tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21049048
Sách mới
Nguyễn Kiến Giang – Bàn về Văn hoá, NXB Hội Nhà văn, 2017

Tôi biết đến Nguyễn Kiến Giang qua 1 tác phẩm viết chung của ông cùng Nguyễn Khắc Viện. Đó là CÁCH MẠNG 1789 VÀ CHÚNG TA (Nxb Thế giới, 1989). Khi đó, ông dùng bút danh Lê Diên.


Có một câu ở chương mở đầu viết rất ấn tượng với tôi khi đọc, ông ví cuộc xâm lược của Pháp ở Việt Nam là "cuộc hôn nhân không tự nguyện". Và từ đó đã sinh ra thế hệ trí thức chín sớm... Sau này, trong một bài viết của mình, Nguyễn Thuỵ Kha cũng sử dụng câu nói này. Tất nhiên, Nguyễn Thuỵ Kha không trích dẫn và không nói của ai! Tôi đọc thấy thì lập tức như một phản xạ dội ngược trở lại để tôi phải tìm lại cuốn sách mỏng viết về cuộc cách mạng 1789 ấy. Đúng là chữ của Nguyễn Khắc Viện và Nguyễn Kiến Giang dùng.


Cho đến khi Nguyễn Kiến Giang vĩnh viễn nằm xuống năm 2013, tôi cũng chưa hề được gặp ông. Thảng hoặc nghe ai đó nói về ông. Đó là một chiến sĩ.


Đời ông là cuộc đời của một chiến sĩ thực thụ. Người chiến sĩ yêu nước đã cầm súng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở mùa đông 1946 kéo dài suốt 8 năm bên bờ sông Kiến Giang, mà sau này đã trở thành tên bút danh của ông khiến cho người đọc nhớ mãi mà không mấy ai biết tên cha sinh mẹ đẻ đặt cho ông là Nguyễn Thanh Huyên.


Đời ông là cuộc đời của một chiến sĩ thực thụ. Người chiến sĩ ấy đã cầm bút chiến đấu để bảo vệ văn hoá của Đảng Cộng sản mà cha mẹ ông là những chiến sĩ Cộng sản sáng lập - ông kế tiếp. Người chiến sĩ ấy đã dành cả đời mình để phát triển văn hoá đất nước trong văn hoá loài người.


Ông tuổi con Dê, 1931, Tân Mùi. Tử vi định rằng: "Tân biến vi toan, hiển vinh thì ít, gian nan thì nhiều". Có lẽ giai đoạn hiển vinh về vật chất của ông thực thụ ấy là quãng 10 năm miền Bắc mới giải phóng, cho đến khi ông có ý kiến khác, và được ông Trưởng ban Tổ chức Trung ương ngày đó cho đi làm “nhiệm vụ cách màng giao cho” cả thập kỷ nữa... Trở về đời thường, với bao nỗi gian truân, Nguyễn Kiến Giang với trí tuệ uyên minh của mình tiếp tục bàn và luận về những vấn đề phức hợp của đất nước "vào những năm 90". Ông nhìn nhận thực trạng văn hoá Việt Nam đương thời. Ông suy nghĩ về công bằng xã hội ở Việt Nam. Ông đặt lại vấn đề Nho giáo. Ông cắt nghĩa khái niệm "xã hội công dân". Ông đi tìm bản tính tộc người Việt Nam...


Những vấn đề Nguyễn Kiến Giang nêu ra, cho đến hôm nay vẫn đầy tính thời sự!


Kiều Mai Sơn

Trở lại - Đầu trang