộc (SBS) phát bằng nhiều ngôn ngữ trên hệ thống toàn quốc. Họ có quyền, lợi toàn diện, đầy đủ như mọi công dân Uc gốc Anh.


Xã hội Uc hiện nay thực sự là xã hội đa văn hoá với gần một nửa dân số là người di dân từ khắp nơi trên thế giới hay con cháu của họ. Trong số người Uc không phải gốc Anh thì người Uc gốc châu Á tơi 50%. Người Việt Nam sinh sống tại Uc hiện có khoảng 180 ngàn người, tập trung đông nhất tại: Cabramatta, Marrick Ville, Fair Field, Liverpool...(Sydney); Footscray, Richmond, Springvale (Melbourne). Tại Brisbane và Adelaide cũng có bà con người Việt, nhưng rất ít. Đa số người Việt Nam định cư tại Úc đều chăm chỉ làm ăn, chấp hành nghiêm luật pháp. Bằng lao động lương thiện, bàn tay và khối óc của mình, nhiều người Việt tới Uc mới 10 năm đã trở nên khá giả, không ít người giầu có. Trong nhà, cha mẹ dạy con nói tiếng Việt, thuộc Kiều, Lục Vân Tiên, Chinh phụ ngâm, trên giá sách có khá đủ truyện dân gian Việt Nam, tục ngữ ca dao Việt Nam, nghe nhạc Việt Nam, hát bài hát Việt Nam. Các em học sinh và sinh viên học bằng tiếng Anh cùng trường với người Uc gốc da trắng và gốc các châu lục khác, nhiều em học sinh người Việt là Thủ khoa. Ngày tôi mới đến Uc, nhiều tờ báo tại đây  biểu dương em Nguyễn Thị Nguyệt, nữ sinh trung học trường Liverpool Girls HSc đạt điểm thi tối ưu trong kỳ thi học sinh giỏi toán toàn thế giới năm 1998. Cuộc thi này mang tên "1998 Australian Mathematics Competition" tập trung 552.000 học sinh giỏi toán thuộc 3.327 trường khắp thế giới tham dự.


 


Những ai đã từng đến châu Au, nay tới Úc, dễ  nhận ra ngay rằng người Uc, ngay cả người Uc gốc Anh, có phong cách sống khác hẳn người châu Au. Người Uc nhiệt tình chứ không phớt tỉnh Ang lê. Người Uc thực tế chứ không thực dụng. Người Uc ham làm giầu, nhưng đến một mức nào đó thì không thích tiền nữa mà chỉ thích du lịch, giải trí, văn hoá tinh thần. Người Uc chuộng thể thao, các loại hình thể thao rất phong phú. Du lịch, câu cá, ăn Barbecue (ăn uống ngoài trời với các món nướng: thịt, cá tươi...) và tắm biển là nếp sống thường xuyên vào cuối tuần của mọi người dân Uc, từ ông Chủ tịch Thượng viện, Thủ tướng Chính phủ liên bang cho đến người công nhân hầm mỏ hay người nông dân chuyên nuôi gà, nuôi bò! Tại các khách sạn, nhà hàng sang trọng ở trung tâm Sydney, trong Crown Casino lớn nhất nước Uc ở Melbourne, không hề có chuyện nhân viên phục vụ đòi tiền hoa hồng, chờ nhận tiền hoa hồng (pourboire) như ở châu Au!


Về kiến trúc, ngoại trừ khu trung tâm thành phố Sydney -Thủ phủ của Tiểu bang New South Wales- có hơn năm chục toà nhà chọc trời và hàng trăm toà nhà cao từ 10 tầng trở xuống, (ở Melbourne-Thủ phủ của Victoria- có gần hai chục toà nhà chọc trời), còn lại, trên toàn nước Uc nhà cửa mang dáng dấp Á châu. Tượng đài rất hiếm. Tất cả các thành phố lớn, tượng đài chỉ đủ đếm trên đầu ngón tay. Từ giới trí thức, doanh nhân cho đến viên chức, công nhân, nông dân... ai cũng thích xây nhà trệt, theo lối biệt thự, căn nhà hài hoà trong khung cảnh thiên nhiên xanh mát quanh năm. Từ trên máy bay nhìn xuống, những ai mới đến Uc lần đầu dễ tưởng lầm rằng nước Uc là một làng quê, làng chài ven biển, chứ không có thành phố! Ngay tại Sydney, từ trên Tháp cao nhất (Point Tower) nhìn xuống, ngoài khu trung tâm ra, thành phố toàn mầu xanh bao phủ, thấp thoáng những mái ngói đỏ, nâu, xanh của những căn nhà xinh xắn. Tại Melbourne, Chính phủ Tiểu bang có Luật giữ lại những khu phố cổ, những toà nhà cổ, ngay cả một cây cầu bắc qua sông Yara không sử dụng, cũng được giữ làm di tích. Nước Uc quá trẻ cho nên người ta tôn trọng lịch sử. Viện bảo tàng lịch sử Hải quân tại Darling Habour ở Sydney ngày nào cũng nườm nượp người xem, dù hiện vật trưng bầy không phải là nhiều!


 


May mắn cho tôi là tới Uc vào đúng mùa kỷ niệm Thiên chúa Giáng sinh và Tết Dương lịch. Chính nhờ thế mà tôi được chứng kiến những gì là đẹp nhất, sang nhất, vui nhất của Uc. Nhiều ban nhạc, nhiều đoàn nghệ thuật của các sắc dân biểu diễn miễn phí tại đường phố, quảng trường,  các  khu vui chơi, du lịch, phô diễn tài nghệ và bản sắc nghệ thuật của dân tộc mình, cội nguồn đất nước quê hương mình. Ngay từ đầu tháng 12, tất cả các siêu thị, cửa hàng treo bảng bán giảm giá, giảm từ 30% đến 50%. Qua Noel thì giảm tiếp tới 60-70% để: "bán sạch hàng trước khi nghỉ năm mới"! Văn minh của nước Uc thể hiện khá đầy đủ trong văn minh thương mại. Siêu thị lớn, đẹp, tiện nghi hiện đại, đặc biệt là không có nhân viên an ninh, không có người theo dõi(tất cả dùng camera và mắt thần điện tử). Khách mua hàng khi vào siêu thị không phải gửi túi xách ngoài cửa và không bị xét túi khi ra! Trong các Ngân hàng, Toà nhà Quốc hội Liên bang, các công sở lớn, cũng như trên đường phố không thấy bóng cảnh sát. Uc có bốn ngân hàng lớn (Commomwealth Bank; ANZ Bank; National Bank và Westpac Bank) với hàng ngàn chi nhánh. Những ai rút trên 10.000 AUD thì được thông báo trước:" ngân hàng sẽ thông báo cho cảnh sát"! Để làm gì?- tôi hỏi. Câu trả lời là:" Để giúp bảo đảm an toàn cho người rút tiền mặt"! Nhưng tôi nghĩ, có lẽ điều đó còn giúp cho việc kiểm soát của Chính phủ! Người Uc rất ít khi mang tiền mặt trong người. Mọi dịch vụ thanh toán đều qua ngân hàng hoặc thanh toán bằng các loại thẻ. Cảnh sát không xuất hiện nhưng khi cần thì xuất hiện rất nhanh và hữu hiệu. Thi thoảng trên đường mới thấy xe cảnh sát đi tuần. Đoạn đường nào có máy quay phim để kiểm tra tốc độ xe thì có bảng thông báo trước cho tài xế. Tất cả đều công khai, đúng luật. Người Uc không phạm luật thì không có gì làm họ phải sợ! Trên các đường phố của các thành phố Thủ phủ tiểu bang, có mấy thứ không: Không cảnh sát, không xe đạp (rất ít xe mô tô), không người ăn xin, không buôn bán trên lề đường, không nạn kẹt xe trong giờ cao điểm. Thế nhưng, vì có quá nhiều xe ô tô (có gia đình 5 người lớn, có 6 xe) cho nên vào giờ cao điểm lại rất khó tìm được chỗ đậu xe trong bãi đậu cũng như trong các toà nhà xây để đậu xe!  Buổi sáng đi siêu thị hay đến Nhà con sò(Opera House) mà kiếm ngay được chỗ đậu xe thì hôm đó được coi là may mắn (lucky)!


 


Tôi đã tận mắt chứng kiến người Uc tiêu xài như thế nào. Trong vòng 15 ngày của mùa Giáng sinh  năm nay, dân Uc tiêu xài hết hơn 6,2 tỷ AUD (tương đương gần 3,9 tỷ USD)! Mãi lực tại Uc rất lớn, sức tiêu thụ rất cao. Tới khu chợ cá ở Sydney tôi thấy người Uc  rất chuộng hải sản tươi. Mỗi người, sau khi kiếm được chỗ đậu xe, đi bộ ra khu chợ cá tại cảng, khuân về xe của mình trung bình 20 Kg tôm, cá đủ loại! Riêng ngày 24-12-1998, một cửa hàng bán tôm, cá tại Fairfield- cách trung tâm Sydney 30 phút xe BMW đời mới- chủ tiệm cho tôi biết đã thu về gần 2 triệu Uc kim! Tính ra, với những gia đình trung lưu, mùa Giáng sinh và Tết Dương lịch, riêng tiền quà tặng, trung bình mỗi nhà đã chi hết 5-6.000 AUD! Với dân Úc, điều đó là bình thường, bởi làm ăn lớn, thu nhập lớn thì tiêu xài lớn! Điều đó, thực sự không gây ấn tượng trong tôi.


 


An tượng mạnh nhất đối với tôi, là về môi trường. Ba chục ngày sống trên đất Australia, có nhiều điều lạ, khiến tôi xúc động. Nơi đây, tại thành phố, cây xanh nhiều hơn người, nhiều loài cây, hoa lá đẹp đến nao lòng. Và quan trọng hơn, luật pháp bảo vệ cây xanh, môi trường vô cùng chi tiết, vô cùng khắt khe, còn người dân thì thực hiện luật pháp nghiêm chỉnh đến mức tự nhiên như là hơi thở. Tôi dành nhiều thời gian đi chiêm ngưỡng các công viên ở đây. Tôi ước ao nhân dânViệt Nam mình có được những công viên như thế này để vui chơi! Tôi nghĩ thiên nhiên, màu xanh ở Tổ quốc Việt Nam chúng ta có nhiều nơi đẹp hơn nước Úc rất nhiều lần. Thế nhưng tiếc thay, chúng ta chưa có ý thức bảo vệ thiên nhiên như người Uc! Một người dân ở tiểu bang New South Wales, ngoại ô thành phố Sydney đã bị toà xử phạt 7.200 AUD chỉ vì đã tự ý chặt 16 cây của mình trồng trong vườn nhà mình mà chưa xin phép Hội đồng thành phố! Khi được phỏng vấn, ông chủ nhà này nói:" Vẫn còn may cho tôi vì Toà chưa tính đến thiệt hại trừu tượng, tức là làm ảnh hưởng đến vẻ đẹp của cảnh quan đường phố trước nhà tôi"! Vì sao người Uc có ý thức bảo vệ môi trường mãnh liệt đến thế?


Lục địa Uc bằng phẳng nhưng phần lớn khô hạn quanh năm. Một phần ba diện tích là sa mạc, và bán sa mạc với những cây Boab, hiện thân của sự cứng cỏi nhưng hoang dã. Nông nghiệp và chăn nuôi sử dụng hai phần ba diện tích đất đai, nhưng đất gieo trồng chỉ chiếm gần 10%. Hơn 80% dân Uc và toàn bộ các thành phố lớn của Uc hiện hữu ở vùng đồng bằng ven biển nhỏ hẹp (bằng 3% diện tích toàn quốc) phía Đông Nam và Tây Nam lục địa Uc. Nếu không bảo vệ môi trường thì người Uc sẽ sống ở đâu!


Hơn 5% diện tích đất đai được Chính phủ đầu tư cho các dự án bảo tồn thiên nhiên. Uc hiện có 11 vùng di sản thế giới được Liên Hiệp Quốc đánh giá là có giá trị suất sắc của thế giới. Nước Úc có hàng vạn công viên, trong đó có 500 công viên quốc gia và trên 27.000 khu bảo tồn thiên nhiên hoang dã. Tiểu bang Victoria tự hào mang danh là "Garden State", tiểu bang của những công viên và vườn cây! Những thành phố lớn mà tôi đã sống, xe ô tô đông như kiến, nhưng không khí rất sạch là nhờ có nhiều cây xanh, nhiều công viên. Vùng nhiệt đới (Wet Tropics) thuộc tiểu bang Queensland chạy dài 500 Km bờ biển, rộng  894.000 ha là nơi cư  trú duy nhất của nhiều loài thảo mộc và thú rừng qúy, hiếm của Úc. Khu bảo tồn rừng rậm nhiệt đới ở vùng Trung đông Australia, với 50 khu riêng rẽ nằm giữa Queensland và New South Wales rộng gần 400.000 ha có tới 170 loài thảo mộc bị đe doạ tuyệt chủng trên thế giới. Vùng hoang vu Tasmania nằm ở Tây Nam hòn đảo tiểu bang này bảo tồn được những cây thông già 2000 năm mang tên Huon (Huon Pines) và những dòng sông hoang dã cổ xưa còn sót lại của trái đất! Năm chục triệu Uc kim đã được Chính phủ Liên bang chi để trồng một tỷ cây xanh trên toàn quốc, từ 1989, hoàn tất vào năm 2000. Thực hiện dự án này là Tổ chức toàn quốc mang tên Greening Australia- làm xanh tươi nước Uc! Hàng năm, dân Uc kỷ niệm ngày Dọn dẹp sạch sẽ Thế giới (Clean Up the World) theo sáng kiến của nhà vô địch đua thuyền buồm Ian Kiernan ngụ tại Sydney. Tại Thủ đô Canberra, có vườn Quốc gia Botanic nổi tiếng thế giới, đi cả ngày không hết, có khu vườn trồng toàn hoa tuy líp đẹp mê hồn. Người Uc ai cũng mê dạo chơi trong các công viên lớn. Tất cả các công viên đều mở cửa tự do, không bao giờ bán vé!Tôi cảm nhận được tâm niệm của người Uc là: Thế giới của loài người chỉ thực sự đẹp, thực sự hạnh phúc khi con người biết tôn trọng, nâng niu thế giới của thảo mộc và muông thú. Trong bất cứ công viên, vườn rừng của công cũng như của riêng, hễ sơ y làm gẫy cành cây, làm bị thương một con chim câu, người ta đều tự giác báo cho nhân viên an ninh để xin ... nộp phạt. Nếu không tự giác khai báo họ sẽ không an lòng; nếu không tự giác mà bị phát giác, sẽ bị phạt rất nặng!


Tôi đến Uc đúng vào mùa hè. Mùa hè ở xứ này không còn hoa tuy líp trong các công viên, nhưng hàng trăm ngàn loài hoa mà tôi không biết tên vẫn khoe hương thắm sắc trên khắp nẻo đường. Một trong những cây mà tôi rất mê là Jacaranda (phượng tím). Cây phượng có bông mầu tím Huế chứ không phải bông mầu đỏ. Bạn tôi, chị Ngọc Mai, tiến sỹ sinh học khi sang Uc thăm con đã mang hạt giống từ Uc về và đã cung cấp hàng vạn cây cho thành phố Đà Lạt. Tại Uc nó nở hoa đồng loạt vào giữa tháng 12, mùa Christmas, và kéo dài đến hết tháng giêng. Những người bạn Uc ngạc nhiên và rất cảm động khi quà giáng sinh tôi tặng họ không phải rượu, không phải bánh mà là cây Jacaranda mua từ tiệm bán cây giống. Một Jacaranda cao 2m giá 30 AUD. Trên tất cả các chậu cây giống đều có nhãn hiệu, và thân cây có cài thẻ ghi rõ cách trồng, kỹ thuật chăm sóc, tên vườn cây giống, tên các loại phân và đất thích hợp; có in bản đồ nước Uc, đánh dấu miền đất có trồng nhiều cây đó! Thẻ và nhãn hiệu ép plastic, mưa gió không phai mầu! Một bao đất, bao phân tổng hợp loại 20Kg giá 10AUD, bao nào cũng hai lớp bao bì, in ốp sét nổi bật tên và địa chỉ nơi sản xuất, nơi bán, thành phần và công thức chế biến, cách sử dụng. Người Úc nào cũng mê cây kiểng và thích trồng cây. Nhà của đương kim Thủ tướng Uc, ông  John Howard ở Sydney rất đẹp, không phải vì kiểu dáng ngôi nhà mà đẹp vì vườn cây của ông. Nhà ông không có người gác cổng. Ngày nghỉ ông cùng vợ con đi chợ, đi chơi ở công viên, đi câu rồi ăn Barbecue cùng với những người dân bình thường khác. Trong con mắt người Uc (gốc châu Au hay bất cứ gốc châu lục nào) thì vườn cây, bãi cỏ, luống hoa mới là niềm tự hào chứ không phải ngôi nhà! Mỗi khi xin giấy phép cất nhà, Hội đồng thành phố duyệt rất kỹ bản thiết kế bãi cỏ, vườn cây, khoảng cách từ ngôi nhà đến hàng rào, còn bản thân kiểu dáng ngôi nhà thì cho dân tự do xây cất theo ý mình! Nhờ thế mà thế giới của người Úc là thế giới của màu xanh, hoa lá cỏ cây, chim muông... Chim câu đậu trên vai tôi khi tôi cầm một mẩu bánh mì cho chúng ăn trong vườn hoa...


 


Nước Úc sạch và xanh là nhờ hạ tầng cơ sở rất đồng bộ. Ngoài khu trung tâm thành phố có nhà chọc trời thì phần lớn người Úc chỉ cất nhà trệt, nhà một lầu theo kiểu biệt thự. Không bao giờ có chuyện nhà nọ sát vách nhà kia. Mưa ở Uc rất lớn nhưng không có chuyện ngập úng thành phố vì hệ thống thoát nước và xử lý nước thải rất hiện đại. Hệ thống xa lộ cao tốc dày đặc xe cộ nhưng ngay trong giờ cao điểm cũng rất ít khi có nạn kẹt xe nhờ có nhiều cầu vượt trên cao hoặc dưới lòng đất. Xa lộ xuyên Liên bang Úc là một trong những xa lột hiện đại và đẹp của Thế giới. Xe bus chở 60 người, chạy gần 1000 Km, nghỉ ba chặng, mỗi chặng 30 phút, mất có 10 tiếng đồng hồ, bước xuống xe tôi không đổ một giọt mồ hôi. Tôi đã thăm công trường xây dựng đường hầm xa lộ cao tốc Eastern Distributor nối liền Sydney với sân bay quốc tế  vào đúng ngày hai toán thợ đào đường hầm gặp  nhau dưới lòng đất. Vào dịp Olympic 2000, công trình này sẽ khánh thành. Lúc đó xe chạy từ trung tâm Sydney ra sân bay quốc tế chỉ mất 10 phút, còn hiện nay, phải qua 19 ngã tư đèn đỏ nên mất 30 phút!


 


Môi trường ở Australia xanh, sạch, đẹp từ trong nhà ra ngoài phố. Tại những khu  vui chơi công cộng đông nghịt người như trung tâm Sydney, Darling Habour, Nhà hát con sò, bãi biển Bondi, khu phố sầm uất Kings Croos; đường phố sầm uất nhất Melbourne là Bourke... đều sạch sẽ như ở Nhà Quốc hội tại thủ đô Canberra, chưa bao giờ tôi thấy một cọng rác hay tàn thuốc lá. Ngay trong các quán rượu, thì nhà vệ sinh cũng sạch như ở nhà riêng! Một tháng sống với người Uc tôi mới hiểu tại sao trên chuyến bay quốc tế đến Sydney, trước khi hạ cánh 30 phút, người ta thông báo cho hành khách việc phun thuốc khử trùng trên máy bay. Loại thuốc này chế tạo tại Uc, không hại cho người, mang tên Callington Aicraft Spray Insectcide.


Ngày 7-12-98,  khi tôi mới đến nước Uc được hai ngày,  Thủ tướng John Howard ra sắc lệnh: những ai trong diện trợ cấp thất nghiệp, phải đăng ký làm lao động công ích mới được nhận tiền! Đây là chương trình Work For The Dole, với khoản chi 360 triệu AUD để 400.000 người thất nghiệp có việc làm trong 4 năm tới. Theo đó, những người thất nghiệp gồm cả học sinh trung học sau khi tốt nghiệp 3 tháng mà chưa có việc làm sẽ làm việc công ích 2 ngày/một tuần, mỗi ngày làm 6 giờ. Công việc cụ thể là việc công ích như cứu hoả chữa cháy rừng, làm trong các nha, ngành bảo vệ môi trường sinh thái. Nước Úc không ngừng làm cho môi trường của mình ngày càng tuyệt vời hơn!


 


XÃ HỘI PHÁT TRIỂN NHƯNG TỆ NẠN XÃ HỘI VẪN CÒN


 


Đất nước thanh bình, nhân quyền, dân chủ ở mức cao, xã hội phát triển, dân trí cao, vậy tệ nạn xã hội như trộm cướp, xì ke ma túy, mại dâm, cờ bạc, tham nhũng có còn hay không? Chính phủ Úc đối phó với tệ nạn xã hội như thế nào?


Tại Uc có hai trung tâm bài bạc lớn: lớn nhất là Crown Casino tại Melbourne, một toà nhà kiến trúc đẹp, độc đáo cả trong lẫn ngoài, nằm ở vị trí uy nghi, sang trọng nhất bên bờ Nam sông Yara (dòng sông này nước sạch, chia thành phố thành hai phần Bắc-Nam). Đêm cũng như ngày, từ Crown  Casino toát ra sức hấp dẫn chết người đối với những kẻ say máu đỏ đen. Crown Casino có gần 3.000 máy đánh bạc và năm trăm bàn đánh bài, sánh ngang với những sòng bài lớn nhất ở Las Vegas Hoa Kỳ. Khi tôi đang ở Uc, các báo và đài phát thanh, TV của Úc đồng loạt loan tin: người giầu nhất nước Uc- tỷ phú Kerry Packer vừa mua lại sòng bạc Crown Casino- đang có nguy cơ vỡ nợ - với giá 1,78 tỷ AUD, rẻ hơn 400 triệu đồng so với cơ sở vật chất và chi phí điều hành của nó. Tỷ phú Kerry Packer sở hữu 45% cổ phần trong Công ty Xuất bản và truyền hình PBL, một Công ty có vốn kinh doanh 3,1 tỷ đô la Uc. Sau khi mua lại Crown Casino thì PBL trở thành tập đoàn có cơ sở kinh doanh lớn nhất, vượt xa Đài TV9, Tuần báo Women's Weekly và Women's Day. Đàn em của Crown Casino là Casino tại trung tâm Sydney, một toà nhà cao 7 lầu, lầu trên cùng là bãi đậu xe. Sòng bạc này chiếm trọn một lô phố, nhìn ra biển, kiến trúc vô cùng hiện đại và sang trọng. Sòng bạc Sydney có gần 2000 máy và 250 bàn chơi bài. Cô Trúc, 22 tuổi, người Uc gốc Việt, nhân viên phục vụ nước uống cho khách trong sòng bạc cho biết: cô làm việc mỗi tuần 4 ngày, mỗi ngày 8 giơ, hưởng lương (sau khi trừ thuế):  370 đô la Uc/tuần. Sòng bạc chia làm nhiều khu vực, một người giữ chức quản lý khu vực ở đây có thu nhập 1.500 AUD/tuần. Tìm được một chỗ đậu xe trong casino là vô cùng khó. Người chơi bài đông kinh khủng, không còn ghế nào trống! Tôi đã đến cả hai trung tâm bài bạc nói trên. Năm mươi phần trăm khách chơi là người đầu đen (gốc châu Á). Họ thường ngồi chơi rất lâu, có khi chơi cả ngày! Người Uc gốc châu Au coi bài bạc là trò giải trí theo đúng nghĩa của từ này. Cuối tuần,  hai vợ chồng lái xe chở con đi chơi, thay vì xài hết 300 đô trong ngày nghỉ thì họ bớt lại 10 đô để vào sòng bạc. Chơi hết 10 đô, thắng thì tiếp tục đi chơi, ăn uống, thua hết 10 đô ấy thì về, lòng thanh thản, đầu óc sảng khoái! Nhưng người châu Á thì không vậy. Đa số họ muốn tìm cơ may trong cuộc đỏ đen. Ban đầu, người nào chơi cũng thắng chút đỉnh. Máy được cài đặt(set up) như vậy rồi, để dụ khách chơi mà! Rồi thấy ham, chơi tiếp, máy luộc dần dần cho đến cháy túi. Nghe âm thanh những đồng xu trút từ trong máy ra mà vui, mà ham, ai cũng lao vào, lao vào một cách tự nguyện, càng thua càng cay cú đặt cao hơn, cho đến sạch sành sanh. Trên toàn nước Uc ngoài hai trung tâm bài bạc nói trên còn hàng trăm sòng bạc cỡ vừa và hàng ngàn câu lạc bộ, quán rượu... có máy đánh bạc, cá ngựa suốt ngày. Phần lớn thanh thiếu niên gốc châu Á -có nhiều em người Việt Nam qua du học- trắng tay sau khi ra khỏi Pub hoặc Club. Nhiều em đi làm thêm kiếm được vài trăm đô, vào đó thử vận may, bị luộc hết sạch tiền làm thêm, tiền gia đình cho mang theo để ăn học. Thế là đành phải bỏ học, đi bán lẻ bột trắng (heroin) cho bọn buôn bán chích choác! Thua bạc: đi bán lẻ bột trắng; ghiền hít, hút : đi bán lẻ bột trắng. Đó là lối thoát ! Bài bạc, chơi máy và ma túy thường là cạm bẫy song hành!


Theo một bài phóng sự điều tra của nữ nhà báo Georgina Safe,  trong hai tiểu bang New South Wales (NSW) và Nam Uc thì 30% những tù nhân trẻ là Thổ dân, dân hải đảo Tonga, Cook Islands, 10% khác là thanh niên gốc Á châu, trong đó đa số là gốc Việt. Còn theo Bộ Tư pháp Tiểu bang NSW thì riêng tại các nhà tù NSW hiện có 5.000 tù nhân là thanh thiếu niên. Tiểu bang Victoria, số người Uc gốc Việt chỉ bằng 1,3% dân số tiểu bang, nhưng số tù nhân thanh thiếu niên gốc Việt chiếm đến 25% số tù nhân. Đa số họ phạm tội buôn bán ma túy (đồng thời nghiện hút), sát nhân, cướp của gây thương tích... Những tù nhân gốc Việt nói trên cư ngụ ở khu vực người Việt sống tập trung tại NSW và Victoria. Cũng theo bài phóng sự trên, tỷ lệ thanh thiếu niên thuộc các cộng đồng gốc châu Á bị thất nghiệp là: Việt Nam 30,5%; Campuchia 34,7%; Thổ nhĩ kỳ 33,5% và Li băng 33,7%...


Chính phủ Uc cho tự do kinh doanh sòng bạc và chơi bạc, nhưng luôn khuyến cáo mọi người không nên bài bạc, giống hệt như cho sản xuất và bán thuốc lá nhưng trên bao thuốc lá luôn có dòng chữ:" Thuốc lá sẽ giết chết bạn!". Thế nhưng trong nhà trường và từng gia đình có sự giáo dục rất chi tiết, khoa học và thường xuyên để thanh thiếu niên tránh sa vào cạm bẫy đỏ đen. Riêng ma túy, ngoại trừ vùng lãnh thổ Thủ đô Canberra là không cấm (cho thử nghiệm chơi tự do), còn lại Chính phủ Liên bang cấm buôn bán ma túy, xử rất nặng những kẻ buôn bán chứa chấp ma túy. Những kẻ nghiện hút được đưa vào các trại cai nghiện cưỡng bức và có trại tự nguyện. Trại cai nghiện của Chính phủ mang tên Cavan Centre tại thủ phủ Adelaide thuộc tiểu bang Nam Uc hiện có 30 thanh thiếu niên, được chữa bệnh, cho học văn hoá và học nghề. Nhờ có phương tiện hiện đại và luật pháp nghiêm minh, cảnh sát chống ma túy của Úc hoạt động khá hiệu quả. Khi tôi tới Uc được bốn ngày thì hay tin: tại cảng Coffs  Habour phía bắc NSW, Cảnh sát liên bang  bắt quả tang  một chiếc thuyền chở lậu 225 kg cocains từ Nam Mỹ sang, bắt sống 4 tên buôn lậu. Thế nhưng có biết bao nhiêu vụ buôn lậu trot lọt?! Giống như mọi quốc gia khác, ma túy đang là vấn nạn của nước Uc. Theo nữ tiến sỹ xã hội học Lisa  Maher thì trong vùng Cabramatta hiện nay, nữ đầu nậu buôn bán ma túy nhiều hơn nam, phần lớn họ là dân nghiện. Bọn chúng thường sử dụng thiếu niên đi bán lẻ, bởi nếu có bị cảnh sát bắt, tội sẽ nhẹ hơn! Nạn buôn bán, nghiện hút ma túy tại tiểu bang NSW nổi tiếng nhất ở vùng Cabramatta và Marrickville. Tôi đã nhiều lần quan sát trên các đường phố ở hai khu này và bắt gặp khá nhiều con nghiện thân tàn ma dại chẳng khác nào những con nghiện ở Sài Gòn! Cùng với nạn ma túy là các vụ sát nhân, phần lớn là thanh toán nhau giữa các băng đảng buôn bán bột trắng. Khu Kings Croos là khu phố trung tâm, sầm uất của Sydney, 9 giờ tối chủ nhật 13-12-98, một người Li băng tên là Danny George Karam, vốn là một tay anh chị khét tiếng  ở khu phố này đã bị ba người đàn ông tấn công: bắn 10 viên đạn, nạn nhân chết  trong chiếc xe mới toanh của anh ta hiệu Toyota RAV 44 WD. Thanh tra cảnh sát  Kevin Battishall cho biết người này trước đó đã tới khai báo trước Uy ban điều tra chống tham nhũng.


 


Thế còn nạn trộm, cướp? Tháng nào cũng có vài vụ: Tối thứ bẩy 19-12-98, một người đàn ông gốc Việt tên là Nguyễn Văn Hiệp, 25 tuổi cùng em rể là Nguyễn Văn Trí vào trung tâm giải trí EPI Amusement Arcade. Họ chơi máy được 10 phút thì Trí bị hai thiếu niên  tên là Hùynh Thanh Minh, 19 tuổi và một thiếu niên 17 tuổi ngụ ở Cabramatta xông tới giựt sợi dây chuyền, Hiệp lao vào can thiệp bị bắn chết.  Hai tên cướp có súng tẩu thoát nhưng máy camera đã thu được hình nên đúng hai tiếng đồng hồ sau cảnh sát bắt được hung thủ, hai ngày sau đưa ra Toà.  Cướp của, tống tiền, cướp nữ trang trên đường phố, cướp tài sản công cộng, tuy số vụ xẩy ra rất ít, nhưng vì nước Uc dân ít, báo chí nhều, toàn đưa tít lớn, trang nhất nên tạo dư luận rất ghê.Theo Bộ Giáo dục tiểu bang NSW, trong năm 1998, các vụ cướp phá tại các trường học  vùng Liverpool, Penrith, Campbelltown, Fairfield và Shellharbour (thuộc Sydney) làm thiệt hại tới 20 triệu AUD. Cũng trong năm 1998, Sydney đã đầu tư  ngay 94 triệu để lắp đặt hệ thống camera và máy báo động tự động để bảo đảm an ninh tại tất cả các trường học. Ngân sách cho giáo dục và đại học tại Úc rất lớn. Trẻ em, bất luận con nhà ai, cứ đến tuổi là được đến trường học, không phải đóng học phí. Học xong trung học, không vào đại học  mà chưa có việc làm, thì được Chính phủ nuôi bằng tiền trợ cấp. Thế nhưng ngân sách cấp cho giáo dục quá lớn nên Chính phủ Liên bang vừa quyết định trong hai niên khoá tới sẽ cắt giảm tài trợ cho các trường đại học 500 triệu AUD (từ 4,4 tỷ xuống còn 3,9 tỷ). Bộ trưởng Bộ Giáo dục Uc, ông David Kemp cho biết:  Chi phí của các trường đại học Uc khoảng 8,6 tỷ/năm, trong đó phần lớn do Chính phủ Liên bang cấp ngân sách, còn lại là các khoản thu từ : Thuế HECS; Học phí của du học sinh các nước ngoài; và các dự án kinh doanh của trường đại học. Những trường đại học lớn nhất Uc là: Đại học Tổng hợp Sydney(đi bộ cả ngày không hết phạm vi nhà trường), Đại học tổng hợp New South Wales, Đại học kỹ thuật Sydney(UTS). Tại Melbourne  thì có hai trường  Đại học: Đại học tổng hợp Victoria và Royal Melbourne Institute of Technology (RMIT). Tại Thủ đô Canberra có Đại học tổng hợp quốc gia Australia. Điều kiện học tập, thực hành, nghiên cứu trong các trường của Úc thì rất tuyệt. Các trường đại học Úc hiện có gần 3.000 sinh viên Việt Nam. Uc là nước có quan hệ hợp tác nghiên cứu khoa học và giúp đỡ nhiều cho các trường đại học Việt Nam. Học sinh, sinh viên Việt Nam du học ở Uc có nhiều em học giỏi, được nhà trường và người Uc trân trọng. Tiếc thay gần đây có không ít em, nhất là số "con ông cháu cha" từ trong nước mới sang  đã sa vào vũng lầy của bài bạc và ma túy!


Riêng về mại dâm, Chính phủ Uc không cấm kinh doanh và hành nghề. Người Uc quan niệm rằng giải trí tình dục là một nhu cầu chính đáng của con người. Cấm nó thì xã hội không lành mạnh, mà cấm thế nào được! Cho phép nó vừa để quản lý vừa thu thuế thì xã hội ổn định. Chủ kinh doanh trò giải trí thân xác này được cấp giấy phép và treo Giấy phép ở nơi trang trọng  nhất trong phòng tiếp tân. Các cô gái hành nghề này được coi như có một nghề (job) như những nghề khác, và được luật pháp bảo hộ. Các nhà thổ được qui vào từng khu, kiểm soát chặt chẽ về y tế, luật lao động và Luật bảo vệ người...tiêu dùng! Chính vì thế mà không có nạn gái mại dâm tràn ra lòng lề đường, không có nạn bia ôm, cà phê ôm, hớt tóc ôm loạn xà ngầu... Tại đây, ăn ra ăn, chơi ra chơi, đâu ra đó. Thế nhưng, có hơn 1.000m khúc giữa đường Kings Cross, trung tâm Sydney, dành cho các cô gái hành nghề này được phép ra đón chào khách. Họ mặc rất đẹp, lịch sự, chỉ đón chào thôi, ngã giá xong là dắt nhau vào khách sạn! Cách Kings Cross không xa, là một khúc đường thuộc đường Oxford, nốiliền trung tâm thành phố với bãi biển Bondi thì dành cho nam bán dâm ra chào đón khách. Đặc biệt, Uc không có màn vũ khiêu dâm và các trò tinh quái như  ở khu Patpong Thailand.


Cuối cùng là nạn tham nhũng. Có Nhà nước, có cai trị là tất yếu có nạn tham nhũng! Sau khi từ Australia về nước, tôi đến thăm bác Sáu Giầu. Trong câu chuyện xung quanh nạn tham nhũng, Giáo sư Trần Văn Giầu nói:"Tham nhũng là quốc nạn của vô luận nhà nước nào! Muốn chống tham nhũng thì phải Dân chủ và phải chuyên chính"! Tại Uc, những người có chân trong Chính phủ có mấy thứ phải sợ: Thứ nhất là sợ Quốc hội. Thứ hai là sợ báo chí. Thứ ba là sợ công đoàn! Cả ba thứ vừa nêu đều có thể thay Chính phủ như bỡn, như trở bàn tay. Những kẻ tham nhũng trong Chính phủ ngay khi bị báo chí phanh phui là lập tức phải xin từ chức hoặc ra toà cấp kỳ! Nếu báo chí viết sai thì Chủ báo và ký giả lập tức phải ra toà, bị phạt tiền, bị đi tù vì tội vu cáo. Ngày 8-12-98, các báo ở Sydney loan tin có 25 chính khách gồm dân biểu và Nghị sỹ Tiểu bang NSW bị Uy ban Độc lập bài trừ tham nhũng (ICAC) điều tra vì họ khai man các khoản phụ cấp và đặc quyền giành cho họ, tổ chức du lịch bằng tiền thuế do dân đóng góp!


 


Môi trường và An sinh xã hội là thành tựu đáng tự hào của nhân dân Uc! Nước Uc giầu tài nguyên, dân ít, không có chiến tranh nên qũi phúc lợi rất lớn. Nhờ thế mà các loại trợ cấp của Chính phủ cho dân rất cao. Vì thế, người Úc  đóng thuế mà không cảm thấy bị thiệt thòi! Nước Uc hiện có gần 8 triệu người đang hưởng các loại trợ cấp, 8 triệu trên tổng dân số 18,7 triệu người! Tuy nhiên tại Uc vẫn có nạn trốn thuế! Một gia đình người Uc gốc Việt  có 7 người, thì 6 người được lãnh trợ cấp thất nghiệp, cộng với các loại trợ cấp xã hội khác thì mỗi tháng nhà này lãnh 3.490 AUD. Trong khi đó gia đình này nhà may gia công, không nộp một cắc thuế, thu nhập mỗi tuần khoảng 2.800 AUD! Tôi đã được đọc một cuốn sách về nạn trốn thuế tại Úc vừa xuất bản tháng 11-98. Ở đây vẫn có nạn trốn thuế, nhưng vô phúc bị phát hiện thì chắc chắn sạt nghiệp vì nộp phạt và vào tù, nếu là người nước ngoài sẽ bị trục xuất tức khắc!


 


Quốc gia Australia còn rất nhiều chuyện khiến ta phải suy nghĩ, đáng nói!


Tôi rời Australia sau ba chục ngày chiêm ngưỡng, khám phá và nhận biết. Tôi nhớ mãi lời người bạn Uc của tôi, ông Michael Adams, Giám đốc phát triển và tiếp thị khu vực Đông Dương và Trung Quốc của của Tập đoàn giáo dục Australia (Study Group Australia). Ông đã ba lần sang làm việc tại Việt Nam, đầy thiện chí với Việt Nam, tháng tới ông sẽ cho người con trai lớn đã tốt nghiệp đại học qua Việt Nam để học tiếng Việt. Ông nói với tôi trong bữa tiệc đêm Giáng sinh:" Trong tương lai khoảng 20 năm nữa, Việt Nam sẽ phát triển như nước Uc hôm nay. Tôi tin  như thế vì người Việt Nam rất thông minh và chăm chỉ"! Rất nhiều người Uc mà tôi quen biết đều tin như thế! Riêng tôi, tôi lại đặt câu hỏi:"đến lúc đó thì nước Uc đã tiến xa đến mức nào so với hôm nay?"


Năm nay, vào tháng 11-1999, toàn dân Uc sẽ phát biểu trong cuộc trưng cầu dân ý về việc Australia sẽ thành một quốc gia theo thể chế Cộng hoà với nguyên thủ quốc gia là một vị Tổng thống. Hiện nay, ở Thủ đô, có một vị Tổng toàn quyền, thay mặt Nữ hoàng Anh tại Uc. Nơi đẹp nhất của Nhà Quốc hội, có một pho tượng Nữ hoàng Anh mầu đen cao tới gần 3 mét. Nhà Quốc Hội Liên bang ngày nào cũng tấp nập khách tự do viếng thăm. Rất nhiều người đứng chụp ảnh dưới chân tượng Nữ hoàng Anh.


Nước Uc còn rất trẻ! Các thành phố lớn của đất nước có trình độ phát triển cao và trẻ trung này vẫn đang từng ngày lớn rộng ra. Melbourne đang chuẩn bị khởi công xây dựng toà nhà chọc trời cao nhất Thế giới. Ngay tại Sydney, ngày nào cũng có một công trình được khởi công. Khi chiếc máy bay Boeing 747 mang số hiệu chuyến bay VN 782 cất cánh đưa tôi rời nước Uc, từ trên cao, tôi nhận ra hàng chục công trình đang khẩn trương xây dựng để đón chào Thế vận hội Sydney năm 2000.


 


Tháng 1-1999.


Nguồn: Lấp lánh tình đời. Truyện & ký chọn lọc. NXB Văn học, 2007. Trước đó, đã in trên Sài Gòn Giải phóng Văn nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam).


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Viết ngắn: Cuối tuần máu chảy về chân... - Triệu Thiên Hương 15.05.2018
Phượt Hữu Lũng - Lạng Sơn - Triệu Thiên Hương 14.05.2018
Tôi bị bắt (2) - Trần Vàng Sao 11.05.2018
Tôi bị bắt (1) - Trần Vàng Sao 11.05.2018
Tôi bị bắt (tiếp và hết) - Trần Vàng Sao 11.05.2018
Tôi bị bắt (3) - Trần Vàng Sao 11.05.2018
Mấy đoạn văn ngắn của nhà văn Orhan Pamuk - Nobel Văn Học 2006 - Orhan Pamuk 05.05.2018
Hút thuốc lào bên mộ Karl Marx - Nguyễn Duy 04.05.2018
Sơn Tây Tứ quý - Nguyễn Xuân Diện 19.04.2018
Con nuôi - Trần Thanh Phương 16.03.2018
xem thêm »